საქმე №ას-1169-2022 17 ნოემბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქოსაქმეთაპალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი, მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ. ჯ-ლი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. მ-ლი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ნ. ჯ-მა (შემდეგში: მოსარჩელე ან აპელანტი ან კასატორი) სარჩელი აღძრა ლ. მ-ის (შემდეგში: მოპასუხე ან მოწინაღმდეგე მხარე) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხისათვის მატერიალური ზიანის - 1 101.9 აშშ დოლარისა და 7 260 ევროს, ხოლო მორალური ზიანის - 7260 ევროს დაკისრება.

2. სარჩელი დაფუძნებულია შემდეგ გარემოებებზე: მოსარჩელემ ზედა ყბის მარცხენა მხარის მე-5 კბილის წკირის დასაბჟენად მიმართა სტომატოლოგიური კლინიკის ექიმს - მოპასუხეს, რომელმაც წკირის გაკეთებისთვის აუცილებელი გახადა ზედა უბნის მოუხსნელი ფაიფურის პროთეზის გაკეთება. მხარეთა შორის მოლაპარაკება იყო იაპონურ კბილებზე, რომლის ფასი 1000 ლარს შეადგენდა. მეორე დღეს კი, მოპასუხემ 1200 ლარი მოითხოვა. 1000 ლარი - ხიდობრივ პროთეზში, 200 ლარი კი - კბილების მოსამზადებლად. მოსარჩელე კბილების მომზადებისთვის მკურნალობის თანხას მოპასუხეს აძლევდა ნაღდი ანგარიშსწორებით, ეტაპობრივად - თავდაპირველად 50 ლარი, ხოლო მეორე დღეს 150 ლარი. სულ გადახდილი აქვს 1400 ლარი. მკურნალობა ჩატარდა უხარისხოდ, რის გამოც მოსარჩელეს ჰქონდა ძლიერი ტკივილი, ამის გამო იძულებული გახდა მიემართა სხვა ექიმებისთვის. აღმოჩნდა, რომ ტკივილის მიზეზი იყო ნაწილობრივ კბილების არხების დაბჟენა და ცუდად გაკეთებული პროთეზი. ხიდობრივი პროთეზის გაკეთების დროს აღმოჩნდა, რომ კბილების ცუდი დამუშავების გამო, პროთეზის ტარება არ შეიძლება და კბილები ამოსაღები იყო. ამ ინფორმაციამ მიაყენა მორალური ტრავმა. მოსარჩელემ მოითხოვა, რომ მოპასუხეს დაეკისროს ის მატერიალური ზიანი, რაც მიადგა არასწორი მკურნალობით და მორალური ზიანი, მიყენებული სულიერი ტრავმისთვის.

3. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი ცნო 82 ლარის ნაწილში. დანარჩენ ნაწილში კი - სარჩელი არ ცნო და მოთხოვნის გამომრიცხავ შესაგებელში მიუთითა, რომ მოსარჩელე ვერ ადასტურებს ზიანის ფაქტს, ასევე, მიზეზობრივი კავშირის არსებობას მოპასუხის ქმედებასა და მოსარჩელისთვის შესაძლო ზიანის მიყენებას შორის.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 82 ლარის ანაზღაურება; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

5. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დაფუძნებულია იმ მოტივზე, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მოპასუხე მკურნალი ექიმის მხრიდან პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო ისეთი სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებების განხორციელება, რაც განაპირობებდა ზიანის ანაზღაურებისთვის სამოქალაქო კანონმდებლობით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობას.

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 აპრილის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე პირველი ინსტანციის სასაამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის უარყოფის შესახებ.

8. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

9. მოსარჩელემ 2016 წლის სექტემბერში მიმართა სტომატოლოგს - მოპასუხეს, რომლისგანაც მიიღო სტომატოლოგიური მომსახურება.

10. საქმეში წარმოდგენილი ხელწერილის თანახმად, მოსარჩელემ მოპასუხეს დეპულპაციისა და დაბჟენის პროცედურისთვის გადაუხადა 2016 წლის 19 სექტემბერს 50 ლარი, ხოლო 2016 წლის 20 სექტემბერს - 150 ლარი, სულ 200 ლარი.

11. 2016 წლის 12 ოქტომბერს მოპასუხის მიერ დადასტურებული ხელწერილის თანახმად, „ჯ-ლი ნ-ამ გადაიხადა 1000 ლარი, ვალი გასტუმრებული აქვს“. აღნიშნულ მტკიცებულებასთან დაკავშირებით, მოპასუხემ განმარტა, რომ დავის წარმოშობამდე მხარეები ერთმანეთთან კეთილმეგობრულ ურთიერთობებში იმყოფებოდნენ და ხელწერილში მითითებული თანხა სხვა სამართლებრივი (სესხის) ურთიერთობებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების დასტურია, რასაც ამტკიცებს ხელწერილის ის შინაარსი, რომ „ვალი“ იქნა „გასტუმრებული“. საპირისპირო მტკიცება მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია. უდავოა, რომ მოსარჩელე მოპასუხისაგან მიღებული სტომატოლოგიური მომსახურების პარალელურად, ასევე მიმართავდა სხვა სტომატოლოგიურ კლინიკებს (იხ: 18.01.2017 წლის ექსპერტიზის დასკვნის სამოტივაციო ნაწილი).

