ას-1058-2021

25 მაისი, 2022 წელი თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შპს „მ-ა ჩ-ლი“ (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – შპს „ნ-ია.“, ი. თ-ლი, დ. დ-ლი (მოსარჩელეები, შეგებებული სარჩელის მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება

საკასაციო მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შპს „ნ-ია.“-მა, ი. თ-მა და დ. დ-ლმა (შემდეგში - მოსარჩელეები, შეგებებული სარჩელის მოპასუხეები) სარჩელი აღძრეს შს „მ-ა ჩ-ლის“ (შემდეგში: მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე) მიმართ, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

- მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე შპს „ნ-ია.“-ის სასარგებლოდ დაეკისროს 9500 ლარის (საზამთროს ჩითილებში გადახდილი თანხა) გადახდა;

- მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე შპს „ნ-ია.“-ის სასარგებლოდ დაეკისროს 14115 ლარის (საზამთროს მოსავლის მისაღებად გაწეული ხარჯი) გადახდა;

- მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე ი.თ-ის სასარგებლოდ დაეკისროს 3000 ლარის (საზამთროს ჩითილებში გადახდილი თანხა) გადახდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე ი. თ-ლის სასარგებლოდ დაეკისროს 50915 ლარის (საზამთროს მოსავლის მისაღებად გაწეული ხარჯი) გადახდა;

- მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე დ. დ-ლის სასარგებლოდ დაეკისროს 2700 ლარის (საზამთროს ჩითილებში გადახდილი თანხა) გადახდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე დ. დ-ლის სასარგებლოდ დაეკისროს 10080 ლარის (საზამთროს მოსავლის მისაღებად გაწეული ხარჯი) გადახდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე შპს „ნ-ია.“-ის სასარგებლოდ მიუღებელი შემოსავლის სახით დაეკისროს 30000 ლარის გადახდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე ი. თ-ლის სასარგებლოდ, მიუღებელი შემოსავლის სახით დაეკისროს 90000 ლარის გადახდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე დ. დ-ლის სასარგებლოდ, მიუღებელი შემოსავლის სახით დაეკისროს 20000 ლარის გადახდა.

1.1.შპს „მ-ა ჩ-ლმა“ წერილობით წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

2. შპს „მ-ა ჩ-მა“ შეგებებული სარჩელი აღძრა შპს „ნ-ია.“-ის, ი. თ-ისა და დ. დ-ის მიმართ, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

- შპს „ნ-ია.“-ს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ დაეკისროს 5905,6 ლარის გადახდა;

- ი. თ-ლს შპს „მ-ა ჩ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს 59477.04 ლარის გადახდა;

- დ. დ-ლს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ დაეკისროს 4050 ლარის გადახდა.

2.1.შპს „ნ-ია.“-მა, ი. თ-მა და დ. დ-ლმა წარმოდგენილი შესაგებლით შეგებებული სარჩელი არ ცნეს.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილებით:

-შპს „ნ-ია.“-ის სარჩელი შპს „მ-ა ჩ-ის“ მიმართ თანხის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა;

-ი. თ-ლის სარჩელი შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიმართ თანხის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა;

-დ. დ-ლის სარჩელი შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიმართ თანხის დაკისრების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

-მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე დ. დ-ლის სასარგებლოდ დაეკისრა 2700 ლარის ანაზღაურება;

-შპს „მ-ა ჩ-ლის“ შეგებებული სარჩელი შპს „ნ-ია.“-ის მიმართ დაკმაყოფილდა;

-შპს „ნ-ია.“-ს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 5905.6 ლარის ანაზღაურება;

- შპს „მ-ა ჩ-ლის“ შეგებებული სარჩელი ი. თ-ისა და დ. დ-ლის მიმართ არ დაკმაყოფილდა;

- მოპასუხე შპს „მ-ა ჩ-ლს“ მოსარჩელე დ. დ-ლის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის სახით დაეკისრა 81 ლარის ანაზღაურება;

-შპს „ნ-ია.“-ს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის სახით დაეკისრა 177,15 ლარის ანაზღაურება;

შპს „ნ-ია.“-ს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ იურიდიული მომსახურების ხარჯის სახით დაეკისრა 236,2 ლარის ანაზღაურება.

3.1.პირველი ინსტანციის სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

3.1.1. 2018 წლის 20 მარტს, შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და შპს „ნ-ია.“-ს შორის გაფორმდა „ხელშეკრულება ყიდვა-გაყიდვის“ შესახებ, რომლის საგანს წარმოადგენდა მცენარის მზა ჩითილის ყიდვა-გაყიდვა, კერძოდ, ხელშეკრულების საგანი, სახეობა და რაოდენობა განისაზღვრებოდა 2018 წლის 20 მარტის №...ინვოისით, რაც ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა. ხელშეკრულების ღირებულება 7 500 ლარით განისაზღვრა;

-2018 წლის 23 აპრილს, შპს „მ-ა -ლსა“ და შპს „ნ-ია.“-ს შორის „ხელშეკრულება ყიდვა-გაყიდვის“ შესახებ გაფორმდა, რომლის საგანს მცენარის მზა ჩითილის ყიდვა-გაყიდვა წარმოადგენდა, კერძოდ, ხელშეკრულების საგანი, სახეობა და რაოდენობა განისაზღვრებოდა 2018 წლის 23 აპრილის №... ინვოისით, რაც ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა. ხელშეკრულების ღირებულება 9 000 ლარით განისაზღვრა.

3.1.2. შპს „მ-ა ჩ-ლმა“ შპს „ნ-ია.“-ს 15 405,6 ლარის ღირებულების ჩითილები („საზამთროს ჩითილი ტ-ნი F1 216 იანი ვიოლი“) მიაწოდა, საიდანაც მყიდველმა გამყიდველს 9 500 ლარი აუნაზღაურა. მყიდველს გამყიდველისათვის 5 905,6 ლარი არ აუნაზღაურებია.

3.1.3. 2018 წლის 02 მარტს, შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ („გამყიდველი“) და დ. დ-ლს („მყიდველს“) შორის გაფორმდა „ხელშეკრულება ყიდვა-გაყიდვის“ შესახებ, რომლის საგანს მცენარის მზა ჩითილის ყიდვა-გაყიდვა წარმოადგენდა, კერძოდ, ხელშეკრულების საგანი, სახეობა და რაოდენობა განისაზღვრებოდა 2018 წლის 02 მარტის №... ინვოისით, რაც ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა. ხელშეკრულების ღირებულება 9 000 ლარით განისაზღვრა.

3.1.4. შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიერ დ. დ-თვის მიწოდებული ჩითილის („საზამთროს დამყნობილი ჩითილი ა-ნი 216 იანი ვიოლი“, „საზამთროს დამყნობილი ჩითილი ს-დი 216 იანი ვიოლი“) ღირებულება 10 350 ლარს შეადგენს, საიდანაც 6 300 ლარი ანაზღაურებულია, ხოლო 4 050 ლარი არ ანაზღაურებულა.

3.2.პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

3.2.1. ჩითილების ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოიშვა შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის. ამასთან, არ დგინდებოდა ი. თ-ლის მიერ ჩითილების საფასურის გადახდის ფაქტი.

3.2.2. ნასყიდობის საგანს (ჩითილს) გააჩნდა იმგვარი ნაკლი, რაც მყიდველებს - ი. თ-ლსა და დ. დ-ილს ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებას წარმოუშობდა.

3.2.3. რაიმე მტკიცებულება, რაც შპს „ნ-ია.“-ის მიერ მითითებულ გარემოებებს - ჩითილების ნაკლისა და ხელშეკრულებიდან გასვლის წინაპირობების არსებობას დაადასტურებდა, საქმეში წარდგენილი არ ყოფილა. შპს „ნ-ია.“-ის მხრიდან სათანადო კვლევები არ ჩატარებულა, ასევე, ფაქტების კონსტატაცია მის მიწის ნაკვეთზე არ მომხდარა. შესაბამისად, შპს „ნ-ია.“-ის მოთხოვნა ჩითილების თანხის დაბრუნების თაობაზე საფუძველს მოკლებული იყო, ხოლო შპს „მ-ა ჩ-ლის“ შეგებებული სარჩელი მის მიმართ - დასაბუთებული. ასევე, ხელშეკრულების მოშლის წინაპირობების არარსებობის გამო, საფუძველს მოკლებული იყო შპს „ნ-ია.“-ის მეორადი მოთხოვნები გაწეული ხარჯისა და მიუღებელი შემოსავლის სახით, მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე.

3.2.4. ი. თ-მა და დ. დ-ლმა ვერ უზრუნველყვეს გაწეული ხარჯის სახით ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის ოდენობის დადასტურება.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ი. თ-ლმა და შპს „მ-ა ჩ-ლმა“ გაასაჩივრა. ი. თ-ლმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება, ხოლო, შპს „მ-ა ჩ-ლმა“ - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შპს „ნ-ია.“-ის, ი. თ-ლისა და დ. დ-ლის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა და მისი შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით:

-შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

-ი. თ-ლის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;

-გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტი და ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით:

-ი. თ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ:

-შპს „მ-ა ჩ-ლს“ ი. თ-ლის სასარგებლოდ დაეკისრა 39 085 ლარის გადახდა;

-შპს „მ-ა ჩ-ლს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა დაკმაყოფილებული მოთხოვნის პროპორციულად სახელმწიფო ბაჟის სახით გადასახდელი თანხის 1554.28 ლარის გადახდა;

-ი. თ-ლს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 3445,72 ლარის გადახდა;

-დარჩენილ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

6. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1.პალატამ დადგენილად მიიჩნია ჩითილების ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობა შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის.

