საქმე № ას-469-2021 13 აპრილი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,

ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერია (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – „სს დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ---------“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული დაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, საკუთრების უფლების აღდგენა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. 2014 წლის 30 მაისს შპს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია “------“ (შემდეგში: მოსარჩელე, აპელანტი, მზღვეველი) და ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას (შემდეგში: მოპასუხე, კასატორი, დამზღვევი) შორის დაიდო სამედიცინო დაზღვევის ხელშეკრულება №------. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა მერიის თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა (დაზღვეულთა) კოლექტიური დაზღვევა. დაზღვევის ობიექტს წარმოადგენდა ფინანსური რისკი, რომელიც დაკავშირებული იყო დაზღვეულთათვის სამედიცინო მომსახურების საჭიროებასთან და უბედური შემთხვევით გამოწვეულ ზიანთან.

2. დაზღვევის ხელშეკრულების 2.4 პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ დაზღვეულთა სიაში დამზღვევის თანამშრომლებისა და მათი ოჯახის წევრების გარდა, დაუშვებელი იყო სხვა პირების შეყვანა. დაზღვეულთა სიაში პირის შეყვანის წინაპირობას წარმოადგენდა თანამშრომლის შემთხვევაში - ამ უკანასკნელის დამზღვევთან შრომითი ურთიერთობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (დანიშვნის ბრძანება, შრომითი ხელშეკრულება), ხოლო თანამშრომლის ოჯახის წევრის შემთხვევაში, ამ უკანასკნელის თანამშრომელთან ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტი (ქორწინების, დაბადების მოწმობები).

3. ხელშეკრულების 1.4. პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების მიზნებისათვის, “საოჯახო დაზღვევის“ ცნების ქვეშ მხარეებმა განსაზღვრეს, რომ “დაზღვეულად“ ითვლება “თანამშრომლის“ მეუღლე და შვილები 20 წლის ასაკამდე. ასევე, ხელშეკრულების 2.5 პუნქტის თანახმად, მზღვევლი უფლებამოსილი იყო თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა გარდა სხვა პირების დაზღვეულთა სიაში შეყვანის შემთხვევაში დამზღვევისგან მოეთხოვა პირგასამტეხლო 10 000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით დარღვევის თითოეული ფაქტის დადგენის შემთხვევაში.

4. სამედიცინო დაზღვევის ხელშეკრულების მე-5 პუნქტით განისაზღვრა ხელშეკრულების მხარეთა უფლება-მოვალეობები. მზღვეველის უფლებამოსილებაში მიეთითა, დამზღვევისაგან/დაზღვეულისაგან დაზღვეულთა სიაში დაზღვეულთა შეყვანის სისწორის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის (თანამშრომელთა დანიშვნის ბრძანების, შრომითი ხელშეკრულების, ქორწინების და დაბადების მოწმობების) გამოთხოვა (5.1.7 პუნქტი), ხოლო დამზღვევის ვალდებულებებში მიეთითა მზღვეველისათვის დაზღვეულთა შესახებ დაზღვევის ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელი ინფორმაციის მიწოდების უზრუნველყოფა მზღვეველის მიერ განსაზღვრული ფორმის შესაბამისად (ხელშეკრულების 5.3.2 პუნქტი).

5. მხარეთა შორის გაფორმებული სამედიცინო დაზღვევის შესახებ №---- ხელშეკრულების 5.3.1. პუნქტის თანახმად, დამზღვევის ვალდებულებას წარმოადგენდა სადაზღვევო შესატანის (პრემიის) ხელშეკრულებით დადგენილი წესითა და ვადებში გადახდა. მხარეთა შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ ხსენებული პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება დამზღვევის მხრიდან სრულდებოდა ხელშეკრულების შესაბამისად. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საფინანსო - საბიუჯეტო სამსახურის 21.02.2018 წლის №…..-….. წერილის თანახმად, სს დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია “-------“ და თვითმართველ ქალაქ რუსთავს შორის გაფორმებული №----- დაზღვევის ხელშეკრულების ფარგლებში ნ. ჯ-ის, მ. ბ-სა და შ. ჯ-ის დაზღვევისათვის გადარიცხულმა თანხამ შეადგინა 950 ლარი.

6. დანართი №---ით განისაზღვრა თვითმართველი ქალაქი რუსთავის კოლექტიური სამედიცინო დაზღვევის პირობები, სადაზღვევო პერიოდად მიეთითა 01.06.2014- 31.05.2015წწ, ხოლო დანართი №--ით განისაზღვრა დაზღვეულთა სია, რომელიც დამოწმდა მხარეთა ხელმოწერებით და წარმოადგენს ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს.

7. ხელშეკრულების შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს დანართი №--, სადაც მითითებულია დაზღვეულ პირთა მონაცემები. აღნიშნულ სიაში მე-5 ნომრად მითითებულია შ. ჯ-ძე, ხოლო თანამდებობად კი მითითებულია სპეციალისტი.

8. 2014 წლის 08 ნოემბრიდან 20 ნოემბრამდე პერიოდში შპს “----- სახელობის სეფსისისა და ინფექციურ პათოლოგთა კლინიკაში“ შ. ჯ-ეს ჩაუტარდა მკურნალობა დიაგნოზით: მარცხენა ტერფის ფლეგმონია L03, მხარის იდაყვისა და წინამხრის ფლეგმონია L03.1, მარცხენა ტერფის განგრენა E11.5. მომსახურების ღირებულებამ შეადგინა 5795,98 ლარი.

9. სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ შპს “--- ---- სახელობის სეფსისისა და ინფექციურ პათოლოგთა კლინიკას“ 2015 წლის 23 მარტის წერილით აცნობა, რომ მართალია, დაზღვეულს ჰქონდა სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ დაზღვევის ბარათი -----, თუმცა, გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ შ. ჯ-ძე არ სარგებლობდა “-----“ დაზღვევის პირობებით, რის გამოც უარი განუცხადა კლინიკას შ. ჯ-ის მომსახურების დაფინანსებაზე.

10. მხარეებს შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ შ. ჯ-ძე არ წარმოადგენდა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის თანამშრომელს, აგრეთვე ის ვერ აკმაყოფილებდა სამედიცინო დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულების 1.4 პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს (არ იყო თანამშრომლის მეუღლე და შვილი 20 წლამდე ასაკის). სადაზღვევო პაკეტში, შ. ჯ-ე მიეთითა რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიაში დაზღვევის ხელშეკრულების დადების დროს დასაქმებული თანამშრომლის ნ. ჯ-ის მიერ და როგორც იგი განმარტავდა, დაზღვეული პირი იყო მისი ძმა.

11. 2015 წლის 01 აპრილის ხელშეკრულებით №------ შეტანილ იქნა ცვლილებები 2014 წლის 30 მაისს გაფორმებულ ჯანმრთელობის დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულებაში, კერძოდ, გაუქმდა ნ. ჯ-ის, მ. ჯ-სა და შ. ჯ-ის დაზღვევა. ამ პერიოდამდე დაზღვეული პირი სრულად ახორციელებდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ სადაზღვევო შენატანს.

