საქმე №ას-1307-2021 30 ივნისი, 2022 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მირანდა ერემაძე, ვლადიმერ კაკაბაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - მ. რ-ის უფლებამონაცვლე ტ. კ-ლი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ა. ა-ლი, გ. გ-ლი, დ. ნ-ძე, დ. ხ-ლი, ე. ზ-ძე, თ. ც-ძე, თ. პ-ე, თ. ბ-ლი, თ. ს-სი, თ. ლ-ძე, ი. ს-ვა, ნ. ს-ვა, ი. ბ-ლი, ი. გ-ლი, ი. კ-ძე, ი. ხ-ვა, მ. ბ-ლი, ლ. გ-ლი, ნ. ჯ-ი, ნ. გ-ლი, ნ. ა-ნი, ნ. გ-ლი, ნ. ჯ-ძე, ვ. ა-ძე, რ. ა. ს-სი, თ. ა-ძე, ნ. დ-ია, ნ. ს-ია, ნ. გ-ლი, ა. ფ-ე, ე. მ-ძე, თ. ა-ლი, ი. კ-ძე, ს. ხ-ლი, ნ. მ-ვი (გ. მ-ის უფლებამონაცვლე), თ. გ-ლი, ჭ.ზ-ია, ა. რ-ვა, ა. ჯ-ლი, ბ. მ-ლი, ბ. ბ-ლი, გ. ბ-ლი, დ. გ-უა, დ. ა-ია, ე. შ-ლი, ე. ღ-ძე, ვ. რ-ლი, ვ. ს-ძე, ვ. ს-ძე, თ. ს-ლი, თ. ხ-ვა, თ. ხ-ვა, თ. რ-ძე, თ. გ-ლი, ი. შ-ლი, კ. თ-ლი, კ. ს-ძე, კ. კ-ძე, ლ. ა-ლი, ლ. ე-ია, მ. ნ-ძე, მ. გ-ლი, მ. ფ-ლი, მ. ჩ-ლი, მ. გ-ძე, მ. ლ-ძე, მ. შ-ძე, ნ. კ-ია, ნ. ლ-ძე, ნ. ფ-ძე, რ. ჩ-ლი, ქ. ს-ვა, ხ. მ-ლი, ჯ. მ-ძე, ნ. ლ-ძე, მ. მ-ლი, მ. გ-ძე, ჯ. რ-ლი, მ. კ-ნი, მ. ო-ძე, ფ. ა-ია, მ.რ-ლი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 7 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - ზიანის ანაზღაურება, თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მ. რ-ემ (უფლებამონაცვლე - ტ. კ-ლი, შემდგომ - მოსარჩელე, აპელანტი, კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. ა-ის, გ. გ-ის, დ. ნ-ის, დ. ხ-ის, ე.ზ-ის, თ. ც-ის, თ. პ-ის, თ. ბ-ის, თ. ს-ის, თ. ლ-ის, ი. ს-ას, ნ. ს-ას, ი. ბ-ის, ი. გ-ის, ი. კ-ის, ი. ხ-ას, მ. ბ-ის, ლ. გ-ის, ნ. ჯ-ის, ნ. გ-ის, ნ. ა-ის, ნ. გ-ის, ნ. ჯ-ის, ვ. ა-ის, რ. ა. ს-ის, თ. ა-ის, ნ. დ-ას, ნ. ს-ას, ნ. გ-ის, ა. ფ-ის, ე. მ-ის, თ. ა-ის, ი. კ-ის, ს. ხ-ის, ნ. მ-ის (გ. მ-ის უფლებამონაცვლეობა დადგენილია 2018 წლის 6 მარტის განჩინებით), თ. გ-ის, ჭ. ზ-ას, ა. რ-ას, ა.ჯ-ის, ბ. მ-ის, ბ. ბ-ის, გ. ბ-ის, დ. გ-ას, დ. ა-ას, ე. შ-ის, ე. ღ-ის, ვ. რ-ის, ვ. ს-ის, ვ. ს-ეს, თ. ს-ის, თ. ხ-ას, თ. ხ-ს, თ. რ-ის, თ. გ-ის, ი. შ-ის, კ. თ-ის, კ. ს-ის, კ. კ-ის, ლ. ა-ის, ლ. ე-ას, მ. ნ-ის, მ. გ-ის, მ. ფ-ის, მ. ჩ-ის, მ. გ-ძის, მ. ლ-ის, მ. შ-ის, ნ. კ-ას, ნ. ლ-ის, ნ. ფ-ის, რ. ჩ-ის, ქ. ს-ას, ხ. მ-ის, ჯ. მ-ის, ნ. ლ-ის, მ. მ-ის, მ. გ-ის, ჯ. რ-ის, მ. კ-ის, მ. ო-ის, ფ. ა-სა და მ. რ-ის (შემდგომ - მოპასუხე) მიმართ ზიანის - 32 263 აშშ დოლარის ანაზღაურების, ბინის ქირის - 400 ლარისა (2011 წლის 1 ოქტომბრიდან საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე) და უძრავ ქონებათა საჯარო რეესტრში აღრიცხვის საფასურის - 102 ლარის გადახდის მოთხოვნით.

