საქმე №ას-1436-2020 31 მაისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „დ-მა“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - თ. თ-ლი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინებები – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ივლისის განჩინება და ამავე სასამართლოს 2020 წლის 16 ივნისის საოქმო განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შპს „დ-მა“ (შემდგომში - „მოსარჩელე“, “კომპანია“, "საზოგადოება", „აპელანტი“ ან „კასატორი“) წარმოადგენს საქართველოში რეგისტრირებულ იურიდიულ პირს, რომელიც დაფუძნდა 20… წლის 30 იანვარს თ. თ-ლის (შემდგომში - „მოპასუხე“, „პირველი პარტნიორი“ ან „ყოფილი დირექტორი“) მიერ 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით.

2. მოპასუხემ, როგორც კომპანიის 100%-იანი წილის მფლობელმა პარტნიორმა, 20.. წლის 23 მარტს მიიღო გადაწყვეტილება კომპანიის 100% წილიდან 48%-ის ს. ს-თვის (შემდგომში - „მეორე პარტნიორი“ ან „ამჟამინდელი დირექტორი“), ხოლო 10%-ის ნ. კ-თვის (შემდგომში - „მესამე პარტნიორი“) საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე ცვლილება შევიდა კომპანიის წესდებაში და წილები გადანაწილდა შემდეგნაირად: მოპასუხე/პირველი პარტნიორი - 42%, მეორე პარტნიორი- 48%, მესამე პარტნიორი - 10%.

3. კომპანიის წესდებაში მისი საქმიანობის საგნად მითითებულია: ა) ჯანდაცვის სფეროში არსებული უახლესი ტექნოლოგიების გავრცელების ხელშეწყობა და ამ მიზნით ტრენინგებისა და სემინარების ჩატარება; ბ) პაციენტების მიღება და დერმატო-კოსმეტოლოგიური პროცედურების ჩატარება (ინექციური და არაინექციური მეთოდები). სხვადასხვა თერაპიული გამაახალგაზრდავებელი პროცედურები, ლაზერული ეპილაცია. წესდებაში, ასევე, მითითებულია, რომ საზოგადოებას უფლება აქვს მოგების მიღების მიზნით განახორციელოს კანონით აუკრძალავი ნებისმიერი საქმიანობა.

4. მოპასუხემ მისი დირექტორობის პერიოდში, სოლარიუმის აპარატების შესყიდვის მიზნით, კომპანიის ანგარიშიდან საზღვარგარეთ ორ ტრანშად გადარიცხა 17 075 ევრო. კერძოდ, 04.03.2014 წელს კომპანია S-T T-GY .., K-ER, S-ND-ის სასარგებლოდ გადაირიცხა 5 122,50 ევრო, ხოლო 16.06.2014 წელს კომპანია S-T T-GY .., G-A, I-Y-ის სასარგებლოდ 11 952,50 ევრო.

5. 2014 წლის 22 სექტემბერს გაიმართა კომპანიის პარტნიორთა კრება, რომელსაც ესწრებოდნენ მეორე და მესამე პარტნიორები. კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილებით შეიცვალა საზოგადოების იურიდიული და ელექტრონული მისამართი, ასევე, მოპასუხე გათავისუფლდა დირექტორის თანამდებობიდან და მის ნაცვლად დირექტორად დაინიშნა მეორე პარტნიორი.

6. მოპასუხეს 2017 წლის 06 ივნისს გაეგზავნა შეტყობინება კომპანიის პარტნიორთა კრების მოწვევისა და კრებაზე განსახილველი საკითხების თაობაზე. კერძოდ, დღის წესრიგით განსახილველი იყო: მოპასუხის, როგორც კომპანიის დირექტორის პასუხისმგებლობის საკითხი, კომპანიისათვის 17 075 ევროს ოდენობით მიყენებულ ზიანთან დაკავშირებით; კომპანიის პარტნიორებს შორის გაუარესებული ურთიერთობის გათვალისწინებით, შემდგომი ერთობლივი ბიზნეს-საქმიანობის გაგრძელების შეუძლებლობის გამო საწარმოს ფუნქციონირების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება, მათ შორის, მისი შესაძლო ლიკვიდაცია, გაყოფა ან რეორგანიზაცია.

