საქმე № ას-318-2021 5 აპრილი, 2022 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,
ლევან მიქაბერიძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი - ზ. ო-ლი
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ჯ-ძე, ლ. ჯ-ძე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 27 იანვრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა
საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. სასარჩელო მოთხოვნა:
1.1. ნ. ჯ-ემ და ლ. ჯ-ემ (შემდგომში „მოსარჩელეები“) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ზ. ო-ის (შემდგომში „მოპასუხე“, „კასატორი“ ან „საკასაციო საჩივრის ავტორი“) მიმართ და მოითხოვეს საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15%-ის (ნაცვლად 25%-ისა) მოპასუხისთვის გადახდის სანაცვლოდ, ქ. თბილისში, ----- ქუჩა N--/---- ქუჩა N---ში (ყოფილი ---- ქუჩა N-/---- ქუჩა N---) მდებარე უძრავი ნივთის ((საკადასტრო კოდი N----) შენობა N--, პირველი სართული, საცხოვრებელი ფართი 33.21 კვ.მ, სარდაფი - 10.85 კვ.მ) (შემდგომში „სადავო საცხოვრებელი სადგომი“ ან „სადავო ბინა“) საკუთრებაში გადაცემა.
1.2. სარჩელის თანახმად, 1967 წლის 27 ნოემბერს მოსარჩელეების მამამ, შინაურული ხელწერილის საფუძველზე, მოპასუხის პაპისგან შეიძინა სადავო ბინა და ოჯახთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად. მოსარჩელეები 30 წელზე მეტია სარგებლობენ და დღემდე უწყვეტად ფლობენ აღნიშნულ უძრავ ქონებას, შესაბამისად, ისინი წარმოადგენენ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეებს და მითითებული კანონის მე-5 მუხლის საფუძველზე, უფლება აქვთ მესაკუთრისთვის თანხის გადახდის სანაცვლოდ მოითხოვონ ქონებაზე მესაკუთრედ ცნობა.
2. მოპასუხის შესაგებელი:
2.1. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მისი უარყოფა მოითხოვა.
2.2. მოპასუხე არ დაეთანხმა მოსარჩელეთა მხრიდან სადავო უძრავი ქონების 1967 წლიდან ფლობის ფაქტს და განმარტა, რომ მოსარჩელეები 1995 წლის მაისიდან რეგისტრირებული არიან ქ. თბილისში, ---- ქ. N---ში, რასაც ადასტურებს სარჩელზე დართული საინფორმაციო ბარათები. შესაბამისად, ისინი არ არიან სადავო ბინის მოსარგებლეები და ვერ აკმაყოფილებენ კანონით განსაზღვრულ ქონების 30 წლით უწყვეტად ფლობის მოთხოვნას.
3. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
3.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 1 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. დადგინდა სადავო საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25%-ის - 3544.25 აშშ დოლარის - მოპასუხისთვის გადახდის სანაცვლოდ, სადავო უძრავი ქონების მოსარჩელეთა საკუთრებაში გადაცემა.
4. სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნები:
4.1. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
5. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის
2021 წლის 27 იანვრის განჩინებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
5.2. სასამართლომ მიუთითა საქმის მასალებში წარდგენილ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 7 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე და აღნიშნა, რომ მითითებული გადაწყვეტილებით დადგენილია 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მოსარჩელეთა მიერ სადავო სადგომის ფლობის ფაქტი. შესაბამისად, დგინდება, რომ მოსარჩელეები წარმოადგენენ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ სუბიექტებს - მოსარგებლეებს.
5.3. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე, 266-ე მუხლებით და დაასკვნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 7 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს პრეიუდიციული მნიშვნელობა აქვთ მითითებული საქმის მიმართ. ხოლო აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ მოსარჩელეები, ოჯახის წევრებთან ერთად, 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში სარგებლობდნენ სადავო საცხოვრებელი სადგომით.
5.4. სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელეებმა, სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების დასადასტურებლად სამართლებრივად ვარგისი მტკიცებულება (კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება) წარმოადგინეს, ხოლო მოპასუხემ ვერ უზრუნველყო მტკიცების ტვირთის წარმატებით რეალიზება, ანუ პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე ფაქტებს მან ვერ დაუპირისპირა სამართლებრივად ვარგისი და წონადი მტკიცებულება, რომელიც ამ ფაქტებს სამართლებრივ საფუძველს შეურყევდა.
5.5. სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება საბინაო წიგნზე და აპელირება, რომ სადავო საცხოვრებელ სადგომში მოსარჩელეები ჩაწერილები არიან 1995 წლიდან. სასამართლომ აღნიშნა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მოსარჩელეთა მხრიდან სადავო ბინის ფლობის ხანგრძლივობა საქმეში წარდგენილი სხვა მტკიცებულებებითაც, კერძოდ, 1981 წლის, 1982 წლის, 1992 წლის პერიოდით დათარიღებული ქვითრებითაც დასტურდება. გარდა ამისა, პირის მოსარგებლედ მიჩნევისათვის მხოლოდ ქონების ფლობა და მასში რეგისტრაცია არ არის საკმარისი, რადგან პირი საცხოვრებელ სადგომს უნდა ფლობდეს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ან მფლობელობის უფლება მიღებული უნდა ჰქონდეს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით (შდრ. სუსგ #ას-111-104-2017, 28.07.2017 წ.). ამრიგად, სასამართლომ დაასკვნა, რომ იმ პირობებში, როდესაც პრეიუდიციული ძალის მქონე ფაქტებით დადასტურებულია საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობა, ბინაში რეგისტრაციის თარიღზე მითითება ამ ფაქტს ვერ გააქარწყლებს.
5.6. რაც შეეხება მოპასუხის პოზიციას, რომ მოსარჩელეებს ფაქტობრივად 20 კვ.მ აქვთ დაკავებული და პრეტენზიას უფრო მეტ ფართზე აცხადებენ, სააპელაციო სასამართლომ არც აღნიშნული გაიზიარა, კვლავ მიუთითა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 7 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე და აღნიშნა, რომ როგორც მითითებული გადაწყვეტილებით ირკვევა, წინამდებარე სარჩელის აღძვრამდე ზ. ო-ლი ნ. ჯ-სა და ლ. ჯ-ის წინააღმდეგ წარდგენილი სარჩელით ამ უკანასკნელთა უკანონო მფლობელობიდან ქ. თბილისში, ----- N---ში მდებარე 28 კვ.მ ქონების გამოთხოვას მოითხოვდა. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით, ექსპერტიზაზე წარდგენილი ქ. თბილისში, ------ ქ. N---ში მდებარე (ყოფილი ---- ქ. N--) შეფასების ობიექტი წარმოადგენს ე.წ თბილისურ ეზოში, ორსართულიანი შენობა-ნაგებობის ნახევარსარდაფის სართულზე არსებულ საცხოვრებელ ფართს სარდაფით, სადაც მოწყობილია შესასვლელი, ერთი საცხოვრებელი ოთახი, სამზარეულო და საერთო სარგებლობის სველი წერტილი. დასკვნის მიხედვით, ექსპერტიზაზე წარდგენილი აზომვითი ნახაზების შესაბამისად საცხოვრებელი ფართობი 33.21 კვ.მ., ხოლო სარდაფი - 10.85 კვ.მ-ია.
5.7. საბოლოოდ, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გამოიკვლია და დაადგინა დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება და სწორი სამართლებრივი კვალიფიკაცია მისცა მათ.
6. კასატორის მოთხოვნა და საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
6.1. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
6.2. კასატორის განცხადებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ მოსარჩელეები სადავო საცხოვრებელ სადგომს ფლობდნენ 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით კი დასტურდება, რომ მოსარჩელეები სადავო ბინაში რეგისტრირებული არიან 1995 წლის 3 მაისიდან. შესაბამისად, 2017 წლის 7 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში ზოგადი ხასიათის მითითება, რომ მოსარჩელეები რამდენიმე ათეული წელია ფლობენ სადავო ფართს და გასული საუკუნის 60-იანი წლებიდან რეგისტრირებული არიან ამავე მისამართზე, არასწორად იქნა მიჩნეული პრეიუდიციად.
6.3. გარდა ამისა, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა და წინამდებარე საქმის მონაწილე პირები არ არიან იდენტურნი, რაც არ გაითვალისწინა სააპელაციო სასამართლომ, შესაბამისად, მას აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები არ უნდა მიეჩნია პრეიუდიციად.
6.4. არასწორადაა დადგენილი სადავო საცხოვრებელი ბინის ფართობიც. კერძოდ, მოსარჩელეები პრეტენზიას აცხადებენ 33.21 კვ.მ საცხოვრებელ ფართსა და 10.85 კვ.მ სარდაფზე, მაშინ, როდესაც საქმეში წარდგენილი საბინაო წიგნში მითითებულია, რომ მათ 1995 წლის მაისში დაიკავეს 20 კვ.მ ფართობის ერთი ოთახი.
7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი:
7.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 5 აპრილის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა წარმოებაში საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.
8. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
9. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არცერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
10. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია სასამართლო გადაწყვეტილების მატერიალური კანონიერი ძალა, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათს არა მარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი. აღნიშნული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ იძენს უდავოობისა და სავალდებულოობის თვისებას და მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს, არ აქვთ უფლება სადავო გახადონ აღნიშნული გადაწყვეტილებით უკვე დადგენილი ფაქტები.
11. ამასთან, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ერთ სამოქალაქო საქმეზე დადგენილ ფაქტებს სხვა სამოქალაქო საქმის განხილვისას, სადაც იგივე მხარეები მონაწილეობენ პრეიუდიციულ მნიშვნელობას ანიჭებს (სსსკ-ის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი). სსსკ 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად კი, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
12. თავად პრეიუდიციულ ფაქტებში იგულისხმება ისეთი იურიდიულად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებითაც განსაზღვრულია მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობით გათვალისწინებული უფლებები და ვალდებულებები, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილების გამოტანას. პრეიუდიციულობის შემოწმების დროს მნიშვნელობა ენიჭება როგორც იმ პროცესუალურ-სამართლებრივ კრიტერიუმებს, რომლითაც განისაზღვრება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ფორმალური მოთხოვნები, ასევე ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების შინაარსს (იხ. სუსგ საქმე №ას-58-56-2016).
13. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის ძირითადი საკასაციო პრეტენზია ეხება იმას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა სადავო საცხოვრებელ ფართში მოსარჩელეთა 30 წელზე მეტი დროით ცხოვრების ფაქტი, შესაბამისად, არასწორად მიიჩნია ისინი „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ მოსარგებლეებად.
14. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მითითებულ პრეტენზიას და აღნიშნავს, რომ როგორც საქმეში წარდგენილი მასალებით ირკვევა, სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული გარემოება (სადავო ფართში მოსარჩელეთა ცხოვრების ხანგრძლივობა) დაადგინა როგორც კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილებით დადგენილი პრეიუდიციული ფაქტების საფუძველზე, ასევე ამავე გადაწყვეტილებაში მითითებული მტკიცებულებებით - სააბონენტო წიგნით, საცხოვრებელი პირობების შემოწმების აქტით, გადახდის ქვითრებით, მოწმის ჩვენებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით. მითითებული გარემოებების გაქარწყლების ტვირთი კი მოპასუხეს ეკისრებოდა, რაც მან სათანადოდ ვერ გასწია.
15. სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით განსაზღვრული მტკიცების ტვირთი [სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი] ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს.
16. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას (კვალიფიციური შედავების მნიშვნელობა ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის მიზნებისათვის). მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. იმავდროულად, ახსნა-განმარტება უნდა დასტურდებოდეს რელევანტური მტკიცებულებებით [სსსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი].
17. ამავე დროს, სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს არა ერთ რომელიმე მტკიცებულებაზე განყენებულად, არამედ იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობით დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რომელთა ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა.
18. კასატორი მოსარჩელეთა სადავო ბინაში ხანგრძლივად (30 წელზე მეტი ვადით) ცხოვრების ფაქტის გაქარწყლებას ცდილობს საბინაო წიგნაკის მონაცემებზე მითითებით და განმარტავს, რომ როგორც აღნიშნული მტკიცებულებით დგინდება მოსარჩელეები სადავო ფართში ჩაწერილები არიან 1995 წელს, რაც ამ დროიდან ბინაში მათ ცხოვრებას ადასტურებს.
19. საკასაციო სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაშია განმარტებული, რომ საცხოვრებელ ფართში პირის ჩაწერა ფართზე უფლებამოპოვებულად ცნობის მიზნებისთვის საკმარის საფუძველს არ წარმოადგენს, თუ პირი ბინაში ცხოვრებას სხვა რაიმე სახის მტკიცებულებით ვერ ადასტურებს (იხ. სუსგ საქმე №ას-1108-1028-2017,31 ივლისი, 2018 წელი).
20. ამრიგად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს საკასაციო საჩივრის ავტორის ზემოთ მითითებულ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია პრეიუდიციული ფაქტი სადავო ბინაში გასული საუკუნის 60-იანი წლებიდან მოსარჩელეთა უწყვეტად ცხოვრების შესახებ, ამასთან, აღნიშნული გარემოება დადასტურებულია ამავე გადაწყვეტილებაში მითითებული სხვა რელევანტური მტკიცებულებებითაც - გადახდის ქვითრებით, საცხოვრებელი პირობების შემოწმების აქტით და ა.შ., მხოლოდ ბინაში პირის რეგისტრაციის ფაქტი ვერ გააქარწყლებს გარემოებას საცხოვრებელ ფართში ხანგრძლივად (უწყვეტად 30 წელზე მეტი დროით) ცხოვრების შესახებ.
21. დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად ვერ მიიჩნევა საკასაციო საჩივრის ავტორის (მოსარჩელის) მითითება იმის შესახებ, რომ სადავო ბინაში მისი ჩაწერით, ასევე, ქორწინების მოწმობით დასტურდებოდა აღნიშნულ ქონებაში ცხოვრებისა და მასში მცხოვრებ სხვა პირებთან ერთად საერთო მეურნეობის გაძღოლის ფაქტი. საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ მისამართზე რეგისტრაცია №….-ე დადგენილების საფუძველზე ფართზე უფლებამოპოვებულად ცნობის მიზნებისათვის საკმარის საფუძველს არ წარმოადგენს. კასატორი კი გარდა ამ ფაქტზე მითითებისა, სადავო ბინაში ცხოვრებას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად რაიმე სახის მტკიცებულებით ვერ ადასტურებს.
22. რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას იმის შესახებ, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებისა და წინამდებარე საქმის მონაწილე პირები არ არიან იდენტურნი, რაც გამორიცხავს ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტების მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის პრიუდიციული ძალის მქონე ფაქტებად მიჩნევას, საკასაციო სასამართლო ვერც აღნიშნულს გაიზიარებს და მიუთითებს შემდეგს: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში მოსარჩელეებთან ერთად მითითებული პირები - ნ. ჯ-ძე და რ. ჯ-ძე - არიან მოსარჩელეთა ოჯახის წევრები და სადავო საცხოვრებელ სადგომში ისინი ერთად ცხოვრობდნენ. საწინააღმდეგოს დამტკიცება კი მოპასუხემ ვერ შეძლო. ამდენად, საფუძველსმოკლებულია მისი ზემოაღნიშნული პრეტენზიაც.
23. საკასაციო პალატა დასაბუთებულ შედავებად ვერ მიიჩნევს ასევე კასატორის მოსაზრებას, რომ სასამართლომ არასწორადაა დაადგინა სადავო საცხოვრებელი ბინის ფართობიც. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „გ“ პუნქტზე, რომლის მიხედვით, საცხოვრებელი სადგომი არის საცხოვრებელი სახლი ან მისი ნაწილი, მოსარგებლის მიერ განხორციელებული მიშენება-დაშენების ჩათვლით, იმ მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომლის არსებითი შემადგენელი ნაწილიც ის არის. განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით ირკვევა, რომ საცხოვრებელი სადგომი, რომლის გამოსყიდვაც სარჩელით მოითხოვეს მოსარჩელეებმა, საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით დაათვალიერა ექსპერტმა და შესაბამის საექსპერტო დასკვნაში მიუთითა, რომ „... საცხოვრებელი ფართობი შეადგენს 33.21 კვ.მ-ს, ხოლო სარდაფი - 10.85 კვ.მ-ს“. მითითებული დასკვნის საწინააღმდეგო რაიმე მტკიცებულება მოპასუხეს არცერთი ინსტანციის სასამართლოში არ წარუდგენია. შესაბამისად მისი პრეტენზია, რომ მოსარჩელეები ფაქტობრივად ფლობენ სხვა ფართს (20კვ.მ-ს), ხოლო პრეტენზიას სხვა ფართობზე (33.21 კვ.მ საცხოვრებელ ფართსა და 10.85 კვ.მ სარდაფზე) აცხადებენ უსაფუძლოა და გაზიარებული ვერ იქნება.
24. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ მართებულად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და სწორი სამართლებრივი კვალიფიკაცია მისცა მათ, სწორად განახორციელა ის საპროცესო მოქმედებები, რომლებიც, მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პირობებში, საჭირო იყო საქმის გარემოებთა დადგენისა და, მხარეთათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთის შესაბამისად, მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასებისათვის, რაც ცხადყოფს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
25. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.
26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ზ. ო-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველი;
2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: მ. ერემაძე
მოსამართლეები: ვ. კაკაბაძე
ლ. მიქაბერიძე