სარჩელის საფუძვლები

2. მოსარჩელის განმარტებით, ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „------ …..-მა“ (შემდგომ - ამხანაგობა), რომლის წევრებიც არიან მოპასუხეები, დაარღვია 2007 წლის 18 აგვისტოს ხელშეკრულებით მოსარჩელის წინაშე ნაკისრი ვალდებულება საცხოვრებელი ფართის 130 კვ.მ-ის გადაცემის თაობაზე, კერძოდ, 130 კვ.მ-ის ნაცვლად გადასცა 119.5 კვ.მ. ამასთან, აშენებული ბინა არის უხარისხო, რაც დასტურდება სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნებით და ზედამხედველობის სამსახურის ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტით. ამხანაგობის ხელშეკრულებასთან ერთად დაიდო ქირავნობის ხელშეკრულება, სადაც მითითებულია, რომ ამხანაგობის თავმჯდომარე ვალდებულია, მოსარჩელეს გადაუხადოს საცხოვრებელი ბინის ქირა ყოველთვიურად 400 ლარი ასაშენებელი საცხოვრებელი სახლის ექსპლუატაციაში მიღებამდე, რაც 2011 წლის 1 ოქტომბრიდან აღარ შესრულებულა.

მოპასუხის შესაგებელი

3. მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელემ სასამართლოს მიმართა სარჩელით სადავო საცხოვრებელ სახლში ორი საცხოვრებელი სახლის 36.70 კვ.მ და 82.80 კვ.მ-ის გადაცემის მოთხოვნით, სწორედ 2007 წლის 18 აგვისტოს ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების საფუძველზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ამ ნაწილში მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და საცხოვრებელი სახლები აღნიშნული კონფიგურაციით დარეგისტრირდა მოსარჩელის საკუთრებად. შესაბამისად, მას სხვა მოთხოვნა აღარ გააჩნია. რაც შეეხება მოთხოვნილ ქირას, 2011 წლის ოქტომბრიდან მშენებლობა დასრულებული იყო, რასაც ადასტურებს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი 2011 წლის 12 აგვისტოს ექსპერტიზის დასკვნაც. ამდენად, მოსარჩელეს ქირის თანხის გადახდა ხელშეკრულების შესაბამისად შეუწყდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

5. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

7. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, 2007 წლის 18 აგვისტოს მხარეთა შორის ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ მესაკუთრე წევრები მოპასუხეები არიან, ინვესტორი წევრები კი - შ. ს-ძე, ლ. ა-ე და ჯ. ა-ლი. სამართლებრივი თვალსაზრისით მოპასუხეთა მესაკუთრე წევრებად გამოყოფა, მათ ამხანაგობის ე.წ. „ჩვეულებრივ წევრებად“ კვალიფიცირების საშუალებას იძლევა. შესაბამისად, ცალსახაა, რომ ინვესტორი წევრების მსგავსად, მესაკუთრე წევრებს, ანუ მოპასუხეებს, ამხანაგობის სადამფუძნებლო დოკუმენტების მიხედვით, სრული უფლებამოსილება არ გააჩნდათ და ისინი მხოლოდ აშენებული საცხოვრებელი ფართის საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლებით იყვნენ აღჭურვილნი. პალატის დასკვნით, არ დადგინდა მოპასუხეთა მიერ სახელშეკრულებო თვითბოჭვის ფარგლებში, ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად, ამხანაგობის მიზნების მისაღწევად ერთობლივი მოქმედებისა და ამ მიზნების მიღწევისას წარმოშობილ ვალდებულებებზე პასუხისმგებლობობის აღება.

8. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსაარჩელის მოთხოვნა გადაუხდელი ბინის ქირის - 400 ლარის ოდენობით ანაზღაურების თაობაზე, ზუსტად იმ სამართლებრივი საფუძვლითაა დაუსაბუთებელი, რომელიც წინამდებარე განჩინებაში სააპელაციო პალატამ განავითარა. ამ მოთხოვნასთან მიმართებითაც, მოპასუხედ დასახელებულ პირებს, რომელთაც მოსარჩელის მსგავსად, მხოლოდ შესაბამისი შენატანის სანაცვლოდ უძრავი ქონების საკუთრებაში მიღება ჰქონდათ განზრახული, ინვესტორის მიერ ნაკისრი ქირის გადახდის ვალდებულების დარღვევა ბრალად ვერ შეერაცხებათ და ამ მოთხოვნაზე ვალდებულ სუბიექტებად ვერ იქნებიან მიჩნეულნი.

9. ამასთან, სააპელაციო პალატის განმარტებით, იმისდა მიუხედავად მოპასუხეები ამხანაგობის ე.წ. „ჩვეულებრივ წევრებად“ იქნებოდნენ, თუ არა მიჩნეულნი, სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი წინაპირობები მაინც არ იარსებებდა. საქმის მასალებში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა და სადავო საცხოვრებელ სახლში 36.70 კვ.მ და 82.80 კვ.მ საცხოვრებელი სახლის გადაცემა, სწორედ 2007 წლის 18 აგვისტოს ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოითხოვა. შესაბამისად, ნათელია, რომ მხარემ არა მეორადი უფლება - ხელშეკრულებიდან გასვლა და მისი თანმდევი სამართლებრივი შედეგის მიღწევა, არამედ პირველადი მოთხოვნა - ხელშეკრულების შესრულება გამოიყენა. უდავოა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ამ ნაწილში მოთხოვნა დაკმაყოფილდა და საცხოვრებელი სახლები ზუსტად იმ კონფიგურაციით, როგორც ეს სარჩელში იყო მოთხოვნილი, საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მოსარჩელის სახელზე აღირიცხა. მეტიც, როგორც საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ირკვევა, 2012 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილების შემდეგ, მან ერთ-ერთი სადავო ფართი გაასხვისა (მოიწონა).

10. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის გადაცემული უძრავი ნივთები ნივთობრივი ნაკლის მქონედ ჩაითვლებოდა იმ შემთხვევაში, თუკი იგი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ხარისხთან შეუსაბამო ან გამოყენებისთვის უვარგისი იქნებოდა, თუმცა იმ პირობებში, როდესაც დგინდება, რომ რეალურად მას საკუთრებაში სწორედ ის ქონება - იმ კონფიგურაციითა და ფართით გადაეცა, რომელიც მან მოითხოვა და მოგვიანებით ერთ-ერთი განკარგა (მოწონების აქტი განახორციელა) კიდეც, მიიჩნევა, რომ რეგისტრირებულ ფართებს შორის წარმოქმნილი სხვაობა ან/და მშენებლობის დროს დაშვებული გადახვევები, მისთვის გადაცემულ უძრავ ქონებებს ნივთობრივი ნაკლის მქონედ ვერ აქცევს. ამასთან, აპელანტმა სასამართლოს ვერ წარუდგინა იმგვარი რელევანტური მტკიცებულება, რომელიც მოსარჩელის მიერ ხელშეკრულების შესრულების მოთხოვნით სარჩელის აღძვრის დროს იმ ნაკლის არცოდნას დაადასტურებდა, რომლის თაობაზეც ის განსახილველი სარჩელით დავობს.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