7. 2017 წლის 19 ივნისს გაიმართა კომპანიის პარტნიორთა კრება. სხდომაზე მოხსენება გააკეთა მეორე და მესამე პარტნიორების წარმომადგენელმა, რომელმაც აღნიშნა, რომ მეორე პარტნიორმა საზოგადოების დირექტორად დანიშვნიდან გარკვეული პერიოდის გასვლის შემდგომ, კომპანიის მომსახურე ბანკისგან გამოთხოვილი ინფორმაციის საფუძველზე დაადგინა, რომ მოპასუხის მიერ, მისი დირექტორობის პერიოდში, კომპანიის საბანკო ანგარიშიდან საზღვარგარეთ განხორციელდა ორი საეჭვო ტრანზაქცია, ჯამში 17 075 ევროს ოდენობით. მეორე და მესამე პარტნიორებმა მოპასუხეს მისცეს შესაძლებლობა ერთი კვირის ვადაში წარედგინა შესაბამისი ხელშეკრულება და ინვოისი, ასევე, სხვა დოკუმენტები, რომლებიც დაადასტურებდნენ ხელშეკრულების დადების ფაქტს, მის მიზანსა და მიზანშეწონილობას. აღნიშნული დოკუმენტებისა და ინფორმაციის დანიშნულ ვადაში წარუდგენლობის შემთხვევაში, კომპანია იტოვებდა შესაძლებლობას, მისთვის ზიანის მიყენების გამო, მოპასუხის წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელი წარედგინა.

8. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა ამ უკანასკნელისათვის 17 075 ევროს დაკისრება.

9. მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხის მიერ მისი დირექტორობის პერიოდში კომპანიის საბანკო ანგარიშიდან განხორციელებული ტრანზაქციის (17 075 ევრო) სანაცვლოდ მას არავითარი საქონელი არ მიუღია. ამასთან, კომპანიას არ გააჩნია არავითარი ოფიციალური დოკუმენტი (ხელშეკრულება, შეთანხმება, საგარანტიო წერილი ან სხვა), როლითაც თავისი უფლებების დაცვას შეძლებდა. მოსარჩელეს თანხის მიმღები კომპანიის მაიდენტიფიცირებელი მონაცემებიც კი არ გააჩნია (მისამართი, რეგისტრაციის ნომერი და ა.შ.).

10. მოპასუხემ წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო. მისი განმარტებით, კომპანიას ზიანი ამჟამინდელი დირექტორის ქმედების გამო მიადგა. მან არ გადარიცხა ნასყიდობის საფასურის დარჩენილი ნაწილი, რის გამოც კომპანიას აღარ მიეწოდა შეძენილი სოლარიუმის აპარატები.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 08 იანვრის დამატებითი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს მოპასუხის სასარგებლოდ დაეკისრა წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურება 500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 1195,10 ლარის ოდენობით.

13. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე და დამატებით გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გადაწყვეტილებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

14. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

15. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

16. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტით და ყოფილი დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სოლარიუმის სეგმენტის დამატების თაობაზე არ მიიჩნია მცდარ, შეუთავსებელ და არაგონივრულ გადაწყვეტილებად, რადგან იგი თავსდება საწარმოს ბიზნეს-საქმიანობის ინტერესებში და ვერ განიხილება კომპანიისათვის ზიანის წარმომშობად. მოპასუხის მიზანი იყო საწარმოს მომგებიანობის გაზრდა, რაც არ შეიძლება გახდეს მისი პასუხისმგებლობის საფუძველი. სასამართლოს განმარტებით, პასუხისმგებლობას ვერ წარმოშობს ვერც ის გარემოება, რომ სოლარიუმის აპარატების თავისი მონაცემებით ვერ განთავსდებოდა კომპანიის ოფისში და აღნიშნული მოითხოვდა რიგი სარემონტო სამუშაოების ჩატარებას, შესაბამისი კონდიცირების სისტემის მოწყობასა და ელ. ენერგიის მიწოდებას, ვინაიდან არ დასტურდება, რომ მოპასუხის მიერ ამგვარი ხარჯები არ იყო გათვალისწინებული. ამასთან, უპირველეს ყოვლისა, არ დასტურდება დირექტორის მიზანი კომპანიისათვის ზიანის მიყენების თაობაზე. მის მიერ არ შეძენილა საწარმოს საქმიანობასთან რადიკალურად შეუთავსებელი ნივთი, რასაც შესაძლოა მისი პასუხისმგებლობა წარმოეშვა.

