საქმე Nას-103-2022 06 მაისი 2022 წელი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე

ამირან ძაბუნიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ბ–ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

დავის საგანი - ბრძანებების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. სასარჩელო მოთხოვნა

1.1. ნ.ბ–ძემ (შემდეგში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“, „მოწინააღმდეგე“) თბილისის საქალაქო სამართლოში ორი დამოუკიდებელი სარჩელი აღძრა სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის (შემდეგში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხე“, „კასატორი“) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის 2020 წლის 30 ივნისის MES 4 20 0000 541836 სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის ნ.ბ–ძის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის 2020 წლის 06 მარტის MES 7 20 00279404 შენიშვნის გამოცხადების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის 2020 წლის 20 მარტის MES 4 20 00310441 გაფრთხილების გამოცხადების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, ნ.ბ–ძის სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობაზე აღდგენა და მოპასუხისთვის ნ.ბ–ძის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის (2020 წლის 01 ივლისიდან ნ.ბ–ძის დაკავებულ თანამდებობაზე აღდგენამდე), ყოველთვიურად 3300 ლარის ოდენობით, დაკისრება.

1.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 23 თებერვლის განჩინებით, სამოქალაქო საქმე ნ.ბ–ძის სარჩელისა გამო, მოპასუხე სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის მიმართ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე (საქმე №2/14849-20) და სამოქალაქო საქმე ნ.ბ–ძის სარჩელის გამო, მოპასუხე სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის მიმართ შენიშვნის და გაფრთხილების გამოცხადების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე (საქმე №2/2125-21), გაერთიანდა ერთ წარმოებად.

2. სარჩელის საფუძვლები

2.1. ნ.ბ–ძე 2015 წლიდან დაინიშნა სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარებისა და არაფორმალური განათლების სამმართველოს უფროსის თანამდებობაზე. 2019 წლიდან, ამავე დაწესებულებაში მოსარჩელე კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობას იკავებდა.

2.2. 2020 წლის 30 იანვარს, განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორთან გაიმართა შეხვედრა, სადაც ნ.ბ–ძემ ცენტრში არსებულ პრობლემებზე ისაუბრა.

2.3. 2020 წლის 04 თებერვალს, ნ.ბ–ძის მიმართ დაიწყო დისციპლინური საქმისწარმოება. 2020 წლის 05 თებერვალს, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის შიდა აუდიტის სამსახურის უფროსის მოვალეობის შემსრულებლის მიერ ნ.ბ–ძეს გადმოეგზავნა სამსახურებრივი ბარათი, რომლის მიხედვითაც მოსარჩელეს სთხოვდნენ ახსნა-განმარტებას 2020 წლის 30 იანვარს ცენტრის სტრუქტურული ერთეულების ხელმძღვანელებთან გამართულ შეხვედრაზე, მის მიერ წარმოთქმულ სიტყვასთან დაკავშირებით. 2020 წლის 04 მარტს, ნ.ბ–ძეს გაეგზავნა შიდა აუდიტის N147 დასკვნა, რის შემდეგად მისი ქმედება დაკვალიფიცირდა შინაგანაწესის დარღვევად და დისციპლინური ღონისძიების სახით, მოსარჩელეს გამოეცხადა შენიშვნა.

2.4. 2020 წლის 06 მარტს, დაიწყო დისციპლინური საქმისწარმოება ნ.ბ–ძის მიერ საკუთარი სოციალური ქსელის „FACEBOOK“-ის პირად გვერდზე გამოქვეყნებული პოსტის გამო. 2020 წლის 20 მარტის N MES42000310441 ბრძანების თანახმად, დისციპლინური ღონისძიების სახით მოსარჩელეს გამოეცხადა გაფრთხილება.

2.5. 2020 წლის 18 მაისს, დარგობრივ სფეროში განსახორციელებელი პროექტის განხილვის მიზნით, გაიმართა სსიპ განათლების ეროვნული ცენტრის დარგობრივი საბჭოს შეხვედრა. სხდომაზე განიხილებოდა ტურიზმის სფეროში გასატარებელი პროგრამები. აღნიშნულ სხდომაზე ნ.ბ–ძემ პროექტთან დაკავშირებით გამოთქვა თავისი მოსაზრება, კერძოდ, აღნიშნა, რომ პროექტი არ შეესაბამებოდა ევროკავშირის სტანდარტებს. შესაბამისად, იგი არ დაუშვებდა დოკუმენტის წარდგენას კენჭისყრაზე. აღნიშნულ მოქმედებაზე ცენტრის მიერ კვლავ დაიწყო დისციპლინური სამართალწარმოება.

2.6. 2020 წლის 18 მაისის, დარგობრივი საბჭოს სხდომაზე ტურიზმის სფეროში სურსათისა და კვების განმარტებასთან დაკავშირებით, ნ.ბ–ძესა და საბჭოს წევრს მ–ს შორის გაიმართა პოლემიკა, მას გააჩნდა განსხვავებული მოსაზრება. შიდა აუდიტის სამსახურმა ნ.ბ–ძის ქმედება დააკვალიფიცირა, როგორც შინაგანაწესის მე-15 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ მე-8 პრიმა და მე-2 ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ ქმედებად.

2.7. 2020 წლის 30 ივნისის ბრძანებით, ნ.ბ–ძე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.

3. მოპასუხის პოზიცია

3.1. სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელე კანონიერად განთავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.

3.2. მოპასუხე მიუთითებდა, რომ მოსარჩელე თავისი საქმიანობის პროცესში არღვევდა ცენტრის შინაგანაწესს, შრომის ხელშეკრულებასა და ცენტრის დებულებას, რის გამოც 2020 წლის 06 და 2020 წლის 20 მარტის ბრძანებებით, მას შეეფარდა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომები: "შენიშვნა" და "გაფრთხილება".

3.3. მოპასუხის მტკიცებით, 2020 წლის 30 იანვარს, თანამშრომლებთან საერთო შეხვედრისას ნ.ბ–ძის ქმედებები იყო საჯარო მოხელისთვის შეუფერებელი, რასაც შედეგად მოჰყვა ცენტრის დირექტორის მიერ დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრება (გამოეცხადა „შენიშვნა“). მოპასუხე აცხადებდა, რომ 2020 წლის 05 მარტს, ნ.ბ–ძის მიერ სოციალური ქსელის FACEBOOK-ის საკუთარ გვერდზე გაკეთებული საჯარო განცხადებით შეილახა ცენტრის იმიჯი. აღნიშნულ ქმედებაზე დაიწყო დისციპლინური წარმოება, რა დროსაც გაირკვა, რომ ნ.ბ–ძე სოციალურ ქსელში საკუთარ გვერდზე საჯარო განცხადების გაკეთების პერიოდში იმყოფებოდა სამსახურში და ასრულებდა სამსახურებრივ მოვალეობას. მან სამუშაო პერიოდში, ცენტრის შესაბამის სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელებთან შეუთანხმებლად, გააკეთა საჯარო განცხადება, სადაც აღნიშნა, რომ ცენტრის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება არასწორია. აღნიშნული ფაქტის გამო და იმის გათვალისწინებით, რომ ნ.ბ–ძის მიმართ ერთხელ უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - „შენიშვნა“, მოსარჩელეს მიეცა „გაფრთხილება“.

3.4. მოპასუხე ასევე მიუთითებდა, რომ 2020 წლის 18 მაისის საბჭოს სხდომაზე, მოსარჩელე იქცეოდა არაერთიკურად, ასევე აჭარბებდა მის უფლებამოსილებას. ვინაიდან მოსარჩელის მიმართ ერთი წლის განმავლობაში უკვე გამოყენებული იყო დისციპლინური გადაცდომის ორი სახე, ამიტომ, ცენტრის შიდა აუდიტის სამსახურმა მიზანშეწონილად მიიჩნია ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის ნ.ბ–ძის მიმართ გამოყენებულიყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა - სამსახურიდან გათავისუფლება.

3.5. მოპასუხე გარდა სასარჩელო მოთხოვნების უსაფუძვლობისა ასევე, მოთხოვნის ხანდაზმულობის თაობაზე მიუთითებდა.

4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი

4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილებით, ნ.ბ–ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა.

4.2. ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის დირექტორის 2020 წლის 30 ივნისის ბრძანება - სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის ნ.ბ–ძის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. ამავე გადაწყვეტილებით, მოპასუხე სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს მოსარჩელე ნ.ბ–ძის სასარგებლოდ დაეკისრა კომპენსაციის ანაზღაურება 39 600 ლარის (დასაბეგრი) ოდენობით.

4.3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით, როგორც მოსარჩელემ ასევე, მოპასუხემ გაასაჩივრეს.

5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დარჩა ძალაში. ნ.ბ–ძისა და სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

5.2. სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ნ.ბ–ძესთან შრომითი ხელშეკრულება შეწყდა საქართველოს შრომის კოდექსის 37.1 მუხლის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, (სადავო ურთიერთობის დროს მოქმედი რედაქცია), რა შემთხვევაშიც მნიშვნელოვანი იყო შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონიერი საფუძვლების განმაპირობებელი ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევა, კერძოდ, სასამართლოს მითითებით, აუცილებელი იყო განმეორებით გამოვლენილი დარღვევების შეფასება, რადგან მოცემული მუხლის ფარგლებში პასუხისმგებლობის საფუძველი შესაძლებელია გამხდარიყო, მხოლოდ იმავე დარღვევების განმეორება.

5.3. ამასთან, პალატამ მიუთითა, რომ დარღვევის განმეორებითობასთან მიმართებაში არსებითი იყო ქმედების ერთგვაროვნება. სამოქალაქო ბრუნვისათვის დამახასიათებელი კეთილსინდისიერების პრინციპისა და უფლების ბოროტად გამოყენების აკრძალვის გათვალისწინებით, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა, მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა იქნეს გამოყენებული, თუ დარღვევას აქვს არსებითი ხასიათი. დაუშვებელია ერთი და იგივე არაარსებითი დარღვევების არსებობისას შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა.

5.4. სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებში წარმოდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების კვლევის შედეგად განმარტა, რომ ნ.ბ–ძეს, როგორც ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსს, დაკავებული პოზიციის შესაბამისად ეკისრებოდა მაღალი პასუხისმგებლობა და ამავდროულად მინიჭებული ჰქონდა უფლებამოსილება კვალიფიკაციების სამსახურის კომპეტენციას მიკუთვნებული საკითხებისადმი ეხელმძღვანელა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა დამსაქმებელის მოსაზრება, მასზედ, რომ 2020 წლის 18 მაისის სხდომაზე მოსარჩელის, როგორც კვალიფიკაციების სამსახურის უფროსის მხრიდან გარკვეულ წინადადების/პროექტის „დაბლოკვასთან“ დაკავშირებით ზეპირად გაჟღერებული ფრაზა შეიძლებოდა მიჩნეულიყო უფლებამოსილების გადამეტებად. აღნიშნული მოსაზრება დაეყრდნო იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომ მოსარჩელის გამონათქვამს დამსაქმებლისთვის რაიმე სახის ზიანი არ გამოუწვევია, ასევე მისი გამოხატულება, ეყრდნობოდა იმ მოსაზრებას, რომ პროექტი არ შეესაბამებოდა ევროპულ სტანდარტებს.

5.5. სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ნ.ბ–ძის საქმიანობისა და მართვის სფეროში შემავალი ფუნქციების სრულყოფილად, ჯეროვნად შესრულებისა და საქმიანობაზე კონტროლის განხორციელების მიზნებისთვის, ნ.ბ–ძის მოსაზრება/მითითება, რომ „დოკუმენტს დაბლოკავს“, თუ ის არ შეესაბამებოდა სტანდარტებს, ვერ ჩაითვლებოდა დისციპლინური პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლად და მით უფრო არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დასაქმებულის ამგვარი განცხადებები ვერ ჩაითვლებოდა უფლებამოსილების გადამეტებად, რადგან სტანდარტების დაცვა მისი სამსახურებრივი პასუხისმგებლობა იყო.

5.6. სააპელაციო პალატამ ასევე, ყურადღება გაამახვილა, მოპასუხე ორგანიზაციაში მოქმედ შინაგანაწესის მე-15 და მე-16 მუხლებზე, რომლის შესაბამისად, დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის სახით - სამსახურიდან გათავისუფლება დასაშვები იყო, მხოლოდ დასაქმებულის მიერ მისთვის დაკისრებული ვალდებულების უხეში დარღვევისას ან/და ერთი წლის მანძილზე განმეორებითი დარღვევის არსებობის პირობებში, თუ დასაქმებულის მიმართ უკვე მოქმედებდა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომა. სასამართლოს მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, ნ.ბ–ძის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის სახით სამსახურიდან გათავისუფლებამდე, დაახლოებით 3 თვით ადრე გამოყენებული იყო დისციპლინური პასუხისმგებლობის ორი ზომა, ჯერ „შენიშვნა“, ხოლო შემდგომ „გაფრთხილება“, თუმცა აღნიშნული არ ამართლებდა დამსაქმებლის გადაწყვეტილებას შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტასთან დაკავშირებით, რადგან ორივე დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის გამოყენებისას, ნ.ბ–ძის მხრიდან ვალდებულების დარღვევა სიმძიმისა და შედეგობრივი თვალსაზრისით არ წარმოშობდა დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლებისათვის საკმარის საფუძველს. ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლოს აზრით, შინაგანაწესით დადგენილი რეგულირების შესაბამისად, დამსაქმებელს შეეძლო განმეორებით გამოეყენებინა დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის სახით, „შენიშვნა“ ან „გაფრთხილება“, ჩადენილი დარღვევის სიმძიმის შესაბამისად, რაც გაუმართლებლად აქცევდა შინაგანაწესის ისეთ ინტერპრეტირებას, რომ ყოველი მომდევნო დისციპლინური გადაცდომისათვის გამოყენებული უნდა ყოფილიყო სახდელის უფრო მძიმე ფორმა, მით უფრო სამსახურიდან გათავისუფლება. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა ქვემდგომი სასამართლოს მოსაზრება მასზედ, რომ მოსარჩელე უკანონოდ გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან, რაც სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი მართებულად გახდა.

5.7. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ ასევე, იმსჯელა ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივ შედეგებზეც და განმარტა, რომ ნ.ბ–ძის სასარჩელო მოთხოვნა იყო თანამდებობაზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება. თუმცა, მოპასუხემ მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის რეალიზაციის ფარგლებში, მართებულად დაადასტურა, რომ თანამდებობა, რომელზეც დასაქმებული იყო ნ.ბ–ძე ვაკანტური არ იყო. ამასთანავე, მოსარჩელე არ მიუთითებდა და არც საქმის მასალებით დასტურდებოდა მოპასუხე ორგანიზაციაში ტოლფასი, თავისუფალი შტატის არსებობის ფაქტი, რის გამოც პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელისთვის კომპენსაციის მიკუთვნება მართებულად დადგინდა. სააპელაციო პალატამ დასძინა, რომ გაუმართლებელი იყო აპელანტი ნ.ბ–ძის მოთხოვნა კომპენსაციასთან ერთად იძულებითი განაცდურის დაკისრების შესახებ, რადგან მიუხედავად ახალი შრომის კოდექსის რედაქციაში ამგვარი მოთხოვნის დაყენების შესაძლებლობისა, დავის წარმოშობის დროს მოქმედი კანონის რედაქცია, იძულებითი განაცდურისა და კომპენსაციის დაკისრების მოთხოვნის შესაძლებლობას ერთდროულად არ ითვალისწინებდა, ახალი კანონის უკუძალით გავრცელება კი, განსახილველ დავაზე მიზანშეწონილი არ იყო.

5.8. ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ არცერთი სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა. თბილისის სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა გაასაჩივრა, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები

6.1. კასატორი მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის გამოც განჩინება უნდა გაუქმდეს.

6.2. კასატორი მიუთითებს, რომ საქმის განხილვისას ჯეროვნად არ იქნა გამოკვლეული მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლები, რადგან არ მომხდარა მოსარჩელის ქმედებების, როგორც „უხეში დარღვევის“ შეფასება, რაც დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების საკმარისი საფუძველია. კასატორის აზრით, სასამართლომ არ გამოიკვლია და სათანადოდ არ შეაფასა ცენტრის დირექტორის N476/ი ბრძანებით დამტკიცებული „უმაღლესი განათლების დარგობრივი მახასიათებლების შემუშავების, განახლებისა და დამტკიცების, დარგობრივი საჭიროების, დარგობრივი სამუშაო ჯგუფების შექმნისა და საქმიანობის წესი“, ასევე სათანადოდ არ შეაფასა ცენტრის შინაგანაწესის დებულებები და მოსარჩელის მიერ მათი დარღვევა, რაც მისი მხრიდან უფლებამოსილების გადამეტებას წარმოადგენდა.

6.3. კასატორი აცხადებს, რომ სასამართლოების მიერ არასათანადოდ იქნა შესწავლილი მოსარჩელის გამონათქვამები, მისი ქცევა და სხვა ისეთი გარემოებები, რაც დამსაქმებლის რეპუტაციის შელახვასა და პარტნიორების წინაშე იმიჯის შელახვას ისახავდა მიზნად. ასევე კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად უგულებელყო ის ფაქტი, რომ მოსარჩელე სამსახურიდან გათავისუფლების შემდეგ, მისი ქმედებების მიუხედავად ცენტრში დარჩა პროგრამის ფარგლებში, საიდანაც თვეების განმავლობაში შრომის ანაზღაურების სახით 2500 ლარს იღებდა.

6.4. კასატორი სადავოდ ხდის გასაჩივრებული განჩინებით შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის განმარტებას და აცხადებს, რომ რადგან მოსარჩელის მიმართ გათავისუფლებამდე (1 წლის განმავლობაში) გამოყენებული იყო ორი დისციპლინური სახდელი, აღნიშნული დამსაქმებელს უფლებას აძლევდა ხელახალი გადაცდომისას დისციპლინური სახდელის სახედ გამოეყენებინა სამსახურიდან გათავისუფლება. კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ შეუძლებელი იყო დასაქმებულის თანამდებობაზე დატოვება და მისი ქმედებების შედეგად სხვათა (თანამშრომლების და პარტნიორი კომპანიის წარმომადგენლების) უფლებების შელახვის გაგრძელება.

6.5. ამასთან, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს არ მიუცია სათანადო შეფასება იმ გარემოებისთვის, რომ მოსარჩელე იყო მენეჯერული რგოლის წარმომადგენელი, რომელსაც ევალებოდა მასზე დაკისრებული მოვალეობები შეესრულებინა მაღალი ეთიკური სტანდარტით, მორალური წესების სრული დაცვით. ასევე არ იქნა გათვალისწინებული, რომ მას, როგორც ხელმძღვანელს, მოეთხოვებოდა მასზე დაკისრებული ვალდებულებების განსაკუთრებული გულისხმიერებით შესრულება, რასაც ვერ ახორციელებდა. კასატორის აზრით, 2020 წლის 18 მაისის დარგობრივი სხდომის აუდიო-ვიდეო ჩანაწერიდან დგინდება, რომ მოსარჩელე საუბრობს მაღალი თანამდებობის პირისთვის შეუფერებელი ტონით, ამეტებს საკუთარ კომპეტენციებს და ცენტრის რეპუტაციას ხელყოფს. იგი ცინიკურად და შეურაცხმყოფელად მიმართავდა უნივერსიტეტის წარმომადგენელს და ეუბნებოდა, რომ მათი კურსდამთავრებულების დონე არ შეესაბამებოდა სტანდარტებს, ასევე მათი პროგრამები იყო უხარისხო, რაც წარმოადგენდა ცენტრის რეპუტაციის შელახვას. ამიტომ, კასატორის მტკიცებით, მოსარჩელის მიმართ ცენტრის მიერ განხორციელებული მმართველობითი ღონისძიებები (დისციპლინური სახდელების დაკისრება და შემდეგ, სამსახურიდან გათავისუფლება) იყო მართლზომიერი და ადეკვატური.

6.6. კასატორი აპელირებს, რომ მოსარჩელის ქცევებისა და მოქმედებების გათვალისწინებით, რაც ასახულია საქმის მასალებში წარმოდგენილ აუდიტის დასკვნებში, დამსაქმებლის ობიექტური თვალსაწიერიდან არ იკვეთებოდა მოსარჩელისთვის შრომითი ურთიერთობების გაგრძელების პრიმატი და სამომავლოდ, მისთვის დაკისრებული მოვალეობების ჯეროვნად და კეთილსინდისიერად შესრულების გონივრული მოლოდინი. ამიტომ, ცენტრი მიიჩნევს, რომ დასაქმებულისთვის უფლებამოსილების გაგრძელებელის უფლების მიცემა ცენტრისთვის გაუმართლებელ ზიანს წარმოშობდა.

6.7. კასატორი, იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლებას კანონიერად მიიჩნევს, ასევე არ ეთანხმება მისთვის კომპენსაციის სახით 39 600 ლარი დაკისრების ფაქტს და ამ ნაწილშიც, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას მოითხოვს.

6.8. კასატორი აცხადებს, რომ საქალაქო და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოებში საქმის განხილვა მიმდინარეობდა იმაზე მეტი ხნის მანძილზე, ვიდრე ეს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 59-ე მუხლის მე-3 ნაწილშია მითითებული, რის გამოც არამართებულად მოხდა კომპენსაციისა და სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელი ბაჟის გამოთვლა და მოპასუხისთვის დაკისრება.

6.9. კასატორი პრეტენზიას აცხადებს ქვემდგომი ინტანციის სასამართლოს მიერ მოსარჩელის მიმართ გათავისუფლებამდე ერთი წლის განმავლობაში გამოყენებული დისციპლინური სახდელების დაკისრების თაობაზე ინფორმაციის მხედველობაში მიუღებლობის შესახებ და აცხადებს, რომ აღნიშნულ სახდელებზე მსჯელობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანი იყო რადგან მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლება სწორედ ადრე დაკისრებული დისციპლინური სახდელების გამო მოხდა.

6.10. კასატორი არ ეთანხმება გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახულ მსჯელობას მასზედ, რომ 2020 წლის 05 მარტს, მოსარჩელის მიერ სოციალური მედიის პირად გვერდზე გამოქვეყნებული საჯარო განცხადებისთვის მოსარჩელეს დისციპლინური სახდელი იმის გამო დაეკისრა, რომ მისი შინაარსი არ იყო შეთანხმებული ცენტრთან. კასატორის მტკიცებით, დისციპლინური სახდელის დაკისრება გამოიწვია არა მოსაზრების ცენტრთან შეუთანხმებლობამ, არამედ იმან, რომ განცხადება გაკეთდა სამუშაო დროს დღის 4-5 საათზე, მაშინ როდესაც მოსარჩელის ზემდგომ თანამდებობის პირებს არ ჰქონდათ ინფორმაცია, რომ ნ.ბ–ძე შესვენების დროს იყენებდა და შესაბამისად იგი არ ასრულებდა სამსახურებრივ მოვალეობას. კასატორის აზრით, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დგინდებოდა მოსარჩელის მიერ მოსაზრების გამოქვეყნების დროს კუთვნილი შესვენებით სარგებლობის ფაქტი, მიიჩნეოდა, რომ იგი ასრულებდა კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსის თანამდებობა და წარმოადგენდა ცენტრს, სამსახურის შინაგანაწესი და დებულება კი, ავალდებულებდა მას, რომ ცენტრის ქმედებების შესახებ განცხადებები შეეთანხმებინა შესაბამის სამსახურთან, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა.

7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

7.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 თებერვლის განჩინებით, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

9. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით. კერძოდ, საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლითაც. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი ვერ უთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

10. საკასაციო პალატა კასატორს განუმარტავს, რომ იგი საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის შესაბამისად, და ამავე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასამართლოს უფლება არ აქვს გასცდეს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს.

11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

12. სადავო შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება.

13. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონიერება და დაკისრებული კომპენსაციის ოდენობის მართებულობა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტების თანახმად, სამუშაოდან გათავისუფლების თაობაზე შრომითი დავის განხილვისას, სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, თუ რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა კი, შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე გამოცემულ ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (შდრ. საქმე №ას-483-457-2015, 2015 წელი 7 ოქტომბერი).

14. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სასამართლო ზედამხედველობის ფარგლებში ყოველთვის უნდა შეფასდეს ის სუბიექტური და ობიექტური ფაქტორები, რომლებზე დაყრდნობითაც განისაზღვრება დამსაქმებლის მიერ ხელშეკრულების მოშლის შესახებ გამოვლენილი ცალმხრივი ნების კანონიერების, თანაზომიერების საკითხი (სუსგ. №ას-887-854-2016, 2019 წლის 08 თებერვალი) როგორც აღინიშნა, სადავო ბრძანებით მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა საქართველოს შრომის კოდექსის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქცია) 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით (კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა, თუ დასაქმებულის მიმართ ბოლო 1 წლის განმავლობაში უკვე გამოყენებულ იქნა ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებით ან კოლექტიური ხელშეკრულებით ან/და შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე ზომა). აღნიშნულ საფუძველზე დასაქმებულისთვის დისციპლინური სახდელის დაკისრების მართლზომიერების შეფასების მიზნებისთვის, განმსაზღვრელია დასაქმებულის მიერ ვალდებულების განმეორებით დარღვევის ფაქტის გამოვლენა. ნიშანდობლივია, რომ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა, სამოქალაქო ბრუნვისათვის დამახასიათებელი კეთილსინდისიერების პრინციპისა და უფლების ბოროტად გამოყენების აკრძალვის გათვალისწინებით, მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა იქნეს გამოყენებული, თუ დარღვევას აქვს არსებითი ხასიათი. უნდა შეფასდეს, რამდენად გონივრული, აუცილებელი, პროპორციული და თანაზომიერია აღნიშნულ დარღვევებთან მიმართებით შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა, ხომ არ არის შესაძლებელი უფრო მსუბუქი დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის გამოყენება. დაუშვებელია ერთი და იმავე არაარსებითი დარღვევისას შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა.

15. ამასთან, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ შრომით სამართლებრივი ურთიერთობის შენარჩუნებას აქვს პრიორიტეტი მის რღვევასთან შედარებით. შესაბამისად, დასაქმებულის მიერ ჩადენილი ყოველი დარღვევა უნდა შეფასდეს მისი ჩადენის სიხშირის, სიმძიმის და, რაც მთავარია, შედეგობრივი თვალსაზრისით. შრომის სამართალში პრინციპი - „Ultima Ratio“, ითხოვს დამსაქმებლის მხრიდან დასაქმებულის სამსახურიდან დათხოვნამდე მისი ქმედების შეფასებას მიზეზშედეგობრივი თვალსაზრისით, დარღვევასა (გადაცდომას) და გათავისუფლებას შორის ზომიერი ბალანსის დაცულობას. ნიშანდობლივია, რომ ამავე პრინციპის შესაბამისად, დამსაქმებლის მიერ დარღვევის (გადაცდომის) ჩადენისას გამოყენებულ უნდა იქნეს ისეთი ზომები, რომელიც არსებულ ვითარებას გამოასწორებს, გააუმჯობესებს, დასაქმებულ მუშაკს უკეთესს გახდის, კვალიფიკაციას აუმაღლებს, უფრო წინდახედულად და გულისხმიერად მოქცევას აიძულებს. შესაბამისად, მიზანშეწონილობის კუთხით, გადაცდომის დროს არჩეულ უნდა იქნეს პროპორციული დასჯის მექანიზმი, რაც, შედეგობრივად, გარდა იმისა, რომ დამრღვევს დასჯის, მას და სხვა დასაქმებულებს უფრო ეფექტური შრომის მოტივაციას შეუქმნის (სუსგ №ას-1350-2019, 27.11.2019წ; №ას-368-2019, 2019 წელი 31 ივლისი, პ.23; №ას-416-399-2016, 2016 წელი 29 ივნისი).

16. საკასაციო პალატას მოსაზრებით, უსაფუძვლოა კასატორის პრეტენზია, რომ სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა მოსარჩელის მიმართ ადრე გამოყენებული დისციპლინური სახდელების საკითხი. კერძოდ, გასაჩივრებული განჩინების 27-ე პუნქტში, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, 2020 წლის 6 მარტისა და 20 მარტის ბრძანებები დისციპლინური პასუხისმგებლობის სახით "შენიშვნისა" და "გაფრთხილების" გამოყენების შესახებ, ხანდაზმულად იქნა ცნობილი, რაც არ გასაჩივრებულა მოსარჩელე მხარის მიერ. თუმცა, სააპელაციო პალატამ ზემოთ ხსენებული დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის დაკისრების ბრძანებები მხედველობაში მიიღო და იმსჯელა იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელის გათავისუფლების თაობაზე მიღებული ბრძანების საფუძველი-ცენტრის შიდა აუდიტის დასკვნა #151 ითვალისწინებდა მოსარჩელის მიმართ ადრე გამოყენებულ დისციპლინური ღონისძიებების სახეებს და მათზე მითითებით ამართლებდა დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას.

17. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელის გათავისუფლებამდე, ერთი წლის განმავლობაში, მის მიმართ გამოყენებული იყო ორი დისციპლინური სახდელი: „შენიშვნა“ და „გაფრთხილება“, ხოლო მესამე დარღვევა, რომელსაც მოსარჩელის სამსახურიდან განთავისუფლება მოჰყვა, უკავშირდებოდა 2020 წლის 18 მაისს, დარგობრივ სფეროში განსახორციელებელი პროექტის განხილვის მიზნით, გამართულ სსიპ განათლების ეროვნული ცენტრის დარგობრივი საბჭოს შეხვედრას. სხდომაზე განიხილებოდა ტურიზმის სფეროში გასატარებელი პროგრამები. აღნიშნულ სხდომაზე ნ.ბ–ძემ პროექტთან დაკავშირებით გამოთქვა თავისი მოსაზრება, კერძოდ, აღნიშნა, რომ პროექტი არ შეესაბამებოდა ევროკავშირის სტანდარტებს. შესაბამისად, იგი არ დაუშვებდა დოკუმენტის წარდგენას კენჭისყრაზე. აღნიშნულ სხდომაზე ნ.ბ–ძესა და საბჭოს წევრს მ. მ–ს შორის გაიმართა პოლემიკა, მას გააჩნდა განსხვავებული მოსაზრება. შიდა აუდიტის სამსახურმა მიიჩნია, რომ ნ.ბ–ძემ, როგორც ცენტრში დასაქმებულმა პირმა, დაარღვია ზნეობრივი და ეთიკური ნორმის ფარგლებში, მოქმედების ვალდებულება და ნ.ბ–ძის ქმედება დააკვალიფიცირა, როგორც შინაგანაწესის მე-15 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ მე-8 პრიმა და მე-2 ნაწილის „კ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ ქმედებად და მოსარჩელე გაათავისუფლა დაკავებული თანამდებობიდან.

18. საკასაციო პალატა ეთანხმება თბილისის სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ დისციპლინური სახდელის დაკისრების ოქმებში მითითებული გადაცდომები ვერ აღწევენ ისეთ მნიშვნელოვან დონეს (წარმოადგენს არაარსებით დარღვევას), რაც მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველი შეიძლება გახდეს. უფრო მეტიც, დისციპლინური გადაცდომის სამივე შემთხვევა, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად დაუკავშირა ნ.ბ–ძის მხრიდან საკუთარი პოზიციის დაფიქსირებას და მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ნ.ბ–ძის, როგორც მოპასუხე ორგანიზაციაში მაღალ პოზიციაზე დასაქმებული პირის საჯარო განცხადება (დისციპლინური გადაცდომის მეორე შემთხვევა) დაკავშირებული იყო ცენტრის საქმიანობასა და მის საქმიან რეპუტაციასთან, სააპელაციო პალატის მიერ სწორად იქნა შეფასებული, რომ სახეზე არ იყო შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტისათვის გამამართლებელ ფაქტორები. კონკრეტულად, მოსარჩელისთვის პირველი დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის - "შენიშვნა" დაკისრების საფუძველი გახდა: 2020 წლის 30 იანვარს, ცენტრის დირექტორთან გამართულ შეხვედრაზე, შესამუშავებელ პროექტებსა და გეგმაზე კრიტიკული მოსაზრების გამოთქმა, უნივერსიტეტის პროგრამის ხარისხის დაწუნება, ცენტრში არსებულ არაკომპეტენტურობასა და არაკეთილსინდისიერ დამოკიდებულებაზე მითითება და სხვა. აგრეთვე, მოსარჩელისთვის მეორე დისციპლინური პასუხისმგებლობის ზომის - "გაფრთხილება" გამოცხადების საფუძველი გახდა: 2020 წლის 5 მარტს, ნ.ბ–ძის მიერ სოციალურ ქსელ - "facebook"-ში, პირად გვერდზე, გაკეთებული საჯარო განცხადება, რომლითაც უარყოფითად იყო შეფასებული სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კონკრეტული ქმედება, დაკავშირებული ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოსა და სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის დანერგვასთან.

18. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობებისას, სოციალური მედიის (ზოგადად, ინტერნეტის) გამოყენების უფლება საკანონმდებლო დონეზე არ არის შეზღუდული. მიუხედავად ამისა, ხშირია შემთხვევა, როდესაც დამსაქმებელი სამსახურში ზღუდავს ინტერნეტის და მათ შორის სოციალური მედიის გამოყენებას. დამსაქმებლის უფლებამოსილების გათვალისწინებით, როგორც შრომითი ხელშეკრულებით, ასევე სხვა შიდა სამართლებრივი დოკუმენტით, მაგალითად, შინაგანაწესით, დასაშვებია დამსაქმებლის მიერ დასაქმებულის კონტროლი სამუშაოს ადგილზე ინტერნეტისა და მათ შორის სოციალური ქსელის მოხმარებაზე. კონტროლის დასაშვებობის ფარგლები გადის ქმედების განხორციელების კანონიერებასა და გონივრულობაზე - რამდენად დასაშვები და გამართლებულია ასეთი ქმედების განხორციელება. კონტროლის გათვალისწინებით, დადგენილი წესების დარღვევის შემთხვევაში, დასაქმებულის მიმართ დგება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საკითხი. როგორც აღინიშნა, ზოგადად, დასაშვებია დასაქმებულის სოციალურ მედიაში (უპირატესად, სოციალურ ქსელში) აქტივობის შეზღუდვა. იმ შემთხვევაში, თუ არ არსებობს შესაბამისი შეთანხმება, დასაქმებული ვალდებულია დაიცვას ის წესები, რაც საკანონმდებლო დონეზეა მოწესრიგებული, მაგალითად კეთილსინდისიერების, ასევე გულისხმიერების. თითოეულის დარღვევის შემთხვევაში, დამსაქმებლის მხრიდან შესაძლოა გარკვეული ზომები იქნეს მიღებული (იხ. სოციალური მედიის სამართალი. ავტორი სერგი ჯორბენაძე. გვ. 186-188)

19. საქართველოს უზენაესმა სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, იმისათვის, რომ დამრღვევის მოქმედების სიმძიმე შეფასდეს, უპირველეს ყოვლისა, გამოკვლეულ უნდა იქნეს იმ სამსახურის დანიშნულება, სადაც დასაქმებული მუშაობს, დასაქმებულის ფუნქცია და მისი მოვალეობები (იხ. სუსგ Nას-816-782-2016, 2016 წელი 06 დეკემბერი, საქმე №ას-1124-1080-2016, 2017 წელი 10 მარტი). საქმის მასალებში წარმოდგენილი შრომითი ხელშეკრულებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის კვალიფიკაციების განვითარების სამსახურის უფროსი იყო, რომლის პირდაპირ ვალდებულებასაც წარმოადგენდა სამსახურისა და ცენტრის მიერ შემუშავებული პროექტების, კვალიფიკაციების ჩარჩოების, უმაღლესი განათლების მახასიათებლებისა და სხვა დოკუმენტაციის ევროპულ სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა. საკასაციო პალატა მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ დასაქმებული თავისი სახელით მოქმედებდა სოციალურ მედიასაშუალებაში და სადავო შემთხვევაში, საკასაციო პალატის აზრით, მოსარჩელის მიერ, ცენტრის კონკრეტული ქმედების შესახებ კრიტიკული აზრის დაფიქსირება სოციალურ ქსელის მეშვეობით, არ სცდება პირის გამოხატვის თავისუფლების დასაშვებ ფარგლებს.

20. გარდა ამისა, საკასაციო პალატამ არაერთგზის განმარტა, რომ რიგით მეორე სამსახურებრივი გადაცდომა, მისი სიმძიმის, მნიშვნელობისა და შედეგების გათვალისწინების გარეშე, ავტომატურად ვერ განაპირობებს, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, შრომითი ხელშეკრულების მოშლის კანონიერად მიჩნევას (სუსგ: საქმე №ას-240-2019, 2021 წელი 28 დეკემბერი, საქმე №ას-536-2021, 2021 წელი 21 სექტემბერი) ამიტომ, შრომის კოდექსის ხსენებული დებულება არ წარმოადგენს რამდენიმე დისციპლინური გადაცდომისას, ხელშეკრულების ავტომატურად შეწყვეტის ლეგიტიმურ საფუძველს, რის გამოც კასატორის მსჯელობა მოსარჩელის მიმართ გამოყენებული დისციპლინური სახდელების სასამართლოს მიერ შეუფასებლობის შესახებ და მოსარჩელისთვის დაკისრებული სახდელების გათვალისწინებით, სამსახურიდან გათავისუფლების მართლზომიერების შესახებ, ვერ იქნება გაზიარებული.

21. საკასაციო პალატა ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის ვრცელი აპელირებას ნ.ბ–ძის ქმედებების უხეშ დარღვევად კვალიფიცირების შესახებ და აღნიშნული ვერ გახდება წინამდებარე განჩინების მსჯელობის საგანი რადგანაც ამ საფუძვლით სადავო შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი, განმტკიცებული იყო შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტში (სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის დროს მოქმედი რედაქცია), ხოლო გასაჩივრებულ ბრძანებაში ასეთი სამართლებრივი საფუძველი არ არის მითითებული.

22. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო საჩივრით სადავოდაა გამხდარი, როგორც კომპენსაციის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების (წინაპირობების) არსებობის ფაქტი ასევე, დაკისრებული კომპენსაციის ოდენობის მართლზომიერებაც. კომპენსაციის დაკისრების საფუძვლებთან მიმართებით, აღსანიშნავია, რომ მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის შედეგებს, მოსარჩელის გათავისუფლების დროს, აწესრიგებდა შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილი, რომლის თანახმად, „სასამართლოს მიერ დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ დამსაქმებლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შემთხვევაში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, დამსაქმებელი ვალდებულია პირვანდელ სამუშაო ადგილზე აღადგინოს პირი, რომელსაც შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება, ან უზრუნველყოს ის ტოლფასი სამუშაოთი, ან გადაუხადოს მას კომპენსაცია სასამართლოს მიერ განსაზღვრული ოდენობით“. საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ მოსარჩელის უფლების აღდგენის მიზნით, კომპენსაციის დაკისრების შესახებ მსჯელობას.

23. რაც შეეხება დაკისრებული კომპენსაციის ოდენობის მართლზომიერების საკითხს, საკასაციო პალატა მიუთითებს უზენაესი სასამართლოს მიერ მყარად დამკვიდრებულ სასამართლო პრაქტიკაზე და აღნიშნავს, რომ კომპენსაცია შრომითი ურთიერთობის არამართლზომიერი შეწყვეტის შემთხვევაში, სპეციალური ნორმით გათვალისწინებული დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის განმსაზღვრელი ერთ-ერთი ზომაა. კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრის თვალსაზრისით კი, უნდა აღინიშნოს, რომ ხსენებული სამართლებრივი საკითხი განეკუთვნება სასამართლოს დისკრეციის სფეროს, რა დროსაც, გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ შრომით სამართლებრივი კომპენსაცია ერთდროულად ფარავს იმ მატერიალურ დანაკარგს, რაც მხარემ უკანონოდ დათხოვნით განიცადა და რასაც იგი საშუალოდ შესატყვისი სამუშაოს მოძებნამდე განიცდის, ასევე, იმ მორალურ ზიანს, რაც მას უკანონოდ დათხოვნით მიადგა. ამდენად, კომპენსაციამ შეძლებისდაგვარად უნდა უზრუნველყოს სამართლიანი ბალანსის აღდგენა გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის შემთხვევაში. კომპენსაციის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, გათვალისწინებული უნდა იქნეს, რომ ეს არის პასუხისმგებლობის ზომა, რაც ეკისრება დამსაქმებელს მუშაკის უკანონოდ დათხოვნისათვის და მანვე (კომპენსაციის ოდენობამ) უნდა უზრუნველყოს დასაქმებულის მინიმალური სოციალური გარანტიის შექმნა, რითაც კომპენსაცია განსხვავდება ზიანის ანაზღაურებისას პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენისგან (იხ. სუსგ Nას-727-680-2017, 2017 წელი 15 სექტემბერი; Nას-353-338-2016, 2016 წელი 03 მაისი) ამასთან, მხედველობაშია მისაღები, რომ კომპენსაციის ზოგადი მიზანი და ორიენტირი არის ის, რომ მან დაფაროს დროის ის მონაკვეთი (მინიმალურად), რაც საჭირო იქნებოდა ახალი სამსახურის მოსაძებნად. საგულისხმოა, რომ შრომის კოდექსის 38.8 მუხლი (ამჟამად მოქმედი რედაქციით 48.8 მუხლი) არ განსაზღვრავს კომპენსაციის ოდენობას. ამ მოცემულობაში, კომპენსაციის ოდენობა ყოველი კონკრეტული საქმის ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით ხორციელდება (შდრ: სუსგ №ას-1623-2018, 2019 წელი 29 იანვარი, პპ:115, 117, 118; იხ.,საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვანი პრაქტიკა შრომით სამართალში, 2017, გვ. 96).

24. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატის აზრით, ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლოებმა მოპასუხისთვის დასაკისრებელ კომპენსაციის ოდენობად 39 600 ლარი (ერთი წლის დასაბეგრი ხელფასის ოდენობა) მართებულად განსაზღვრეს, რადგან საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, აღნიშნული თანხა მოსარჩელის დარღვეული უფლების აღსადგენად სამართლიანი და გონივრული ოდენობაა. რაც შეეხება კასატორის მოსაზრებას პირველი ინსტანციის სასამართლოსა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის გაჭიანურების შედეგად კომპენსაციის ოდენობის გაზრდის შესახებ, ეს არგუმენტი არარელევანტურია, რადგან საქმის განხილვის გაჭიანურებასა და კომპენსაციის ოდენობის გამოთვლას შორის, კავშირი არ არსებობს.

25. ზემოაღნიშნული მსჯელობის შესაბამისად, საკასაციო პალატა ადგენს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (შდრ. იხ. სუსგ. საქმე №ას-240-2019, 28 დეკემბერი 2021 წელი, საქმე №ას-536-2021 21 სექტემბერი 2021 წელი, საქმე №ას-921-202, 9 დეკემბერი, 2021წელი; საქმე №ას-45-2019, 05 აპრილი 2019წელი; საქმე №ას-1001-2018, 05 მარტი 2021წელი).

პროცესის ხარჯები

26. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, ხოლო კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი, სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) უნდა დაუბრუნდეს, სახელმწიფო ბაჟის სახით, მის მიერ 2021 წლის 17 დეკემბერს №10963 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1980 ლარის 70% - 1386 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, ასევე 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნას ცნობილი;

2. კასატორ სსიპ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს, სახელმწიფო ბაჟის სახით, მის მიერ 2021 წლის 17 დეკემბერს №10963 საგადახდო დავალებით გადახდილი 1980 ლარის 70% - 1386 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი

მოსამართლეები: მირანდა ერემაძე

ამირან ძაბუნიძე