12. შპს “------- კლინიკის“ სარჩელის საფუძველზე სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ დაეკისრა მოსარჩელის სასარგებლოდ შ. ჯ-ის, როგორც დაზღვევით მოსარგებლე პირის მიმართ გაწეული სამედიცინო მომსახურების თანხის 5795,98 ლარის და მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 173,88 ლარის ანაზღაურება. სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო და საკასაციო საჩივრები. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შესახებ განჩინებით დაბრუნებული ბაჟის თანხის გათვალისწინებით, გადაიხადა სახელმწიფო ბაჟის სახით ჯამში 322 (232+300-210) ლარი.

13. სასარჩელო მოთხოვნა

13.1. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას სს ,,დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ სასარგებლოდ დაეკისროს 6291.86 ლარი გადახდა.

13.2. ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას სს ,,დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ სასარგებლოდ დაეკისროს მხარეთა შორის 2014 წლის 30 მაისს გაფორმებული ხელშეკრულების 2.5. პუნქტით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო 10 000 ლარის ოდენობით.

მოსარჩელის პოზიცია

14. მოსარჩელის განმარტებით, დაზღვევის ხელშეკრულების 2.4. პუნქტის თანახმად, დაზღვეულთა სიაში დაუშვებელი იყო სხვა პირების შეყვანა, ხოლო ხელშეკრულების 2.5 პუნქტის თანახმად, 2.4. პუნქტის უგულვებელყოფის გამო მზღვეველი უფლებამოსილი იყო დამზღვევისგან მოეთხოვა პირგასამტეხლოს გადახდა 10 000 ლარის ოდენობით. სარჩელში აღნიშნულია, რომ ,,--- ---------სახელობის სეფსისის და ინფექციის პათოლოგიათა კლინიკამ (რეორგანიზაციის შემდეგ - შპს ,,------ ---------- კლინიკა“) სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს და მოითხოვა ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიასა და სს ,,დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე დაზღვეული პირის - შ. ჯ-ვის გაწეული სამედიციონო მომსახურების (სადაზღვეო ანაზღაურების) 5795,98 ლარის და სასამართლო ხარჯის - 173,88 ლარის ანაზღურება. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,----------- კლინიკის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად. გადაწყვეტილება გასაჩივრდა როგორც სააპელაციო, ისე საკასაციო წესით. საკასაციო სასამართლომ, კომპანიის მიერ წარდგენილი საჩივარი დაუშვებლად ცნო. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, მოსარჩელემ მოითხოვა სს ,,-------“ სასარგებლოდ ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას დაეკისროს ჯამში ზიანის ანაზღაურების სახით 6291,86 ლარის გადახდა.

მოპასუხის შესაგებელი

15. მოპასუხე ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის წარმომადგენელმა შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე სარჩელი არ ცნო. ამასთან, მოპასუხე მხარემ მიუთითა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა სსკ-ის 128-130-ე მუხლების გათვალისწინებით ხანდაზმულია, ვინაიდან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ზიანისა და პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება მხარეს გააჩნდა ხელშეკრულების პირობის დარღვევის ფაქტის გაგების მომენტიდან - 23.03.2015 წლიდან სამი წლის ვადაში. სარჩელი კი სასამართლოს წარედგინა 2019 წლის 19 დეკემბერს ანუ სამწლიანი ვადის გასვლის შემდეგ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება

16. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის სააპელაციო მოთხოვნა

17. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა 2020 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

18. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნები

18.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის18 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ: ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიას (თვითმმართველი ქალაქი რუსთავი) ზიანის ანაზღაურების სახით სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -------------” სასარგებლოდ დაეკისრა 5033,49 ლარის გადახდა; სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -------” სარჩელი მოპასუხისთვის პირგასამტეხლოს სახით 10 000 ლარის დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

18.2. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა შეფასებული საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლები. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება სარჩელის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, დაადგინა, რომ სახეზეა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობა, რასთან დაკავშირებითაც მსჯელობა განავითარა სასარჩელო მოთხოვნის ორივე მიმართულებით: 1. ზიანის ანაზრაურების 2. პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილებში.

18.3. სააპელაციო სასამართლომ პირველ რიგში ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებით დადგენილ, საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელოვან შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 2014 წლის 30 მაისს შპს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია “------“ (მზღვეველი) და თვითმმართველ ქალაქ რუსთავს (დამზღვევი) შორის დაიდო სამედიცინო დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულება №---------

18.4. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა (დაზღვეულთა) კოლექტიური დაზღვევა. დაზღვევის ობიექტს წარმოადგენდა ფინანსური რისკი, რომელიც დაკავშირებული იყო დაზღვეულთათვის სამედიცინო მომსახურების საჭიროებასთან და უბედური შემთხვევით გამოწვეულ ზიანთან. ხელშეკრულების 1.4. პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების მიზნებისათვის, “საოჯახო დაზღვევის“ ცნების ქვეშ მხარეებმა განსაზღვრეს, რომ “დაზღვეულად“ ითვლება “თანამშრომლის“ მეუღლე და შვილები 20 წლის ასაკამდე.

18.5. დაზღვევის ხელშეკრულების 2.4 პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ დაზღვეულთა სიაში დამზღვევის თანამშრომლებისა და მათი ოჯახის წევრების გარდა, დაუშვებელი იყო სხვა პირების შეყვანა. დაზღვეულთა სიაში პირის შეყვანის წინაპირობას წარმოადგენდა თანამშრომლის შემთხვევაში - ამ უკანასკნელის დამზღვევთან შრომითი ურთიერთობის დამადასტურებელი დოკუმენტი (დანიშვნის ბრძანება, შრომითი ხელშეკრულება), ხოლო თანამშრომლის ოჯახის წევრის შემთხვევაში, ამ უკანასკნელის თანამშრომელთან ნათესაური კავშირის დამადასტურებელი დოკუმენტი (ქორწინების, დაბადების მოწმობები).

18.6. ხსნებული ხელშეკრულების 2.5 პუნქტის თანახმად, მზღვევლი უფლებამოსილი იყო თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა გარდა სხვა პირების დაზღვეულთა სიაში შეყვანის შემთხვევაში დამზღვევისგან მოეთხოვა პირგასამტეხლო 10 000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით დარღვევის თითოეული ფაქტის დადგენის შემთხვევაში.

18.7. ხელშეკრულების 5.1.7 პუნქტის თანახმად, მზღვეველი უფლებამოსილი იყო გამოეთხოვა დამზღვევისგან/დაზღვეულისგან დაზღვეულთა სიაში დაზღვეულთა შეყვანის სისწორის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია (თანამშრომელთა დანიშვნის ბრძანების, შრომითი ხელშეკრულების, ქორწინების და დაბადების მოწმობების);

18.8. ხელშეკრულების 5.3.2. პუნქტის თანახმად, დამზღვევი ვალდებული იყო უზრუნველეყო მზღვეველისთვის დაზღვეულთა შესახებ დაზღვევის ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელი ინფორმაციის მიწოდება მზღვეველის მიერ განსაზღვრული ფორმის შესაბამისად.

18.9. ხელშეკრულების 3.1. პუნქტის თანახმად, თუ გენერალური პოლისით სხვა რამ არ არის შეთანხმებული, დაზღვევა მოქმედებს 2014 წლის 01 ივნისიდან და ძალაშია ერთი კალენდარული წლის ვადით. გენერალური პოლისის მიხედვით, დაზღვევის პერიოდი განისაზღვრა 2014 წლის 01 ივნისიდან 2015 წლის 01 ივნისამდე.