12. 2017 წლის 18 იანვრის სამედიცინო ექსპერტიზის თანახმად, „ხიდისებრი პროთეზის“ საყრდენი კბილები თერაპიულად ხარისხიანად არის მომზადებული. მეტალოკერამიკული კბილების ესთეტიკური მხარე მოიცავს არაარსებით ნაკლოვანებებს, რომელთა გამოსწორება ადვილი და მარტივია. კლინიკური და ფუნქციონალური გამოკვლევისას აღინიშნება შემდეგი ნაკლოვანებები: 1) ზეწოლა 1.2, 1.1, 2.5, 2.6 კბილების ყელის მიდამოში, რაც აღიზიანებს ღრძილს და იგი ამჟამად ანთებითია; 2) საოკლუზიო შეხება არ არის 1.2, 1.3, 1.4, 1.5 კბილების მიდამოში; 3) თანკბილვის სიმაღლე უნდა აიწიოს 1-1,5 მმ-ით; 4) შეინიშნება ფონეტიკური ხასიათის დარღვევებიც - პაციენტს უჭირს ზოგიერთი ბგერის (ჩ, ც, მ) გამოთქმა. შესრულებული სამუშაოს (ხიდისებრი პროთეზები) ძირითადი ნაკლია არათანაბარი ოკლუზიური დატვირთვა საყრდენ კბილებზე, რის შედეგადაც ღეჭვითი ზეწოლა ასევე არათანაბრად გადანაწილდება მათზე. მომავალში ეს ფაქტორი აუცილებლად გამოიწვევს საყრდენი კბილების ფუნქციონალურ გადატვირთვას და დაკარგვას. ამიტომ მიზანშეწონილია გაკეთდეს ოკლუზიის ნორმალიზაცია...“

13. 2018 წლის 07 მაისის სამედიცინო ექსპერტიზის თანახმად, მოსარჩელის ზედა ყბაზე აღენიშნება 7 კბილი 1.3, 1.1, 2.1, 2.3, 2.5, 2.6, 2.7, რომლებიც დამუშავებული აქვს ფაიფურის ხიდისებური პროთეზისათვის. აღნიშნული კბილები არადამაკმაყოფილებლადაა დამუშავებული. აღინიშნება მანიპულაციის ჩატარების ხარვეზები. კერძოდ, 1.3, 1.1, 2.1 და 2.3 კბილების ფესვები დამუშავებულია და შევსებულია არასრულფასოვნად. კბილში 2.3 ანკერული წკირი არასწორად დგას და ამ კბილთა (2.5, 2.6, 2.7) გვირგვინოვანი ნაწილი, ასევე, არადამაკმაყოფილებლადაა დამუშავებული. აღნიშნული ხარვეზის გამო, ზემოთ აღნიშნული კბილების ფუნქცია დაკარგულია და მათზე ხიდისებური კონსტრუქციის დამზადება შეუძლებელია. შესაბამისად, მათი გამოყენება ორთოპედიული კონსტრუქციის საყრდენად (მოუხსნელი კონსტრუქციისათვის) შეუძლებელია.

14. იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელემ (პაციენტი) მოითხოვა არასწორი მკურნალობის შედეგად ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, ასევე, შემდგომი მკურნალობისათვის საჭირო ხარჯის მოპასუხისათვის (ექიმი) დაკისრება, იმ საფუძვლით, რომ გაეწია არასათანადო სამედიცინო მომსახურება, რაც გამოიხატა არასწორ მკურნალობაში, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო სამართლებრივი ურთიერთობა დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარეობს, რაც სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს და იგი არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება.

15. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში - სსკ-ის) 992-ე მუხლის თანახმად, პირი რომელიც სხვა პირს განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.

16. სამედიცინო შეცდომით მოქალაქის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების გამო, სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხიმგებლობის წარმოშობის პირობები იგივეა, როგორც ყველა დელიქტურ ვალდებულებებში: ზიანი, მართლწინააღმდეგობა, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი. თითოეული ამ კომპონენტის თავისებურება სამედიცინო საქმიანობის ხასიათით განისაზღვრება. ამავე პირობების არსებობას მოითხოვს სსკ-ის 1007-ე მუხლი, რომლის ძალითაც სამედიცინო დაწესებულებაში მკურნალობისას (ოპერაციის ან არასწორი დიაგნოზით დამდგარი შედეგი და სხვა) პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საერთო საფუძვლებით. მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს ზიანის არსებობის ფაქტი, ხოლო ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ დაამტკიცებს, რომ ზიანის დადგომაში მას ბრალი არ მიუძღვის. ნორმის მიზნიდან გამომდინარე, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებად მიიჩნევა სამედიცინო დაწესებულების მიერ არასწორად განხორციელებული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა, რამაც გამოიწვია ზიანი. ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისათვის აუცილებელია დადგინდეს საექიმო შეცდომა.

17. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ო“ ქვეპუნქტის თანახმად მცდარ სამედიცინო ქმედებად განმარტებულია ექიმის მიერ უნებლიედ, პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარება, რაც მიყენებული ზიანის უშუალო მიზეზი გახდა. კანონის აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარეობს, რომ ექიმის მიერ პაციენტისათვის ზიანის მიყენება არ უნდა იყოს წინასწარ განზრახული, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ქმედება არ მოექცევა „ჯანმრთელობის შესახებ“ საქართველოს კანონში მოცემული მცდარი სამედიცინო ქმედების ფარგლებში.

18. შესაბამისად, პაციენტისათვის მიყენებული ზიანის შემთხვევებში, საკმარისია, დადგინდეს ექიმის გაუფრთხილებლობა, რაც გულისხმობს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების აუცილებელი გულისხმიერებისა და ყურადღების გარეშე განხორციელებას.

19. გულისხმიერებასა და ყურადღებიანობაში იგულისხმება ექიმის მიერ საჭირო სამედიცინო მოქმედებების ზედმიწევნით ხარისხიანად, აღიარებული სამედიცინო სტანდარტების შესაბამისად შესრულება.

20. ამასთან, მკურნალობის შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება დაკმაყოფილდეს, თუკი პირისათვის მიყენებული ზიანი გამოწვეულია უშუალოდ მცდარი სამედიცინო მოქმედებით, ანუ გამოკვეთილია მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. ზიანის მიმყენებლის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება მოიცავს არა მარტო მის აქტიურ მოქმედებებს, არამედ უმოქმედობასაც.

21. ამასთან, დელიქტიდან გამომდინარე სამოქალაქოსამართლებრივ პასუხისმგებლობას ახასიათებს ზიანის მიმყენებლის ბრალეულობის პრეზუმციის პრინციპი, შესაბამისად, მტკიცების ტვირთის განაწილება მხარეთა შორის შემდეგნაირად ხდება: დაზარალებული მიმართავს რა სასამართლოს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით ვალდებულია დაამტკიცოს მისთვის ზიანის არსებობის ფაქტი, ასევე, მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ზიანის მიმყენებლის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის. ზიანის მიმყენებელმა, თავის მხრივ, უნდა დაამტკიცოს მის ქმედებაში მართლწინააღმდეგობის და ბრალის არარსებობა.

22. განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენდა იმ გარემოების დადგენა, პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გართულება რამდენად გამოიწვია მოპასუხის მიერ ჩატარებულმა სტომატოლოგიურმა მომსახურებამ. მოპასუხე უარყოფს პროთეზირებასთან დაკავშირებული მომსახურების გაწევას და განმარტავს, რომ მან მოსარჩელეს, სტომატოლოგიური მომსახურების ფარგლებში, მხოლოდ სადავო კბილები დაუბჟინა. რაც შეეხება ფაიფურის ხიდისებური პროთეზირების ფარგლებში განხორციელებულ მომსახურებას/მკურნალობას, იგი მის მიერ არ ყოფილა გაწეული და შესაბამისად, არ წარმოადგენს პასუხისმგებელ სუბიექტს.

23. სადავო არ არის ის გარემოება, რომ გარდა იმ სტომატოლოგიური კლინიკისა, სადაც მოპასუხემ მომსახურება გაუწია მოსარჩელეს, პაციენტს მკურნალობა ჩაუტარდა რამდენიმე სტომატოლოგიურ კლინიკაში; 2018 წლის 07 მაისის ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, მოსარჩელე პერიოდულად მიმართავდა სხვა სტომატოლოგიურ კლინიკებს, სადაც სპეციალისტები სიტყვიერად განუმარტავდნენ, რომ ჰქონდა ღრძილების ანთება, რომ მისი ხიდისებული პროთეზისთვის მომზადებული საყრდენი კბილები იყო არასწორად დამუშავებული, იყო ზომაზე მეტად დაქლიბული და აღნიშნული იწვევდა მის ჩივილებს (მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სხვა კლინიკებში აღნიშნული ვიზიტები დოკუმენტურად არ გაფორმებულა). ამის შემდეგ, 2017 წლის გაზაფხულზე მოსარჩელემ მიმართა ----- სახელობის სტომატოლოგიურ კლინიკას, სადაც განუმარტეს, რომ ტკივილს იწვევდა მისი კბილების არხების ბოლომდე დაბჟენილობა, აღნიშნულ კლინიკაში მოსარჩელემ ჩაიტარა დროებითი ხიდისებური პროთეზის ჩასმა, რის შემდეგაც ჩივილები მოეხსნა.

24. 2017 წლის 18 იანვრის სამედიცინო ექსპერტიზის საფუძველზე, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ „ხიდისებრი პროთეზის“ საყრდენი კბილები თერაპიულად ხარისხიანად არის მომზადებული. მეტალოკერამიკული კბილების ესთეტიკური მხარე მოიცავს არაარსებით ნაკლოვანებებს, რომელთა გამოსწორება ადვილი და მარტივია. შესაბამისად, გასაზიარებელია მოპასუხის შედავება, რომ მას კბილების დაბჟენის ნაწილში არ დაუშვია იმგვარი საექიმო შეცდომა, რასაც სარჩელში მითითებული ზიანის გამოწვევა შეეძლო.

