საქმე №ას-666-2022 7 ივლისი, 2022 weli,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. დ-ია (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 15 ივლისის გადაწყვეტილების ნ. დ-ას (შემდეგში: მოსარჩელე) სარჩელი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის (შემდეგში: მერია, მოპასუხე, აპელანტი ან კასატორი) წინააღმდეგ, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ ზიანის 30 052,62 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 აპრილის განჩინებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები:

3.1. მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის, 2003 წლის 14 ივლისს, 2002 წლის 20 აგვისტოს 35-ე ოქმისა და ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 19 ივლისის 539-ე განკარგულების საფუძველზე, ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა 500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მდებარე - ქ. თბილისი, …..-….. რაიონი, მდინარე მტკვრის კალაპოტში, რესტორან „….“ მიმდებარედ. ხსენებული მიწის ნაკვეთი მოსარჩელეს საკუთრებაში, ქ. თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ დამტკიცებული გეგმის საფუძველზე, საკვებისა და საყოფაცხოვრებო ობიექტების ასაშენებლად გადაეცა. მოსარჩელის მიერ გადახდილი თანხა წარმოადგენდა ინვესტიციას, რომელიც განხორციელდა მოგების მიღების მიზნით, როგორც ეს შეთანხმებული და დამტკიცებული იყო მერიის სათანადო სამსახურების მიერ;

3.2. ქალაქის მთავრობის 2005 წლის 26 ივლისის 1037-ე განკარგულებით ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი 2002 წლის 19 ივლისის 539-ე განკარგულება და მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთი ჩამოერთვა. ამასთან, მოპასუხეს მოსარჩელისათვის არ დაუბრუნებია ამ განკარგულების საფუძველზე გადახდილი ნასყიდობის საფასური - 6 000 ლარი. მოსარჩელემ მიმართა სასამართლოს მოპასუხისათვის გადახდილი ნასყიდობის საფასურის 6 000 ლარის დაკისრების მოთხოვნით, რაც მას 2019 წლის 26 ნოემბერს, იძულებითი აღსრულების წესით დაუბრუნდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 2 აგვისტოს განჩინების საფუძველზე, რომლითაც ძალაში დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 6 000 ლარის დაკისრების თაობაზე;

3.3. მოსარჩელემ მოპასუხეს, 2003 წლის ივლისში, 6 000 ლარი გადაუხადა, ხოლო ეს თანხა იძულებითი აღსრულების გზით 2019 წლის ნოემბერში დაიბრუნა;

3.4. 2021 წლის 17 მარტის საექსპერტო მოსაზრების თანახმად, 2003-2019 წლებში მოსარჩელის მიერ 6 000 ლარის კომერციულ ბანკში სადეპოზიტო ანგარიშზე განთავსების შემთხვევაში, მიუღებელი სარგებელი/შემოსავალი 31 342 ლარი იქნებოდა;

3.5. სს „---------- ბანკმა“ 2021 წლის 1 აპრილს წარადგინა ინფორმაცია 12-თვიანი ვადიანი ანაბრის სავარაუდო დასარიცხი პროცენტის შესახებ, 2003 წლიდან 2019 წლის ჩათვლით, ანაბარზე 6 000 ლარის განთავსების შემთხვევაში, რაც არ დაემთხვა 2021 წლის 17 მარტის საექსპერტო მოსაზრებაში მითითებულ საპროცენტო განაკვეთებს;

3.6. 2021 წლის 20 აპრილის საექსპერტო მოსაზრების თანახმად: 2003-2019 წლებში მოსარჩელის მიერ 6 000 ლარის კომერციულ ბანკში სადეპოზიტო ანგარიშზე განთავსების შემთხვევაში, მიუღებელი სარგებელი/შემოსავალი 30 052 ლარი იქნებოდა. 2021 წლის 17 ივნისის საექსპერტო მოსაზრებაში მითითებული საპროცესო განაკვეთი, სრულად დაემთხვა, 2021 წლის 1 აპრილს, სს „---- ბანკის“ მიერ წარდგენილ ინფორმაციას 12-თვიან ვადიანი ანაბრის სავარაუდო დასარიცხი პროცენტის შესახებ;