6.1.1. სააპელაციო პალატის მითითებით, შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიერ საქმეში წარმოდგენილი ინვოისებით, სასაქონლო ზედნადებებით, შესაგებლებით და შეგებებული სარჩელითაც ცალსახად დასტურდებოდა, რომ ი. თ-ლს საზამთროს ჩითილები რეალურად მან მიაწოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულება შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ბთან“ გაფორმდა. სააპელაციო პალატის მითითებით, ამ უკანასკნელმა ი.თ-ლს მხოლოდ სარწყავი სისტემები მიაწოდა.

6.2.სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ ნასყიდობის საგანს (ჩითილს) გააჩნდა იმგვარი ნაკლი, რაც მყიდველებს - ი. თ-ლსა და დ. დ-ილს ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებას წარმოუშობდა.

6.2.1. სააპელაციო პალატამ საქმეში წარმოდგენილი არაერთი ექსპერტიზის დასკვნის შეფასების შედეგად მიიჩნია, რომ ისინი წარმოადგენდენ სათანადო მტკიცებულებას, რომელიც სარწმუნოდ ადასტურებდა მოპასუხეთა მხრიდან ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულების (ნაკლიანი შესრულების) ფაქტს. მხოლოდ ერთ დასკვნაში დასაბუთების გარეშე მითითებული განმარტება მასზედ, რომ დაზიანება გამოწვეული იყო სარწყავი წყლითა და ნიადაგში არსებული მიკროორგანიზმებით, ვერ აქარწყლებდა სხვა დასკვნებში მითითებულ გარემოებებს, რაც საფუძველს აცლიდა ნიადაგში ან სარწყავ წყალში მიკროორგანიზმების არსებობის დადგენას, ვინაიდან ნიადაგის გამოკვლევა არ მომხდარა. მოპასუხეთა მხრიდან ვალდებულების ნაკლიანი შესრულების დასადასტურებლად, პალატამ ყურადღება გაამახვილა ნასყიდობის საგანთან მიმართებით საქმეში არსებულ შემდეგ მტკიცებულებებზე:

- სსიპ სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიის მიერ 2018 წლის 08 აგვისტოს გაცემული გამოცდის ოქმში, საგამოცდოდ შესულ ნიმუშში - საზამთროს ბარდი სპლენდიდი, გამოვლენილია საზამთროს მოზაიკის ნიმუში. ამავე ლაბორატორიის გამოცდის ოქმების N..., N... და N... თანახმად, მიკროლოგიური გამოცდის შედეგად გამოვლენილია პათოგენური სოკოები - „phoma sp“; „Fusariumsp.Geotrichumsp“, „Fusariumsp.Phomasp“;

- აღსრულების ეროვნული ბიუროს ფაქტების კონსტანტაციის მასალებით დასტუდება საზამთროს ნაყოფზე ლაქებისა და ნაყოფების ლპობის პროცესი;

- ფლორიდის უნივერსიტეტის მცენარეთა დიაგნოსტიკის ცენტრის მოხსენებით დგინდება, რომ ი. თ-ის მიერ წარდგენილ იქნა მცენარე - საზამთრო, რომელსაც დაუდგინდა საზამთროს ბაქტერიული ლაქა. ამავე დასკვნის თანახმად, გამოსაკვლევი ჩითილი ჩავიდა ცუდ მდგომარეობაში გადაზიდვისას ტემპერატურისა და დაავადების განვითარების სიჩქარის გამო, თუმცა, მასში დადგენილი დაავადება არ გამოწვეულა ტრანსპორტირების წესების დარღვევის შედეგად;

- სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2018 წლის 03 ოქტომბრის დასკვნის თანახმად, ი. თ-ლის მიერ მიწოდებულ, წარდგენილ ობიექტებზე და ადგილზე დათვალიერებით, საზამთროს ჯიშები „ტალისმანი“, „ატამანი“, „სპლენდიდი“ და ნესვის ჯიში „მუნა“ ნამყენი მზა ჩითილები დარგული .... მუნიციპალიტეტში, საველე და ლაბორატორიულ დასკვნებზე დაყრდნობით არსებული მდგომარეობა მცენარის სხვადასხვა ნაწილების - ფოთლებისა და ნაყოფების დეფორმირება, კანის ქსოვილის დანეკროზება, სიმწიფის პერიოდში ნაყოფების კანზე სხვადასხვა სიდიდის მოყავისფრო, შავი ლაქების განვითარება, ნაადრევი სკდომა, მძაფრი სუნი, ლპობა გამოწვეულია სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებებით;

- სასამართლო სხდომაზე დაკითხული ექსპერტის - ნ. მ-ძის განმარტებით, გამოვლენილი ბაქტერია არ გადადის ჰაერით, ის არის ქსოვილში მოხვედრილი ინფექცია და არ არსებობს ნიადაგში. დატბორვა არ შეიძლებოდა აღნიშნული ბაქტერიის გამომწვევი ყოფილიყო, მისივე განმარტებით, დაავადება გამომდინარეობდა სარგავი მასალიდან, რის გამოც ნიადაგის კვლევა აღარ იქნა მიზანშეწონილად მიჩნეული;

- შპს „ფ-ენ თ-მ თ-ალ ლ-არი ფ-ამა ს-ი .. თ-ეთის“ დასკვნის თანახმად, ანალიზი ჩაუტარდა საზამთროს და დადგინდა ძარღვთა დაავადება ფუსარიუმი. დასკვნის თანახმად, დაავადება გამოწვეულია მიწით, კერძოდ, ის აგრძელებს სიცოცხლეს გადადებულ ნიადაგზე და ნიადაგში მოხვედრილ მცენარეულ ნარჩენებზე. ვრცელდება სარწყავი წყლით და ნიადაგში არსებული მიკროორგანიზმებით. თუმცა, ამავე დასკვნის მიხედვით კვლევა ჩაუტარდა საზამთროს და არა იმ ნიადაგს სადაც იყო გაშენებული საზამთროს ბაღი;

- სასამართლო სხდომაზე დაკითხული მოწმეთა ჩვენებებით, რომლებიც ამუშავებდნენ მოსარჩელეთა ნაკვეთებს, დაავადებული იყო მხოლოდ მოსარჩელეთა საზამთროს ბაღები, რომლებიც სხვადასხვა სოფლებში (...., ....) მდებარეობდა და მათ გვერდით იმავე სოფლებში არსებული სხვა პირთა საზამთროს ბაღები არ დაავადებულა. მოწმე თ. დ-ლის ჩვენებით, უხვი ნალექის ან წყალდიდობის შედეგად საზამთრო ქვემოდან, ნიადაგის მხრიდან იწყებს ლპობას, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში, ნაყოფის ლპობა ზემოდან დაიწყო, რაც ასევე დასტურდება კონსტატაციის მასალებითა და ექსპერტთა დასკვნებით;

- სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 07.02 წერილის თანახმად (ს.ფ... მე-3 ტ.) ... მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არ წარმოებს მეტეოროლოგიური დაკვირვებები, თუმცა, ადგენდა სეტყვის ალბათობას 2018 წლის ზაფხულის თვეების გარკვეულ რიცხვებში, რაც სეტყვის არსებობის და მისით საზამთროს ნაყოფის გაფუჭების ფაქტის დამადასტურებელ მტკიცებულებად ვერ გამოდგება, მით უფრო სს „ს-ვო კ-ია ა-ის“ მიერ გაცემული ინფორმაციის ფონზე, რომლის თანახმადაც, ი. თ-ზე და დ. დ-ზე სადაზღვევო თანხის ანაზღაურება არ განხორციელებულა.

6.2.2. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა მოპასუხის საჯარო შეთავაზებასთან მიმართებით. კერძოდ, გაიზიარა მსჯელობა მასზედ, რომ როდესაც სამეწარმეო საქმიანობის მქონე პირი საჯაროდ ავრცელებს განცხადებას და ამტკიცებს მისი პროდუქციის უპირატესობას სხვა იმავე ტიპის პროდუქტებთან მიმართებით, მის მიმართ ვრცელდება განსხვავებული პასუხისმგებლობის ზომები. მოპასუხის მიერ საჯაროდ შეთავაზებული პირობები განაპირობებდა მომხმარებლის მკვეთრ დაინტერესებას, ვინაიდან კომპანია ამტკიცებდა მისი პროდუქტის უხვ მოსავლიანობას დაბალი ზრუნვის პირობებშიც და მდგრადობას დაავადებების მიმართ.