18.10. ხელშეკრულების დანართი №----ით განისაზღვრა დაზღვეულთა სია, რომელიც დამოწმდა მხარეთა ხელმოწერებით და წარმოადგენს ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს. აღნიშნულ სიაში მე-- ნორმად მითითებულია შ. ჯ-ძე, როგორც დამზღვევის თანამშრომელი, კერძოდ სპეციალისტი.

18.11. 2014 წლის 08 ნოემბრიდან 20 ნოემბრამდე პერიოდში შპს “---- ----- -----სახელობის სეფსისისა და ინფექციურ პათოლოგთა კლინიკაში“ შ. ჯ-ეს ჩაუტარდა მკურნალობა და მომსახურების ღირებულებამ შეადგინა 5795,98 ლარი.

18.12. სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ შპს “----- ----- ---- სეფსისისა და ინფექციურ პათოლოგთა კლინიკას“ 2015 წლის 23 მარტის წერილით აცნობა, რომ მართალია, დაზღვეულს ჰქონდა სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ დაზღვევის ბარათი ------, თუმცა, გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ შ. ჯ-ძე არ სარგებლობდა “------“ დაზღვევის პირობებით, რის გამოც უარი განუცხადა კლინიკას შ. ჯ-ის მომსახურების დაფინანსებაზე.

18.13. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტლებით შპს “---- ----- ----- კლინიკის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა და სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 5795,98 ლარისა და სახელმწიფო ბაჟის სახით სარჩელზე გადახდილი 173,88 ლარის ანაზღაურება.

18.14. სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია----- პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო და საკასაციო საჩივრები, თუმცა საბოლოოდ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა ძალაში. საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შესახებ განჩინებით დაბრუნებული ბაჟის თანხის გათვალისწინებით, სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ გადაიხადა სახელმწიფო ბაჟის სახით ჯამში 322 (232+300-210) ლარი.

18.15. სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ----“ გადაიხადა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხა 5795,98 ლარის ოდენობით.

18.16. მხარეებს შორის სადავო არ არის ის გარემოება, რომ არც დაზღვეულთა სიაში შ. ჯ-ის შეყვანის დროისთვის და არც შემდგომ, აღნიშნული პირი ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის (თვითმმართველი ქალაქი რუსთავი) თანამშრომელი არ ყოფილა და არც სამედიცინო დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულების 1.4 პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს (არ იყო თანამშრომლის მეუღლე და შვილი 20 წლამდე ასაკის) აკმაყოფილებდა, შესაბამისად სს “დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ და თვითმმართველ ქალაქ რუსთავს შორის 2014 წლის 30 მაისს გაფორმებული სამედიცინო დაზღვევის ხელშეკრულების პირობებით შ. ჯ-ეს არ უნდა ესარგებლა.

18.17. 2015 წლის 01 აპრილის ხელშეკრულებით №------- შეტანილ იქნა ცვლილებები 2014 წლის 30 მაისს გაფორმებულ ჯანმრთელობის დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულებაში, კერძოდ, გაუქმდა შ. ჯ-ის დაზღვევა.

18.18. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება იმის შესახებ, რომ ვინაიდან მას შემდეგ (2015 წლის 23 მარტი) რაც მზღვეველისთვის ცნობილი გახდა დამზღვევის მხრიდან ვალდებულების დარღვევის შესახებ გარემოება (არასწორი ინფრომაციის მიწოდების შესახებ ფაქტი) და მიუხედავად ამისა, მან არ მოშალა ხელშეკრულება დამზღვევთან და დარჩა ხელშეკრულებაში, შესაბამისად, ხელშეკრულების ფარგლებში არსებული მხარეთა უფლება–მოვალეობანი ძალის მქონეა, და რომ არასწორია საუბარი შეცილების საფუძვლად არსებული გარემოებით გამოწვეულ ზიანის ანაზღაურებაზე და ხელშეკრულების ფარგლებში განხორციელებული და განსახორციელებელი ქმედებების არამართლზომიერებაზე (იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების 2.3.1 პუნქტი).

18.19. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ცალსახად დასტუდება, რომ 2015 წლის 01 აპრილის ხელშეკრულებით შეტანილ იქნა ცვლილებები 2014 წლის 30 მაისს გაფორმებულ ჯანმრთელობის დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულებაში, მათ შორის, გაუქმდა შ. ჯ-ის დაზღვევა. ამასთან, მნიშვნელოვანია იმის ხაზგასმა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობისაა იმის კვლევა, დამზღვევის (მოპასუხის) მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით (არასწორი ინფორმაციის მიწოდებით) მოხდა თუ არა ზიანის მიყენება მზღვეველისათვის (მოსარჩელისათვის) და არა ის საკითხი, თუ რამდენად გააჩნდა მზღვეველს შ. ჯ-ის მიმართ დამზღვევთან გაფორმებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულება სადაზღვევო თანხის გაცემისა. მით უფრო, რომ მოცემულ ეტაპზე იმის გათვალისწინებით, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტლებით) მოსარჩელეს დაკისრებული აქვს ამ ვალდებულების შესრულება, სადავოც არაა ის გარემოება, რომ მოსარჩელეს გააჩნდა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე შ. ჯ-ის, როგორც დაზღვეული პირის მიმართ სადაზღვევო თანხის გაცემის ვალდებულება. ამ შემთხვევაში სწორედ ის ხდება სადავო, რომ მოსარჩელეს სადაზღვევო თანხის გაცემის ვალდებულება წარმოეშვა მოპასუხის არამართლზომიერი ქმედების (სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევის) შედეგად და რის გამოც მან საბოლოოდ განიცადა ზიანი. ამდენად, განსახილველ დავაში სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს სახელშეკრულებო ვალდებულებათა დარღვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, რასაც აწესრიგებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის.

18.20. სააპელაციო პალატამ იმსჯელა ზიანის ანაზღაურების წინაპირობების არსებობის შესახებ, კერძოდ, დაადგინა ზიანის არსებობა, მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, მიზეზობრივი კავშირი, ბრალი და მიუთითა, რომ ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების არარსებობის შემთხვევაში ნავარაუდები სამართლებრივი მდგომარეობის აღდგენის ორიენტირი განმტკიცებულია სსკ-ის 408-ე მუხლში, რომლის ნორმატიული მიზნიდან გამომდინარეობს, რომ განხორციელდეს იმ ვითარების აღდგენა, რომელიც არსებობდა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების დადგომამდე.

18.21. სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა სახელშეკრულებო პირობათა დარღვევის შედეგად დამდგარი ზიანი, ანუ სახელშეკრულებო ზიანი. დადგინდა, რომ თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის მიერ სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ მიწოდებულ დაზღვეულთა სიაში ------ ნომრად მითითებული იყო შ. ჯ-ძე, როგორც სპეციალისტი, თუმცა როგორც ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის 2018 წლის 23 აპრილის წერილიდან (ტ. 1, ს.ფ. ---) დგინდება, აღნიშნული პირი არ წარმოადგენდა დამზღვევის თანამშრომელს, არამედ ქ. რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის ყოფილი თანამშრომლის - ნ. ჯ-ის, განმარტებით წარმოადგენდა ამ უკანასკნელის ძმას. შესაბამისად, უდავოდ დადგენილია, რომ არც დაზღვეულთა სიაში მოხვედრის დროისთვის და არც შემდგომ შ. ჯ-ძე არ აკმაყოფილებდა 30.05.2014 წლის დაზღვევის ხელშეკრულებით შეთანხმებულ მახასიათებლებს და მისი დაზღვეულთა სიაში შეყვანა არ უნდა მომხდარიყო.