3.7. აპელანტის (მერიის) მტკიცებით, საექსპერტო მოსაზრება არ შეიძლებოდა მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი გამხდარიყო, რადგანაც იგი გამოხატავდა ექსპერტის მოსაზრებას და არა დადასტურებულ დოკუმენტს, რომელიც ცალსახად ადგენდა მოთხოვნილი თანხების შესაბამისობას 2003 წლიდან 2019 წლამდე პერიოდში;

3.8. საექსპერტო მოსაზრების არასათანადო მტკიცებულებად მიჩნევასთნ დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოების მიზნებისათვის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 105-ე მუხლი ადგენს მტკიცებულებათა შეფასების სტანდარტს, რომლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, არამედ, სასამართლო დასაშვებად ცნობილ მტკიცებულებებს აფასებს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად, რა დროსაც ხდება მათი როგორც ინდივიდუალურად, ისე ერთობლივად შესწავლა, სწორედ ამ გზით არკვევს სასამართლო კონკრეტული მტკიცებულებების დამაჯერებლობას, მათ იურიდიულ სარწმუნოობას. რაიმე გამონაკლისი ამა თუ იმ მტკიცებულების, მათ შორის იმ საწარმოს მიერ გაცემული დოკუმენტის მიმართ, რომელმაც მოსარჩელეს გაუწია მომსახურება და გადასცა შესაბამისი დასკვნა, დადგენილი არ არის. სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ, სხვა მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, პირველი ინსტანციის სასამართლო ზიანის ოდენობის დადგენისას, მართებულად დაეყრდნო საქმეზე წარდგენილ 2021 წლის 20 აპრილის საექსპერტო მოსაზრებას და მის საფუძველზე სწორად დაადგინა მოპასუხის მიერ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოპასუხეს, რომელიც სადავოდ ხდიდა 2021 წლის 20 აპრილის საექსპერტო მოსაზრებას, შეეძლო წარედგინა ისეთი შინაარსის მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებდა მითითებულ საექსპერტო მოსაზრებას და მოსარჩელის პოზიციას ზიანის შეფასებასთან დაკავშირებით, თუმცა მოპასუხეს არ წარუდგენია ისეთი მტკიცებულება, რომელსაც შეეძლო გაებათილებინა 2021 წლის 20 აპრილის საექსპერტო მოსაზრებაში გამოყენებული ზიანის გამოთვლის წესი და საპროცესო განაკვეთი, ასევე - განსაზღვრული ზიანის ოდენობა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დასკვნა არგუმენტირებულად, სათანადო და დასაშვები მტკიცებულებების მოშველიებით გაექარწყლებინა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონდა;

3.9. სააპელაციო სასამართლომ უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე მიუთითა, რომლის თანახმადაც სსსკ-ის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ექსპერტიზის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით ხდება. ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ (სუსგ N ას-72-72-2018, 15.02.2018 წ). მტკიცებულებათა შეფასება სათანადოდ მოტივირებული და დამაჯერებელი უნდა იყოს. მტკიცებულებათა შეფასება ეფუძნება შეჯიბრებითობის ფარგლებში მხარეთა მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას და არა - სასამართლოს სუბიექტურ მოსაზრებას. ამასთან, ექსპერტის დასკვნის შეფასებისას (იმდენად რამდენადაც იგი სპეციალური ცოდნით აღჭურვილი პირის კომპეტენციას ეფუძნება), ყურადღება უნდა მიექცეს რამდენიმე გარემოებას, მათ შორის: გამოსაკვლევად მიწოდებულ მასალას, მის კვლევით ნაწილს, რადგან სწორედ კვლევითი ნაწილია ასახული საბოლოო დასკვნაში. მტკიცებულებების გამოკვლევა, უპირველეს ყოვლისა, გულისხმობს მისი შინაარსის სრულყოფილ შესწავლა-ანალიზს, ხოლო შემდეგ - მისი იურიდიული ძალის (დამაჯერებლობის, სარწმუნოობის) შემოწმებას (იხ. სუსგ Nას-406-383-2014, 17.04.2015წ);