6.2.3. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, მოპასუხის მხრიდან ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების ფაქტს ამყარებდა აგრეთვე ის გარემოება, რომ ი. თ-ისა და დ. დ-ლის მიერ შეძენილი ჩითილებისგან მიღებულ ნაყოფს აღენიშნებოდა მსგავსი და ერთგვაროვანი დაზიანებები. ჩითილები დაირგა რამდენიმე ჰექტარზე, სხვადასხვა სოფლებში მდებარე მიწის ნაკვეთებზე, რაც ამყარებდა სასამართლოს შინაგან რწმენას და ქმნიდა ვარაუდის საფუძველს, რომ სწორედ გაშენებული ჩითილები იყო ნაკლის (ბაქტერია) მატარებელი და არ ქმნიდა ვარაუდის საფუძველს იმის შესახებ, რომ სხვადასხვა სოფლებში მდებარე ყველა მიწის ნაკვეთზე, რამდენიმე ჰექტარზე ნიადაგში არსებობდა ერთი და იგივე დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმი, თანაც იმ ფონზე, რომ მეზობელი მიწინ ნაკვეთები და მასზე არსებული საზამთროს მოსავალი არ დაავადებულა.

6.2.4. პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხემ ვერ დაადასტურა ხელშეკრულების ჯეროვანი შესრულებისთვის დადგენილი რამდენიმე მოთხოვნის დაცვის აუცილებლობა, რომლებიც განსაზღვრავენ - ვინ ვის წინაშე უნდა განახორციელოს შესრულება, რომელი საგნით, სად, როდის და რა გზით უნდა განხორციელდეს იგი. პალატის განმარტებით, ბრუნვის მონაწილის ვალდებულება, ჯეროვნად შეასრულოს ვალდებულება, ემყარება სინამდვილეს, რომელიც მისთვის ცნობილია და მას ამ სინამდვილისადმი კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება ევალება. მეწარმე სუბიექტს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულებისას ეკისრება გულმოდგინედ მოქმედების ვალდებულება, რაც გულისხმობს იმას, რომ მან უნდა გამოიჩინოს სათანადო გულისხმიერება და განახორციელოს ყველა შესაძლო ღონისძიება ნაკისრი ვალდებულების შესასრულებლად. ამასთან, წინასწარ განჭვრიტოს ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებული რისკები და მიიღოს სათანადო ღონისძიებები მათ აღმოსაფხვრელად.

6.2.5. ზემოაღნიშნული განმარტებებიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მითითებული გარემოებები არ სცდებოდა მოპასუხის კონტროლის სფეროს და ეს ისეთი გარემოებებია, რაც წინასწარ განჭვრეტადი იყო, ხოლო, მეწარმის მიერ წინდახედულობის ნორმების სათანადოდ დაცვის პირობებში ექვემდებარებოდა გათვალისწინებას და მისი მიზეზით ვალდებულების დარღვევის თავიდან აცილებას.

6.2.6. შესაბამისად, პალატამ გაიზიარა სასამართლოს მსჯელობა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 352-ე, 405.2-ე და 491-ე მუხლებზე დაყრდნობით, ნაკლიანი ნივთის გამო ნასყიდობის ხელშეკრულების მოშლა საფუძვლიანი იყო, ხოლო, შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სააპელაციო საჩივარი მოწინააღმდეგე მხარეების მიმართ ჩითილების თანხის დაკისრების თაობაზე - საფუძველს მოკლებული, ხოლო, ი. თ-ლის მოთხოვნის დაკმაყოფილება თავის მხრივ, მის მიმართ შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა.

6.3. პალატამ დადგენილად მიიჩნია გამყიდველის ბრალეულობა პროდუქციის ნაკლთან მიმართებაში, რაც ხელშეკრულების მოშლის, გაწეული ხარჯებისა და მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის ანაზღაურების საფუძველს წარმოადგენდა, თუმცა, პალატამ არ გაიზიარა სასამართლოს მსჯელობა ი. თ-ლის მიერ გაწეული ხარჯის სახით ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის ოდენობასთან მიმართებით და მიიჩნია, რომ აღნიშნულ ნაწილში ზიანის ოდენობა უნდა განსაზღვრულიყო 39 085 ლარით.

6.3.1. სააპელაციო პალატის მითითებით, აპელანტი გაწეული ხარჯების სახით 50 915 ლარის დაკისრებას ითხოვდა, ხოლო, მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის ოდენობა აპელანტმა 90 000 ლარით განსაზღვრა. საზამთროს მოსავლის მისაღებად გაწეული ხარჯის სახით ზიანის დასადასტურებლად, აპელანტმა მოწმეთა ჩვენებებზე და ხელწერილებზე მიუთითა, ხოლო, მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის დასადასტურებლად წარმოადგინა საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის 2019 წლის 15 სექტემბრის მოსავლიანობის შესახებ წერილი და საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის 2019 წლის 23 მაისის საზამთროს ღირებულების შესახებ წერილი. გაწეული ხარჯების დადასტურების მიზნით დაკითხულმა მოწმე ბ. ხ-ლმა განმარტა, რომ ი. თ-ის საზამთროს ბაღი რამდენჯერმე შეწამლა, თანხის სახით კი 9 000 ლარი მიიღო.

6.3.2. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის 2019 წლის 15 მაისის წერილის თანახმად, კახეთის რეგიონში საზამთროს მოსავლიანობა 40-60 ტონა ჰექტარზე შეიძლება ჩაითვალოს საშუალო მოსავლად, მაღალმოსავლიანმა საზამთროს ჯიშებმა მაღალაგროტექნიკურ პირობებში შესაძლოა 1 ჰექტარზე მოიყვანოს 120-140 ტონაზე მეტი მოსავალი. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის 2019 წლის 23 მაისის წერილით კი, განსაზღვრულია 1 კილოგრამი საზამთროს საშუალო წლიური საცალო საბაზრო ფასები საქართველოში სამომხმარებლო კალათის მიხედვით - 2015 წლიდან 2018 წლამდე. აღნიშნულის გამომრიცხველი მტკიცებულებები კომპანიას განსახილველ დავაში არ წარმოუდგენია.

6.3.3. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელემ გაწეული ხარჯის ოდენობა 50 915 ლარით განსაზღვრა, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოსალოდნელ მოგებას 90 000 ლარის ოდენობით (რომელიც დათვლილია 1კგ. საზამთროს ღირებულებით 20 თეთრზე და ჰექტარზე მინიმუმ 15 000კგ-ზე), უნდა გამოკლებოდა მის მიერ მითითებული გაწეული ხარჯის თანხა, რათა განსაზღვრულიყო წმინდა მოგება ხარჯის გამოკლებით, რაც 39 085 ლარს შეადგენდა.

7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „მ-ა ჩ-ლმა“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

7.1.კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის, ჩითილების ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტი.

7.1.1. კასატორის მითითებით, ი. თ-სა და შპს „მ-ა ჩ-ლს“ შორის არ წარმოშობილა რაიმე სახის ნასყიდობით სამართლებრივი ურთიერთობა, რადგან ხელშეკრულება ი. თ-ლსა და შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ებს“ შორის გაფორმდა, ხოლო, შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიერ ი. თ-თვის ჩითილის მიწოდება შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ების“ მხრიდან შპს „მ-ა ჩ-თვის“ შესაბამისი დავალების გაცემის საფუძველზე განხორციელდა, რა დროსაც მიწოდებული ჩითილების ღირებულება შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ებს“ უნდა აენაზღაურებინა. უშუალოდ შპს „მ-ა ჩ-ლს“ ი. თ-თან ჩითილების შესყიდვაზე რაიმე მოლაპარაკება არ უწარმოებია.

7.1.2. კასატორის განმარტებით, ი. თ-ლი შეგებებული სარჩელის ფარგლებში მოთხოვნის ადრესატი მხოლოდ იმ ფაქტის გამო გახდა, რომ ფორმალურ საგასახადო თვალსაზრისით, ი. თ-ლსა და შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ებს“ შორის გაფორმებული წერილობითი ხელშეკრულების ფარგლებში, საქონლის მიწოდება შპს „მ-ა -ლმა“ განახორციელა, რაც ამ უკანასკნელს, ი. თ-ლის პრეტენზიის ადრესატად ვერ აქცევს.

7.1.3. საქმეში წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადები, კასატორის მითითებით, წმინდა საგადასახადო ბუღალტრული დოკუმენტია, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული სუბიექტისათვის საქონლის მიწოდების ფაქტს ადასტურებს, მაგრამ თავად ეს მიწოდება ი. თ-სა და შპს „წ-სა გ-ის ტ-ებს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში განხორციელდა და შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის, რაიმე სახის ნასყიდობით სამართლებრივი ურთიერთობა არ არსებობდა, რის გამოც ი. თ-ის მოთხოვნის ნაწილში შპს „მ-ა ჩ-ლი“ არასათანადო მოპასუხეა.

7.2.კასატორი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ერთ-ერთ საფუძლად იმ გარემოებაზე მიუთითებს, რომ არ არსებობდა ნასყიდობის საგნის ნაკლის დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

7.2.1. კასატორის განმარტებით, საქმის მასალებით, ექსპერტიზის დასკვნებითა და სხვა მტკიცებულებებით ცალსახად დადგინდა, რომ დაავადება რაზეც თავდაპირველი მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, შეიძლებოდა უამრავი მიზეზით განვითარებულიყო, მათ შორის: მიწით, სარწყავი წყლით, ქარით, ცხოველის, ადამიანის, ტექნიკის მექანიკური დატანის შედეგად, თუმცა, დაავადების გავრცელების ამ არასრული ჩამონათვალიდან, სასამართლომ ყოველგვარი განმარტებისა და არგუმენტირების გარეშე, დადგენილად მიიჩნია ჩითილის სათბურში დაზიანების ფაქტი.