11. ზემოაღნიშნული განჩინება მოსარჩელემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

12. კასატორის საკასაციო პრეტენზიის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სსკ-ის 930-940 მუხლები და არ უნდა გამოეყენებინა ნარდობის ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ნორმები. მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულება თავისი შინაარსით ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებაა, რომლითაც დაფუძნდა ამხანაგობა და რომლის ქონებაც თანასაკუთრებად დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში. შესაბამისად, მოპასუხეები ამხანაგობის ხელშეკრულების მონაწილეები არიან და მათ შორის ურთიერთობა არ უნდა მოწესრიგებულიყო სსკ-ის 639-ე-641-ე მუხლებით.

13. მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ეფუძნება სსკ-ის 361-ე, 394-ე, 408-ე მუხლებს. სასამართლომ ვერ მიუთითა რომელი ნორმა უკრძალავდა მოსარჩელეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილების შემდეგ აღეძრა სარჩელი და მოეთხოვა ზიანის ანაზღაურება.

14. არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა გადასახდელ ქირასთან დაკავშირებითაც. უთარიღო №-- ხელშეკრულებაც წარმოადგენდა ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს, რის გამოც სასამართლოს ეს მოთხოვნაც უნდა დაეკმაყოფილებინა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

15. საკასაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდგომ - სსსკ-ის) 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:

18. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

19. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ მოპასუხეებსა და ამხანაგობას შორის ნარდობის ხელშეკრულება არ დადებულა. 2007 წლის 18 აგვისტოს ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებასთან მიმართებით საკასაციო პალატა მოიხმობს მსგავს საქმეზე საკასაციო სასამართლოს განმარტებას: საერთო საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებას თავისი სპეციფიკა გააჩნია. სსკ-ის 930-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურებას წარმოადგენს მხარეთა სურვილი, საკუთარი ქონების, გამოცდილებისა თუ პროფესიული უნარ-ჩვევების გაერთიანებით, ერთობლივად იმოქმედონ გარკვეული მიზნების მისაღწევად. ამასთან, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების აუცილებელი წინაპირობაა, რომ ამხანაგობა ყალიბდება იურიდიული პირის შეუქმნელად. ნიშანდობლივია, რომ სამოქალაქო კოდექსი არ აზუსტებს ხელშეკრულების ამ ტიპისათვის განსაზღვრული მიზნის შინაარსს, ამდენად, გარიგების მხარეთა ინტერესს, შესაძლებელია, წარმოადგენდეს კანონმდებლობით დაშვებული ნებისმიერი მიზანი, მათ შორის, გარკვეული მოგების მიღების სურვილი. საერთო მიზნის არსებობა გარიგების მთავარი წინაპირობაა, ამიტომ ამხანაგობის თითოეული წევრი მონაწილეობს, როგორც გარიგების დამოუკიდებელი მხარე. საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის მიხედვით, ამხანაგობაში უნდა გაიმიჯნონ ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობა დააფუძნეს და ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის პასუხისმგებლობა იკისრეს, ისეთი წევრებისაგან, რომლებიც ამხანაგობაში მხოლოდ იმ მიზნით შევიდნენ, რომ ამხანაგობისაგან ბინა შეეძინათ ან ამხანაგობას მათთვის ბინა აეშენებინა. პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის მიზნის მიღწევაზე პასუხისმგებელი სუბიექტები არიან არა ამხანაგობის ის წევრები, რომელთა მიზანი მხოლოდ ბინის შეძენა იყო, არამედ ამხანაგობის ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობის სახელით, ეკონომიკური საქმიანობის ვალდებულება იკისრეს (იხ. სუსგ საქმე №ას-866-808-2017, 17 ოქტომბერი, 2017 წელი).

20. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხეებთან გაფორმებული ხელშეკრულებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ მათ სახელშეკრულებო თვითბოჭვის ფარგლებში იკისრეს ვალდებულება, ერთობლივად ემოქმედათ ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად ამხანაგობის მიზნების მისაღწევად და ამ მიზნების მიღწევისას წარმოშობილ ვალდებულებებზე აიღეს პასუხისმგებლობა. პირიქით, 2007 წლის 18 აგვისტოს ხელშეკრულებით დგინდება, რომ შინაარსობრივად მოპასუხეებთან ტიპიური ნარდობის ხელშეკრულება დაიდო. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, ხელშეკრულების სათაური ან მოპასუხეთა მოხსენიება ამხანაგობის წევრებად დადებულ ხელშეკრულებას შინაარსს არ უცვლის და არ ქმნის საკმარის საფუძველს იმისთვის, რომ მოპასუხეები ამხანაგობის მონაწილე წევრებად და მის ვალდებულებებზე (ნივთის ნაკლისა თუ ქირის გადახდის) პასუხისმგებელ პირებად მივიჩნიოთ.

21. ამასთან, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოპასუხეები ამხანაგობის ვალდებულებებზე პასუხისმგებელ პირებადაც რომ მიგვეჩნია, სარჩელი მაინც წარუმატებელი იქნებოდა. ნაკლიანი შესრულების შემთხვევაში, დამატებითი შესრულების მოთხოვნის უპირატესი გამოყენება, გამომდინარეობს სსკ-ის 642-ე და 405-ე მუხლების დანაწესებიდან. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დამატებითი შესრულებისათვის განსაზღვრული ვადა უშედეგოდ გაივლის, შემკვეთს ეძლევა შესაძლებლობა განახორციელოს სხვა მეორადი მოთხოვნები, როგორიცაა ხელშეკრულებიდან გასვლა, საზღაურის შემცირება თუ შესრულების ნაცვლად ზიანის ანაზღაურება (იხ. ზ.ძლიერიშვილი, ,,სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი“, მუხ.642, ელმისამართი - gccc.tsu.ge). კასატორს ზემოხსენებული მეორადი მოთხოვნები არ გამოუყენებია. მან სწორედ მასსა და ამხანაგობას შორის გაფორმებული ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სარჩელი აღძრა და თავად მოითხოვა სადავო საცხოვრებელ სახლში (რომელიც უხარისხოდ აშენებულად მიაჩნდა) ხელშეკრულებით განსაზღვრულზე ნაკლები ფართის - 36.70 კვ.მ და 82.80 კვ.მ სახლების გადაცემა, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა და უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით მოსარჩელის სახელზე აღირიცხა, რის შედეგადაც, საკასაციო პალატის განსჯით, მოსარჩელემ ფაქტობრივად, სსკ-ის 652-ე მუხლიდან (თუ შემკვეთისათვის ნაკეთობის ნაკლი ცნობილია და იგი მაინც მიიღებს მას პრეტენზიის განუცხადებლად, მაშინ შემკვეთს არ წარმოეშობა მოთხოვნის უფლებები ამ ნაკლის გამო) გამომდინარე, ნივთის ნაკლის გამო სხვა მოთხოვნის უფლებები დაკარგა.

22. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რის შედეგადაც მიიღო კანონიერი და უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის შესაბამისი გადაწყვეტილება.

23. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

24. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

25. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ Nას-630-597-2014, 28 ივლისი, 2015 წელი; №ას-374-351-2014, 6 თებერვალი, 2015 წელი; №ას-160-156-2016, 29 ივლისი, 2016 წელი).

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

27. სსსკ-ის 401.4-ე მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. რ-ის უფლებამონაცვლე ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

მირანდა ერემაძე

ვლადიმერ კაკაბაძე