3.10. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორედ ამ თვალსაზრისით შეაფასა მხარეთა მიერ წარდგენილი შეფასებები/ექსპერტიზის დასკვნები და მიიჩნია, რომ 2003 წლის ივლისიდან 2019 წლის ნოემბრამდე ზიანის ოდენობის განსაზღვრა, უნდა მომხდარიყო მოსარჩელის მიერ წარდგენილი 2021 წლის 20 აპრილის საექსპერტო მოსაზრებაში მითითებული თანხის შესაბამისად, რომელშიც ზიანის ოდენობა გაანგარიშებული იყო ზემოაღნიშნული პერიოდის გათვალისწინებით. რაც შეეხება, ანაბრის საპროცენტო განაკვეთს, დასკვნაში გამოყენებული ზიანის გამოთვლის წესი და საპროცენტო განაკვეთი, ემთხვევა სასამართლოს მიერ სს „---- ბანკიდან“ გამოთხოვილ ინფორმაციაში მითითებულ გაანგარიშებასა და საპროცენტო განაკვეთს;

3.11. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელისათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის ოდენობა 30 052,62 ლარს შეადგენდა და მართებულად დაკმაყოფილდა სარჩელი, რაც, თავის მხრივ, სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი აღმოჩნდა.

4. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

4.1. კასატორის პრეტენზიით მის მიერ წარდგენილი შესაგებლიდან და პროცესზე გაკეთებული განმარტებებიდან დგინდებოდა, რომ არ არსებობდა მისთვის მიუღებელი შემოსავლის დაკისრების საფუძველი;

4.2. კასატორის განმარტებით, საექსპერტო მოსაზრება არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, რადგანაც იგი ექსპერტის მოსაზრებაა და არა კონკრეტული დოკუმენტი, რომლითაც ცალსახად დადგინდება, 2003 წლიდან 2019 წლამდე პერიოდში, მოთხოვნილი თანხების რელევანტურობა.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივნისის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

6. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

7. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

8. აპელანტის საკასაციო პრეტენზიებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანი კასატორისათვის მიუღებელი შემოსავლის/ზიანის ანაზღაურების სახით დაკისრებული თანხის მართლზომიერების დადგენაა.

9. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის თანახმადაც მოსარჩელეს ქალაქის მთავრობის 2005 წლის 26 ივლისის 1037-ე დადგენილების საფუძველზე ჩამორთმეული მიწის ნაკვეთში გადახდილი ნასყიდობის საფასური - 6 000 ლარი 2019 წლის 26 ნოემბერს, იძულებითი აღსრულების წესით დაუბრუნდა.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლო ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში ხაზს უსვამს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 411-ე და 412-ე მუხლების საფუძველზე ზიანის მიყენების ფაქტისა და ზიანის ოდენობის შეფასების თავისებურებას ფულადი ვალდებულების შესრულების კონტექსტში (შეადრ: სუსგ N ას-254-241-2015, 06.05.2015 წ.). ამ გადაწყვეტილებებში ხაზგასმულია ფულისაგან, როგორც ბრუნვაუნარიანი ობიექტისგან, სარგებლის მიღების რეალური შესაძლებლობის თავისთავად არსებობა. თუმცა, აღნიშნული იმთავითვე არ გულისხმობს მოსარჩელის მტკიცების ტვირთის არაგონივრულად შემცირებას, არამედ იგი პირდაპირპროპორციულად მნიშვნელოვანია მოსამართლის როლისათვის მიუღებელი შემოსავლის განმარტების, არსებობის დასაბუთებისა და ოდენობის განსაზღვრის პროცესში. მხოლოდ მოსამართლის როლისა და მხარეთა მტკიცების ტვირთის ზრდის პირობებში გახდება შესაძლებელი, რომ მიუღებელი შემოსავალი არარეალურ და აბსტრაქტული შინაარსის მოთხოვნად არ იქცეს და მოხდეს მტკიცებულებებისა და გარემოებების კომპლექსურად შეფასება (შეადრ. ნათია ჩიტაშვილი, საქართველოს სამოქალაქო სამართლის საფუძვლები ქართულ სასამართლო პრაქტიკაში, თსუ, 2016, გვ. 154).