7.3. ასევე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად კასატორი მიუთითებს, რომ საქმეში წარმოდგენილი არც ერთი მტკიცებულება (გარდა თავდაპირველ მოსარჩელეთა ზეპირი განმარტებისა) არ იძლეოდა იმ გარემოების დადგენის საფუძველს, რომ შესყიდვის დროს, ჩითილებს იმგვარი ნაკლი/დაავადება გააჩნდა (რომელიც მხოლოდ ნაყოფის მწიფობისას გამოვლინდა), რაც თავდაპირველ მოსარჩელეებს აძლევდათ ხელშეკრულებიდან გასვლის მოთხოვნის უფლებას. მით უფრო იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეებმა მოსავალი მიიღეს და რეალიზაციაც მოახდინეს.

7.3.1. კასატორის მითითებით, სასამართლოზე ვერ დადგინდა, თუ რა რაოდენობის ჩითილი იყო დაზიანებული იმ ათასობით ჩითილთა შორის, რომელიც თავდაპირველ მოსარჩელეთა ნაკვეთებზე იყო დარგული. გარდა იმისა, რომ ვერც დაავადების ფაქტი დადგინდა და ვერც დაავადების გამომწვევი ზუსტი მიზეზი, ასევე, ვერ დადგინდა თუ რა ხარისხით დაზიანდა ესა თუ ის ბაღი. თუ დაზიანებას მართლაც ჰქონდა ადგილი, ეს იქნებოდა ერთეული შემთხვევები, რაც ბუნებრივია საერთო მოსავლიანობას ხელს ვერ შეუშლიდა.

7.3.2. სასამართლოს გადაწყვეტილება ხელშეკრულებიდან გასვლის თაობაზე გარდა იმისა, რომ უსაფუძვლოა, სამართლებრივად გაუმართლებელიცაა, რადგან მოსარჩელეებმა გარკვეული მოსავალი მიიღეს, რაც მოიხმარეს კიდეც. ხელშეკრულებიდან გასვლით კი, ისინი უსაფუძვლოდ მდიდრდებიან კეთილსინდისიერი მეწარმის ხარჯზე.

7.3.3. კასატორის განმარტებით, არც ერთი ნიმუში, რომელზედაც ექსპერტიზა ჩატარდა, სათანადო წესით აღებული არ იყო. არ იქნა დადგენილი, თუ სად, ვის მიერ, როდის იქნა აღებული კვლევისათვის საჭირო ნიმუში და ამასთან, ნიმუშები არ იქნა დალუქული, რაც მასზე შემდგომი მანიპულირების შესაძლებლობასა და მხარეთა კუთვნილებაში არსებულ ნაკვეთებზე დარგულ ჩითილებთან შემხებლობას გამორიცხავდა.

7.3.4. კასატორის მითითებით, ფლორიდის უნივერსიტეტის მიერ ჩატარებული დასკვნის მოსარჩელეთა ნაკვეთებთან შემხებლობა არ დგინდება. დაუდგენელია ვინ როდის და საიდან აიღო ნიმუშები, ხოლო, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნა შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ისაგან“ შეძენილი ჩითილების კვლევის პასუხია, რომელიც ყოველგვარი წესების დარღვევით ჩატარდა მოსარჩელეთაგან სრულიად განსხვავებულ პირთა ნაკვეთებზე და ამ დასკვნას რაიმე შემხებლობა შპს „მ-ა ჩ-თან“ არ აქვს.

7.3.5. კასატორის განმარტებით, არასწორია სასამართლოს მტკიცება მასზედ, რომ ყველა კვლევა ი. თ-ისა და დ. დ-ის ნაკვეთებზე ჩატარდა. სასამართლო ასახელებს კონკრეტულ საკადასტრო კოდებს, რომელთაგან არც ერთი არ ეკუთვნის დ. დ-ლს. სასამართლოს მიერ მითითებული ნაკვეთები, საკადასტრო კოდით - ..... ეკუთვნის ნ. თ-ლს, საკადასტრო კოდით - .... ეკუთვნის ი. ზ-ლს, საკადასტრო კოდით - ... ეკუთვნის მ. ხ-ლს, ხოლო, რაც შეეხება საკადასტრო კოდებს - .... და ... მართალია, ორივე მათგანი ი. თ-ლს ეკუთვნის, თუმცა, ორივე ნაკვეთი სოფელ ... მდებარეობს, სამხარაულის ექსპერტს კი ამ სოფლებში, ი. თ-ის ნაკვეთი არ უნახავს. დასკვნაში ცალსახად წერია, რომ ექსპერტმა ი. თ-ის ნაკვეთი მხოლოდ სოფელ ... დაათვალიერა, თუმცა, არც საქმის მასალებში და არ საჯარო რეესტრის მონაცემებში არ იძებნება რაიმე დოკუმენტი, რითაც დადასტურდებოდა, რომ ი. თ-ლს ... რაიონის სოფელ ..., რაიმე ნაკვეთი ჰქონდა. ამრიგად, კასატორის მოსაზრებით, სახეზეა შემთხვევა, როდესაც დასკვნა არც ერთი მოსარჩელის ნაკვეთთან არ არის შემხებლობაში და იგი მაინც გამოიყენა სასამართლომ მათ საწინააღმდეგოდ.

7.4. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ იმსჯელა ნივთის ნაკლზე ისე, რომ არ გამოიყენა შესაბამისი კანონი; კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 489-ე, 490-ე 491-ე 492-ე მუხლები და მხოლოდ 352-ე მუხლის ფარგლებში შეაფასა არასწორად დადგენილი გარემოებები.

7.4.1. კასატორის მითითებით, ნაკლის არსებობა ავტომატურად ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლებას არ წარმოშობს. საქმეში არ მოიპოვება რაიმე მტკიცებულება, რომელიც კასატორისათვის ნაკლის გამოსწორების დავალების ფაქტს დაადასტურებდა. სხვაგვარად კი, ხელშეკრულებიდან გასვლა რეალიზებული ვერ იქნება, რადგან გამყიდველმა ნაკლი (თუ დადასტურდება) უნდა გამოასწოროს, ხოლო, თუ მყიდველი ხელშეკრულებიდან გადის, გადაცემული ნივთი გამყიდველს უნდა დაუბრუნდეს; იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია ნივთის უკან დაბრუნება გადაკეთების, გარდაქმნის ან სხვა გარემოების გამო, ნივთის ღირებულების კომპენსირება უნდა მოხდეს. ნაკლიან ჩითილსაც აქვს თვითღირებულება, რაც ამ დავის ფარგლებში, ნაკლის ფაქტის დადასტურების პირობებშიც კი, არ არის კომპენსირებული.

7.4.2. კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლოს არ ჰქონდა ხელშეკრულებიდან გასვლის მოთხოვნის დაკმაყოფილების არანაირი საფუძველი, თუმცა, დაკმაყოფილების მიუხედავად, სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა ხელშეკრულებიდან გასვლის შესაბამისი სამართლებრივი შედეგები - გადაცემულის უკან დაბრუნების (კასატორისათვის ჩითილის დაბრუნების) თაობაზე.

7.5.გარდა ზემოაღნიშნულისა, კასატორის მითითებით, სასამართლომ ბროშურის არსებობის გამო ჩათვალა, რომ ყველა, ვინც შეიძენდა დამყნობილ ჩითილს, არ აქვს მნიშვნელობა, როდის დარგავდა, სად დარგავდა, რა ამინდი იქნებოდა, ჩაუტარდებოდა თუ არა მცენარეს საჭირო არგოტექნიკური ღონისძიებები, დროულად შეიწამლებოდა თუ არა შესაბამისი შხამქიმიკატებით, ყველა შემთხვევაში ფერმერს უნდა მიეღო მოსავალი იმიტომ, რომ ეს ბროშურაში ეწერა. კასატორის განმარტებით, მხოლოდ მოპასუხის საჯარო შეთავაზებაზე (ბროშურაზე) მითითებით, გარემო პირობების - წვიმებისა და ძლიერი სიცხეების ხშირი მონაცვლეობის (რაც საქმეში არსებული მტკიცებულებების თანახმად იმ წელიწადს დაფიქსირდა) დამაზიანებელი ეფექტის იგნორირებით, ხელშეკრულებიდან გასვლის მოთხოვნის დაკმაყოფილება, თანაც იმის გაურკვევლად, ნამდვილად და დროულად ჩაატარეს თუ არა ფერმერებმა ყველა საჭირო აგროტექნიკური ღონისძიება, გაუმართლებელია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

8. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

9. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

10. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

11. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

12. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრის მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატას გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

13. საკასაციო სასამართლოს მიერ არაერთ გადაწყვეტილებაშია დადგენილი, რომ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებისას სასამართლო იკვლევს, რამდენად ვლინდება სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებების ის ერთობლიობა, რომლებიც სასარჩელო მოთხოვნის, ან მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარმატებას განაპირობებს. სასამართლო ვალდებულია, განსაზღვროს მოთხოვნის ფარგლები (ისე რომ არ გასცდეს მას), მოძებნოს დავის მომწესრიგებელი შესატყვისი სამართლის ნორმა (სპეციალური ან ზოგადი წესი) და დაადგინოს იმ გარემოებათა არსებობა/არარსებობა (ფაქტობრივი გარემოებები), რომლებიც ამ ნორმის გამოყენებისთვის აუცილებელ წინაპირობებს წარმოადგენენ. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (იხ. სუსგ-ები: №ას- 15-29-1443-2012; №ას-973-1208-04; №ას- 664-635-2016).

