საქმე №ას-691-691-2018 18 მარტი, 2020 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი. ნ-ლი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ბ-ლი (მოპასუხე)
თავდაპირველი მოპასუხე – ვ. თ-ია
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი – უფლებამონაცვლედ ცნობა, სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, სამკვიდრო ქონებიდან წილის მიკუთვნება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. ი. ნ-მა (შემდგომში - „მოსარჩელე“ ან „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. ბ-ისა (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“ ან „აპელანტი“) და ვ. თ-ას (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“) მიმართ და მოითხოვა: პირველი მოპასუხის, როგორც ნ. ნ-ის (შემდგომში - „მოსარჩელის მამიდა“ ან „მამკვიდრებლის და“) პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრის, ამ უკანასკნელის უფლებამონაცვლედ ცნობა; 26.12.2007წ. სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა; მამკვიდრებლის დასა და მეორე მოპასუხეს შორის 11.09.2012წ. დადებული უძრავი ქონების, მდებარე: ქ. ვანი, ----- ქ. №-- (შემდგომში - „სადავო ქონება“ ან „სამკვიდრო ქონება“), ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და ო. ნ-ის (შემდგომში - „მამკვიდრებელი“) სამკვიდრო ქონების 1/10 ნაწილის მიკუთვნება.
2. სარჩელი ეფუძნება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
2.1. მამკვიდრებელი გარდაიცვალა 2006 წელს. მას პირველი რიგის მემკვიდრე არ დარჩენია;
2.2. მოსარჩელის მამა, მამკვიდრებლის ძმა, გ. ნ-ლი გარდაიცვალა 1997 წელს, ხოლო ბიძა ვ. ნ-ლი და ბიძაშვილი ჟ. ნ-ლი გარდაიცვალნენ 1984-2005 წლებში;
2.3. მამკვიდრებლის მემკვიდრეებად დარჩნენ მამკვიდრებლის ძმის, გ. ნ-ის ხუთი შვილი, მათ შორის, მოსარჩელე და მამკვიდრებლის და;
2.4. მამკვიდრებლის დანაშთი სამკვიდრო ქონება 2007 წელს მიიღო მამკვიდრებლის დამ, რომელიც 2012 წელს გაასხვისა მეორე მოპასუხეზე;
2.5. მეორე მოპასუხე არის არაკეთილსინდისიერი შემძენი, ვინაიდან მან თავიდანვე იცოდა სხვა მემკვიდრეების არსებობისა და მათ შორის დავის შესახებ;
2.6. მამკვიდრებლის სახლის გასაღები ჰქონდა მოსარჩელეს. მის ქონებას ფაქტობრივად მოსარჩელე და მისი დედმამიშვილები ფლობდნენ, სადაც ჩაატარეს სარემონტო სამუშაოები და გააშენეს ხეხილი;
2.7. ანალოგიური სარჩელით მოსარჩელემ მანამდეც მიმართა სასამართლოს, თუმცა მამკვიდრებლის და გარდაიცვალა და ვინაიდან დადგენილ ვადაში ვერ მოესწრო უფლებამონაცვლეობის დადგენა, მოსარჩელემ სარჩელი გაიხმო;
2.8. პირველი მოპასუხე, რომელიც არის მამკვიდრებლის დის შვილი, მისი მემკვიდრე შეგნებულად თავს არიდებს მემკვიდრეობის მიღებას.
3. მოპასუხეებმა წარადგინეს მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლები, რომლებითაც სარჩელი არ ცნეს.
4. სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 21 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; პირველი მოპასუხე ცნობილ იქნა მამკვიდრებლის დის უფლებამონაცვლედ; პირველ მოპასუხეს, როგორც მამკვიდრებლის დის უფლებამონაცვლეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონების განკარგვით (მისი წილის ოდენობით) მიყენებული ზიანის, 400 აშშ დოლარის გადახდა.
5. პირველმა მოპასუხემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი. აპელანტმა გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვა.
6. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
7. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისთვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
7.1. მამკვიდრებელი გარდაიცვალა 2006 წლის 17 აგვისტოს. მას პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრე არ დარჩენია, ხოლო მე-2 რიგის კანონისმიერი მემკვიდრის უფლების მქონე პირებს წარმოადგენდნენ მამკვიდრებლის და და ძმისწულები, მათ შორის, მოსარჩელე;
7.2. მამკვიდრებლის დამ 2006 წლის 17 აგვისტოს სრულად მიიღო მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონება, მათ შორის, სადავო ქონება;
7.3. მამკვიდრებლის დამ 11.09.2012წ. უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მემკვიდრეობით მიღებული სადავო ქონება, 4000 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ, საკუთრებაში გადასცა მეორე მოპასუხეს.
7.4. ზემოაღნიშნულ უძრავ ქონებაში განთავსებული საცხოვრებელი სახლი დანგრეულია და აღარ არსებობს;
7.5. სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ განმარტა, რომ მამკვიდრებლის ნაკვეთში ვენახი მის სიცოცხლეში აჩეხა, გარდაცვალებამდე 3-4 წლით ადრე; კაკალი, თხილი და კარალიოკი დარგო მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 2 წლის შემდეგ, დაახლოებით 2009-2010 წლებში (იხ. 07.03.2018წ. სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმი 16:12:01-16:13:38სთ, 16:22:47სთ); ხოლო, მისი სახლიდან მაგიდა, სკამები და სხვა ნივთები 2012 წელს გადაიტანა დამხმარე ნაგებობაში (სარაია) მას შემდეგ, რაც პირველმა მოპასუხემ გაასხვისა სადავო ქონება. მიწის ნაკვეთი, სადაც დამხმარე ნაგებობა დგას, არავის საკუთრებაში არ არის რეგისტრირებული (იხ. 07.03.2018წ. სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმი 16:23:33-16:25:55სთ, 16:27:51სთ).
8. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით, ასევე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლით და სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მოსარჩელის მიერ გაკეთებული განმარტებების საფუძველზე, დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მამკვიდრებლის სამკვიდრო ქონებას ამ უკანასკნელის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში არ დაუფლებია, არამედ მასზე ფაქტობრივი ფლობა განახორციელა მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ორი წლის შემდეგ.
9. სააპელაციო პალატის მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხული პირების ჩვენებები მაშინ, როდესაც მათ მოსარჩელის მიერ ქონების დაუფლების ზუსტი დრო არ მიუთითებიათ, სსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად, არ წარმოადგენს სარჩელში აღნიშნული ფაქტების დამადასტურებელ სათანადო მტკიცებულებას.
10. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2012 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულებით მამკვიდრებლის დას უძრავი ქონებიდან მოსარჩელის წილი არ განუკარგავს.
11. სააპელაციო პალატამ მოიხმო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1484-ე მუხლის პირველი ნაწილი და განმარტა, რომ მოსარჩელეს არ წარუდგენია პირველი მოპასუხის მითითების საწინააღდეგო მტკიცებულება, რომ მამკვიდრებლის დას სამკვიდრო აქტივი არ დარჩენია. გარდა ამისა, ვინაიდან არ დადასტურდა მოსარჩელის ქონების მამკვიდრებლის დის მიერ განკარგვის ფაქტი, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ამ უკანასკნელის უფლებამონაცვლედ პირველი მოპასუხის აღიარების საფუძველი.
12. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებების გაუქმება მოითხოვა.
13. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:
13.1. სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი და არ იხელმძღვანელა 2014 წელს მიღებული გადაწყვეტილებით, რომლითაც დადგენილ იქნა მთელი რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, მათ შორის, მოსარჩელისა და მისი ძმის მიერ მამკვიდრებლის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლების ფაქტი;
13.2. სასამართლომ სამართლებრივი შეფასება არ მისცა პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებს და დაეყრდნო მხოლოდ პირველი მოპასუხის ახსნა-განმარტებას. ამასთან, შეზღუდა მოსარჩელე და არ მისცა უფლება თავი ადვოკატის მეშვეობით დაეცვა;
13.3. სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ მამკვიდრებლის დაკრძალვის ხარჯები მოსარჩელემ და მისმა ოჯახის წევრებმა გაიღეს. ასევე, იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე და მისი ძმა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ ხშირად ჩადიოდნენ ქ. ვანში და ფლობდნენ საცხოვრებელი სახლის გასაღებს, სარგებლოდნენ ქონებით. იმ დროისათვის მათ სხვა საცხოვრებელი არ გააჩნდათ. მოსარჩელის მამიდა კი სხვაგან ცხოვრობდა და სამკვიდრო ქონებასთან არანაირი კავშირი არ ჰქონდა;
13.4. მამკვიდრებლის სიცოცხლეში გაასუფთავეს ეზო გამხმარი ვაზის ძირებისგან, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ გააშენეს ხეხილი, თხილის ბაღი, ააშენეს კაპიტალური საპირფარეშო, მოსარჩელის მამის მიერ აშენებულ ჭას გაუკეთეს რესტავრაცია, გააკეთეს რკინის ჭიშკარი და ღობე, რაც მოწმეებმაც დაადასტურეს.
14. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 29 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
15. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.
16. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
18. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
19. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ წარმოუდგენია.
20. კასატორი დავობს, რომ სასამართლომ არასათანადოდ შეაფასა საქმეზე დაკითხული მოწმეების ჩვენებები. ასევე, არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი და არ გაითვალისწინა 2014 წლის გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. კასატორის მტკიცებით, იგი ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლა მამკვიდრებლის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას.
21. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ პრეტენზიებს.
22. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები, თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია: ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ.
23. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმით განსაზღვრული ფაქტები საპროცესო სამართალში პრეიუდიციულ ფაქტებად მოიხსენება, რომელთა მნიშვნელობას განსაზღვრავს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომელიც გამოტანილია იმავე მხარეების მიმართ. პრეიუდიციულ ფაქტებში იგულისხმება ისეთი იურიდიულად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლითაც განსაზღვრულია მხარეთა მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობით გათვალისწინებული უფლებები და ვალდებულებები, რაც საფუძვლად დაედო გადაწყვეტილების გამოტანას. ანუ, სავალდებულო ძალის მქონედ მიიჩნევა არა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი უკლებლივ ყველა გარემოება, არამედ მხოლოდ ისინი, რომლებსაც ამ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი ემყარება. ამდენად, ფაქტების პრეიუდიციულობის შემოწმების დროს მნიშვნელობა ენიჭება არა მარტო იმ პროცესუალურ-სამართლებრივ კრიტერიუმებს, რომლითაც განისაზღვრება კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ფორმალური მოთხოვნები (კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ), არამედ ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების შინაარსს (რომელი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზეც იქნა მიღებული გადაწყვეტილება) (იხ. სუსგ საქმე №ას-827-791-2014, 13 ნოემბერი, 2015 წელი).
24. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარდგენილია ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 11.11.2014წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწვეტილება, რომელიც გამოტანილია მ. ნ-ის მიერ მამკვიდრებლის დისა და მეორე მოპასუხის მიმართ აღძრულ სარჩელზე (იხ. ტ. I, ს.ფ. 68-94). აღნიშნული გადაწყვეტილებით დადგენილ იქნა ფაქტობრივი გარემოება, რომ მ. ნ-ლი არის მამკვიდრებლის მეორე რიგის მემკვიდრე, რომელმაც ფაქტობრივი ფლობით მიიღო სამკვიდრო ქონება. თუმცა, გარდა იმისა, რომ წინამდებარე საქმეში იგივე მხარეები არ მონაწილეობენ, ამ გადაწყვეტილებით არ დადგენილა ფაქტობრივი გარემოება მოსარჩელის მიერ მამკვიდრებლის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების შესახებ.