17. სააპელაციო პალატის განმარტებით, როგორც წესი, სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას შეაფასოს დირექტორის გადაწყვეტილების მართებულობა. სასამართლოს აღნიშნული უფლებამოსილება აქვს მხოლოდ მაშინ, თუ მოსარჩელე დაამტკიცებს, რომ დირექტორის მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას ბიზნეს-გადაწყვეტილების მართებულობის პრეზუმფციის მოქმედების ერთ-ერთი წინაპირობა (დირექტორის პირადი დაუინტერესებლობა (მიუკერძოებლობა), საკმარისი ინფორმაციის არსებობა მიღებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით და კეთილსინდისიერი მოქმედება კორპორაციის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე) დაირღვა. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე განმარტავს, რომ მოპასუხის მიერ განხორციელებული საეჭვო გადარიცხვების (ჯამში 17 075 ევრო) მიუხედავად, კომპანიას არ მიუღია არავითარი საქონელი, ამავდროულად კომპანიას არ გააჩნია რაიმე ოფიციალური დოკუმენტი (ხელშეკრულება ან სხვა დოკუმენტი), რომელიც თავისი უფლებების დაცვის საშუალებას მისცემდა, თუმცა მხოლოდ აღნიშნულ გარემოებაზე მითითება არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს, რომ დირექტორის გადაწყვეტილება მიჩნეულ იქნას კომპანიის საზიანოდ მიღებულ გადაწყვეტილებად. იმ პირობებში, როდესაც არ დასტურდება დირექტორის არაკეთილსინდისიერი განზრახვა, დაუშვებელია მისი პასუხისმგებლობის წარმოშობა.

18. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება, რომ მოსარჩელეს შეეძლო ზიანის თავიდან არიდება იმ შემთხვევაში, თუ კომპანია დროულად დაუკავშირდებოდა კონტრაჰენტს, ან/და გადაიხდიდა დარჩენილ საფასურს და მიიღებდა სოლარიუმის აპარატებს ან/და დროულად უარყოფდა ხელშეკრულებას, რითაც მაქსიმალურად უზრუნველყოფდა ზიანის შემცირებას, თუმცა კომპანიას არავითარი ნაბიჯი არ გადაუდგამს არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის დარეგულირებისათვის. მოპასუხემ თანხის გადარიცხვა განახორციელა 04.03.2014წ. და 16.06.2014წ., ხოლო მეორე პარტნიორი კომპანიის დირექტორად დაინიშნა 2014 წლის 22 სექტემბერს, ჯერ კიდევ სახელშეკრულებო ურთიერთობის პერიოდში, შესაბამისად, კომპანიას შეეძლო დროული ნაბიჯების განხორციელების გზით მოეგვარებინა არსებული გაუგებრობა. მოცემულ შემთხვევაში არ დასტურდება, რომ მოსარჩელეს ჰქონდა რაიმე მცდელობა დაკავშირებოდა კონტრაჰენტს, მაშინ როდესაც გადარიცხვებზე ასახული ინფორმაციით შესაძლებელი იყო მასთან დაკავშირება და არსებული გაუგებრობის აღმოფხვრის მცდელობა მაინც. აღნიშნულის ნაცვლად მოსარჩელე სამი წლის გასვლის შემდგომ ითხოვს გადახდილი თანხის მოპასუხისაგან ანაზღაურებას, რაც გაუმართლებელია.

19. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარდგენილი არ არის მტკიცებულებები, რომელთა ერთობლიობაში შეფასებით პალატა მივიდოდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხე, როგორც საზოგადოების დირექტორი, კეთილსინდისიერად, კომპანიის საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე არ მოქმედებდა. შესაბამისად, მოპასუხის მიერ ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებების მიღებისას მოქმედებს ,,ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის" პრეზუმფცია.

20. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის და, შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლები.

21. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 20 ოქტომბრის განჩინებით დამატებით გადაწყვეტილებაზე წარდგენილი სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 08 იანვრის დამატებითი გადაწყვეტილება და მოპასუხის წარმომადგენლის შუამდგომლობა წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

22. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ივლისის განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი. მან მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

23. კასატორმა საკასაციო საჩივარში მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

23.1. სარჩელზე დართული მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოპასუხემ დირექტორად ყოფნის პერიოდში (30.01.2012წ.-დან 22.09.2014წ.-მდე) კომპანიას მიაყენა 17 075 ევროს ოდენობის ზიანი, რაც გამოიხატა იმაში, რომ მან აღნიშნული თანხა გადაურიცხა უცხოურ კომპანიებს მათთან ხელშეკრულების გაფორმებისა და თანხის მიმღები კომპანიების მაიდენტიფიცირებელი მონაცემების განსაზღვრის გარეშე;