14. მოცემულ შემთხვევაში, თავდაპირველი სარჩელის მიხედვით, დავის საგანია გამყიდველის მიერ მყიდველებისათვის გადაცემული პროდუქციის ნაკლის გამო, გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება და ზიანის სახით - გაწეული ხარჯებისა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების დაკისრება, ხოლო, შეგებებული სარჩელის მიხედვით - მიწოდებული პროდუქციის ღირებულების ანაზღაურება. ამგვარი მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებს კი, სამოქალაქო კოდექსის 477-ე (ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი; მყიდველი მოვალეა, გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება; თუ ხელშეკრულებაში ფასი პირდაპირ არ არის მითითებული, მხარეები შეიძლება, შეთანხმდნენ მისი განსაზღვრის საშუალებებზე), 487-ე (გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისგან თავისუფალი ნივთი), 488-ე მუხლი (ნივთი ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეთანხმებული ხარისხისაა. თუ ხარისხი არ არის წინასწარ შეთანხმებული, მაშინ ნივთი უნაკლოდ ჩაითვლება, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის), 491(I)-ე (მყიდველს შეუძლია ნივთის ნაკლის გამო მოითხოვოს ხელშეკრულების მოშლა 352-ე მუხლის მიხედვით), 491 (II)-ე (გამყიდველმა უნდა აუნაზღაუროს მყიდველს გაწეული დანახარჯები), 494(I)-ე (ნივთის ნაკლით ან ხელშეკრულებით განსაზღვრული სხვა პირობების დარღვევით მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება ზოგადი წესების მიხედვით), 394(I)-ე (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია, მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის) მუხლები წარმოადგენს.

15. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორის პირველი პრეტენზია იმ გარემოებას შეეხება, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის, ჩითილების ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტი. კერძოდ, კასატორის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადები, წმინდა საგადასახადო ბუღალტრული დოკუმენტია, რომელიც მხოლოდ კონკრეტული სუბიექტისათვის საქონლის მიწოდების ფაქტს ადასტურებდა და არა შპს „მ-ა ჩ-სა“ და ი. თ-ლს შორის, რაიმე სახის ნასყიდობით სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობას.

15.1. საკასაციო პრეტენზიის ფარგლებში, სადავოა რა, ი. თ-ლსა და შპს „მ-ა ჩ-ლს“ შორის ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტი, საკასაციო პალატა პირველ რიგში განმარტავს, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება კონსენსუალური და სასყიდლიანი, ორმხრივ მავალდებულებელი, ანუ სინალაგმატური გარიგებაა და არსებით პირობებზე მხარეთა შეთანხმების მომენტიდან ითვლება დადებულად.

15.2. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებებს ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის დასადასტურებლად სასაქონლო ზედნადებების არარელევანტურ მტკიცებულებად მიჩნევასთან დაკავშირებით და ამ მიმართებით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთ-ერთ განჩინებაზე დაყრდნობით განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის სამართლებრივი შეფასებისათვის უნდა დადგინდეს მატერიალურ სამართლებრივი ნორმით გათვალისწინებული გარკვეული იურიდიული ფაქტების (იურიდიული შემადგენლობის) უტყუარად არსებობა, რაც შესაძლებელია სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით აღიარებული მტკიცებულებებით. ამასთან, ამა თუ იმ ფაქტობრივი გარემოებების დასადგენად მტკიცებულებათა მიღება და შეგროვება უნდა განხორციელდეს განკუთვნადობისა და დასაშვებობის პრინციპების მოთხოვნათა გათვალისწინებით. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი განსაზღვრავს მტკიცებულებათა სახეებს, რომელთა შეფასება სასამართლოს კომპეტენციაა. ამავე კოდექსის 105–ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-1190-2021, 22.02.2022 წ.).

15.3. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოცემული შემთხვევა განსხვავდება მტკიცების სპეციალური სტანდარტის არსებობის აუცილებლობისაგან, რადგან ნასყიდობის მარეგულირებელი ნორმები, მოძრავ ნივთებთან მიმართებით, სპეციალური მტკიცებულების არსებობაზე რაიმე მითითებას არ შეიცავს. საკასაციო პალატის განმარტებით, „სასაქონლო ზედნადები არის საქონლის ტრანსპორტირებისათვის აუცილებელი და მიწოდების დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელიც ასახავს მიწოდებული საქონლის ოდენობას და მის ფასს“ (იხ. სუსგ # ას 794-743-2017, 31.07.2017 წ.), თუმცა, მხედველობაშია მისაღები ის გარემოებაც, რომ „სასაქონლო ზედნადები და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა საქონლის მიწოდების ერთ-ერთი და არა ერთადერთი მტკიცებულება შეიძლება იყოს, რომელიც სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში უნდა შეფასდეს და საქონლის მოწოდების თაობაზე სასამართლოს შინაგან რწმენას უნდა დაედოს საფუძვლად“ (იხ. სუსგ ას-1013-2019, 17.07.2020 წ.).

15.4. მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ საქმეში წარმოდგენილი ზედნადებები მხარეთა შორის ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობის დამადასტურებელ ერთადერთ მტკიცებულებებს არ წარმოადგენს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ მითითებული არგუმენტით, სასაქონლო ზედნადებების მტკიცებულებითი ძალა ვერ ქარწყლდება და საქმეში წარმოდგენილ ინვოისებთან, ბურალტრულ ბარათთან, მხარეთა ახსნა-განმარტებებთან, მოპასუხის შესაგებელთან, შეგებებული სარჩელის მოთხოვნასთან და ამ მოთხოვნის საფუძვლად მითითებულ ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან ერთად, სასაქონლო ზედნადებები მიჩნეულ უნდა იქნეს ი. თ-ლსა და შპს „მ-ა ჩ-ლს“ შორის, ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტის დამადასტურებელ რელევანტურ მტკიცებულებად.

15.5. ზემოაღნიშნულთან მიმართებით, საკასაციო პალატა განსაკუთრებულ ყურადღებას მიაქცევს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ შეგებებულ სარჩელს, რომლის მე-2 სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს შემდეგი: „ი. თ-ლს შპს „მ-ა ჩ-ლის“ სასარგებლოდ დაეკისროს 59477,04 ლარის გადახდა“. აღსანიშნავია, რომ შეგებებული სარჩელის ავტორი მოთხოვნის ფაქტობრივ გარემოებად თავადვე უთითებს, რომ შპს „მ-ა ჩ-მა“ შპს „ნ-ია.“-ს, ი. თ-ლსა და დ. დ-ლს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მიაწოდა მცენარეების ჩითილები, მოპასუხეებს კი საფასური არ გადაუხდიათ (იხ. შეგებებული სარჩელში დავის პირველი ფაქტობრივი გარემოება - ტ.3, ს.ფ. ..), ხოლო, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად, შეგებებული სარჩელის ავტორი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 361-ე და 477-ე მუხლებს ასახელებს (ტ.3, ს.ფ. ..) და თავადვე მიუთითებს ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის სინალაგმატურ ხასიათზე. ამდენად, შეგებებული სარჩელით წარმოდგენილი მოთხოვნისა და ამ მოთხოვნის საფუძვლად მითითებული ფაქტობრივ-სამართლებრივი გარემოებების მხედველობაში მიღებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ შპს „მ-ა ჩ-ილი“ თავადვე ადასტურებს ი. თ-თან ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში ყოფნის ფაქტს, რაც საფუძველს აცლის კასატორის განმარტებას მასზედ, რომ ი. თ-სა და შპს „მ-ა ჩ-ლს“ შორის არ წარმოშობილა რაიმე სახის ნასყიდობით სამართლებრივი ურთიერთობა.

