საქმე №ას-1797-2019 13 აპრილი, 2022 წელი,
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მირანდა ერემაძე, ზურაბ ძლიერიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი - ვ. ხ-ნი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარეები - ა. ხ-ნი, ი. ხ-ნი (მოსარჩელის უფლებამონაცვლეები)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი - თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. რ. ხ-მა (შემდგომ - მოსარჩელე, აპელანტი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ. ხ-ის (შემდგომ - მოპასუხე, კასატორი) მიმართ 26 000 აშშ დოლარის დაკისრების მოთხოვნით.
სარჩელის საფუძვლები
2. თბილისში, --- ქუჩა №….-ში (ს/კ ----) მდებარე უძრავი ქონების ნაწილი მოსარჩელის საკუთრება იყო. 2017 წლის 10 მარტის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელემ თავის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ნაწილი თავის შვილს - მოპასუხეს (26 კვ.მ) და ნაწილი შვილიშვილს - მ. ხ-ნს (20 კვ.მ) მიჰყიდა, ხოლო თავის საკუთრებად 22 კვ.მ აღრიცხა. 2017 წლის 24 აგვისტოს უძრავი ქონების სამივე მესაკუთრესა (სამივე მათგანი გარიგებაში ი. ხ-ის მიერ არიან წარმოდგენილი) და ნ. წ-ეს (შემდგომ - მყიდველი) შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც გამყიდველებმა მყიდველს სადავო უძრავი ქონება მიჰყიდეს. ნასყიდობის საგნის ღირებულება 245 000 ლარით განისაზღვრა. თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისების შედეგად, მოსარჩელეს თანხის კუთვნილი ნაწილი არ მიუღია.
მოპასუხის შესაგებელი
3. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისა და ქონების გასხვისების შემდგომ მხარეებმა, მათ შორის - მოსარჩელემ მიიღო კუთვნილი თანხის ნაწილი. მოპასუხეს მოსარჩელესთან ფინანსური ვალდებულება არ აქვს და სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით - სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
5. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:
6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება. სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს დაეკისრა 26 000 აშშ დოლარის გადახდის ვალდებულება მოსარჩელის სასარგებლოდ.
7. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის ზეპირი დავალების ხელშეკრულება დაიდო. 2017 წლის 24 აგვისტოს მოპასუხემ მამას შესთავაზა თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის გაყიდვა და მიღებული თანხის წილების შესაბამისად განაწილება. მოსარჩელემ და მოწმის სახით დაკითხულმა ი. ხ-მა მიუთითეს, რომ უძრავი ქონების გაყიდვის ინიციატივა სწორედ მოპასუხის მხრიდან მომდინარეობდა, როდესაც თანამესაკუთრეები აღნიშნულ შეთავაზებას დაეთანხმნენ, ის ქონების შემძენის ძიებას შეუდგა. ამასთანავე, მოწმის სახით დაკითხულმა შემძენმა აღნიშნა, რომ მოპასუხეს მოელაპარაკა და სწორედ მასთან შეათანხმა როგორც ქონების ფასი, ისე - გადახდის ფორმაც. მოპასუხეს ქონების გასასხვისებლად სხვადასხვა მოქმედების შესრულება და შემძენის მიერ ქონების საფასურის გადახდა არ უარუყვია. იგი მხოლოდ იმას შეედავა, რომ ქონების სრული საფასური არ მიუღია, კერძოდ, მიიღო მხოლოდ თავისი და თავისი შვილის წილი, ჯამურად 80 000 აშშ დოლარი, რომელიც იმავე დღეს საბანკო ანგარიშზე განათავსა.
8. პალატამ მოპასუხის შესაგებელი არ გაიზიარა. საქმეში არსებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, უძრავი ქონება 245 000 ლარად გასხვისდა, რაც 2017 წლის 24 აგვისტოს ოფიციალური გაცვლითი კურსის თანახმად, 102 510 აშშ დოლარს შეადგენდა. თანამესაკუთრეთა წილობრივი მონაცემების გათვალისწინებით მოპასუხისა და მისი შვილს 69 345 ლარი უნდა მიეღოთ. შესაბამისად, ანგარიშზე განთავსებულ და მისაღებ წილს შორის სხვაობა 10 655 აშშ დოლარს შეადგენდა. მოპასუხის პოზიციის გაზიარების შემთხვევაში, გაურკვეველი რჩებოდა მიღებულ თანხასა და ანგარიშზე განთავსებულ თანხას შორის არსებული საკმაოდ სოლიდური სხვაობა.