25. რაც შეეხება პროთეზირებას, მოპასუხის მხრიდან ზემოაღნიშნული შედავების პირობებში, მოსარჩელეს წარმოეშვა იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ 2017 წლის 18 იანვრისა და 2017 წლის 07 მაისის ექსპერტიზის დასკვნებში მითითებული გადაცდომები მოპასუხის მიერ არის განხორციელებული, თუმცა მოსარჩელემ ასეთი მტკიცებულებები (პაციენტის სამედიცინო ისტორია და სხვ.) სასამართლოს ვერ წარუდგინა.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა მოპასუხე მკურნალი ექიმის მხრიდან პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო ისეთი სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებების განხორციელების ფაქტი, რაც განაპირობებდა ზიანის ანაზღაურებისთვის სამოქალაქო კანონმდებლობით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობას - არ დასტურდება მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის მიერ განხორციელებულ სამკურნალო ღონისძიებებსა (კბილების დაბჟენა) და ექსპერტიზის დასკვნებში მითითებულ შედეგს შორის, რაც სარჩელის უარყოფის საფუძველია.

27. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება საკასაციო საჩივრით გასაჩივრდა მოსარჩელის მიერ. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება. კასატორი მიუთითებს, რომ მხარეთა შორის მოლაპარაკება იყო იაპონურ კბილებზე, რომლის ფასი 1000 ლარს შეადგენდა. მეორე დღეს კი, მოპასუხემ 1200 ლარი მოითხოვა. 1000 ლარი - ხიდობრივ პროთეზში, 200 ლარი - კბილების მოსამზადებლად. მოსარჩელე კბილების მომზადებისთვის მკურნალობის თანხას მოპასუხეს აძლევდა ნაღდი ანგარიშსწორებით, ეტაპობრივად - თავდაპირველად 50 ლარი, ხოლო მეორე დღეს 150 ლარი. ექიმმა გადახდილი ფული თავისთვის დაიტოვა და ტექნიკოსს დაურეკა, რომ 1000 ლარიანი კი არა 800 ლარიანი კბილები გაეკეთებინა, რომლებსაც უკრაინული ეწოდებოდა. მოსარჩელემ ვერ მოახერეხა სხვა ექიმთან გადასვლა, რადგან კბილები ჰქოდა გაქლიბული. მოსარჩელემ სხვა სტომატოლოგიას მიმართა ------ ქუჩაზე, რომ დაედგინა თუ რას ნიშნავდა უკრაინული 800 ლარიანი კბილები, საიდანაც შეიტყო რომ არსებობს მხოლოდ მაღალი და დაბალი ხარისხის მასალა, მათგან 1000 ლარიანი ყველაზე დაბალი ხარისხისაა. შესაბამისად, კასატორი მიიჩნევს, რომ მას მოპასუხე ექიმი პირველივე დღიდან ატყუებდა.

28. კასატორი აღნიშნავს, რომ მოპასუხეს ანკეტა არ გაუხსნია, რის გამოც, მოსარჩელემ ვერ წარადგინა მტკიცებულება - მკურნალობის ჩანაწერები, პაციენტის ისტორია. ასეთი ისტორიის გახსნა მოპასუხის ინტერესებში არ შედიოდა. თუმცა, კასატორს აქვს მოპასუხის მიერ დაწერილი ხელწერილი ფულის მიღებაზე პროთეზირებისთვის კბილების დამუშავებაზე, პროთეზის გაკეთებაზე. ამასთან, მოსარჩელეს აქვს ანკეტები ------ კლინიკაში, სადაც მოპასუხის მიერ ცუდად დამუშავებულ კბილებს მკურნალობდა. ექიმი გ. ძ-უა სხვა საქმეში წარდგენილ შესაგებელში უთითებდა, რომ კბლები ზომაზე მეტად იყო დაქლიბული, მაგრამ მათი დაგრძელება შეუძლებელი იყო ანთების გამო

29. კასატორი უარყოფს, რომ პარალელურად მკურნალობდა სხვადასხვა კლინიკებში. მისი მოსაზრებით, პარალელური მკურნალობა შეუძლებელია, სხვა საკითხია გამოკვლევის ჩატარება, რათა დადგინდეს მდგომარეობა. კასატორი აღნიშნავს, რომ 2017 წლის ექპერტიზის დასკვნის შემდეგ დაიწყო პროთეზით გაჩენილი ანთების მკურნალობა ----- კლინიკაში. მკურნალობის დასრულების შემდეგ, რადგან კვლავ სტკიოდა კბილი გადაუღეს სურათი და დაადგინეს, რომ ტკივილების მიზეზია მარჯვენა პირველი კბილის არასწორად დამუშავება. ამ კბილის მკურნალობა დაიწყო ექიმმა თ-ამ. ტკივილები არ გაქრა, რის გამოც, ამ უკანასკნელმა გაუშვა სხვა ექიმთან, რომელმაც დაუბჟინა ბოლო კბილის არხი.

30. კასატორი უარყოფს, რომ პროთეზები კარგადაა გაკეთებული და აღნიშნავს, რომ ექსპერტიზის დასკვნაში იმაზე მითითება, რომ თუ პროთეზი არ შეიცვალა ის გამოწვევს კბილების დაკარგვას, ვერ ჩაითვლება კარგ პროთეზად. ამასობაში, კასატორმა სავალდებულო ღრძილების მკურნალობა გაიარა.