15.6. რაც შეეხება კასატორის განმარტებას მასზედ, რომ ხელშეკრულება ი. თ-ლსა და შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ებს“ შორის გაფორმდა, შპს „მ-ა ჩითილის“ მიერ ი. თ-თვის ჩითილების მიწოდება კი, შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ბის“ მხრიდან შპს „მ-ა ჩ-თვის“ შესაბამისი დავალების გაცემის საფუძველზე განხორციელდა, რა დროსაც მიწოდებული ჩითილების ღირებულება შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ბის“ მხრიდან უნდა ანაზღაურებულიყო, აღნიშნულთან მიმართებით, პალატა ყურადღებას მიაქცევს თავად შპს „მ-ა ჩ-ისა“ და შპს „წ-ისა და გ-ის ტ-ბის“ შესაგებელში მითითებულ განმარტებას მასზედ, რომ შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ებმა“ ი. თ-ლს სარწყავი სისტემისათვის აუცილებელი პროდუქცია და გარკვეული ოდენობის ნესვი მიაწოდა (ტ.1, ს.ფ...). ამასთან, საკასაციო პალატისათვის, ნასყიდობის ხელშეკრულების ორმხრივად მავალდებულებელი ბუნებიდან გამომდინარე, ერთმანეთთან შეუსაბამოა კასატორის ზემოაღნიშნული განმარტება და შპს „მ-ა ჩ-ის“ მხრიდან შეგებებული სარჩელის ადრესატად ი. თ-ის დასახელების საკითხი, რადგან თუ შპს „მ-ა ჩ-ლის“ მიერ ი. თ-თვის მიწოდებული ჩითილების ღირებულება შპს „წ-სა და გ-ის ტ-ბის“ მხრიდან უნდა ანაზღაურებულიყო, გაურკვეველია რატომ დასახელდა მოპასუხედ ი. თ-ლი შპს „მ-ა ჩ-ლის“ შეგებებულ სარჩელში.

15.7. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად დაადგინა შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის, ჩითილების ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის ფაქტი.

16. კასატორის მომდევნო პრეტენზია იმ გარემოებას შეეხება, რომ საქმეში არსებული არცერთი დასკვნა და მტკიცებულება არ იძლეოდა იმ გარემოების დადგენის საფუძველს, რომ ჩითილებს უშუალოდ შესყიდვის დროს ჰქონდათ რაიმე ნაკლი ანდა დაავადება და არცერთი დასკვნით არ დგინდება ჩითილების სათბურში დაინფიცირების ცალსახა შესაძლებლობა.

16.1. მცენარეთა დაინფიცირების კონკრეტული პერიოდისა და გამომწვევი მიზეზების შეფასების თვალსაზრისით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს შემდეგ გარემოებებზე:

16.1.1. საქმეში წარმოდგენილია სსიპ საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიის საგამოცდო ოქმები, ფლორიდის უნივერსიტეტის მცენარეთა დიაგნოსტიკის ცენტრის მოხსენება და სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2018 წლის 03 ოქტომბრის №.... დასკვნა, რომლებიც მცენარეში სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებების არსებობას ცალსახად ადასტურებენ.

16.1.2. კასატორის იმ არგუმენტთან დაკავშირებით, რომ დასახელებული მტკიცებულებებით დაინფიცირების ცალსახა ეტიოლოგია ვერ დგინდება, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს სასამართლო პროცესზე დაკითხულ ექსპერტის - ნ. მ-ძის განმარტებაზე, რომ სარგავი მასალის დაავადება მოსალოდნელია მყნობის პროცესში, როცა არ არის სათანადოდ მომზადებული ინვენტარი და არ არის სათანადოდ დაცული სხვა პირობები; გამოვლენილი ბაქტერია არ გადადის ჰაერით, ის არის ქსოვილში მოხვედრილი ინფექცია და როგორც წესი, არ არსებობს იგი ნიადაგში; დატბორვა არ შეიძლებოდა აღნიშნული ბაქტერიის გამომწვევი ყოფილიყო; დაავადება გამომდინარეა სარგავი მასალიდან, რის გამოც ნიაგადის კვლევა აღარ იქნა მიზანშეწონილად მიჩნეული (იხ. 2019 წლის 15 ნოემბრისა და 10 დეკემბრის სხდომის ოქმები).

16.1.3. ამდენად, კასატორის მოსაზრების საპირისპიროდ, სსიპ საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ლაბორატორიის საგამოცდო ოქმები, ფლორიდის უნივერსიტეტის მცენარეთა დიაგნოსტიკის ცენტრის მოხსენება და სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნა მცენარეში დაავადებების არსებობას ადასტურებენ, ხოლო, ექსპერტი დაავადების წარმოშობის კონკრეტულ პერიოდსა და მიზეზებზე მიუთითებს.

16.1.4. მცენარეთა დაინფიცირების მიზეზების შეფასებისას, საკასაციო პალატას ყურადღების მიღმა არ დარჩენია შპს „ფ-გენ თ-იმ თ-ალ ლ-ვარი ფ-ამა ს-ი .. თ-თის“ დასკვნა, რომლითაც კვლევა ჩაუტარდა საზამთროს და დადგინდა, რომ დაავადება გამოწვეულია მიწით; ის აგრძელებს სიცოცხლეს გადადებულ ნიადაგზე და ნიადაგში მოხვედრილ მცენარეულ ნარჩენებზე. ვრცელდება სარწყავი წყლით და ნიადაგში არსებული მიკროორგანიზმებით“, თუმცა, დასახელებული დასკვნის საპირისპიროდ, უმნიშვნელოვანესია ყურადღება მიექცეს სასამართლო სხდომაზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებს, რომლებიც ამუშავებდნენ მოსარჩელეთა ნაკვეთებს და განმარტეს, რომ დაავადებული იყო მხოლოდ მოსარჩელეთა საზამთროს ბაღები, რომლებიც სხვადასხვა სოფლებში მდებარეობდა და მათ გვერდით, იმავე სოფლებში არსებული სხვა პირთა საზამთროს ბაღები არ დაავადებულა. დადგენილია, რომ შპს „მ-ა ჩ-სგან“ შეძენილი ჩითილები რამდენიმე ჰექტარზე, სხვადასხვა სოფლებში მდებარე მიწის ნაკვეთებზე დაირგა. გაშენებული ჩითილებისგან მიღებულ ნაყოფს კი, მსგავსი და ერთგვაროვანი დაზიანებები აღენიშნებოდა, შესაბამისად, ალოგიკურია რომ სხვადასხვა სოფლებში მდებარე მხოლოდ იმ მიწის ნაკვეთებზე, რომლებსაც ი. თ-ლი და დ. დ-ილი ამუშავებდნენ, ნიადაგში არსებობდა ერთი და იგივე დაავადების გამომწვევი მიკროორგანიზმი. აღნიშნული კი, საფუძველს აცლის შპს „ფ-გენ თ-იმ თ-ალ ლ-ვარი ფ-ამა ს-ი .. თ-თის“ დასკვნაში მითითებულ გარემოებას დაავადების მიწით გავრცელების თაობაზე. ამასთან, გასაზიარებელია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრება მასზედ, რომ ნიადაგის გამოკვლევა საერთოდ არ მომხდარა, რაც საფუძველს აცლიდა ნიადაგში ან სარწყავ წყალში მიკროორგანიზმების არსებობის დადგენას. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ შპს „მ-ა ჩ-ლს“ საპირწონე შედავების მიზნით, არ მოუთხოვია და არ ჩაუტარებია მოსარჩელეთა საკუთრებასა და მფლობელობაში არსებულ, ჩითილების გაშენების მიწის ნაკვეთიდან აღებულ მიწის ნიმუშზე ექსპერტიზა, რასაც შეეძლო დაედასტურებინა მიწაში ბაქტერიების არსებობა.

16.1.5. საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს სასამართლო პროცესზე დაკითხულ მოწმე ჯ. ი-ეს ჩვენებასაც, რომლის მიხედვით, საზამთროს მოსავლის დაზიანება უხვმა ნალექმა და არასწორმა მოვლამ გამოიწვია (იხ. 2020 წლის 28 იანვრის სხდომის ოქმი), თუმცა, მნიშვნელოვანია, რომ ჯ. ი-ე, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, შპს „მ-ა ჩ-ლის“ ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირს - დირექტორს წარმოადგენს (ტ.1, ს.ფ. ...), რომელიც პროცესის შედეგით დაინტერესებული მხარეა და შესაბამისად, მისი ახსნა-განმარტება, თუ გამყარებული არაა სხვა რელევანტური მტკიცებულებებით, სანდოობისა და ობიექტურობის ტესტს ვერ ლახავს. ამასთან, საქმის მასალებში წარმოდგენილია სსიპ გარემოს ეროვნული სააგენტოს 2019 წლის 07 თებერვლის წერილი, რომლიდან ირკვევა, რომ მაისის, ივნისისა და ივლისის თვეების გარკვეულ რიცხვებში, საშიში მოვლენის - სეტყვის ალბათობა მაღალი იყო (ტ.3, ს.ფ. ..), თუმცა, აღნიშნული წერილობითი მტკიცებულებით, ერთმნიშვნელოვნად ვერც ის გარემოება დასტურდება, რომ უხვ ნალექს ჰქონდა ადგილი და ვერც ის, რომ საზამთროს ნაყოფის გაფუჭება უხვ ნალექს უკავშირდება. შესაბამისად, დასახელებული მტკიცებულება ჯ. ი-ეს განმარტების გასაზიარებლად რელევანტურ მტკიცებულებას არ წარმოადგენს. ამ მიმართებით, საყურადღებოა მოწმე თ. დ-ლის ჩვენებაც, რომლის მიხედვით, უხვი ნალექის ან წყალდიდობის შედეგად საზამთრო ქვემოდან, ნიადაგის მხრიდან იწყებს ლპობას, ხოლო, განსახილველ შემთხვევაში, ნაყოფის ლპობა ზემოდან დაიწყო, რაც დასტურდება როგორც სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, ისე სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2018 წლის 03 ოქტომბრის №... დასკვნაში წარმოდგენილი ფოტოილუსტრაციით. საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ სს „ს-ევო კ-ია ა-გის“ მიერ გაცემული ინფორმაციით, ი. თ-ზე და დ. დ-ზე სადაზღვევო თანხის ანაზღაურება არ განხორციელებულა (ტ.3, ს.ფ. ...).