23.2. იმ პირობებში, როდესაც საქმეში არსებული მასალებით დასტურდება, რომ: მოპასუხის მიერ სოლარიუმის აპარატების შეძენა და ამ სეგმენტზე მომსახურების დაწყების ინიცირება არ ყოფილა შეთანხმებული კომპანიის პარტნიორებთან (ყოფილი დირექტორის მიერ წესდების 5.6. მუხლის "ა" ქვეპუნქტის დარღვევა); თანხის გადარიცხვა სოლარიუმის აპარატების შესაძენად უცხო ქვეყნის კომპანიისათვის მოხდა ხელშეკრულების გაფორმების გარეშე; არ ყოფილა ჩატარებული არანაირი ანალიზი, რა სარგებლის მომტანი იქნებოდა კომპანიისთვის სოლარიუმით მომსახურების დაწყება; თავად მოპასუხემ მისი დირექტორობის პერიოდში დაარღვია სოლარიუმის შესყიდვის ფასის გადახდის ვალდებულება და სრულად არ გადაიხადა შეკვეთილი საქონლის ღირებულება; აღნიშნული აპარატურა არ იყო თავსებადი კომპანიის შესაძლებლობებთან; მოპასუხეს თანხა უნდა გადაერიცხა 2014 წლის 30 მაისამდე, ე. ი. მისი დირექტორობის პერიოდში, ხოლო საზოგადოების საბუღალტრო დოკუმენტაციაში არ მოიპოვება დოკუმენტი თანხის გადახდის ვადის გაგრძელების თაობაზე დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხეს ფიდუციური ვალდებულება არ დაურღვევია. ზემოაღნიშნული ქმედებები არ თავსდება გულმოდგინების, ერთგულებისა და კეთილსინდისიერების საზღვრებში;

23.3. კასატორი დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ სოლარიუმის სეგმენტის დამატება, სოლარიუმის აპარატების შეძენის თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილება და ამ მიზნით მოპასუხის მიერ სხვადასხვა ქვეყანაში თანხის გადარიცხვა, არ უნდა იქნეს მიჩნეული არაგონივრულ და კომპანიის საზიანო გადაწყვეტილებად. კასატორის განმარტებით, მოპასუხის ქმედება იყო არაკეთილსინდისიერი და საზოგადოებისათვის საზიანო შემდეგი გარემოებების გამო: მომსახურების ამ სეგმენტზე შესვლა არ იყო ნებადართული კომპანიის პარტნიორების მიერ. კერძოდ, საზოგადოების წესდების (23.03.2012წ. რედაქცი) 5.6. მუხლის "ა" ქვეპუნქტის თანახმად, პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებაა საჭირო წარმოების სახეებისა და სამეურნეო საქმიანობის დასაწყებად ან შესაწყვეტად. ამდენად, სასამართლოს არ აქვს უფლება ჩაერიოს იმ საკითხების გადაწყვეტაში, რაც კომპანიის დამფუძნებელთა გადასაწყვეტია. მომსახურების რა სეგმენტზე დაიწყებს ესა თუ ის ბიზნესი ოპერირებას, კონკრეტული კომპანიის გადასაწყვეტია და სასამართლოს მიერ ამ ფაქტის გამართლება ვერ მოხდება, რადგან კომპანიას სოლარიუმით მომსახურება, როგორც საქმიანობის სფერო, არ ჰქონია და მისი წამოწყება არ ყოფილა ნებადართული პარტნიორების მიერ; მოპასუხე კომპანიის დირექტორი იყო 2014 წლის 22 სექტემბრამდე, მაშინ, როდესაც აპარატურის ღირებულება უნდა გადახდილიყო 2014 წლის 30 მაისამდე, თუმცა მან შეგნებულად არ გადაიხადა სრულად აპარატურის ღირებულება, ვინაიდან იცოდა, რომ ჩადიოდა პარტნიორებთან შეუთანხმებელ ქმედებას, რის გადაფარვასაც ის შეძლებდა, თუკი თანხის დიდ ნაწილს მეორე პარტნიორს გადაახდევინებდა და თავისი უკანონო გადაწყვეტილების თანამონაწილეს გახდიდა; მოსარჩელეს არ ჰქონია გამოცდლება და არ ჰყავდა სათანადო პერსონალი (ადამიანური რესურსი), რომელიც შეძლებდა ამ ტიპის მომსახურების გაწევას, ანუ მომსახურების ეს ტიპი საერთოდ უცხო იყო კომპანიისათვის; ბაზრის ამ სეგმენტზე იყო დიდი კონკურენცია და არ არსებობდა არავითარი წინარე ანალიზი, რომელიც ზედაპირულად მაინც დაასაბუთებდა ამ გადაწყვეტილების მომგებიანობასა და წარმატებულობას; ის აპარატურა, რომელიც შეძენილ იქნა მოპასუხის მიერ, იყო არათავსებადი კომპანიისათვის;