9. იმ შემთხვევაში, თუ სადავო ქონება 85 000 აშშ დოლარად გაიყიდა, როგორც ამას მყიდველი მიუთითებდა (მისი ჩვენების თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებაში 245 000 ლარი კი იმ მიზნით მიეთითა, რომ შესყიდული ქონება სარემონტო იყო და სამომავლოდ გასაწევი ხარჯიც შესასყიდ საფასურში შეიყვანა, რათა შემდგომ მას, როგორც ინდმეწარმეს აუდიტი არ დასჭირვებოდა), თანამესაკუთრეთა წილობრივი მონაცემების გათვალისწინებით, მოპასუხეს თავისი შვილის წილთან ერთად ჯამურად 57 500 აშშ დოლარი უნდა მიეღო, რაც საბანკო ანგარიშზე შეტანილ თანხაზე 22 500 აშშ დოლარით ნაკლებია. ამ მიმართებითაც, მოპასუხეს სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია დასაბუთებული შედავება, ნასყიდობის საგნის საფასურის მიღებისთანავე, ანგარიშზე ბევრად მეტი თანხა როგორ განათავსა.
10. გარდა ამისა, მყიდველმა დეტალურად განმარტა, ნასყიდობის საფასურის ნაღდი ფულით გადახდის მიზეზი. მისი განმარტებით, მოელაპარაკა მოპასუხეს, ამ უკანასკნელმა მყიდველს სთხოვა ხელშეკრულების გაფორმებისას ნაღდი ფულით ანგარიშსწორება, რამდენადაც მამა, რომელიც უძრავი ნივთის თანამესაკუთრე იყო, საბანკო გადარიცხვებსა და ოპერაციებში ვერ ერკვეოდა და, თუ თანხას არ ნახავდა, შესაძლებელია, ქონების გასხვისებაზე უარი ეთქვა. ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროს, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მდებარე საბანკო დაწესებულებიდან ქონების საფასური გამოიტანა და სწორედ მოპასუხეს გადასცა, რომელმაც პროცედურების დასრულების შემდგომ თანხა ანგარიშზე შეიტანა. ზემოაღნიშნული არცერთი აპელირება მოწინააღმდეგე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია და მის გასაბათილებლად სათანადო მტკიცებულებები არ წარმოუდგენია.
11. ზემოხსენებული მტკიცებულებებისა და ფაქტების განვითარების ქრონოლოგიის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ქონების გასხვისების შედეგად, მოპასუხემ ნასყიდობის საფასური სრულად მიიღო. ამის შემდგომ მოპასუხეს სასამართლოსთვის უნდა შეექმნა მტკიცებულებებით გამყარებული შინაგანი რწმენა, რომ ნასყიდობის საფასურის შესაბამისი წილი მოსარჩელეს გადასცა. მან მხოლოდ მარტივი შესაგებლის წარდგენით დაიცვა თავი და ზეპირსიტყვიერად მიუთითა, რომ საჯარო რეესტრში თავისი წილი თანხა მიიღო და თანამესაკუთრისთვის არაფერი ჰქონდა გადასახდელი. ამგვარი შედავების პირობებში, რომელიც შესაბიმისი მტკიცებულებით არ იყო გამყარებული, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ სარჩელი საფუძვლიანი იყო.
კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:
12. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.
13. კასატორის მტკიცებით, არასწორია გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ ქონება გასხვისდა არა 245 000 ლარად, არამედ 85 000 აშშ დოლარად. სასამართლომ აღნიშნული მსჯელობა მოწმის ჩვენებას დააყრდნო, მაშინ, როდესაც წარმოდგენილ წერილობით ხელშეკრულებაში ნასყიდობის ფასი - 245 000 ლარია მითითებული.
14. გაუგებარია სასამართლომ რის საფუძველზე დაადგინა, რომ მოპასუხეს კუთვნილი თანხა არ მიუღია. მოსარჩელემ თავდაპირველად მიუთითა, რომ ქონება 245 000 ლარად გასხვისდა და და ამ თანხიდან მოითხოვა კუთვნილი წილი. როდესაც ბანკიდან მიიღო ცნობა, რომ მოპასუხეს 80 000 აშშ დლარი აქვს შეტანილი, აღმოჩნდა რომ ქონება 85 000 აშშ დოლარად გასხვისდა და მოსარჩელემ შეამცირა მოთხოვნა. ეს გარემოება ნებისმიერ ობიექტურად მოაზროვნე ადამიანს შეუქმნიდა რწმენას, რომ მოსარჩელე შეეცადა, თავისი მოთხოვნა შეესაბამებინა შემდგომ მოპოვებულ მტკიცებულებებისთვის. მოპასუხეს რომ არაფერი შეეტანა ბანკში, რას დააფუძნებდა სასამართლო გადაწყვეტილებას?