18.22. პალატა აქვე მიუთითებს, რომ დაზღვეულთა სიაში დამზღვევის თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა გარდა სხვა პირის შეყვანის დაუშვებლობა წარმოადგენდა ხელშეკრულების მნიშვნელოვან პირობას, რასაც ადასტურებს აღნიშნული ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში განსაზღვრული პირგასამტეხლოს ოდენობაც, რაც ნიშნავს იმას, რომ თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის მიერ განხორციელდა 30.05.2014 წლის დაზღვევის ხელშეკრულებით შეთანხმებული პირობის დარღვევა, რითიც სახეზეა დამზღვევის ერთ-ერთი ძირითადი ვალდებულების, სწორი ინფორმაციის მიწოდების შესახებ ვალდებულების დარღვევა, რისი ვალდებულებაც დამზღვევს აკისრია სამოქალაქო კოდექსის 808-ე მუხლით. შესაბამისად, სახეზეა დამზღვევის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედება - მზღვევეელისათვის არასწორი ინფორმაციის მიწოდება. აღნიშნული არასწორი ინფორმაციის მიწოდება თავის მხრივ გახდა 2018 წლის 26 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე შპს “------- ----- ----- კლინიკისთვის“ შ. ჯ-ის მკურნალობის ხარჯის 5795,98 ლარის ანაზღაურების დაკისრება, შესაბამისად, ცხადია, რომ არა დამზღვევის მიერ არასწორი ინრორმაციის მიწოდება შ. ჯ-ის შესახებ, მზღვეველს არ წარმოეშობოდა შ. ჯ-ის, როგორც მოპასუხის მიერ დაზღვეული პირის სასარგებლოდ, სადაზღვევო თანხის გაცემის ვალდებულება. აღნიშნულ თანხას ასევე დაემატა საქმის განხილვისას გაწეული საპროცესო ხარჯები და საბოლოოდ შეადგინა 6291,86 ლარი. შესაბამისად, ხსენებული თანხების გადახდის ვალდებულებით მოხდა მოსარჩელის პასივის გაზრდა, რაც წინამდებარე გადაწყვეტილების 4.1.2. პუნქტში მოცემული განმარტებების თანახმად, წარმოადგენს ქონებრივ ზიანს.

18.23. სააპელაციო პალატამ ასევე დაადგინა მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ ზიანსა და დამზღვევის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას შორის და აღნიშნა, რომ გამომდინარე იქიდან, რომ სწორედ დამზღვევის მიერ ვალდებულების დარღვევის, კერძოდ მზღვეველისთვის არასწორი ინფორმაციის მიწოდების შედეგად, განხორციელდა შ. ჯ-ის სახელზე დაზღვევის პოლისის გაცემა, რამაც საბოლოოდ წარმოშვა სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ----“ ვალდებულება აენაზღაურებინა შ. ჯ-ის მკურნალობისა და სასამართლოში საქმის წარმოებასთან დაკავშირებული საპროცესო ხარჯები.

18.24. რაც შეეხება ბრალის საკითხს, პალატამ აღნიშნა, რომ ვინაიდან თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის ვალდებულებას წარმოადგენდა დაზღვეულთა სიის შედგენა, სწორედ მას უნდა უზრუნველეყო მზღვეველისთვის მიწოდებული ინფორმაციის სისწორე. მოწინააღმდეგე მხარეს არ მიუთითებია რაიმე ისეთ ობიექტურ გარემოებაზე, რასაც ვალდებული პირის ყურადღებიანობის მოთხოვნის დაცვის მიუხედავად, შეეძლო გამოეწვია ზემოხსენებული დარღვევა. შესაბამისად, საქმეში არ გვაქვს ისეთი ფაქტობრივი მოცემულობა, რაც მოვალის ბრალის გამომრიცხველ გარემოებად შეიძლებოდა შეფასებულიყო, პალატამ ასევე ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ დაზღვეულთა სიაში შ. ჯ-ძე მითითებული იყო როგორ დამზღვევის თანამშრომელი, კერძოდ სპეციალისტი და არა როგორც თანამშრომლის ოჯახის წევრი. აღნიშნული გარემოება იმ მხრივაა მნიშვნელოვანი, რომ თანამშრომელთა აღიცხვას ახორციელებს სწორედ დამზღვევი, შესაბამისად ინფორმაცია პირის მერიაში დასაქმების შესახებ, სრულად დამზღვევის კონტროლის სფეროს მიეკუთვნება, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს მის ბრალეულობას სწორი ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულების დარღვევაში. ამდენად პალატა მიიჩნევს, რომ სახეზეა ვალდებული პირის ბრალეული ქმედება.

18.25. პალატამ ასევე დაადგინა მზღვეველის ბრალეულობა აღნიშნული ზიანის გამოწვევაში, კერძოდ, მიუთითა დაზღვევის ხელშეკრულების 5.1.7. პუნქტზე, რომლის თანახმად, მზღვეველი უფლებამოსილი იყო გამოეთხოვა დამზღვევისგან/დაზღვეულისგან დაზღვეულთა სიაში დაზღვეულთა შეყვანის სისწორის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, ხოლო იმავე ხელშეკრულების 5.3.2. პუნქტის თანახმად, დამზღვევი ვალდებული იყო უზრუნველეყო მზღვეველისთვის დაზღვეულთა შესახებ დაზღვევის ხელშეკრულების დასადებად აუცილებელი ინფორმაციის მიწოდება მზღვეველის მიერ განსაზღვრული ფორმის შესაბამისად. აღნიშნული უფლება-მოვალეობებიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ მზღვეველს ჰქონდა სახელშეკრულებო ბერკეტი გადაემოწმებინა დამზღვევის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სისწორე და ამ ქმედებით თავიდან აერიდებინა ზიანის დადგომა. ამასთან, შ. ჯ-ის დაზღვევა განხორციელდა 2014 წლის 01 ივნისიდან, ხოლო სამედიცინო მომსახურება, რომლის ანაზღაურების ვალდებულებაც დაეკისრა მზღვეველს, ჩატარდა 2014 წლის 08 ნოემბრიდან 20 ნოემბრამდე პერიოდში, შესაბამისად სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ ჰქონდა საკმარისი დრო, კერძოდ ხუთ თვეზე მეტი, დაზღვეულთა სიის გადამოწმებისა და ხარვეზის აღმოფხვირსთვის, რაც მას არ განუხორციელებია. აპელანტის წარმომადგენელმა სააპელაციო ინსტანციაში გამართულ სხდომაზე არაერთხელ აღნიშნა, რომ შ. ჯ-ის სტატუსის გადამოწმება მზღვეველის მხრიდან არცერთ ეტაპზე მომხდარა.