23.4. კასატორი, ასევე, არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოსარჩელეს შეეძლო კონტრაჰენტთან დაკავშირება და ხელშეკრულების მოშლა. როგორ უნდა მოეხდინა მოსარჩელეს იმ ხელშეკრულების უარყოფა, რომელიც არ არსებობს ან/და როგორ უნდა დაკავშირებოდა კომპანიას, რომლის რეკვიზიტებიც მისთვის ცნობილი არ ყოფილა;

23.5. კომპანიის პარტნიორთა 19.06.2017წ. გადაწყვეტილებით მოპასუხეს მიეცა შესაძლებლობა, რომ კრების ჩატარებიდან ერთი კვირის ვადაში საზოგადოებისათვის წარედგინა ყველა საჭირო ინფორმაცია, რათა საზოგადოების პარტნიორები დაერწმუნებინა, რომ მისი მხრიდან შესრულებული იყო წესდებითა და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით ნაკისრი საწარმოს კეთილსინდისიერად მართვის მოვალეობა, თუმცა უშედეგოდ;

23.6. თუკი საზოგადოების ახალი ხელმძღვანელობა მოახდენდა დარჩენილი თანხის გადახდას, მაშინ ის დაცული უნდა ყოფილიყო დამატებითი ზიანისაგან. მოპასუხეს არ წარუდგენია შესაბამისი მტკიცებულება, რომ ასეთ შემთხვევაში, მოსარჩელე დანადგარს მიიღებდა, რომელსაც, მართალია, პირადი სარგებლობისათვის ვერ გამოიყენებდა, თუმცა მოახდენდა მის რეალიზაციას, რათა გადახდილი თანხა არ დაეკარგა.

24. კასატორმა, ასევე, მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 16 ივნისის ადგილზე თათბირით მიღებული განჩინების გაუქმება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის შუამდგომლობა ინდ. მეწარმე და დამოუკიდებელი ექსპერტის, აუდიტორი „დ. რ-ის“ მიერ 2019 წლის 21 იანვარს შედგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე დართვის თაობაზე.

25. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 08 აპრილის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

26. საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ივლისის განჩინება გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს

27. წინამდებარე საქმეში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია ყოფილი დირექტორის პასუხისმგებლობის საკითხი კომპანიის მიმართ ფიდუციური მოვალეობის (კონკრეტულად „ზრუნვის მოვალეობის“) დარღვევისათვის.

28. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კომპანიის წინაშე დირექტორის პირადი პასუხისმგებლობის სამართლებრივი საფუძველია „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის (დავის წარმოშობის დროს მოქმედი) მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტი [დირექტორები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ისინი არ შეასრულებენ ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ], საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილი [მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება] და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი [იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება].

29. საკასაციო სასამართლომ დირექტორის პასუხისმგებლობის შესახებ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებში განმარტა, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის (დავის წარმოშობის დროს მოქმედი) მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, კომპანიის დირექტორს აკისრია განსაკუთრებული მოვალეობები კომპანიის წინაშე, რომლებსაც ფიდუციური მოვალეობები ეწოდება, და რომლებიც, სხვასთან ერთად, მოიცავს დირექტორის მოვალეობას საზოგადოების საქმეებს გაუძღვეს კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდეს ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდეს იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის („ზრუნვის მოვალეობა“) (იხ. სუსგ საქმე №ას-1307-1245-2014, 06 მაისი, 2015 წელი; №ას-1158-1104-2014, 06 მაისი, 2015 წელი). აღნიშნული მოვალეობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში, დირექტორი საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებს სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ.

30. ზრუნვის მოვალეობის დარღვევის შესახებ სარჩელის განხილვისას დირექტორს საწარმოსთვის ზიანის მომტანი გადაწყვეტილების გამო პასუხისმგებლობისგან იცავს „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფცია, რომელიც წარმოადგენს დაშვებას, რომ გადაწყვეტილების მიღებისას კომპანიის დირექტორი იყო სათანადოდ ინფორმირებული და მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, იმ რწმენით, რომ განხორციელებული მოქმედება კომპანიის საუკეთესო ინტერესებში იყო. ასეთ საქმეებში მოსარჩელეს ეკისრება ზემოაღნიშნული დაშვების გაბათილების ტვირთი, რადგან სასამართლოს არ შეუძლია ეჭვი შეიტანოს დირექტორის გადაწყვეტილების სისწორეში, თუ ის რაციონალური პროცესის შედეგად იქნა მიღებული და დირექტორი ყველა მნიშვნელოვან და გონივრულად ხელმისაწვდომ ინფორმაციას ფლობდა (იხ. სუსგ საქმე №ას-370-344-2017, 18 აპრილი, 2019 წელი; №ას-766-766-2018, 10 ივნისი, 2019 წელი).

31. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ ზრუნვის მოვალეობა მოითხოვს დირექტორისაგან, მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილებები, რომლებიც გამოიწვევს კომპანიის მოგების გაზრდას. აღნიშნული გადაწყვეტილებები შეიძლება იყოს მაღალი რისკის მატარებელიც და მცდარიც, თუმცა „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციიდან გამომდინარე, თუ ხელმძღვანელი კეთილგონიერების ფარგლებში მოქმედებს იმ რწმენით, რომ მისი გადაწყვეტილება მიღებულია საზოგადოების საუკეთესო ინტერესების დაცვის მიზნით და ამ გადაწყვეტილების მიღებისას იგი ინფორმირებული იყო იმ ზომით, რაც მას მოცემულ ვითარებაში საკმარისად მიაჩნდა, ამ გადაწყვეტილების შედეგისათვის კომპანიის დირექტორი დაცულია პირადი პასუხისმგებლობისაგან (იხ. სუსგ საქმე №ას-1307-1245-2014, 06 მაისი, 2015 წელი; №ას-1158-1104-2014, 06 მაისი, 2015 წელი).

32. პრეზუმფცია დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მართებულობის შესახებ („სამეწარმეო გადაწყვეტილების თავისუფლების“ წესი), მოქმედებს მხოლოდ ოთხი კუმულაციური წინაპირობის არსებობისას:

32.1. დირექტორმა უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება (უნდა იმოქმედოს). ისეთ შემთხვევაში, როცა დირექტორმა გამოიჩინა უმოქმედობა და არ მიიღო გადაწყვეტილება, იგი ვერ იქნება დაცული „სამეწარმეო გადაწყვეტილების თავისუფლების“ წესით (აღნიშნულში არ იგულისხმება შემთხვევა, როდესაც უმოქმედობა, თავისთავად, მიღებული გადაწყვეტილების შედეგია, ანუ მიღებულია გადაწყვეტილება მოქმედებისაგან თავის შეკავების შესახებ);

32.2. გადაწყვეტილების მიღებამდე დირექტორმა უნდა მიიღოს ინფორმაცია, რომელიც ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე ადამიანისათვის საკმარისია არსებულ გარემოებებში კონკრეტული გადაწყვეტილების მისაღებად, ანუ გადაწყვეტილების მიღების პროცესი უნდა აკმაყოფილებდეს კეთილგონივრულობის სტანდარტს;

32.3. გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნას კეთილსინდისიერად. ეს მოთხოვნა არ ითვლება დაკმაყოფილებულად, თუ სხვა გარემოებებთან ერთად, დირექტორისთვის ცნობილია, რომ იგი იღებს კანონსაწინააღმდეგო გადაწყვეტილებას;

32.4. დირექტორს არ უნდა ჰქონდეს პირადი დაინტერესება.

33. თუ დასახელებული ოთხი პირობიდან რომელიმე არ არის დაკმაყოფილებული, მაშინ პრეზუმფცია ვერ ამოქმედდება.

34. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მტკიცების ტვირთის განაწილების თვალსაზრისით, „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციის არსებობა თავდაპირველი მტკიცების ტვირთს მოსარჩელეს აკისრებს, რომელმაც უნდა მიუთითოს ოთხი კუმულაციური წინაპირობიდან ერთ-ერთის (ან რამდენიმეს) არარსებობაზე. თუ მოსარჩელე აღნიშნულს დაადასტურებს, მაშინ პრეზუმფცია ქარწყლდება, რის შედეგადაც მტკიცების ტვირთი გადადის მოპასუხე დირექტორზე, რომელმაც უნდა ამტკიცოს, რომ მისი მოქმედება/გადაწყვეტილება ყველაზე ხელსაყრელი იყო საზოგადოებისათვის.

35. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე უთითებს, რომ ყოფილი დირექტორის მიერ სოლარიუმის აპარატების შეძენის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილებითა და ამ მიზნით განხორციელებული ტრანზაქციების შედეგად, მას ზიანი მიადგა. კერძოდ, აღნიშნული გადარიცხვების სანაცვლოდ შესაბამისი საქონელი არ მიუღია, ამასთან, არ არსებობს ხელშეკრულება ან სხვა ოფიციალური დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც კომპანია შეძლებდა თავისი უფლებების დაცვას, მოსარჩელისთვის თანხის მიმღები კომპანიის რეკვიზიტებიც კი არ არის ცნობილი.