16.2. გარდა ზემოაღნიშნული საფუძვლისა, საქმეში წარმოდგნელი დასკვნების იურიდიული ძალა კასატორის მიერ შედავებულია იმ საფუძვლითაც, რომ სასამართლომ არ გამოიკვლია ის დეტალები, რაც არსებითი იყო მტკიცებულებათა შესაფასებლად. კერძოდ, კასატორის განმარტებით, არც ერთი ნიმუში, რომელზედაც ექსპერტიზა ჩატარდა, სათანადო წესით აღებული არ იყო. არ იქნა დადგენილი, თუ სად, ვის მიერ, როდის იქნა აღებული კვლევისათვის საჭირო ნიმუში და ამასთან, ნიმუშები არ იქნა დალუქული, რაც მასზე შემდგომი მანიპულირების შესაძლებლობასა და მხარეთა კუთვნილებაში არსებულ ნაკვეთებზე დარგულ ჩითილებთან შემხებლობას გამორიცხავდა. დასახელებულ საფუძველს საკასაციო პალატა არ იზიარებს, რადგან საპირისპირო გარემოებებს, საქმეში წარმოდგენილი სხვა რაიმე მტკიცებულება არ ადასტურებს. ამასთან, თავად კასატორიც აღნიშნავს, რომ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნა შპს „წ-სა და გ-ის ტ-აგან“ შეძენილი ჩითილების კვლევის პასუხია და ამ დასკვნას რაიმე შემხებლობა შპს „მ-ა ჩ-თან“ არ აქვს (იხ. წინამდებარე განჩინების 7.3.4. პუნქტი), თუმცა, საკასაციო პალატამ წინამდებარე განჩინების 15.1-15.8 პუნქტებში უკვე იმსჯელა და დაადგინა, რომ ნასყიდობის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა სწორედ შპს „მ-ა ჩ-ლსა“ და ი. თ-ლს შორის წარმოიშვა, ხოლო, შპს „წ-სა და გ-ს ტ-ებმა“ ი. თ-ლს სარწყავი სისტემისათვის აუცილებელი პროდუქცია და გარკვეული ოდენობის ნესვი მიაწოდა.

16.3. რაც შეეხება კასატორის არგუმენტს მასზედ, რომ გადაწყვეტილებაში დასახელებული საკადასტრო კოდებიდან, არც ერთი არ ეკუთვნის დ. დ-ლს, საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ გაწეული ხარჯების დადასტურების მიზნით, დაიკითხა რამდენიმე მოწმე. მოწმე ბ. ხ-ლის განმარტებით, ი. თ-ისა და დ. დ-ლის საზამთროს ბაღი შეწამლა რამოდენიმეჯერ, ი. თ-გან აიღო - 9 000 ლარი, ხოლო დ-სგან -1 200 ლარი (იხ. 2020 წლის 28 იანვრის სხდომის ოქმი). გარდა ბ. ხ-ისა, მოწმე თ. დ-მა, რომელიც იმავდროულად დ. დ-ის მამაა, დაადასტურა, რომ საზამთროს ჩითილების დარგვის პროცესს თავადაც ესწრებოდა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მართალია, მოწმეები სხვა გარემოების დადგენის მიზნით დაიკითხნენ, თუმცა, მათი ჩვენებების ეს ნაწილი ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ დ. დ-ლი ამუშავებდა მიწის ნაკვეთებს საზამთროს მოყვანის მიზნით. მოცემულ საკითხთან მიმართებით კი, საქმის მასალებში წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, მათ შორის აღსრულების ეროვნული ბიუროს ფაქტების კონსტანტაციის მასალების მხედველობაში მიღებით, მოწმის ჩვენება რელევანტურია.

16.4. ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, კასატორის პრეტენზიები ექსპერტიზის დასკვნებთან მიმართებით დაუსაბუთებელია და სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის მოტივაციას მასზედ, რომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნები სარწმუნოდ ადასტურებდა მოპასუხის მხრიდან ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულების (ნაკლიანი შესრულების) ფაქტს და მხოლოდ ერთ - შპს „ფ-გენ თ-მ თ-ალ ლ-არი ფ-ამა ს-აი .. თ-თის“ დასკვნაში, დასაბუთების გარეშე მითითებული განმარტება მასზედ, რომ დაზიანება გამოწვეული იყო სარწყავი წყლითა და ნიადაგში არსებული მიკროორგანიზმებით, ვერ აქარწყლებდა სხვა დასკვნებში მითითებულ გარემოებებს (ექსპერტიზის დასკვნების თაობაზე ვრცლად იხ. სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა წინამდებარე განჩინების 6.2.1 ქვეპუნქტში).

17. გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო პალატა დასაშვებ და დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად ვერ შეაფასებს კასატორის არგუმენტს, ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლების არამართლზომიერად გამოყენების, ასევე, მისი განხორციელების კანონისმიერი წინაპირობებისა და შედეგების დაუცველობის თაობაზე და ამ მიმართებით აღნიშნავს, რომ საკითხის სწორი გადაწყვეტის მიზნებისთვის, უმნიშვნელოვანესია განიმარტოს ხელშეკრულებიდან გასვლის უფლება და მისი განხორციელების კანონისმიერი წინაპირობები.

17.1. სახელშეკრულებო სამართალში მოქმედებს პრინციპი Pacta sunt servanda – „ხელშეკრულება უნდა შესრულდეს“. ხელშეკრულების დადების მომენტიდან, მხარეები ვალდებულნი არიან შეუდგნენ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებას. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. მხარეებს არ შეუძლიათ ცალმხრივად თქვან უარი ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე, მაგრამ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების მხარეს უფლება აქვს გავიდეს ხელშეკრულებიდან და უარი თქვას ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების მოთხოვნა მხარეების მხრიდან პირველადი მოთხოვნის ხასიათს ატარებს, რომლის შეუსრულებლობაც მეორადი მოთხოვნის უფლების წარმოშობას იწვევს. ამ უკანასკნელს კი, ხელშეკრულებიდან გასვლის მოთხოვნა მიეკუთვნება. ხელშეკრულების ერთ-ერთი მონაწილის შესაძლებლობას კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში უარი თქვას ხელშეკრულების გაგრძელებაზე, ხელშეკრულებიდან გასვლა ეწოდება. ხელშეკრულებიდან გასვლის შემთხვევაში, მხარეები ხელშეკრულების დადებამდე არსებულ მდგომარეობას უბრუნდებიან, აღნიშნული სამართლებრივი მექანიზმი კი, სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 405-ე მუხლებით წესრიგდება.

17.2. სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარე 405-ე მუხლით გათვალისწინებული პირობების არსებობისას უარს იტყვის ხელშეკრულებაზე, მაშინ მიღებული შესრულება და სარგებელი მხარეებს უბრუნდებათ (ნატურით დაბრუნება), ხოლო, 405-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ხელშეკრულების ერთი მხარე არღვევს ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებას, მაშინ ხელშეკრულების მეორე მხარეს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე ვალდებულების შესრულებისათვის მის მიერ დამატებით განსაზღვრული ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ. თუ ვალდებულების დარღვევის ხასიათიდან გამომდინარე, არ გამოიყენება დამატებითი ვადა, მაშინ დამატებითი ვადის განსაზღვრას უთანაბრდება გაფრთხილება. თუკი ვალდებულება მხოლოდ ნაწილობრივ დაირღვა, მაშინ კრედიტორს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ვალდებულების დარჩენილი ნაწილის შესრულებამ მისთვის ინტერესი დაკარგა. ამასთანავე, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ პუნქტით, არ არის აუცილებელი დამატებითი ვადის დაწესება ან გაფრთხილება, თუ: ა) აშკარაა, რომ მას არავითარი შედეგი არ ექნება; ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებულია, რომ ხელშეკრულებიდან გასვლის მოთხოვნის წარმატებისთვის აუცილებელია მეორე მხარის მიერ ხელშეკრულების დარღვევა იყოს მნიშვნელოვანი და ეს დარღვევა მხარეს ხელშეკრულების მიმართ ინტერესს უკარგავდეს.

17.3. საკასაციო პალატის განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები განამტკიცებენ ხელშეკრულების ერთ-ერთი მხარის უფლებას უარი თქვას ხელშეკრულებაზე, თუ მეორე მხარე არღვევს ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებას. ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში კრედიტორს შეუძლია მოვალეს დაუწესოს დამატებითი ვადა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესასრულებლად. რაც განამტკიცებს ფაქტს, რომ მისთვის მთავარია ვალდებულების შესრულება და არა პასუხისმგებლობა შეუსრულებლობისათვის. ხელშეკრულებიდან გასვლა, რომელიც იწვევს ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის ანულირებას, არ შეიძლება განხორციელდეს მოვალისათვის ვალდებულების შესასრულებლად ხელმეორე შესაძლებლობის მიცემის გარეშე, რათა ამით თავიდან იქნეს აცილებული ხელშეკრულების ანულირება, თუმცა, სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ითვალისწინებს გამონაკლის შემთხვევებს, როდესაც არ არის საჭირო ვალდებული პირისათვის არც დამატებითი ვადის დაწესება და არც გაფრთხილება (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-1003-924-2017, 01.12.2017 წ.)