18.26. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ სახეზეა სსსკ-ის 415-ე მუხლით გათვალისწინებული შერეული ბრალი, ვინაიდან დადგენილია, რომ დამზღვევმა ბრალეული ქმედებით დაარღვია ხელშეკრულების პირობები, რამაც გამოიწვია ზიანი, ხოლო მზღვეველმა ბრალეული უმოქმედობით თავიდან ვერ აიცილა ზიანის დადგომა, ხოლო ზიანის დადგომაში ბრალის წილობრივი მაჩვენებელი განსაზღვრა თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის შემთხვევაში 80%-ით, ხოლო სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ------“ შემთხვევაში 20%-ით, რადგან სწორედ დამზღვევის მხრიდან განხორციელდა სწორი ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულების დარღვევა, ამასთან აღნიშნული ინფორმაცია სრულად შედიოდა დამზღვევის კონტროლის სფეროში, ხოლო მზღვეველმა ინფორმაციის გადამოწმების უფლების გამოუყენებლობით, თავიდან ვერ აიცილა დამზღვევის მიერ გამოწვეული ზიანის დადგომა. შესაბამისად, ერთის მხრივ სახეზეა დამზღვევის ბრალეული მართლსაწინაარმდეგო ქმედებით ზიანის დადგომა, ხოლო, მეორეს მხრივ, ზიანის თავიდან აცილებისთვის საჭირო მოქმედებათა განუხორციელებლობა.

18.27. რადგან სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ სწორედ მოპასუხემ გამოიწვია მოსარჩელის ქონებრივი პასივების გაზრდა, ნიშნავს იმას, რომ მან მოსარჩელეს მიაყენა ზიანი სსკ-ის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, თუმცა ასევე აღნიშნა, რომ რადგან სახეზეა შერეული ბრალი, სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ----“ სასარგებლოდ, მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით, მოპასუხეს დააკისრა 5033,49 ლარის (6291,86 ლარის 80%) გადახდა.

18.28. რაც შეეხება მოპასუხისთვის ვალდებულების დარღვევის გამო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს დაკისრებას, სააპელაციო პალატამ გაიზიარება პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ აღნიშნული მოთხოვნა არის ხანდაზმული, რადგან დამზღვევმა დაარღვია სახელშეკრულებო ვალდებულება, რამაც წარმოშვა მზღვეველის მხრიდან პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება. მოთხოვნის ხანდაზმულობის შემოწმების თვალსაზრისით უნდა დადგინდეს თუ როდის შეიტყო სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ დამზღვევის მხრიდან ვალდებულების დარღვევის შესახებ. საქმეში წარმოდგენილია სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია -----“ 2015 წლის 23 მარტის წერილი შპს “---- ---------- სახელობის კლინიკისადმი“, სადაც სადაზღვევო კომპანია მიუთითებს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ შ. ჯ-ეს ჰქონდა დაზღვევის ბარათი, გადამოწმების შედეგად აღმოჩნდა, რომ აღნიშნული პირი არ სარგებლობდა ----- სადაზღვევო პირობებით. აღნიშნული წერილიდან დგინდება, რომ 2015 წლის 23 მარტის მდგომარეობით დამზღვევისთვის უკვე ცნობილი იყო შ. ჯ-ის სამედიცინო დაზღვევის მიმართ არსებული ხარვეზის შესახებ და დამზღვევისგან პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლების ხანდაზმულობის ვადის დენა სწორედ ხსენებულ თარიღს დაუკავშირა, შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ხანდაზმულობის ვადის ათვლის თვალსაზრისით, ვერ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტი, რომ დამზღვევს 2018 წლის 23 აპრილამდე პასუხი არ გაუცია მზღვეველის მოთხოვნაზე დაეზუსტებინა შ. ჯ-ის სტატუსი დაზღვევის ხელშეკრულების მიზნებისთვის, ვინაიდან როგორც ზემოთ აღინიშნა, სადაზღვევო კომპანიამ ჯერ კიდევ 2015 წლის 23 მარტს იცოდა, რომ შ. ჯ-ეს არ ჰქონდა უფლება ესარგებლა 2014 წლის 30 მაისის სამედიცინო დაზღვევის შესახებ ხელშეკრულების პირობებით. სს „დაზღვევის საერთაშორისო კომპანია ----“ სარჩელი თვითმმართველი ქალაქი რუსთავის მიმართ თბილისის საქალაქო სასამართლოში წარდგენილია 2019 წლის 13 დეკემბერს, რა დროსაც უკვე გასული იყო სახელშეკრულებო მოთხოვნის ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხისთვის პირგასამტეხლოს სახით 10 000 ლარის დაკისრების თაობაზე ხანდაზმულია და არ დააკმაყოფილა.

19. კასატორის მოთხოვნა

19.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 18 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ, ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიამ, რომლითაც მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ (ზიანის ანაზღაურების სახით 5 033,49 ლარის ნაწილში) გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა.

19.2. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო დაუსაბუთებლად, კანონმდებლობის ანალიზის, საქმეში წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სათანადო შეფასებებისა და განმარტებების გარეშე, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დადგენილი პრაქტიკისაგან გვერდის ავლით, ასევე არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ამასთან არასწორად განმარტა სამართლებრივი ნორმები.

19.3. საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატის მსჯელობა - 2015 წლის 23 მარტიდან ცნობილი გახდა დამზღვევის მხრიდან არასწორი ინფორმაციის მიწოდების შესახებ ფაქტი, შეტანილ იქნა ცვლილებები 2014 წლის 30 მაისის ხელშეკრულებაში და მათ შორის გაუქმდა შ. ჯ-ის დაზღვევა - არ შეესაბამება კანონის მოთხოვნებს. მისი მოსაზრებით, ამ შემთხვევაში მაინც არსებობდა ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთბა, რადგან სსკ-ის 799-ე მუხლის თანახმად, დამზღვევის ხელშეკრულებით, მზღვეველი მოვალეა აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, მყარად დადგენილი სადაზღვევო თანხით დაზღვევისას მზღვეველი მოვალეა გადაიხადოს სადაზღვევო თანხა.

19.4. კასატორი მიუთითებს სსკ-ის 808-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მხიედვითაც, დამზღვევმა ხელშეკრულების დადებისას მზღვეველს უნდა შეატყობინოს ყველა მისთვის ცნობილი გარემოება, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს საფრთხის ან დაზღვევით გათვალისწინებული შემთხვევის დადგომისათვის. არსებითია ის გარემოებები, რომლებსაც შეუძლიათ გავლენა მოახდინონ მზღვევლის გადაწყვეტილებაზე, უარი თქვას ხელშეკრულებაზე ან დადოს იგი შეცვლილი შინაარსით. ასევე უთითებს ამავე კოდექსის 809-ე მუხლის მეორე ნაწილზე, რომლის მიხედვითაც, ხელშეკრულებაზე უარის თქმა დაუშვებელია, თუ მონაცემების უზუსტობა მზღვევლისათვის ცნობილი იყო, ან თუ დამზღვევს ბრალი არ მიუძღვის არასწორ მონაცემთა მიწოდებაში. ამ მონაცემების შეტყობინებიდან ერთი თვის განმავლობაში მზღვეველს შეუძლია მოშალოს ხელშეკრულება. საჩივრის ავტორი დამატებით მიუთითებს სსკ-ის 811-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვითაც, ამ თავით გათვალისწინებული ცნობების შეუტყობინებლობიდან ერთი თვის განმავლობაში მზღვეველს შეუძლია მოშალოს ხელშეკრულება. ეს ვადა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც მზღვეველმა შეიტყო შეტყობინების მოვალეობის დარღვევის თაობაზე. დამატებით, აღნიშნავს ამავე მუხლის მეორე ნაწილის დანაწესს, რომლის მიხედვითაც, დამზღვევს უნდა ეცნობოს ხელშეკრულების მოშლის შესახებ.

19.5. საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, სასამართლომ არ გამოიყენა აღნიშნული დავის გადაწყვეტისთვის აუცილებელი სადაზღვევო ურთიერთობის მომწესრიგებელი სპეციალური ნორმა, კერძოდ, რადგან სახეზეა მესამე პირის სასარგებლოდ დადებული ხელშეკრულება სსკ-ის 836-ე მუხლის შესაბამისად, მისი მოსაზრებით, ხელშეკრულებიდან გასვლამდე, მზღვეველი ვალდებული იყო დამზღვევი წინასწარ გაეფრთხილებინა სამომავლო მოქმედების შესახებ არასწორი ინფორმაციის მიწოდების გამო. შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით, არასწორად შეფასდა ხელშეკრულების მოშლა, რადგან სახეზე იყო შ. ჯ-ან ხელშეკრულების გაუქმება, რაც ნიშნავდა არა მთლიანი ხელშეკრულების მოშლას, არამედ მის ცვლილებას, ასევე, ხელშეკრულების მოშლის შემთხვევაში, ხდება ორმხრივი რესტიტუცია, ხოლო სადაზღვევო სამართალში ასეთი რესტიტუცია არ არსებობს.

19.6. კასატორი ასევე სადავოს ხდის სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული მსჯელობის განვითარების ნაწილში, კერძოდ, მოპასუხის მიერ მიწოდებული ინფორმაცია არ გამხდარა სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის საფუძველი და სადაზღვევო კომპანიის მიერ თანხის ანაზღაურებაც სწორად მოხდა, რადგან არასწორი ცნობების შესახებ სადაზღვევო კომპანიამ მხოლოდ დასაზღვევეო შემთხვევის დადგომის შემდეგ გაიგო, რაც მას სსკ-ის 812-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე, არ ათავისუფლებს ვალდებულების შესრულებისგან. აქედან გამომდინარე, სსკ-ის 832-ე მუხლი უნდა გამოეყენებია სასამართლოს, რომლის მიხედვითაც, თუ დამზღვევს შეუძლია ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნა წაუყენოს მესამე პირს, მაშინ ეს მოთხოვნა გადადის მზღვეველზე, თუკი ის უნაზღაურებს დამზღვევს ზიანს. თუ დამზღვევი უარს იტყვის მესამე პირის მიმართ თავის მოთხოვნაზე ან მისი მოთხოვნის უზრუნველყოფის უფლებაზე, მაშინ მზღვეველი თავისუფლდება ზიანის იმ ოდენობით ანაზღაურების მოვალეობისაგან, რამდენიც მას შეეძლო მიეღო თავისი ხარჯების ასანაზღაურებლად უფლების განხორციელებასთან ან მოთხოვნის წაყენებასთან დაკავშირებით.

19.7. საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, სასამართლომ ასევე არასწორად შეაფასა ბრალეულობის საკითხიც, რადგან მან არ დაადგინა გაუფრთხილებლობის ხარისხი, სახეზე იყო უხეში გაუფრთხილებლობა თუ მარტივი, ამიტომ, რადგან სასამართლომ არ დაადგინა თუ გაუფრთხილებლობის რომელი სახე იყო მოცემული, მისი დასაბუთება ამ მიმართულებითაც მწირია, რაც შესაბამისად მოქმედებს ზიანის ოდენობის გადანაწილებაზეც.

19.8. ასევე, კასატორი მიუთითებს, რომ მას არ ჰქონდა არასწორი ინფორმაციის მიწოდების განზრახვა, რადგან კომპანიაში დასაქმებულთა ერთიანი სია მზღვეველს მიეწოდა ექსელის ფაილით, სადაც შესაძლოა დაშვებულიყო შეცდომა, თუმცა თავის მხრივ, მზღვეველს შეეძლო კომპანიიდან გამოეთხოვა თითოეული პირის სამსახურის შესახებ ცნობა, ასევე ნათესაური კავშირების დამადასტურებელი დოკუმენტები, რისი განუხორციელებლობაც ნიშნავს კომპანიის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების არაჯეროვან შესრულებას. დამატებით აღინიშნა, რომ მზღვეველს არ გამოუყენებია სსკ-ის 811-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლება, კერძოდ, არასწორი ინფორმაციის მიწოდების შემდეგ ხელშეკრულების ერთი თვის ვადაში მოშლის შესახებ, რაც დამატებით ცხადყოფს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების უზუსობასა და დაუსაბუთებლობას.

საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 28 მაისის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

20. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მივიდა დასკვნამდე, რომ წარმოდგენილი საკასაციო არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

21. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური სან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

22. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

23. საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს, არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

24. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებიც რომ ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა შემდეგ გარემოებათა გამო: ა) განსახილველ შემთხვევებში, არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობაც, რომლის მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ბ) სსსკ-ის 407.2-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით კასატორს ასეთი დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

25. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

26. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც მხარეთა მიერაა მითითებული შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პრინციპების ფარგლებში, და რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

27. განსახილველ შემთხვევაში, მოცემული დავის მთავარ სამართლებრივ საკითხს წარმოადგენს ის, რომ შეუძლია თუ არა მზღვეველს მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება დამზღვევისაგან, რომელთანაც გააფორმა დაზღვევის ხელშეკრულება მესამე პირის სასარგებლოდ, შეთანხმდა მესამე პირთა წრეზე (მოსარგებლე), თუმცა ხელშეკრულებაში გათვალისწინებული მესამე პირი, რომლის მიმართაც დადგა სადაზღვევო შედეგი, რეალურად არ წარმოადგენს ხელშეკრულებით განსაზღვრულ მესამე პირთა წრეს, მიუხედავად ამისა, ხელშეკრულების არსებობის გამო მზღვეველს დაეკისრა სადაზღვევო შემთხვევით დადგენილი ზიანის ანაზღაურება მესამე პირისთვის, რის გამოც მას მიადგა ზიანი - გაეზარდა პასივი, შესაბამისად, აღნიშნული ზიანის ანაზღაურებაში ეკისრება თუ არა პასუხისმგებლობა მზღვეველს, რომელმაც დაზღვევის ხელშეკრულებაში არასწორად მიუთითა მესამე პირთა წრე.

28. სამოქალაქო კდოექსის 836-ე მუხლის თანახმად, დაზღვევის ხელშეკრულება შესაძლებელია გაფორმდეს დამზღვევსა და მზღვეველს შორის, მაგრამ სარგებლის მიმღები იყოს მესამე პირი - დაზღვეული. ასეთი დაზღვევა წარმოადგენს სხვა პირის სასარგებლოდ დადებულ ხელშეკრულებას. მოცემულ შემთხვევაში, სწორედ ასეთი სახის ხელშეკრულებაა სახეზე, რომლის საფუძველზეც, მზღვეველი და დამზღვევი შეთანხმდენ დამზღვევის თანამშრომელთა და მათ ოჯახის წევრთა (ოჯახის წევრთა მიზნებისთვის მითითებულია მხოლოდ მეუღლე და შვილი 20 წლამდე) დაზღვევაზე. საქმის ფარგლებში დადგენილია, რომ შ. ჯ-ზე გაიცა სადაზღვევო პოლისი, მიუხედავად იმისა, რომ ის არ წარმოადგენდა არც თანამშრომელს და არც ოჯახის წევრს, რაც მხარეებისთვის სადავოს არ წარმოადგენს. სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას კი სადაზღვევო კომპანიამ, მიუხედავად იმისა, რომ შ. ჯ-ძე არ წარმოადგენდა ხელშეკრულების პირთა წრეში დეფინიციურად შემავალ პირს, მაგრამ იყო გაფორმებული ხელშეკრულება, გადაიხადა შესაბამისი თანხა. მოცემული საქმის ფარგლებში დასადგენია, თუ რამდენად შესაძლებელია მზღვეველმა დამზღვევს მოსთხოვოს აღნიშნული თანხის ანაზღაურება. ამისათვის აუცილებელია დადგინდეს თუ რამდენადაა სახეზე ვალდებულების დარღვევა, თუ რაში გამოიხატა ზიანი, სახეზე იყო თუ არა არასწორი ინფორმაციის მიწოდება, რომელიც არსებითი მნიშვნელობისაა ხელშეკრულების მიზნებისთვის, სახეზეა თუ არა მართლსაწინააღმდეგო ქმედება და ბრალი. თუ აღნიშნულ მოცემულობათა კომულაციური ერთობა იქნება სახეზე, მაშინ შესაძლებელია ზიანის ანაზღაურების დაკისრება.

29. განსახილველი დავის ფარგლებში, სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლზე, რაც გულისხმობს სახელშეკრულებო ვალდებულებათა დარღვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას. სააპელაციო პალატამ სახელშეკრულებო ვალდებულებათა დარღვევა თავის მხრივ დაუკავშირა სსკ-ის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილს, რომლის მიხედვითაც ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას, შესაბამისად, თუ აღნიშნული ნორმის მოთხოვნები არ იქნება დაკმაყოფილებული, თავისთავად იწყებს ამოქმედებას 394-ე მუხლის დანაწესი. ამავდროულად, სახელშეკრულებო ვალდებულებათა შეუსრულებლობა შესაძლოა პირდაპირი მიზეზი გახდეს მეორე მხარისთვის ზიანის მიყენების, ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების არარსებობისას ნავარაუდები სამართლებრივი მდგომარეობის აღდგენის ორიენტირი მოცემულია სსკ-ის 408-ე მუხლში, რომლის მიხედვითაც, უნდა მოხდეს იმ ვითარების აღდგენა, რომელიც არსებობდა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებების დადგომამდე.

30. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ სამართლებრივად სწორად შეაფასა აღნიშნული დავის ფარგლებში განსასაზღვრი ზიანის არსებობის ფაქტი, მართლსაწინააღდეგო ქმედება, ასევე მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი. ზიანის არსებობის ფაქტთან დაკავშირებით სწორად აღინიშნა, რომ ზიანში თავის მხრივ იგულისხმება არა მხოლოდ ქონებრივი აქტივების შემცირება, არამედ პასივების გაზრდაც. მართლსაწინააღმდეგო ქმედებაზე მსჯელობისას, სააპელაციო პალატამ სწორად აღნიშნა, რომ მესამე პირთა სასარგებლოდ დადებული სადაზღვევო ხელშეკრულების არსებით პირობას წარმოადგენს აღნიშნულ მესამე პირთა სწორი განსაზღვრა და მათი შესაბამისი კლასიფიცირება. რადგან განსახილველ შემთხვევაში, სწორედ დამზღვევს, თავის მხრივ კი დამსაქმებელ ორგანიზაციას, ევალებოდა დასაქმებულთა ზუსტი სიის შედგენა და მზღვეველისთვის გადაგზავნა, აღნიშნული ქმედების ნაკლოვანი შესრულება ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებას უტოლდება, რაშიც ამ შემთხვევაში გამოიხატა მართლწინააღმდეგობაც, რადგან არსებითი პირობის შეუსრულებლობა გახდა ზიანის ანაზღაურების საფუძველი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ სახეზეა სსკ-ის 808-ე მუხლით განსაზღვრული შემთხვევა - არასწორი ინფორმაციის მიწოდება, წარმოადგენს ერთ-ერთი ძირითადი ვალდებულების, სწორი ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულების დარღვევას.

31. რაც შეეხება მიზეზობრივ კავშირს, ანაზღაურებადია მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით იყო გამოწვეული. პასუხისმგებლობის დაკისრებისთვის კი აუცილებელია დადგინდეს მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. არის თუ არა მათ შორის უშუალო კავშირი. მოცემულ შემთხვევაშიც, სააპელაციო სასამართლომ სწორად განსაზღვრა მიზეზობრივი კავშირის სტანდარტიც, რადგან მართალია ერთ შემთხვევაში დამზღვევი იყო ვალდებული წარედგინა შეთანხმდებულ მესამე პირთა შესახებ სწორი ჩამონათვალი, თუმცა მეორე მხრივ თავად დამზღვევია ვალდებული შეაფასოს მესამე პირთა წრის სისწორე, გამოიკვლიოს მათი შესაბამისობა დადებულ ხელშეკრულებასთან. მოცემულ შემთხვევაში, რადგან დამზღვევის მიერ შედგენილ სიაში მოხვდა პირი, რომელიც არ შეესაბამებოდა შეთანხმებულ მოსარგებლეთა კლასიფიკაციას, სწორედ წარმოადგენს იმ უშუალო მიზეზს, რაც საფუძველი გახდა შ. ჯ-ის მიმართ დაზღვევის ხელშეკრულების არსებობის, თუმცა მეორე მხრივ, სააპელაციო პალატამ სწორად აღნიშნა, რომ რადგან მზღვეველმა არ შეასრულა თავისი ვალდებულება, შეემოწმებინა მოსარგებლეთა სისწორე, ასევე გახდა იმის საფუძველი, რომ შ. ჯ-ძე მოხვდა მოსარგებლეთა რიცხვში, შესაბამისად, ცალსახად სწორია, რომ სახეზეა სსკ-ის 415-ე მუხლით განსაზღვრული შერეული ბრალი.

32. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ასევე სწორად იქნა გადანაწილებული პასუხისმგებლობა მზღვეველსა და დამზღვევს შორის შესაბამისად 20% - 80% -ის თანაფარდობით, რადგან არსებითად სწორია მსჯელობა, რომ დამსაქმებლის კონტროლის სფეროს წარმოადგენს საკუთარ დასაქმებულთა სწორი აღრიცხვა, რისი შეუსრულებლობაც ბრალეულობის მეტ ხარისხს ასახავს ვიდრე მზღვეველის მხრივან სიის გადაუმოწმებლობა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც მართალია ვალდებული იყო მზღვეველი განუხორციელებია რევიზია, თუმცა მისი შეუსრულებლობა ნაკლებად ინტენსიურია დამზღვევის ქმედებასთან შედარებით.

33. რაც შეეხება კასატორის მოსაზრებას, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს, რადგან ერთი მხრივ, აღნიშნული გადაწყვეტილება ობიექტურად დასაბუთებულია, ხოლო მეორე მხრივ, თავად კასატორმა ვერ შეძლო დაედასტურებინა თუ კონკრეტულად რომელ ნაწილში იყო გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელი, ასევე, საჩივრის ავტორი მიუთითებს, რომ გადაწყვეტილება უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის ,,გვერდის ავლითაა“ მიღებული, თუმცა ამ შემთხვევაშიც, არ მოჰყავს რა მას კონკრეტული მაგალითები, ვერ ასაბუთებს კასატორი თუ რა პრაქტიკას გულისხმობს. კასატორი ასევე მიუთითებს, რომ სახეზეა ფაქტობრივი გარემოებების არასათანადო შეფასებაც, თუმცა კონკრეტულ გარემოებათა შეფასების შესაბამის დასაბუთებას საჩივარში არ უთითებს.

34. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მზღვეველმა მოშალა ხელშეკრულება დამზღვევთან შ. ჯ-ის ნაწილში, რადგან როდესაც სადაზღვევო შემთხვევა დადგა, ამ დროისთვის შ. ჯ-ის მიმართ არსებობდა სახელშეკრულებო ვალდებულება, ხელშეკრულება ჯერ კიდევ არ იყო მოშლილი და მზღვეველმა შემთხვევის დადგომის შემდეგ მოშალა ის, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ მზღვეველი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისგან სსკ-ის 799-ე მუხლის საფუძველზე, რომლის მიხედვითაც, თუ კი არსებობს სადაზღვევო ხელშეკრულება, შესაბამისად, უნდა იქნეს შემთხვევა ანაზღაურებული.

35. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ საერთოდ არაა საკამათო მოსარგებლესთან არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობით გამოწვეული ვალდებულების ეგზისტენციალობის საკითხი, მით უფრო, როდესაც უკვე აღნიშნულზე იმსჯელა სასამართლომ და ძალაში დარჩა მისი გადაწყვეტილება. ამ შემთხვევაში, სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე კითხვას წარმოადგენდა ის, რომ დამზღვევის ქმედება გახდა თუ არა მიზეზი მზღვეველისთვის ზიანის მიყენების, და, შესაბამიასად, სადავოა ის, რომ მოსარჩელეს სადაზღვევო თანხის გაცემის ვალდებულება წარმოეშვა თუ არა მოპასუხის არამართლზომიერი ქმედების (სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევის) შედეგად რის გამოც მან საბოლოოდ განიცადა ზიანი.

36. სააპელაციო პალატამ სწორად აღნიშნა, რომ სასამართლო ვერ იმსჯელებს 799-ე მუხლის საფუძვლით, რადგან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მზღვეველმა აანაზღაურა მოსარგებლის მიმართ ზიანი, შესაბამისად, სადავოა მხოლოდ ის, არსებობს თუ არა დამზღვევის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი იმ შედეგთან, შესაბამისად, დამზღვევმა უნდა აანაზღაუროს თუ არა ზიანი, ამიტომ, ამ შემთხვევაში, არა თუ ხელშეკრულების მოქმედების საკითხია მთავარი, არამედ ის, რომ მზღვეველის უკვე ნაკისრი და შესრულებული ვალდებულების (სადაზღვევო შემთხვევის თანხის გადახდის) მიმართ წარმოიშვა თუ არა ამ უკანასკნელის მიერ დამზღვევის მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა, რაზეც სააპელაციო პალატამ, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სამართლებრივად სწორი დასაბუთება ჩამოაყალიბა.

37. კასატორის მეორე არგუმენტი დაფუძნებულია სსკ-ის 808-ე, 809-ე და 811-ე მუხლების კუმულაციურ გამოყენებაზე, კასატორი მიუთითებს, რომ დამზღვევი ვალდებულია ხელშეკრულების დადებისას მზღვეველს მიაწოდოს ყველა სახის არსებითი მნიშვნელობის გარემოება, არასწორი მონაცემების შეტყობინებისთვის კი მზღვეველს შეუძლია უარი თქვას ხელშეკრულებაზე შეტყობინებიდან ერთი თვის ვადაში. ამასთან, აღნიშნული სახელშეკრულებო ურთიერთობა მოწესრიგებულია სპეციალური, სსკ-ის 836-ე მუხლით, რომელიც კასატორის მოსაზრებით, მზღვეველს ავალდებულებს ხელშეკრულებიდან გასვლისას გააფრთხილოს დამზღვევი. ასევე, კასატორი მიუთითებს, რომ დამზღვევის მიერ მიწოდებული არასწორი ინფორმაცია არ გამხდარა სადაზღვევო შედეგის დადგომის მიზეზი.

38. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატას არ დაუდგენია, რომ არასწორი ინფორმაციის მიწოდებაა სადაზღვევო შედეგის დადგომის მიზეზი. არსებითად არასწორი ინფორმაციის მიწოდება ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებას გულისხმობს, რამაც გამოიწვია არაკლასიფიცირებული მოსარგებლესთან დაზღვევის ხელშეკრულების გაფორმება, რაც, თუმცა კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას, მაგრამ არსებითად არასწორი ინფორმაციის მიწოდებაა მზღვეველისთვის, რამაც ცალსახად იქონია უშუალო გავლენა ხელშეკრულების არსებობასა და შედეგად მზღვეველისთვის ფინანსურ ზარალზე.

39. რაც შეეხება განზრახვის სახეებზე კასატორის მითითებას, რომ არასწორი ინფორმაციის მიწოდების განზრახვა არ ჰქონდა მუნიციპალიტეტს და რომ ეს ტექნიკური შეცდომითაა გამოწვეული, სასამართლოსთვის აღნიშნულ საკითხის შეფასება არსებითად ვერ შეცვლის სამართლებრივ შედეგს, რადგან განზრახვის თუ გაუფრთხილებლობის არსებობის მიუხედავად, ობიექტური გარემოებაა ის, რომ კონკრეტულად აღნიშნულმა არასწორმა ინფორმაციამ და შემდგომ მზღვეველის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის გადაუმოწმებლობამ გამოიწვია ხელშეკრულების არსებობა, შესაბამისად, თუნდაც ჰიპოთეტურად დადასტურებულიყო, რომ სახეზეა ტექნიკური შეცდომა, იურიდიული პირის მიერ, განსაკუთრებით კი არსებითი პირობის შემცველი ინფორმაციის ასეთი ფორმით გადაცემაც კი ვერ იქნება პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძველი, რადგან მეორეს მხრივ, მზღვეველსაც აქვს კეთილსინდისიერებისა და ნდობის განცდა, რომ დამზღვევი არ დაუშვებს შეცდომას. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ მზღვეველს უნდა გადაემოწმებინა ინფორმაცია, რისი განუხორციელებლობაც ასევე ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებას ნიშნავს, ადასტურებს შერეულ ბრალს, რის გამოც პასუხისმგებლობას გადაანაწილებს ორივე სუბიექტზე, რაც ცალსახად სწორი და დასაბუთებული პოზიციაა.

40. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ სამართლებრივად სწორად შეაფასა და დაასაბუთა საკუთარი გადაწყვეტილება, რასაც ასევე იზიარებს საკასაციო ინსტანციის სასამართლო და მიიჩნევს, რომ მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;

2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსამართლეები: ვ. კაკაბაძე

ლ. მიქაბერიძე