36. ამდენად, მოსარჩელე უთითებს „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციის წარმოშობისათვის სავალდებულო მეორე წინაპირობის - ინფორმირებული, რაციონალური პროცესის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილების, არარსებობაზე, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ ისე დაადგინა „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციის არსებობა, რომ ეს გარემოებები არ გამოუკვლევია.

37. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას იმსჯელა მხოლოდ სოლარიუმის აპარატების შეძენის შესახებ ყოფილი დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების მიზანზე და მართებულობაზე, თუმცა მას არ შეუფასებია დირექტორის ფაქტობრივი ქმედებები სოლარიუმის აპარატების შესაძენად გარიგების დადების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისა და აპარატების შეძენის პროცესში.

38. სასამართლოს, ასევე, არ შეუფასებია რა როლი აქვს კომპანიის ამჟამინდელი დირექტორის ქმედებებს ზიანის დადგომაში და რომელი დირექტორის ქმედებებია მიზეზობრივ კავშირში ზიანთან.

39. სასამართლოს არ გამოუკვლევია მიღებულ იქნა თუ არა სოლარიუმის აპარატების შეძენის შესახებ გადაწყვეტილება სათანადო ინფორმაციაზე დაყრდნობით, რაც გულისხმობს ინფორმაციას, რომელიც ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე ადამიანისათვის საკმარისი იქნებოდა არსებულ გარემოებებში სოლარიუმის აპარატების შეძენის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისათვის.

40. აღნიშნულის შემდეგ მნიშვნელოვანია იმ ქმედებების გამოკვლევა, რომლებიც მოპასუხე დირექტორმა, ხოლო შემდგომ ახალმა დირექტორმა განახორციელა აპარატების შეძენის პროცესში. კერძოდ, არ არის გამოკვლეული არსებობდა თუ არა მოპასუხესა და უცხოურ კომპანიას/კომპანიებს შორის მოლაპარაკება სოლარიუმის აპარატების შეძენაზე და აღნიშნული მოლაპარაკების შედეგად, დაიდო თუ არა მათ შორის გარიგება და რა პირობებით; ვისი უმოქმედობით არ განხორციელდა აპარატების საფასურის სრულად გადახდა და რა იყო მიზეზი მათი არგამოგზავნის. დადგენილია, რომ მოპასუხემ სოლარიუმის აპარატების შესაძენად ჯამში 17 035 ევრო გადარიცხა 2014 წლის 04 მარტს და 16 ივნისს. დადგენილია, ასევე, რომ მოპასუხე დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლდა 2014 წლის 22 სექტემბერს და მის ნაცვლად დირექტორად დაინიშნა მეორე პარტნიორი. კასატორი მიუთითებს, რომ ნასყიდობის დარჩენილი საფასური უნდა გადახდილიყო მოპასუხის დირექტორობის პერიოდში, 2014 წლის 30 მაისამდე. ამის საწინააღმდეგოდ, მოპასუხე განმარტავს, რომ ნასყიდობის საფასურის დარჩენილი ნაწილი სწორედ ამჟამინდელ დირექტორს უნდა გადაერიცხა. შესაბამისად, გამოსაკვლევია, როდის უნდა განხორციელებულიყო დარჩენილი საფასურის გადახდა და ხომ არ ემთხვევა ეს პერიოდი მეორე პარტნიორის დირექტორობის პერიოდს. ამ ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კი, უნდა დადგინდეს რა მოქმედებები განახორციელა ამ უკანასკნელმა ფულადი ვალდებულების შესასრულებლად და რა როლი აქვს მის ქმედებებს ზიანის დადგომაში.

41. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ: (ა) საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა; (ბ) არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. იმავე კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

42. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების ანალიზისა და წინამდებარე განჩინებაში ჩამოყალიბებული დასაბუთების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას თავად მიიღოს გადაწყვეტილება დავაზე, ვიდრე საქმეზე არ დადგინდება დავის გადაწყვეტისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება, რაც საქმის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების საფუძველია. კერძოდ, წინამდებარე განჩინების 37-39-ე და მე-40 პუნქტებში მითითებული გარემოებების შესაბამისად, სასამართლომ უნდა დაადგინოს მოპასუხე, როგორც კომპანიის დირექტორი სოლარიუმის აპარატების შეძენის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას იყო თუ არა სათანადოდ ინფორმირებული და მოქმედებდა თუ არა კეთილსინდისიერად, იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება კომპანიის საუკეთესო ინტერესებში იყო; ასევე, ზიანის დადგომა სრულად ან ნაწილობრივ ხომ არ განაპირობა ამჟამინდელი დირექტორის ქმედებებმა.