11. სსკ-ის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 411-ე და 412-ე მუხლების ამოსავალი დებულება სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ ანაზღაურებას ექვემდებარება მიუღებელი შემოსავალი, ანუ ანაცდური მოგება (lucrum cessans). სსკ-ის 411-ე მუხლის მიხედვით, მიუღებლად მიიჩნევა შემოსავალი, რომელიც კრედიტორს არ მიუღია და რომელსაც იგი მიიღებდა, მოვალეს რომ ვალდებულება ჯეროვნად შეესრულებინა. მიუღებელი შემოსავალი სავარაუდო შემოსავალია. ყურადღება უნდა მიექცეს იმას, რამდენად მოსალოდნელი იყო მისი მიღება. მიუღებელი შემოსავალი თავისი ბუნებით გულისხმობს „წმინდა ეკონომიკურ დანაკარგს“ (pure economic loss). იმისათვის, რომ შემოსავალი მიუღებლად ჩაითვალოს, მას პირდაპირი და უშუალო კავშირი უნდა ჰქონდეს მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევასთან. პირდაპირ კავშირში იგულისხმება მოვლენების, მოქმედებისა და დამდგარი შედეგის ის ლოგიკური ბმა, რომელიც არ ტოვებს შემოსავლის მიღების რეალურ შესაძლებლობასთან დაკავშირებული ეჭვის საფუძველს (შეადრ. სუსგ N ას-754-2021, 02.12.2021 წ.).

12. ზიანის ოდენობის განსაზღვრა იმ განცდილი ზიანის კომპენსირებაში მდგომარეობს, რომელიც მოსარჩელეს მიადგა მოპასუხის ქმედებით. განცდილი ზიანის დამტკიცების ოდენობა კი განეკუთვნება არა სამართლის, არამედ ფაქტის საკითხს; ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითება და შესატყვისი მტკიცებულებების წარდგენა მოსარჩელის საპროცესო ვალდებულებას წარმოადგენს.

13. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს მისი წარმატების განმაპირობებელ გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს ფაქტების მითითების ტვირთისა და ფაქტების დამტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.

14. სსსკ-ის მე-3 მუხლის მიხედვით მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

15. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ კონცენტრირებულად შეჯიბრებითობის პრიციპი გამოხატულია სსსკ-ის 102–ე მუხლში, რომლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.შეჯიბრებაში გამარჯვებულად გამოცხადდება მხარე, რომელმაც უკეთ შეძლო დაერწმუნებინა სასამართლო თავისი მოთხოვნის (შესაგებლის) ფაქტობრივ დასაბუთებულობაში, ანუ მხარე, რომელმაც მიუთითა ფაქტებზე, რომლებიც იურიდიულად ამართლებენ მოთხოვნას (შესაგებელს) და წარმოუდგინა სასამართლოს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ ამ ფაქტებს.

16. სსსკ-ის 172-ე მუხლის მიხედვით, მოსამართლე არ არის დამოკიდებული ექსპერტის აზრზე. ექსპერტის დასკვნისათვის, როგორც მტკიცებულების წყაროსათვის, მნიშვნელოვანია, რომ ის წარმოადგენდეს საპროცესო კოდექსით ნორმატიულად დადგენილ წესებს დაქვემდებარებულ დოკუმენტს, ყურადღება უნდა მიექცეს კვლევის მეთოდებს, საკვლევ მასალას და სხვადასხვა სპეციფიკურ დეტალებს, გამომდინარე ჩატარებული ექსპერტიზის სახეობიდან. შესაბამისად, ექსპერტის დასკვნის შეფასება ხდება ზოგადად მტკიცებულებების შეფასებისათვის დადგენილი ყოველმხრივი სრული და ობიექტური განხილვის კრიტერიუმებით (შეადრ. სუსგ Nას-1152-2021 31.01.2022წ).

17. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენა, მოპასუხე ზეპირი განმარტებით შემოიფარგლა მოსარჩელის მიერ წარდეგნილი საექსპერტო მოსაზრების გასაქარწყლებლად, თავის მხრივ, საექსპერტო მოსაზრება, რასაც გასაჩივრებული განჩინება ემყარება, კომერციული ბანკიდან მიღებულ ინფორმაციას ეფუძნება.

18. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნები არსებითად სწორია, კასატორმა ვერ გააქარწყლა გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთება დამაჯერებელი და სარწმუნო მტკიცებულებებით და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.

19. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

მ. ერემაძე