15. თუ დავუშვებთ ვარაუდს, რომ მოსარჩელეს არ მიუღია თავისი წილის შესაბამისი თანხა, მაშინ გამოსარკვევია, რამდენი უნდა მიიღოს. სასამართლომ უკანონოდ დააკისრა მოპასუხეს 26 000 აშშ დოლარი და ეს ციფრი არცერთი ლოგიკური ახსნიდან არ გამომდინარეობს. უდავოა, რომ მოსარჩელეს უძრავი ქონებიდან ეკუთვნოდა 22 კვ.მ, ნასყიდობის მთლიანი საფასური 245 000 ლარი იყო. იმ დროს არსებული გაცვლითი კურსის შესაბამისად, ქონება გაიყიდა 201.313 აშშ დოლარად. მოსარჩელის წილი ნასყიდობის ღირებულებიდან 33 100 აშშ დოლარია, ხოლო მოპასუხისა და მისი შვილის - 69 212 აშშ დოლარი. ამდენად, მოპასუხის მიერ ბანკში შეტანილი თანხა მის კუთვნილ წილს აღემატება 10 788 აშშ დოლარით. აქედან გამომდინარე, გაუგებარია, რატომ დაეკისრა მოპასუხეს 26 000 აშშ დოლარი. თუ ქონება 85 000 აშშ დოლარად გაიყიდა, მოსარჩელეს უნდა მიეღო 27 000 აშშ დოლარი. ამ ლოგიკითაც გაუგებარია, რატომ დაეკისრა მოპასუხეს 26 000 აშშ დოლარი.
საქმის ვითარება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმებამდე:
16. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 11 ივნისის განჩინებით შეჩერდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის წარმოებაში არსებული სამოქალაქო საქმისწარმოება გარდაცვლილი მოსარჩელის უფლებამონაცვლის დადგენამდე, მაგრამ არა უმეტეს 6 თვის ვადით.
17. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 23 მარტის განჩინებით ა, ი და ვ. ხ-ბი ცნობილ იქნენ მოსარჩელის უფლებამონაცვლეებად და სამოქალაქო საქმეზე განახლდა წარმოება.
18. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 აპრილის განჩინებით შეწყდა საქმისწარმოება რ. ხ-ის (უფლებამონაცვლეები - ი. ხ-ნი, ი. ხ-ნი, ვ. ხ-ნი) სარჩელზე ვ. ხ-ის მიმართ, თანხის - 8666.7 აშშ დოლარის ვ. ხ-თვის დაკისრების ნაწილში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
19. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ-ის) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:
20. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
21. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
22. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორებმა ვერ მიუთითეს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.
23. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
24. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად შეაფასა მხარეთა შორის წარმოშობილ ურთიერთობა, რამდენადაც საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით ირკვევა, რომ მოსარჩელემ მინდობილ პირს კონკრეტული უძრავი ქონების გასხვისება დაავალა. ამგვარი შეთანხმება კი, სამართლებრივი ბუნებით ყველაზე ახლოს დავალების ხელშეკრულებასთან დგას (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდგომ - სს-ის, 709-ე მუხლი). მოპასუხემ უძრავი ნივთი გაასხვისა. სწორედ ამ ვალდებულების ფარგლებში მოითხოვს მარწმუნებელი რწმუნებულისათვის მინდობილი მოქმედების შედეგად მიღებულის დაკისრებას. შესაბამისად, მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას სსკ-ის 715-ე მუხლის პირველი ნაწილი წარმოადგენს, რომლის თანახმადაც, რწმუნებული მოვალეა, დაუბრუნოს მარწმუნებელს ყველაფერი, რაც მან მიიღო მინდობილი მოქმედების შესასრულებლად და არ გამოიყენა ამისათვის, აგრეთვე, ისიც, რაც მან შეიძინა მინდობილი მოქმედების შესრულებასთან დაკავშირებით.
25. ნორმის თანახმად, სარჩელის წარმატებულობისათვის უნდა ვლინდებოდეს შემდეგი წინაპირობები: მხარეთა შორის უნდა არსებობდეს დავალების სამართლებრივი ურთიერთობა; რწმუნებულს შესრულებული უნდა ჰქონდეს ხელშეკრულებით ნაკისრი მოქმედება; მარწმუნებელს არ უნდა ჰქონდეს მისთვის განკუთვნილი შესრულება მიღებული. პირველი ორი ფაქტის მტკიცება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ეკისრება მარწმუნებელს, ხოლო მესამე ფაქტისა - რწმუნებულს (დამატებით იხ. სსკ-ის 429-ე მუხლი).
26. განსახილველ შემთხვევაში, პირველი ორი წინაპირობის არსებობა სადავო არ არის. სადავოა ქონების რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხის რწმუნებულის მიერ მარწმუნებლისათვის გადაცემა. სააპელაცო სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხეს მოსარჩელისათვის თანხა არ გადაუცია. ამ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიმართ კასატორს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია (სსსკ-ის 407.2 მუხლი). როგორც აღინიშნა, თანხის მოსარჩელისათვის გადაცემის მტკიცების ტვირთი მოპასუხეს ეკისრებოდა, რომელსაც არ წარმოუდგენია თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების რეალიზაიიდან მიღებული კუთვნილი წილის მოსარჩელისთვის გადაცემის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება. ამის საპირისპიროდ კი, საქმეში არსებული უდავო ფაქტობრივი გარემოებების ქრონოლოგია (იხ. პუნქტები: 6-10) სწორედ იმაზე მიუთითებს, რომ მოსარჩელეს თანხა არ გადასცემია.
27. დაუსაბუთებელია შედავება ნასყიდობის ფასთან მიმართებით. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, უძრავი ქონების საფასური 245 000 ლარი იყო, რაც 2017 წლის 24 აგვისტოს ოფიციალური გაცვლითი კურსით 102 510 აშშ დოლარს შეადგენდა. შესაბამისად, მოსარჩელეს 33 165.4 აშშ დოლარი ეკუთვნოდა. რაკი სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხისათვის 26 000 აშშ დოლარის დაკისრება იყო, სააპელაციო პალატამ მიუთითა სსსკ-ის 248-ე მუხლზე, რომლის თანახმადაც სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება, თავისი გადაწყვეტილებით მხარისათვის მიეკუთვნებინა ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. ამასთან, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ნასყიდობის საფასური უფრო მცირე, მყიდველის მიერ მითითებული ფასი იქნებოდა (85 000 აშშ დოლარი), მოსარჩელეს 27 500 აშშ დოლარი უნდა მიეღო. შესაბამისად, ნასყიდობის ფასზე კასატორის შედავება არარელევანტურია და სამართლებრივ შედეგს არ ცვლის.
28. ამასთან, პალატა მიუთითებს, რომ რაკი მოსარჩელე გარდაიცვალა და მის უფლებამონაცვლეებად ცნობილ იქნა მოსარჩელის სამი მემკვიდრე, რომელთაგან ერთი მოპასუხეა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოპასუხისათვის დაკისრებული 26 000 აშშ დოლარის მესამედ ნაწილში კასატორი აღმოჩნდა კრედიტორიცა და მოვალეც, რის გამოც ამ ნაწილში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 აპრილის განჩინებით, საქმისწარმოება შეწყდა. შესაბამისად, მოპასუხე ვალდებულია, მოსარჩელის დარჩენილ ორ უფლებამონაცვლეს გადაუხადოს დაკისრებული 26 000 აშშ დოლარის 2/3 ნაწილი.
29. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რის შედეგადაც მიიღო კანონიერი და უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის შესაბამისი გადაწყვეტილება.
30. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.
31. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
32. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (სუსგ №ას-954-2021, 11 თებერვალი, 2022 წელი; №ას-1190-1110-2017; 11 მაისი, 2018 წელი).
33. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.
34. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს დაუბრუნდება 3835 ლარის 70% - 2684.5 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ვ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;
2. ვ. ხ-ნს (პ/ნ ----) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი ---, მიმღების ანგარიშის №---, სახაზინო კოდი ---) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გ. ა-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 3835 ლარის (საგადახდო დავალება №-, გადახდის თარიღი, 09.12.2019), 70% – 2684.5 ლარი;
3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე
მირანდა ერემაძე
ზურაბ ძლიერიშვილი