31. კასატორი აღნიშნავს, რომ მას უარს ეუბნებოდნენ მოუხსნელი პროთეზის გაკეთებაზე სხვადასხვა მიზეზით (შვებულებაში გასვლა), თუმცა, სინამდვილეში, კასატორის კბილები აღარ იყო ვარგისი პროტეზირებისთვის. კასატორმა მიმართა ექიმ გ. ძ-ას, რომელმაც კასატორს უთხრა, რომ ზოგიერთ ადამიანს ბუნებრივად აქვს პატარა კბილები. მის მიერ გაკეთებულმა პროთეზებმა 2 თვეს გაუძლო, შემდეგ ჩამოვარდა. ამის შემდეგ მოსარჩელეს ექიმმა - გ. ძ-მ უთხრა რომ კბილები ამოსაღები აქვს. ანალოგიურად ურჩიეს მოსარჩელეს სხვა ექიმებმაც, რის შემდგომაც, კასატორმა ექსპერტიზას მიმართა, სადაც იგივე პასუხი გაეცა შეკითხვას.

32. კასატორი უარყოფს, რომ მას ----- კლინიკაში ჩაუტარდა დროებითი ხიდისებური პროთეზის ჩასმა. ასეთი დოკუმენტი არ არსებობს, მხოლოდ ექსპერტიზის დასკვნაში წერია, რომ დროებითი ხიდისებური პროთეზი გაკეთებული აქვს მოსარჩელეს სხვა კლინიკაში. კასატორი აღნიშნავს, რომ ეს იყო გ, ძ-ან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

33. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

34. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

35. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ, რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს.

36. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურდა, კერძოდ, არასწორი მკურნალობის შედეგად მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება სსკ-ის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 1007-ე (სამედიცინო დაწესებულებაში მკურნალობისას (ქირურგიული ოპერაციის ან არასწორი დიაგნოზით დამდგარი შედეგი და სხვ.) პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საერთო საფუძვლებით. ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ დაამტკიცებს, რომ ზიანის დადგომაში მას ბრალი არ მიუძღვის), და 413.2 (სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში, დაზარალებულს შეუძლია, მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

37. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამედიცინო შეცდომით მოქალაქის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების გამო სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის წარმოშობის პირობები იგივეა, როგორც ყველა დელიქტურ ვალდებულებებში: ზიანი, მართლწინააღმდეგობა, ბრალი და მიზეზობრივი კავშირი [სსკ-ის 992-ე მუხლი]. დასახელებული თითოეული კომპონენტის თავისებურება სამედიცინო საქმიანობის ხასიათით განისაზღვრება. თითოეული ამ კომპონენტის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ექიმის ან სამედიცინო დაწესებულების მიმართ პაციენტს შეიძლება წარმოეშვას, როგორც ხელშეკრულებიდან, ასევე დელიქტური ნორმებიდან. შეიძლება ექიმს იმ შემთხვევაშიც დაეკისროს პასუხისმგებლობა თუ, მას რაიმე ხელშეკრულება არ გაუფორმებია პაციენტთან, გამომდინარე იქიდან, რომ მკურნალობის დაწყებით ექიმისათვის და არასამედიცინო (დამხმარე) პერსონალისათვისაც წარმოიშობა ვალდებულება, კანონით დადგენილ ფარგლებში დაიცვან და შეინარჩუნონ პაციენტის ჯანმრთელობა. ექიმის მიერ ჩატარებული მცდარი მკურნალობა, როგორც წესი, ხელშეკრულების დარღვევაც არის და დელიქტიც. მოთხოვნის ორივე საფუძველი თანაბარია და შესაბამისად, მოთხოვნის დაფუძნება ორივე საფუძველზე ერთდროულად არის შესაძლებელი.

38. ამასთან, დელიქტური ზიანის ანაზღაურების დაკისრებისას გამოიყენება სახელშეკრულებო ზიანის მომწესრიგებელი ნორმები. სახელშეკრულებო სამართლის მომწესრიგებელი ნორმები სპეციფიკურია და არეგულირებს ვალდებულებით ურთიერთობას სახელშეკრულებო თავისებურებათა გათვალისწინებით. თუმცა, განსხვავებულ შესაძლებლობას გვაძლევს სსკ-ის 326-ე მუხლი, რომლის ძალითაც წესები სახელშეკრულებო ვალდებულების შესახებ გამოიყენება ასევე სხვა არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა მიმართ, თუკი ვალდებულების ხასიათიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს. მითითებული ნორმა წარმატებულადაა გამოყენებული სასამართლო პრაქტიკაში პერსონალისა და სამედიცინო დაწესებულების მიერ პაციენტის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად წარმოშობილი დავების სამართლებრივი კვალიფიკაციისას. აღნიშნული ვალდებულება წარმოიშობა დაზარალებულის აბსოლუტური სუბიექტური სამოქალაქო უფლებების დარღვევის შედეგად, ატარებს არასახელშეკრულებო ხასიათს და მიმართულია მიყენებული ქონებრივი ან მორალური ზიანის ანაზღაურებისაკენ.

39. დელიქტური სამართალურთიერთობიდან წარმოშობილი დავების განხილვისას საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა შემდეგი: სსკ-ის 992-ე მუხლის თანახმად, პირს ზიანის ანაზღაურება ეკისრება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები, კერძოდ, თუ სახეზეა ზიანი, ზიანი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის. მართლსაწინააღმდეგო ქმედებად მიიჩნევა სამედიცინო დაწესებულების მიერ არასწორად განხორციელებული დიაგნოსტიკა და მკურნალობა, რამაც გამოიწვია ზიანი (სუსგ-ები №ას-1124-1044-2017, 30.07.2018წ.; Nას-№ას-260-244-2014, 28 მაისი, 2014წ.). სამედიცინო მუშაკის ქცევის, როგორც მართლსაწინააღმდეგო ქცევის კვალიფიკაციისას, აუცილებელია არასათანადო სამედიცინო დახმარების აღმოჩენის ფაქტის დადგენა.

40. რაც შეეხება მიზეზშედეგობრივ კავშირს, მკურნალობის შედეგად გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება დაკმაყოფილდეს, თუკი პირისათვის მიყენებული ზიანი გამოწვეულია უშუალოდ მცდარი სამედიცინო მოქმედებით, ანუ გამოკვეთილია მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. ის გარემოება, რომ ზიანი გამოიწვია სამედიცინო პერსონალის ქმედებამ, უტყუარად უნდა დადგინდეს. უშედეგო მკურნალობა ან მკურნალობის უარყოფითი შედეგი თავისთავად (უალტერნატივოდ) არ იწვევს სამედიცინო პერსონალის პასუხისმგებლობას. ზიანი გამოწვეული უნდა იყოს მკურნალობისას დაშვებული შეცდომებით, ანუ, თუ მკურნალობა სწორადაა წარმართული, თუნდაც, მას უარყოფითი შედეგი მოჰყვეს, არ იწვევს ექიმის პასუხისმგებლობას (შდრ: სუსგ-ები №ას-600-2021, 22 ივნისი, 2022წ.; №ას-1046-966-2017, 20.07.2018წ.; №260-244-11, 27.06.2011წ.; №ას-1800-2019, 20.02.2020წ.). თავის მხრივ, „მცდარი საექიმო ქმედების“ განმარტება მოცემულია ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ო“ ქვეპუნქტში და გულისხმობს ექიმის მიერ უნებლიედ პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებებს, რაც მიყენებული ზიანის უშუალო მიზეზი გახდა. საექიმო შეცდომად მიიჩნევა ექიმის მიერ საზოგადოდ აღიარებული სამედიცინო და ეთიკური სტანდარტების, კანონმდებლობით განსაზღვრული წესების დარღვევა, რამაც განაპირობა პაციენტის შეუსაბამო სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებები, რაც, თავის მხრივ, პაციენტისათვის ზიანის მიყენების უშუალო მიზეზი გახდა. ექიმს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ პაციენტს მართლზომიერად და უშეცდომოდ უმკურნალეს, იგი პასუხს აგებს არასწორ მკურნალობაზე და მხოლოდ ასეთი მკურნალობის თანმდევ უარყოფით შედეგზე. ამდენად, ექიმის პასუხისმგებლობის საფუძველი არის არა მკურნალობის უარყოფითი შედეგი, არამედ სამედიცინო სტანდარტებიდან გადახვევა (შდრ. სუსგ №1268-1526-09, 25.05.2010წ.).

41. ერთ-ერთ საქმეში მოსარჩელემ 100 000 ლარის დაკისრების შესახებ მოთხოვნა მისთვის გაწეულ არაკვალიფიციურ, არაკომპეტენტურ მკურნალობას და ამით გამოწვეულ ტანჯვას დაუკავშირა. კერძოდ, განმარტა, რომ განიცდიდა გაუსაძლის ტკივილებს, რაც გამოწვეული იყო კლინიკაში ჩატარებული მკურნალობით (შარდსაწვეთი სტენტის ჩადგმის ხანგრძლივობით). საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, რომლის თანახმად, პაციენტს აღენიშნებოდა სხვადასხვაგვარი ჩივილები, მხოლოდ პაციენტის განმარტება, რომ ის გაუსაძლისი ტკივილები, რომლითაც იგი იტანჯებოდა გამოწვეული იყო მის სხეულში სტენტის ჩადგმით, საკმარის გარემოებად არ იქნა მიჩნეული (შდრ: სუსგ №ას-111-111-2018, 11 მაისი, 2018 წელი, პპ:110, 111).

42. სსსკ-ის 992-ე მუხლის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია ბრალი, რაც იმას განაპირობებს, რომ სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობა უშუალოდ ზიანის მიმყენებელს უნდა დაეკისროს. დელიქტურ სამართალში აღიარებულია ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპი. პაციენტისათვის მიყენებული ზიანისას, როგორც წესი, ექიმის განზრახი ბრალი არ არსებობს. ასეთ შემთხვევებში, საკმარისია, დადგინდეს ექიმის გაუფრთხილებლობა, რაც გულისხმობს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების აუცილებელი გულისხმიერებისა და ყურადღების გარეშე განხორციელებას (გულისხმიერებასა და ყურადღებიანობაში იგულისხმება ექიმის მიერ საჭირო სამედიცინო მოქმედებების ზედმიწევნით ხარისხიანად, აღიარებული სამედიცინო სტანდარტების შესაბამისად შესრულება).

43. კასატორის მიერ აღძრული სარჩელის საგანია არასწორი მკურნალობით მიყენებული მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მან მოპასუხეს (სტომატოლოგი ექიმი) მე-5 კბილის წკირის დასაბჟენად მიმართა, რომელმაც წკირის გაკეთებისთვის აუცილებელი გახადა ზედა უბნის მოუხსნელი ფაიფურის პროთეზის გაკეთება. მკურნალობა ჩატარდა უხარისხოდ, რის გამოც, მოსარჩელეს ჰქონდა ძლიერი ტკივილი, ამის გამო იძულებული გახდა მიემართა სხვა ექიმებისთვის. აღმოჩნდა, რომ ტკივილის მიზეზი იყო ნაწილობრივ კბილების არხების დაბჟენა და ცუდად გაკეთებული პროთეზი. ხიდობრივი პროთეზის გაკეთების დროს აღმოჩნდა, რომ კბილების ცუდი დამუშავების გამო, პროთეზის ტარება არ შეიძლება და კბილები ამოსაღები იყო. ამ ინფორმაციამ მიაყენა მორალური და სულიერი ტრავმა (იხ., ამ განჩინების პ.2).

44. ამ კატეგორიის დავებში პაციენტს (მოსარჩელე) ეკისრება ფაქტების სრულყოფილად და დამაჯერებლად წარდგენისა და გაცხადების ვალდებულება. სამედიცინო დელიქტის, როგორც ზიანის დადგომის აუცილებელი წინაპირობის არსებობის მტკიცების ტვირთის შესახებ სპეციალურ მოწესრიგებას შეიცავს სსკ-ის 1007-ე მუხლი. ნორმის მეორე წინადადების შინაარსი პირდაპირ მიემართება მტკიცების პროცესს და განსაზღვრავს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციალურ წესს. ნორმის პირდაპირი მითითებით „ზიანის მიმყენებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ დაამტკიცებს, რომ ზიანის დადგომაში მას ბრალი არ მიუძღვის“, სამართლებრივ ურთიერთობაში ამოქმედებულია სამედიცინო მომსახურების გამწევის (ექიმის, ექთნის, სამედიცინო დაწესებულების და ა.შ.) მოქმედების ბრალეულობის პრეზუმფცია.

45. პრეზუმფციის დანიშნულება სამართალში იმის წინასწარ განსაზღვრას ემსახურება თუ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე, რომელი მხარისათვის უფრო ადვილი იქნება ობიქტურად დაამტკიცოს ესა თუ ის ფაქტი. პრეზუმფციის დაშვებით, კანონმდებელი, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეს, იცავს მტკიცების გადაულახავი ტვირთის დაკისრებისაგან და ამ მიზნით, აწესებს მტკიცების სტანდარტს. შესაბამისად, პრეზუმირდება, რომ პაციენტის ჯანმრთელობას ზიანი სამედიცინო დაწესებულების ბრალით მიადგა და საწინააღმდეგოს დადასტურება სამედიცინო დაწესებულების მტკიცების ტვირთია. მტკიცების ტვირთის განაწილების ეს წესი, არ ეწინააღმდეგება სსსკ-ის 102.1 მუხლით დადგენილ ქცევის წესს, რამდენადაც სსსკ-ით მოწესრიგებული მტკიცების ტვირთის განაწილების წესი უფრო პროცესუალური მნიშვნელობისაა. შესაბამისად, მოპასუხის ბრალი ივარაუდება, მანამ, სანამ მოპასუხე, საწინააღმდეგოს არ დაამტკიცებს. ექიმს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ პაციენტის მიმართ ჩატარდა მართლზომიერი და უშეცდომო მკურნალობა. თუ ექიმი სამედიცინო სტანდარტების შესაბამისად მოქმედებს, მაშინ ის არ არღვევს არც ერთ ვალდებულებას და ბრალი არ მიუძღვის. ექიმი პასუხს აგებს არასწორ მკურნალობაზე და მხოლოდ ასეთი მკურნალობის თანამდევ უარყოფით შედეგზე. ამით გარკვეულია მკურნალობის დროს დაშვებულ შეცდომასა და პაციენტისათვის მიყენებულ ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის აუცილებლობა. სამედიცინო ხასიათის შეცდომის შედეგად მიყენებული ზიანის კვლევისას, დაზარალებულის მტკიცების ტვირთია ზიანის დადგომა. მან აგრეთვე,უნდა ამტკიცოს დამდგარი ზიანის და მიზეზობრივი კავშირის არსებობა. მოპასუხე (ზიანის პრეზუმირებული მიმყენებელი) ამტკიცებს მართლწინააღმდეგობის და ბრალის არარსებობას (იხ., გაგუა ი. „მტკიცების ტვირთი არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურებისას“, ჟურ: „მართლმსაჯულება და კანონი“, 2021წ. N49(72) 21, გვ:75-78).