25. შესაბამისად, კასატორის პრეტენზია პრეიუდიციულ ფაქტებთან დაკავშირებით დაუსაბუთებელია, ვინაიდან ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება ასეთ ფაქტებს არ შეიცავს.
26. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. არამედ, სასამართლო მტკიცებულებებს აფასებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.
27. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, მოწმის ჩვენება მტკიცებულების ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. ამ მტკიცებულების თავისებურება იმაში მდგომარეობს, რომ მოწმის ჩვენებას, უმეტესად, მოვლენის თვითმხილველი, უშუალო მონაწილე აყალიბებს. შესაბამისად, მოწმის ჩვენების მიღებისას სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს ყველა იმ ობიექტური თუ სუბიექტური ფაქტორით, რაც ამ მტკიცებულების იურიდიულ ბუნებას ახლავს, მათ შორისაა მოწმის, როგორც სუბიექტის დამოუკიდებლობა მხარეთა შორის სადავო ფაქტებისა და მოვლენების მიმართ. სწორედ ამ კრიტერიუმებით განისაზღვრება ჩვენებაში გადმოცემული ფაქტების იურიდიული სანდოობა (იხ. სუსგ საქმე №ას-1215-2018, 29 მარტი, 2019 წელი).
28. განსახილველ შემთხვევაში პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხულ მოწმეებს არ მიუთითებიათ მოსარჩელის მიერ სამკვიდროს დაუფლების კონკრეტული თარიღი. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოში საქმის მთავარ სხდომაზე განხილვისას მოსარჩელემ თავად განმარტა, რომ მამკვიდრებლის კუთვნილ ნაკვეთში ვენახი მის სიცოცხლეში, გარდაცვალებამდე 3-4 წლით ადრე აჩეხა; კაკალი, თხილი და კარალიოკი დარგო მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან ორი წლის შემდეგ, დაახლოებით 2009-2010 წლებში; ხოლო მაგიდა, სკამები და სხვა ნივთები დამხმარე ნაგებობაში, რომელიც არარეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობს, 2012 წელს, პირველი მოპასუხის მიერ სადავო ქონების გასხვისების შემდგომ გადაიტანა (იხ. წინამდებარე განჩინების 7.5. პუნქტი).
29. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის პრეტენზიას მოწმეთა ჩვენებების არასათანადოდ შეფასებასთან დაკავშირებით და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ წინამდებარე საქმეში მოწმეთა ჩვენება და მხარის ახსნა-განმარტება, სხვა სათანადო მტკიცებულების არარსებობის პირობებში, არ წარმოადგენს იმ ფაქტობრივი გარემოების დამადასტურებელ საკმარის მტკიცებულებას, რომ მოსარჩელე მამკვიდრებლის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას სამკვიდროს გახსნის დღიდან 6 თვის ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლა (სსკ-ის 1424-ე მუხლი).
30. საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება კასატორის მითითებას, რომ სასამართლომ არ მისცა უფლების ადვოკატის მეშვეობით დაცვის საშუალება, ვინაიდან ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში 2017 წლის 20 დეკემბერს გამართული სასამართლო სხდომა მოსარჩელის შუამდგომლობით სწორედ ამ საფუძვლით გადაიდო, თუმცა აღნიშნულის შემდგომ 2018 წლის 07 მარტს გამართულ სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელე კვლავ ადვოკატის გარეშე გამოცხადდა.
31. ამრიგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.
32. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით; ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
33. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ., სუსგ საქმე №ას-909-867-2013, 10 აპრილი, 2014 წელი; №ას-1045-985-2015, 01 აპრილი, 2016 წელი; №ას-773-740-2016, 08 მაისი, 2017 წელი; №ას-1133-1089-2016, 18 ოქტომბერი, 2017 წელი, სადაც განმარტებულია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების სამართლებრივი წინაპირობები), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.
34. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
35. კასატორი „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. ი. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;
2. ი. ნ-ლი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ბ. ალავიძე