43. კასატორი, აგრეთვე, ითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 16 ივნისის ადგილზე თათბირით მიღებული განჩინების გაუქმებას, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის შუამდგომლობა ინდ. მეწარმე და დამოუკიდებელი ექსპერტის, აუდიტორი „დ. რ-ძის“ მიერ 21.01.2019წ. შედგენილი ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე დართვის თაობაზე.

44. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხარეთა მიერ მათი მოთხოვნების დასასაბუთებლად და მითითებული ფაქტების დასამტკიცებლად საჭირო მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას, რომლის შესაბამისად, მხარეებს მტკიცებულებათა წარდგენა შეუძლიათ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას შესაბამისი წესების დაცვით. საქმის მომზადების დასრულების შემდეგ, საქმის არსებითად განხილვის ეტაპზე მხარეები შეზღუდულნი არიან ახსნა-განმარტებების მოსმენისას წარადგინონ ახალი მტკიცებულებები ან მიუთითონ ახალ გარემოებებზე, რომელთა შესახებაც არ ყოფილა მითითებული სარჩელსა თუ შესაგებელში ან საქმის მომზადების სტადიაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათ შესახებ თავის დროზე საპატიო მიზეზით არ იყო გაცხადებული. იგივე წესი მოქმედებს სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას, სადაც ახალი ფაქტების მითითება და ახალი მტკიცებულებების დაშვება მხოლოდ კანონით მკაცრად განსაზღვრული საპატიო გარემოებების არსებობის შემთხვევაშია შესაძლებელი (სსსკ-ის 380-ე მუხლი).

45. ამდენად, მხარეთა მიერ ფაქტების მითითებისა და მტკიცებულებების წარდგენის პროცედურა მკაცრად ფორმალიზებულია, რაც იმას ნიშნავს, რომ აუცილებელია ფაქტები და მტკიცებულებები სასამართლოს კანონით დადგენილი წესითა და პროცედურის დაცვით წარედგინოს.

46. საქმეზე მტკიცებულებების დართვის ზემოაღნიშნული წესი დაკავშირებულია სამოქალაქო საპროცესო სამართალში მოქმედ შეჯიბრებითობის პრინციპთან (სსსკ-ის მე-4 მუხლი) და გულისხმობს იმას, რომ სასამართლო საქმის გადაწყვეტისას ხელმძღვანელობს მხოლოდ იმ მტკიცებულებებით, რომელიც საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით დაერთვება საქმეს. სხვა მტკიცებულებები მხედველობაში არ მიიღება, თუნდაც მას საქმის მართებულად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდეს.

47. განსახილველ შემთხვევაში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.06.2020წ. ადგილზე თათბირით მიღებული განჩინებით აპელანტს უარი ეთქვა საქმეზე მტკიცებულების დათვაზე იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელეს აღნიშნული მტკიცებულების წარდგენა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს შეეძლო. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ აპელანტს არ დაუსაბუთებია, რატომ ვერ შეძლო ექსპერტიზის ჩატარება და დასკვნის წარდგენა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას. ის გარემოება, რომ ექსპერტიზის დასკვნა მომზადებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდგომ, არ წარმოადგენს მტკიცებულების წარუდგენლობის საპატიო მიზეზს. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ აპელანტი წარმოადგენს მოსარჩელე მხარეს და, შესაბამისად, მას არა მარტო საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე, არამედ სარჩელის აღძვრამდეც შეეძლო ექსპერტიზისათვის მიმართვა და დასკვნის მომზადება. აპელანტის წარმომადგენელმა სასამართლო სხდომაზე განმარტა, რომ ექსპერტიზა დაინიშნა საქმის მოსამზადებელ ეტაპზე, 2018 წლის 11 სექტემბერს [იხ. 16.06.20..წ. სხდომის ოქმი 16:28:11-16:55:28 სთ.], თუმცა აღნიშნულის შესახებ მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ უცნობებია და მტკიცებულების წასადგენად დამატებითი ვადა არ მოუთხოვია.

48. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აპელანტს მართებულად ეთქვა უარი საქმეზე მტკიცებულების დართვაზე. შესაბამისად, თბილისის საააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.06.2020წ. ადგილზე თათბირით მიღებული განჩინება სწორია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძვლები.

49. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით.

50. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქმის ხელახლა განხილვისას სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „დ-ას“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 21 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. შპს „დ-ას“ მოთხოვნა ინდ. მეწარმე დამოუკიდებელი ექსპერტი, აუდიტორი „დ. რ-ის“ მიერ გაცემული 2019 წლის 21 იანვრის ექსპერტიზის დასკვნის №.... დ.რ. საქმეზე დართვის თაობაზე უარის თქმის შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 16 ივნისის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი