09 მარტი 2022 წელი

საქმე №ას-1085-2021 ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ამირან ძაბუნიძე

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - ს.კ–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები - გ.ჭ–ა, გ.ჩ–ძე (მოსარჩელეები)

მოპასუხე - რ.კ–ძე

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი - ავტოავარიის შედეგად მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ.ჭ–ამ და გ.ჩ–ძემ სარჩელით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების _ ს.კ–ძისა და რ.კ–ძის მიმართ შემდეგი მოთხოვნებით:

1.1. მოპასუხეებისათვის გ.ჭ–ას სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის სანაცვლოდ 7292 ლარის სოლიდარულად დაკისრება;

1.2. მოპასუხეებისათვის გ.ჩ–ძის სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის სანაცვლოდ 2000 ლარის სოლიდარულად დაკისრება;

1.3. მოპასუხეებისათვის გ.ჩ–ძის სასარგებლოდ მორალური ზიანის სანაცვლოდ 2000 ლარის სოლიდარულად დაეკისრება.

2. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 10 ივლისის გადაწყვეტილებით - სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. ს.კ–ძეს გ.ჭ–ას სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის ანაზღაურების სახით 7282 ლარის გადახდა დაეკისრა. ს.კ–ძეს გ.ჩ–ძის სასარგებლოდ მატერიალური ზიანის ანაზღაურების სახით 858.43 ლარისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების სახით 2000 ლარის გადახდა დაეკისრა. გ.ჭ–ასა და გ.ჩ–ძის სარჩელი რ.კ–ძის მიმართ არ დაკმაყოფილდა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ს.კ–ძემ, გ.ჭ–ამ და გ.ჩ–ძემ. ს.კ–ძემ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა ხოლო გ.ჭ–ამ და გ.ჩ–ძემ - სარჩელის რ.კ–ძის მიმართაც დაკმაყოფილება მოითხოვეს, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ ს.კ–ძის მიმართ დაკმაყოფილებული თანხების ოდენობით.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, შემდეგ ფაქტობრივ-სამართლებრივ საფუძვლებზე მითითებით:

5.1. ავტომანქანა LEXUS GS 400, სახელმწიფო ნომრით ..., რეგისტრირებულია რ.კ–ძის სახელზე, ხოლო ავტომანქანა MERCEDES BENZ, სახ. ნომრით .... წარმოადგენს გ.ჭ–ას საკუთრებას. რ.კ–ძე არის ს.კ–ძის მამა.

5.2. 2018 წლის 1 მარტს თბილისში, ...... ელ. განათების ბოძის მიმდებარედ მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევისას ერთმანეთს შეეჯახა რ.კ–ძის კუთვნილი ავტომანქანა, რომელსაც მართავდა ს.კ–ძე და გ.ჭ–ას კუთვნილი ავტომანქანა, რომელსაც მართავდა თავად გ.ჭ–ა. გ.ჭ–ასთან ერთად ავტომანქანაში იმყოფებოდნენ გ.ჩ–ძე და ზ.გ–ძე. აღნიშნულ ფაქტზე ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესების დარღვევის მუხლით (სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლის პირველი ნაწილი) აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, სადაც გ.ჩ–ძე 2018 წლის 13 ივლისის დადგენილებით ცნობილ იქნა დაზარალებულად.

5.3. ავტომანქანების შეჯახების შედეგად ჯანმრთელობის დაზიანება მიიღო გ.ჩ–ძემ და იმავე დღეს გადაყვანილ იქნა საავადმყოფოში. ს.ს.ი.პ. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პირველი საუნივერსიტეტო კლინიკის 2018 წლის 05 მარტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობით დგინდება, რომ გ.ჩ–ძე ჰოსპიტალიზირებულ იქნა ნეიროქირურგიულ განყოფილებაში, თავის ტვინის შერყევის დიაგნოზით. გარდა ამისა, ტრავმატოლოგის დიაგნოზის მიხედვით, აღენიშნა ბარძაყის ზედაპირული ტრავმა, დაჟეჟილობა. ასევე, ნეიროქირურგიულ განყოფილებაში პაციენტს განუვითარდა შარდის შეკავება, ურეთრული კათეტერიზაციის დროს წარმოქმნილი დაბრკოლების გამო გაუკეთდა ურეტროგრაფია, რის საფუძველზეც აღინიშნა ურეთრის ტრავმა და იგი აყვანილ იქნა საოპერაციოში. ავადმყოფის მიმდინარეობა შეფასდა, როგორც - მწვავე. მედიკამენტოზურ მკურნალობასთან ერთად დაენიშნა წოლითი რეჟიმი, ე.წ. ბაყაყის პოზა, 3 კვირა.

5.4. საქართველოს შსს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის ექსპერტის დასკვნის მიხედვით, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად ავტომანქანის MERCEDES BENZ, სახ. ნომრით .... დაზიანებით მიყენებული მატერიალური ზიანი საორიენტაციოდ 7000 ლარით განისაზღვრა. გარდა ამისა, გ.ჭ–ამ დამატებით გადაიხადა სატრანსპორტო საშუალების ევაკუაციისთვის 219 ლარი, შსს მომსახურების სააგენტოს მომსახურებისთვის ჯამურად 63 ლარი.

5.5. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა გამოწვეული იყო ს.კ–ძის ბრალეული მოქმედებით და სახეზე არ იყო შედეგის დადგომაში გ.ჭ–ას ბრალეული ქმედება (შერეული ბრალი).

5.6. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის 2018 წლის 20 აპრილის ექსპერტის დასკვნის თანახმად, ექსპერტის წინაშე დასმული იყო კითხვა - საქმის მასალების, საქმეში არსებული ჩვენებებისა და ექსპერტიზის დასკვნების მიხედვით, რომელი ავტომობილის მძღოლზე იყო საგზაოსატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება დამოკიდებული და რომელ მძღოლს ჰქონდა დარღვეული „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

კვლევის შედეგად ექსპერტმა დაასკვნა, რომ მძღოლის - ს.კ–ძის მოქმედება არ შეესაბამებოდა „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნებს, რომელთა დაცვის შემთხვევაში, მოცემულ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევას ადგილი არ ექნებოდა. ექსპერტმა ასევე დაადგინა, რომ მძღოლ გ.ჭ–ას საგზაოსატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება არ შეეძლო და მის მოქმედებაში „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფა, რამაც განაპირობა მომხდარი შემთხვევა, არ აღინიშნებოდა.

5.7. პალატამ მიუთითა დასკვნის კვლევით ნაწილში მოცემული შეფასებაც, რომ ჩატარებული კომპიუტერული მოდელირების თანახმად, 10 კმ/სთ სიჩქარით მოძრავი ავტომობილი „მერსედესი“, სრულად გაათავისუფლებდა დაშვებული 60 კმ/სთ სიჩქარით მოძრავი ავტომობილ „ლექსუსის“ სამოძრაო ზოლს, ისე რომ საავარიო სიტუაცია არ წარმოიქმნებოდა, ავტომობილ „ლექსუსის“ მძღოლს დამუხრუჭების დაწყება ან რაიმე მანევრის შესრულება არ დასჭირდებოდა და აღნიშნულ ავტომობილებს შორის შეჯახებას ადგილი არ ექნებოდა.

5.8. ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2018 წლის 02 ივლისის დასკვნის თანახმად, ექსპერტის წინაშე დასმული იყო შემდეგი კითხვები: რა სიჩქარით მოძრაობდა ავტომობილი „ლექსუსი“, რომელმაც სავალ გზაზე შეჯახებამდე დატოვა 34.2 მეტრი საბურავის კვალი. საქმის მასალების, საქმეში არსებული ჩვენებებისა და ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, რომელი ავტომობილის მძღოლზე იყო საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება დამოკიდებული და რომელ მძღოლს აქვს დარღვეული „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად: ავტომობილი „ლექსუსი“ დამუხრუჭების წინ მოძრაობდა დაახლოებით 97 კმ/სთ სიჩქარით; შექმნილ საგზაო სიტუაციაში, საქმის მასალებიდან გამომდინარე: ა) ავტომობილ „ლექსუსის“ მძღოლის მოქმედება არ შეესაბამებოდა „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნებს, რამაც განაპირობა კონკრეტული საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა (შეჯახება); ბ) საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის თავიდან აცილება ავტომობილ „მერსედესის“ მძღოლზე არ იყო დამოკიდებული და მის მოქმედებაში „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფა, რამაც განაპირობა კონკრეტული შემთხვევა, არ აღინიშნებოდა.

5.9. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ზემოხსენებული ექსპერტიზის დასკვნები საქმეში წარმოდგენილია მოსარჩელეების მიერ, რაც შეეხება მოპასუხეებს, მათ წარმოადგინეს გრ. რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის კრიმინალისტიკის სწავლებისა და ექსპერტიზის ცენტრის 2019 წლის 26 ივნისის დასკვნა, სადაც მითითებულია, რომ კვლევის ჩატარების მიზნით ექსპერტის მიერ მოხდა შემთხვევის ადგილის დათვალიერება, შესწავლა და სავალი ნაწილის ავტომობილით მოძრაობით დასურათება, რათა თვალნათლივ აღწერილიყო შემთხვევის ადგილი. შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმიდან და ექსპერტის მიერ შემთხვევის ადგილის დათვალიერების შემდეგ ექსპერტმა დაადგინა შემდეგი: ავტომანქანა „ლექსუსი“, რომელსაც მართავდა ს.კ–ძე, მოძრაობდა 80 კმ/სთ სიჩქარით, მან დაარღვია „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილი; ავტომანქანა „მერსედესი“, რომელსაც მართავდა გ.ჭ–ა, ასრულებდა მოხვევის მანევრს გაუჩერებლად და მარჯვენა მხარეს საფრთხის გადამოწმების გაუთვალისწინებლად; ავტომანქანა „მერსედესის“ ქმედება არ შეესაბამებოდა „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის პირველ პუნქტს; ავტომანქანა „მერსედესის“ ქმედება არ შეესაბამებოდა „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველ პუნქტს; ავტომანქანა „მერსედესის“ მიერ ზემოხსენებული ნორმების შეუსრულებლობამ - არ გაატარა 80 კმ/სთ სიჩქარით მოძრავი ავტომანქანა „ლექსუსი“ და გამოიწვია ავტოსატრანსპორტო შემთხვევა (შეჯახება).

5.10. „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 28-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საგზაო მოძრაობის მონაწილეები ვალდებულნი არიან, შეასრულონ მარეგულირებლის სიგნალების, შუქნიშნის მაშუქი სიგნალების, საგზაო ნიშნებისა და საგზაო მონიშვნების მოთხოვნები იმ შემთხვევაშიც კი, როცა მათ მიაჩნიათ, რომ ეს მოთხოვნები ეწინააღმდეგება საგზაო მოძრაობის წესებს. იმავე კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მძღოლმა, რომელსაც განზრახული აქვს რომელიმე მანევრის შესრულება, ეს მანევრი უნდა დაიწყოს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დარწმუნდება, რომ არ შეუქმნის საფრთხეს მის უკან, წინ და გვერდით როგორც თანმხვედრი, ისე საპირისპირო მიმართულებით მოძრავ საგზაო მოძრაობის მონაწილეებს, მათი მდებარეობის, მოძრაობის მიმართულებისა და სიჩქარის გათვალისწინებით. ხოლო 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მძღოლს ეკრძალება სატრანსპორტო საშუალების მართვა ამ კანონით განსაზღვრული სიჩქარის შეზღუდვის გადაჭარბებით. შერჩეული სიჩქარე მძღოლს საშუალებას უნდა აძლევდეს, მუდმივად აკონტროლოს სატრანსპორტო საშუალება ისე, რომ დაცულ იქნეს მოძრაობის უსაფრთხოება.

5.11. ზემოხსენებული ექსპერტიზის დასკვნების შეფასების მიზნით, სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხეების მიერ წარმოდგენილი გრ. რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის კრიმინალისტიკის სწავლებისა და ექსპერტიზის ცენტრის 2019 წლის 26 ივნისის დასკვნა ემყარება მხოლოდ ექსპერტიზის დამკვეთის ახსნა-განმარტებას, შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმსა და თავად ექსპერტის მიერ ავტოავარიიდან ერთი წლის შემდეგ შემთხვევის ადგილის დათვალიერებას. ამასთან, დასკვნაში მითითებულია მხოლოდ თითოეული ავტომობილის მიერ დარღვეული საგზაო მოძრაობის წესების შესახებ და კონკრეტულად არ არის გაცემული პასუხი კითხვაზე, ვისი ბრალეული ქმედების შედეგად მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა, მაშინ, როდესაც, სისხლის სამართლის საქმის ფარგლებში ჩატარებული ექსპერტიზის შედეგად ცალსახად დადგენილი იყო, რომ ს.კ–ძის მხრიდან ადგილი რომ არ ჰქონოდა სიჩქარის გადაჭარბებას, „მერსედესი“ გადაკვეთდა მის სამოძრაო ზოლს და შეჯახება არ მოხდებოდა.

5.12. „მერსედესის“ მძღოლის მიერ უწყვეტი ზოლის გადაკვეთის თაობაზე მსჯელობისას, ექსპერტს მხედველობაში არ მიუღია საქმის გარემოებები, კერძოდ, სისხლის სამართლის საქმეზე მოსარჩელე გ.ჭ–ას მიერ მიცემული ჩვენებიდან ირკვეოდა, რომ მისი მხრიდან უწყვეტი ზოლის გადაკვეთა განხორციელდა შეჯახების თავიდან აცილების მიზნით, კერძოდ რომ გაესწრო მესამე ზოლში გადამეტებული სიჩქარით მომავალი „ლექსუსის“ ავტომობილისთვის. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გრ. რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის კრიმინალისტიკის სწავლებისა და ექსპერტიზის ცენტრის 2019 წლის 26 ივნისის დასკვნაში მოცემული შეფასებები არ გამორიცხავდა ს.კ–ძის ბრალეულობას დამდგარ შედეგში და ვერ იქნება მიჩნეული მისი პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძვლად.

5.13. ამასთან, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის 2018 წლის 20 აპრილის ექსპერტის დასკვნასა და ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2018 წლის 02 ივლისის დასკვნაში კონკრეტულად არის გაცემული პასუხი კითხვაზე, თუ რომელი ავტომობილის მძღოლის მიერ იქნა დარღვეული საგზაო მოძრაობის წესები, რამაც შეუძლებელი გახადა ავტოავარიის თავიდან აცილება. სააპელაციო პალატამ დამატებით ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ გრ. რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის კრიმინალისტიკის სწავლებისა და ექსპერტიზის ცენტრის 2019 წლის 26 ივნისის დასკვნაში აღნიშნული იყო, რომ მეტრო სარაჯიშვილის მხრიდან ქსნის ქუჩის მიმართულებით სავალი ნაწილი მოსახვევ ადგილამდე, სადაც მოძრაობდა „მერსედესი“, არის აღმართი და მოსახვევი ადგილი იფარება გზის გამყოფი კედლით, რაც ზღუდავს მოსახვევში შემოსული ავტომანქანის ხილვადობას. ამასთან, ს.კ–ძის მიერ სისხლის სამართლის საქმეზე მიცემული ჩვენებიდან დგინდებოდა, რომ მსვლელობისას დაინახა მანქანის ფარების ნათება, რომლის ტრაექტორიის მიხედვით ივარაუდა, რომ საპირისპირო მიმართულებიდან ავტომობილი აპირებდა მის გზაზე შემოსვლას. ფარების დანახვისთანავე დაიწყო ზრუნვა იმაზე, რომ მესამე უკიდურესი ზოლი გაეთავისუფლებინა, ვინაიდან ამ ადგილს კარგად იცნობს, მინიმუმ 100-ჯერ მაინც გაუვლია და იცის, რომ საპირისპირო მიმართულებიდან მოსატრიალებლად შემოსული ავტომობილის მძღოლი გზის უკიდურეს მარცხენა სამოძრაო ზოლს ვერ დაინახავს, თუ იგი ავტომობილის წინა ნაწილით მაინც არ შემოვა მესამე სამოძრაო ზოლში, რადგან გზაზე, სავალ ნაწილებს შორის არსებული გზაგამყოფი უშლით ხელს. ს.კ–ძემ ასევე აღნიშნა, რომ გარდა ზემოხსენებულისა, მოტრიალებისას იშვიათად ეტევა ავტომობილი მესამე სამოძრაო ზოლში და ძირითადად მძღოლები წინა ბორბლით უმნიშვნელოდ კვეთენ მეორე და მესამე ზოლებს შორის არსებულ უწყვეტ ზოლს.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მიუხედავად იმ ინფორმაციის ცოდნისა, რომ „მერსედესის“ მძღოლს შესაძლოა ვერ დაენახა „ლექსუსის“ ავტომობილი გზის სავალი ნაწილის მოწყობის გამო და მოხვევისას ვერ ჩატეულიყო მესამე სამოძრაო ზოლში, ს.კ–ძემ განაგრძო მომეტებული სიჩქარით ავტომობილის მართვა, რამაც, როგორც ექსპერტიზის დასკვნებშია მითითებული, საბოლოოდ გამოიწვია შეჯახება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაზიარებელი იყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა გამოწვეული იყო ს.კ–ძის ბრალეული მოქმედებით და სახეზე არ იყო შედეგის დადგომაში გ.ჭ–ას ბრალეული ქმედება (შერეული ბრალი).

5.14. სააპელაციო პალატამ ასევე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ ავტოავარიის შედეგად გ.ჩ–ძემ მიიღო ნაკლებად მძიმე ხარისხის ჯანმრთელობის დაზიანება და მის მიერ მკურნალობის მიზნით მატერიალური ზიანის სახით გაწეული ხარჯი შეადგენს 858.43 ლარს. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სისხლის სამართლის გამოძიების ფარგლებში 2018 წლის 27 ივნისს გაცემულ ექსპერტიზის დასკვნაში აღნიშნულია, რომ გ.ჩ–ძე თბილისის პირველ საუნივერსიტეტო კლინიკაში მკურნალობდა 01.03.2018 წ. – 05.03.2018 წ. დიაგნოზით: შარდსადენის ტრავმა, თავის ტვინის შერყევა, მენჯ-ბარძაყის სახსრისა და ბარძაყების ზედაპირული ტრავმა, შარდის შეკავება. თავის მხრივ საუნივერსიტეტო კლინიკის მიერ გაცემულ ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობაში აღნიშნულია, რომ პაციენტი კლინიკაში მოთავსდა 01.03.2018 წელს და მოყვანის საფუძველი გახდა ავტოსაგზაო შემთხვევა. ცნობაში, ასევე ექსპერტიზის დასკვნაში დეტალურად არის მითითებული დასმული დიაგნოზის, ჩატარებული და დანიშნული მკურნალობების შესახებ. შესაბამისად, საქმის მასალებით უტყუარად დასტურდებოდა გ.ჩ–ძის მიერ ავტოავარიის შედეგად მიღებული დაზიანებების ფაქტი.

5.15. ს.კ–ძის სააპელაციო პრეტენზია ზემოხსენებულ ნაწილში ემყარებოდა იმ არგუმენტს, რომ სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით უტყუარად არ დასტურდებოდა, რომ შარდსადენი გზების დაზიანება, რის გამოც შემდგომში გ.ჩ–ძეს ჩაუტარდა ოპერაცია, გამოწვეული იყო ავარიის შედეგად. აღნიშნულ არგუმენტთან მიმართებით, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2018 წლის 27 ივნისის დასკვნაში ცალსახად არის მითითებული, რომ გ.ჩ–ძის დაზიანებები განვითარებულია რაიმე მკვრივი-ბლაგვი საგნის მოქმედებით, შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც გ.ჩ–ძე საავადმყოფოში მიყვანილ იქნა ავტოავარიის შედეგად, დადგენილი იყო, რომ მისი დაზიანებების მიზეზს სწორედ ავტოსაგზაო შემთხვევა წარმოადგენდა. საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა მოპასუხე მხარეს, რაც მას არ განუხორციელებია, კერძოდ, მოპასუხეთა მიერ საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა რელევანტური მტკიცებულება ან ფაქტობრივი გარემოება, რაც ექსპერტიზის დასკვნასა და საუნივერსიტეტო კლინიკის მიერ გაცემულ ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობაში მითითებულ ფაქტებში ეჭვის შეტანის საფუძველი გახდებოდა.

5.16. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა ზიანის ოდენობასთან დაკავშირებითაც, კერძოდ, ჩატარებული სამედიცინო მომსახურების შესახებ კალკულაციის თანახმად, პაციენტმა გადაიხადა 400 ლარი, ხოლო დამატებით წარმოდგენილი ქვითრებით დამატებით გადაიხადა - 458.43 ლარი, შესაბამისად მატერიალური ზიანის ოდენობა 858.43 ლარი იყო. გამომდინარე იქიდან, რომ საქმეში წარმოდგენილი ქვითრები წარმოადგენს აფთიაქში მედიკამენტების შეძენის დამადასტურებელ დოკუმენტებს და მათი თარიღები ემთხვევა გ.ჩ–ძის მკურნალობის პერიოდს, პალატამ მიიჩნია, რომ ქვითრებში მოცემული თანხები გადახდილი იყო მოსარჩელის მკურნალობის მიზნით და საწინააღმდეგო მტკიცებულება მოპასუხის მხრიდან, არც ამ შემთხვევაში ყოფილა წარმოდგენილი.

5.17. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა ავტოავარიის შედეგად გ.ჩ–ძისთვის მორალური ზიანის მიყენების ფაქტობრივი გარემოება.

5.18. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლზე მიუთითა და აღნიშნა, რომ არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივ წინაპირობებთან მიმართებით საკასაციო სასამართლოს დადგენილი აქვს მყარი და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკა. „კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებს ჩვეულებრივ, შესაძლოა, თან ახლდეს მორალური, სულიერი განცდები, მაგრამ სამოქალაქო პასუხისმგებლობა დასაშვებია მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, ე.ი კანონი პირდაპირ განსაზღვრავს, თუ რომელი სიკეთის ხელყოფის შემთხვევაში შეუძლია დაზარალებულს, მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის. განსახილველი ნორმის მიზანია, შეამციროს, შეზღუდოს ამ ნორმით გათვალისწინებული შედეგის დაუსაბუთებელი გაფართოება, რათა უზრუნველყოფილი იქნეს სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა და წესრიგი... სამართლის მიერ დაცულ ერთ-ერთ სიკეთეს, რომლის ხელყოფის შედეგად დაზარალებულმა შეიძლება მოითხოვოს არაქონებრივი (მორალური) ზიანისათვის ანაზღაურება, წარმოადგენს ადამიანის ჯანმრთელობა. სხეულის დაზიანება ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენება ადამიანის სიცოცხლის იმგვარი ხელყოფაა, რომელიც დაზარალებულს არასრულფასოვნად და ზოგ შემთხვევაში, არაშრომისუნარიანად აქცევს, სხეულის და/ან ჯანმრთელობის ხელყოფით გამოწვეული მორალური ზიანი უშუალოდ სამართალდარღვევიდან შეიძლება არც გამომდინარეობდეს, არამედ მისი თანმდევი შედეგი იყოს (როგორიცაა, უშედეგო მკურნალობა, ხანგრძლივი უმწეო მდგომარეობა, აქტიური ცხოვრების შეუძლებლობა, ცხოვრების წესისა და რითმის შეცვლა, მკურნალობის უშედეგობის გამო ცხოვრების ხალისის დაქვეითება, ნერვული დაძაბულობა, რაც პირს არასრულფასოვნების კომპლექსსა თუ სხვა ნეგატიურ განცდებს უყალიბებს), თუმცა, ასეთ დროს, სავალდებულოა, დასტურდებოდეს, რომ დაზარალებულის მორალური განცდები და სულიერი ტანჯვა სხეულისა თუ ჯანმრთელობის ხელყოფის შედეგია. სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრული ჯანმრთელობის დაზიანებით გამოწვეული მორალური ზიანის მახასიათებელი თვისება არის ადამიანის ფსიქიკური და სულიერი ბუნების სფეროში ნეგატიური ზემოქმედების მოხდენა, რაც გამოიხატება ფიზიკურ და ზნეობრივ ტანჯვაში“ (სუსგ №ას-452-431-2015, 28.09.2015).

5.19. ადამიანის ჯანმრთელობის დაზიანებით მიღებული არასასურველი შედეგი ნეგატიურ ცვლილებებს იწვევს ადამიანის ორგანიზმში, რამაც ქონებრივ დანახარჯებთან ერთად შეიძლება არამატერიალური უფლებების ხელყოფა – ფსიქიკური ტანჯვა (მორალური ზიანი) გამოიწვიოს. ადამიანის ფსიქიკაში ნეგატიური ცვლილებების არსებობას, რაც გამოიხატება ფიზიკურ და სულიერ ტანჯვაში, გარეგნული გამოხატულება არ გააჩნია და, შესაბამისად, არამატერიალიზებული ზიანია. არამატერიალურ ფასეულობათა ხელყოფა კი, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას იწვევს. (სუსგ საქმე №ას-1821-2019, 02 ივლისი, 2020 წელი) საკასაციო სასამართლომ არაერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ ზიანის სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ზოგად საფუძველს წარმოადგენს: 1. თვით მორალური ზიანი; 2. ზიანის მიმყენებლის არამართლზომიერი მოქმედება ან უმოქმედობა; 3. არამართლზომიერ ქმედებასა და მორალურ ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირი; 4. ზიანის მიმყენებლის ბრალი (იხ. სუსგ. №ას-756-717-2013, 10.01.2014წ).

5.20. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილ მტკიცების ტვირთსა და შეჯიბრებითობის პრინციპის საფუძველზე, ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი ელემენტების გამომრიცხავი გარემოებები - ქმედების მართლზომიერება, ბრალეულობის გამომრიცხავი ფაქტები მოპასუხემ, ხოლო ზიანის არსებობის ფაქტი და მისი ოდენობა, ასევე მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ ზიანსა და მოპასუხის ქმედებას შორის მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს (სუსგ საქმე №ას-1821-2019, 02 ივლისი, 2020 წელი).

5.21. განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილი იყო, რომ ავტოავარიის შედეგად, რომელიც განხორციელდა ს.კ–ძის ბრალეული ქმედებით, გ.ჩ–ძეს დაუდგინდა შარდსადენის ტრავმა, თავის ტვინის შერყევა, მენჯ-ბარძაყის სახსრისა და ბარძაყის ზედაპირული ტრავმა, შარდის შეკავება, ურეთრის ტრავმის გამო საჭირო გახდა ოპერაციის ჩატარება. მედიკამენტოზურ მკურნალობასთან ერთად დაენიშნა წოლითი რეჟიმი, ე.წ. ,,ბაყაყის პოზა“, 3 კვირის განმავლობაში. მიღებული დაზიანებები შეფასდა, როგორც ნაკლებად მძიმე ხარისხის, რამაც გამოიწვია შრომისუუნარობის 20%-ით დაკარგვა. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ სახეზე იყო ავტოავარიის შედეგად ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანის გამო მორალური ზიანის არსებობის ფაქტი. აღსანიშნავი იყო, რომ სასამართლოს ხსენებული დასკვნის საწინააღმდეგოდ აპელანტს წონადი პოზიცია არ წარმოუდგენია.

5.22. სააპელაციო პალატამ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 408.1 მუხლებზე მიუთითა, და აღნიშნა, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, სახეზე იყო ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისთვის საჭირო ყველა წინაპირობა, კერძოდ ს.კ–ძის ქმედების მართლწინააღმდეგობა და ბრალი, მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის. შესაბამისად, პალატამ დაასკვნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ს.კ–ძეს მართებულად დაეკისრა გ.ჭ–ასთვის მატერიალური ზიანის ანაზღაურება ჯამურად 7282 ლარის ოდენობით, ხოლო გ.ჩ–ძისთვის მატერიალური ზიანის 858.43 ლარისა და მორალური ზიანის 2000 ლარის ანაზღაურება. პალატამ ასევე მიუთითა, რომ აპელანტს დაკისრებული მორალური ზიანის ოდენობა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში სადავოდ არ გაუხდია.

5.23. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მოსარჩელეთა სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის დაკმაყოფილების წინაპირობები, ზიანის რ.კ–ძის მიმართ სოლიდარულად დაკისრების შესახებ.

6. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს.კ–ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა ან საქმის სააპელაციო სასამართლოსთვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება, შემდეგი საფუძვლებით:

6.1. სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რომელიც აწესებს პასუხისმგებლობას პირის მიერ სხვა პირის მიმართ მართლსაწინააღმდეგოდ მიყენებულ ზიანზე. მას უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლით, რომელიც განსაზღვრავს დაზარალებულის პასუხისმგებლობას, მაშინ, როდესაც მასაც მიუძღვის ბრალი ზიანის დადგომაში.

6.2. სასამართლოებმა შეფასების მიღმა დატოვეს ავტოსაგზაო შემთხვევის ვიდეო ჩანაწერი, რომელიც ამოღებულ იქნა საპატრულო პოლიციის მხრიდან ავტოსაგზაო შემთხვევის გამოძიების ფარგლებში. აღნიშნულ ჩანაწერში ცხადად ჩანს, რომ გ.ჭ–ამ დაარღვია „საგზაო მოძრაობის შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლის მოთხოვნა, ვინაიდან ის მანევრს ასრულებს გაუჩერებლად, ისე რომ არ ამოწმებს საფრთხის არსებობას იმ გზაზე სადაც კასატორი მოძრაობდა.

6.3. სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნები არაობიექტურად შეაფასა და ისე მიიღო გადაწყვეტილება.

6.4. ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად გამოიყენეს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი. კასატორისათვის მორალური ზიანის სახით თანხის დაკისრების საფუძველი არ იკვეთებოდა, ვინაიდან გ.ჩ–ძემ მიიღო ჯანმრთელობის მსუბუქი და არა მძიმე დაზიანება.

6.5. კასატორს თანხის ანაზღაურება სააფთიაქო ქვითრების საფუძველზე დაეკისრა, მაშინ როდესაც, მხარეს არ წარმოუდგენია სხვა რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დაადასტურებდა მითითებული მედიკამენტებით მკურნალობის საჭიროებასა და ამ მკურნალობის კავშირს ავარიის შედეგად გამოწვეული ჯანმრთელობის დაზიანებასთან.

7. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

10. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ კასატორისათვის მოსარჩელეთა სასარგებლოდ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის დაკისრების კანონიერება წარმოადგენს.

11. ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელეთა მოთხოვნა კასატორის მიმართ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) და 413-ე (არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც) მუხლების დანაწესებიდან გამომდინარეობს.

12. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წინაპირობებია: მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის, ზიანის მიმყენებლის ბრალი. პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული ოთხივე წინაპირობა (გენერალური დელიქტი) (სუსგ №ას-769-737-2016; 20.06.2018წ.; სუსგ №ას-176-163-2015, 04.10.2016; სუსგ Nას-1426-2018 , 11.04.2019). მითითებული ნორმა განსაზღვრავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის, კერძოდ: უნდა დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის; ანუ მოვალის ქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო, არამედ ზიანი უნდა იყოს ამ ქმედებით გამოწვეული მოქმედების უშუალო შედეგი. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს მითითებულ კონსტრუქციას და მათგან თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას.

13. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი ადგენს მტკიცების ტვირთის განაწილების მისთვის დამახასიათებელ წესს: დაზარალებული, რომელიც მიმართავს სასამართლოს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, ვალდებულია, დაამტკიცოს ზიანის (პირის ქონებრივი მდგომარეობის გაუარესების) არსებობის ფაქტი, ასევე მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ზიანის მიმყენებლის ქმედებასა და დამდგარ მართლსაწინააღმდეგო შედეგს შორის. თავის მხრივ, ზიანის მიმყენებლმა, უნდა დაამტკიცოს თავის ქმედებაში მართლწინააღმდეგობისა და ბრალის არარსებობა.

14. ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების არსებობის შემთხვევაში ნავარაუდები სამართლებრივი მდგომარეობის აღდგენის შესაძლებლობა განმტკიცებულია სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლში, რომლის ნორმატიული მიზნიდან გამომდინარეობს, რომ აღდგეს ვითარება, რომელიც არსებობდა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელ გარემოებამდე, ე.ი. ვალდებულების დარღვევამდე. ნორმიდან გამომდინარე დასკვნის თანახმად, ზიანი არის ის ქონებრივი დანაკლისი, რომელიც არ დადგებოდა, რომ არა ვალდებულების დარღვევა. აღნიშნული მუხლის თანახმად, ზიანის გამომწვევმა პირმა უნდა აღადგინოს ის თავდაპირველი ვითარება, რომელიც ზიანის გამომწვევი მოვლენის გარეშე იარსებებდა (შდრ. სუსგ №ას-1570-2019, 29.05.2020წ.).

15. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პოზიციას ზიანის დადგომაში მოსარჩელის (გ.ჭ–ას) ბრალეულობასთან დაკავშირებით და მიაჩნია, რომ ზიანზე პასუხისმგებლობის განსაზღვრისას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოები მართებულად დაეყრდნენ საქმეში წარმოდგენილ ს.ს.ი.პ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2018 წლის 02 ივლისის და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური დეპარტამენტის 2018 წლის 20 აპრილის ექსპერტიზის დასკვნებს და არ გაიზიარებს გრ. რობაქიძის სახელობის უნივერსიტეტის კრიმინალისტიკის სწავლებისა და ექსპერტიზის ცენტრის 2019 წლის 26 ივნისის დასკვნა, ვინაიდან ეს უკანასკნელი ძირითადად ემყარება დამკვეთის ახსნა-განმარტებას და კონკრეტულად არ იძლევა პასუხს კითხვაზე, თუ ვისი ბრალეული ქმედების შედეგად მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა, მაშინ, როდესაც, სხვა დასკვნების მიხედვით ცალსახად დასტურდება, რომ კასატორის მხრიდან სიჩქარის გადაუჭარბებლობის შემთხვევაში ავტოსაგზაო შემთხვევა არ მოხდებოდა.

16. სასაკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ კასატორის მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედებით მოსარჩელეებს მიადგათ მატერიალური და მორალური ზიანი.

17. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას იმასთან დაკავშირებით, რომ რადგან მოსარჩელემ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიიღო მსუბუქი დაზიანება, არ არსებობდა მორალური ზიანის ანაზღაურების წინაპირობები.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413.2 მუხლის შესაბამისად, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც.

განსახილველ შემთხვევაში, უდავოდ დადგენილია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გ.ჩ–ძემ მიიღო სხეული დაზიანება, აღნიშნული კი, მიუხედავად დაზიანების ხარისხისა, მითითებული სამართლებრივი ნორმის საფუძველზე არაქონებრივი ზიანის დაკისრების საკმარისი საფუძველია. აღსანიშნავია, რომ მორალური ზიანის ოდენობა კასატორის მხრიდან არასდროს გამხდარა სადავოდ.

18. საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას საქმეში წარმოდგენილი სააფთიაქო ქვითრებთან მიმართებით და მიაჩნია, რომ ვინაიდან მათი თარიღები ემთხვევა გ.ჩ–ძის მკურნალობის პერიოდს, საქმეში საწინააღმდეგო მტკიცებულებების არ არსებობის პირობებში, გასაზიარებელი იყო მოსარჩელეთა პოზიცია, რომ ქვითრებში მითითებული თანხები მოხმარდა მოსარჩელის მხრიდან ავტოსაგზაო შემთხვევით შედეგად მიღებული ჯანმრთელობის დაზიანების მკურნალობას.

19. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატამ ასკვნის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ს.კ–ძეს მართებულად დაეკისრა გ.ჭ–ასთვის მატერიალური ზიანის ანაზღაურება ჯამურად 7282 ლარის ოდენობით, ხოლო გ.ჩ–ძისთვის მატერიალური ზიანის 858.43 ლარისა და მორალური ზიანის 2000 ლარის ანაზღაურება.

20. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, N 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

21. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ მიუთითებს.

22. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის (სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისთვის შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 5%-ს) და ამავე კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის (დავის საგნის ფასი განისაზღვრება ფულის გადახდევინების შესახებ სარჩელისა – გადასახდელი თანხით) შესაბამისად, საკასაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელწიფო ბაჟის ოდენობა შეადგენს 507,02 ლარს. კასატორის მიერ გადახდილია 547,55 ლარი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს როგორც ზედმეტად გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 40,53 ლარი, ასევე სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში გადახდილი 507,02 ლარის 70% – 354,91 ლარი, საერთო ჯამში – 395,44 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ს.კ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. ს.კ–ძეს (პ/ნ .....), გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 547 ლარი და 55 თეთრი (საგადახდო დავალება №11849764733, გადახდის თარიღი 26.10.2021) დაუბრუნდეს ზედმეტად გადახდილი 40 ლარი და 53 თეთრი, ასევე დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში გადახდილი 507 ლარის და 02 თეთრის 70% – 354 ლარი და 91 თეთრი, საერთო ჯამში – 395 ლარი და 44 თეთრი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე

რევაზ ნადარაია