17.4. საკასაციო პალატა, ხელშეკრულებიდან გასვლის კანონისმიერი წინაპირობების დაუცველობის თაობაზე კასატორის არგუმენტების საპირისპიროდ მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არსებობდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 405 (II) მუხლით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევა, რა დროსაც დამატებითი ვადის/გაფრთხილების დაწესებას არავითარი შედეგი არ ექნებოდა, რადგან მოსარჩელის ინტერესი - ჩითილების დარგვა, შემდგომ მოსავლის მიღება და მათი რეალიზაცია, დამოკიდებული იყო წელიწადის დროებსა და დროის გარკვეულ პერიოდზე, ხოლო, ინფიცირებული მოსავლის მიღება და ნაკლი, რომელიც გამოვლენილ იქნა მცენარის ნაყოფზე, მყიდველს გამყიდველისათვის ხელმეორე შესაძლებლობის მიცემის აზრს უკარგავდა, რამეთუ ვერც გაფრთხილება და ვერც დამატებითი ვადის დაწესება ვერ გამოასწორებდა დამდგარ შედეგს - ინფიცირებულ და დაზიანებულ მოსავალს, რომელიც ნასყიდობის საგნის (ჩითილების) ნაკლმა გამოიწვია.

17.5. რაც შეეხება კასატორის არგუმენტს ხელშეკრულებიდან გასვლის შესაბამისი სამართლებრივი შედეგების - გადაცემულის უკან დაბრუნების (კასატორისათვის ჩითილის დაბრუნების) ანდა მისი თვითღირებულების (თუნდაც ნაკლოვანების პირობებში) ანაზღაურების თაობაზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მართალია, ხელშეკრულებიდან გასვლის სამართლებრივი ფუნქცია, მიღებული შესრულების უკან დაბრუნებაში გამოიხატება და უკუქცევის ვალდებულება ორივე მხარეს ეკისრება, რაც თავის მხრივ ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ ხელშეკრულებიდან გასვლის ინსტიტუტი ორმხრივი ხელშეკრულებისათვის არის დამახასიათებელი (იხ. დამატებით: გიორგი ვაშაკიძე, სამოქალაქო კოდექსის გართულებულ ვალდებულებატა სისტემა, თბილისი, 2010, გვ.159) (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-467-2020, 25/06/2021 წ.), თუმცა, კანონი ისეთ შემთხვევებსაც ითვალისწინებს, როდესაც შესრულების ნატურით დაბრუნება შეუძლებელია და სანაცვლოდ, ფულად ანაზღაურებას აწესებს. ერთ-ერთი ასეთი საფუძველია ის შემთხვევა, როდესაც მიღებულ საგანს მხარე გამოიყენებს, გაასხვისებს, უფლებრივად დატვირთავს, გადაამუშავებს ან გადააკეთებს (სსკ-ის 352-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ პუნქტი). ამასთან, ფულადი ანაზღაურების ვალდებულება არ წარმოიშობა, თუ, საგნის ის ნაკლი, რომელიც ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლებას იძლევა, ამ საგნის გადამუშავების ან გარდაქმნის დროს აღმოჩნდა (სსკ-ის 352-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ბ“ პუნქტი).

17.6. ზემოაღნიშნულთან მიმართებით, საყურადღებოა ფლორიდის უნივერსიტეტის მცენარეთა დიაგნოსტიკის ცენტრის მოხსენება, რომლის თანახმად, მცენარეს დაუდგინდა საზამთროს ბაქტერიული ლაქა. საზამთროს ნაყოფზე დაზიანებები იწყება ძალიან მცირე, წყლიანი უბნებით, რომლებიც ჩვეულებისამებრ არ ჩნდებიან მოსავლის აღების დროის მოახლოვებამდე; ინფექცია შეიძლება გამოჩნდეს ძალიან ადრე ზრდის სეზონში, მაგრამ სიმპტოები არ ჩნდება გვიან სეზონამდე. დასახელებული გარემოებები, საკასაციო პალატის მოსაზრებით ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებენ იმ გარემოებააზე, რომ ჩითილში ვირუსის არსებობა, წარმოადგენდა ნივთის იმგვარ ნაკლს, რომლის აღმოსაჩენადაც საჭირო იყო ჩითილის გარდაქმნა მცენარედ. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2018 წლის 03 ოქტომბრის №.... დასკვნის თანახმად, საველე და ლაბორატიულ დასკვნებზე დაყრდნობით, წარდგენილ ობიექტებზე არსებული მდგომარეობა შეფასდა შემდეგნაირად: მცენარის სხვადასხვა ნაწილების - ფოთლებისა და ნაყოფების დეფორმირება, კანის ქსოვილის დანეკროზება, სიმწიფის პერიოდში ნაწოფების კანზე სხვადასხვა სიდიდის მოყავისფრო, შავი ლაქების განვითარება, ნაადრები სკდომა, მძაფრი სუნი, ლპობა, გამოწვეულია სოკოვანი და ბაქტერიული დაავადებებით. დასკვნაში მითითებული მდგომარეობის აღწერილობაც, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ ნაკლი სწორედ მაშინ გამოვლინდა, როდესაც ჩითილი მცენარედ გარდაიქმნა და აღქმადი გახდა. აღნიშნულ გარემოებას ასევე ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი კონსტატაციის მასალები, რომლითაც დასტუდება საზამთროს ნაყოფზე ლაქებისა და ნაყოფების ლპობის პროცესი და მოწმეთა ჩვენებები. საწინააღმდეგო გარემოების დადასტურების ვალდებულება კი (რომ ნაკლის გამოსავლენად ჩითილის მცენარედ გარდაქმნის ან გადამუშავების საჭიროება არ იყო), შემდავებელს ეკისრებოდა და მას სასამართლოსთვის იმგვარი დასაშვები მტკიცებულება უნდა წარედგინა, რომელიც უცილობლად სარწმუნოს გახდიდა მისი პოზიციის სისწორეს, აღნიშნული კი, მას არ განუხორციელებია.

17.7. ამასთან, გასაზიარებელია ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნა მასზედ, რომ მოსარჩელეები ი. თ-ლი და დ. დ-ლი ნასყიდობის სამართლებრივ ურთიერთობაში მონაწილეობდნენ როგორც ფიზიკური პირები და საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდება მათი სამეწარმეო საქმიანობის შემხებლობა ნასყიდობის ხელშეკრულების საგნის მიმართ. შესაბამისად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელეებს, ჩვეულებრივ მყიდველთან შედარებით, მეტი წინდახედულებისა და ნასყიდობის საგნის მახასიათებლების შემოწმების ვალდებულება არ ჰქონდათ, რაც გამორიცხავს მათ მიმართ სსკ-ის 495-ე მუხლის (თუ მყიდველი მეწარმეა, ის ვალდებულია დაუყოვნებლივ შეამოწმოს ნივთი; თუკი იგი ნაკლის აღმოჩენიდან შესაბამის ვადაში ან იმ ვადაში, რომლის განმავლობაშიც ცნობილი უნდა ყოფილიყო მისთვის ნაკლის არსებობა, არ წარუდგენს გამყიდველს პრეტენზიას, მას ერთმევა ნივთის ნაკლის გამო მოთხოვნის უფლება) გამოყენების შესაძლებლობას.

18. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზეა ისეთი ვითარება, როდესაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ პუნქტის საფუძველზე, გამორიცხულია ხელშეკრულებიდან გასვლის სამართლებრივი ფუნქციის განხორციელება - მიღებული შესრულების ნატურით დაბრუნება (ჩითილის მცენარედ გარდაქმნის გამო), ხოლო, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „ბ“ პუნქტით კი, გამორიცხულია ნასყიდობის საგნის ნატურით დაბრუნების ნაცვლად, ფულადი ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობა (ნაკლი გამოვლინდა გარდაქმნის დროს).

19. ამდენად, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, საკასაციო საჩივრით შედავებული გარემოებების რეალიზება დამაჯერებელი და სარწმუნო არგუმენტებით, კასატორმა ვერ შეძლო.

20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

21. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა სწორად დაადგინეს მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, სამართლებრივად მართებულად გადაწყვიტეს საქმეში არსებული ყველა სადავო საკითხი, ისევე როგორც, დავის გადაწყვეტისას მართებულად განმარტეს სამართლის ნორმები. ამდენად, სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დასაბუთებულია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.

22. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

23. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობაში მოდის.

24. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

25. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

27. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 5265.60 ლარის (საგადახდო დავალება ...., გადახდის თარიღი 16.11.2021) 70% – 3685.92 ლარი

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 7.2-ე, 257.1-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „მ-ა ჩ-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. შპს „მ-ა ჩ-ლს“ (...) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 5265.60 ლარის (საგადახდო დავალება ...., გადახდის თარიღი 16.11.2021) 70% – 3685.92 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია

თამარ ზამბახიძე