46. თუ პაციენტის განმარტებები არ დადასტურდება, მაშინ სამკურნალო შეცდომა პაციენტის მოთხოვნის საწინააღმდეგოდ, არ დამტკიცდება. ასევე, პაციენტმა უნდა წარმოადგინოს და დაამტკიცოს, რომ დამდგარი ზიანი ეფუძნება სამედიცინო დაწესებულების ვალდებულების დარღვევას (შდრ. სუსგ №ას-111-111-2018, 11.05.2018წ.). პაციენტის მიერ მხოლოდ ფაქტებზე მითითების ტვირთი არ წარმოადგენს სასურველი მატერიალურსამართლებრივი შედეგის მიღწევის წინაპირობას, აუცილებელია მითითებული ფაქტების მტკიცების ტვირთის რეალიზებაც.

47. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე არასწორი მკურნალობის გამო, ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენებაზე დავობს. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს იმ გარემოების დადგენა, პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გართულება რამდენად გამოიწვია მოპასუხის მიერ ჩატარებულმა სტომატოლოგიურმა მომსახურებამ. მოპასუხე უარყოფს პროთეზირებასთან დაკავშირებული მომსახურების გაწევას და განმარტავს, რომ მან მოსარჩელეს, სტომატოლოგიური მომსახურების ფარგლებში, მხოლოდ სადავო კბილები დაუბჟინა. რაც შეეხება ფაიფურის ხიდისებური პროთეზირების ფარგლებში განხორციელებულ მომსახურებას/მკურნალობას, იგი მის მიერ არ ყოფილა გაწეული და შესაბამისად, არ წარმოადგენს პასუხისმგებელ სუბიექტს.

48. კასატორი უარყოფს, რომ პარალელურად მკურნალობდა სხვადასხვა კლინიკებში -იხ., ამ გაჩინების პ. 29 - თუმცა ამავე პარაგრაფში კასატორის პრეტენზიაში მითითებულია, რომ 2017 წლის ექპერტიზის დასკვნის შემდეგ, მოსარჩელემ დაიწყო პროთეზით გაჩენილი ანთების მკურნალობა სხვა კლინიკაში. მკურნალობის დასრულების შემდეგ, რადგან კვლავ სტკიოდა კბილი გადაუღეს სურათი და დაადგინეს, რომ ტკივილების მიზეზია მარჯვენა პირველი კბილის არასწორად დამუშავება. ამ კბილის მკურნალობა დაიწყო ექიმმა თ-ამ. ტკივილები არ გაქრა, რის გამოც, ამ უკანასკნელმა გაუშვა სხვა ექიმთან, რომელმაც დაუბჟინა ბოლო კბილის არხი.

49. ამასთან, ამ განჩინების პ.23-ში დადგენილია, რომ 2018 წლის 07 მაისის ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, მოსარჩელე პერიოდულად მიმართავდა სხვა სტომატოლოგიურ კლინიკებს, სადაც სპეციალისტები სიტყვიერად განუმარტავდნენ, რომ ჰქონდა ღრძილების ანთება, რომ მისი ხიდისებული პროთეზისთვის მომზადებული საყრდენი კბილები იყო არასწორად დამუშავებული, იყო ზომაზე მეტად დაქლიბული და აღნიშნული იწვევდა მის ჩივილებს (მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ სხვა კლინიკებში აღნიშნული ვიზიტები დოკუმენტურად არ გაფორმებულა).

50. დადგენილია, რომ 2017 წლის გაზაფხულზე მოსარჩელემ მიმართა ----- სახელობის სტომატოლოგიურ კლინიკას, სადაც განუმარტეს, რომ ტკივილს იწვევდა მისი კბილების არხების ბოლომდე დაბჟენილობა, აღნიშნულ კლინიკაში მოსარჩელემ ჩაიტარა დროებითი ხიდისებური პროთეზის ჩასმა, რის შემდეგაც ჩივილები მოეხსნა.

51. 2017 წლის 18 იანვრის სამედიცინო ექსპერტიზის საფუძველზე, დადგენილია, რომ „ხიდისებრი პროთეზის“ საყრდენი კბილები თერაპიულად ხარისხიანად არის მომზადებული. მეტალოკერამიკული კბილების ესთეტიკური მხარე მოიცავს არაარსებით ნაკლოვანებებს, რომელთა გამოსწორება ადვილი და მარტივია.

52. შესაბამისად, გასაზიარებელია მოპასუხის შედავება, რომ მას კბილების დაბჟენის ნაწილში არ დაუშვია იმგვარი საექიმო შეცდომა, რასაც სარჩელში მითითებული ზიანის გამოწვევა შეეძლო (იხ., ამ განჩინების პპ: 22-26).

53. რაც შეეხება პროთეზირებას, მოპასუხის მხრიდან ზემოაღნიშნული შედავების პირობებში, მოსარჩელეს წარმოეშვა იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ 2017 წლის 18 იანვრისა და 2017 წლის 07 მაისის ექსპერტიზის დასკვნებში მითითებული გადაცდომები მოპასუხის მიერ არის განხორციელებული, თუმცა, მოსარჩელემ ასეთი მტკიცებულებები სასამართლოს ვერ წარუდგინა.

54. შესაბამისად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ არ დასტურდება მოპასუხე მკურნალი ექიმის მხრიდან პაციენტის მდგომარეობისათვის შეუსაბამო ისეთი სადიაგნოზო და/ან სამკურნალო ღონისძიებების განხორციელების ფაქტი, რაც განაპირობებდა ზიანის ანაზღაურებისთვის სამოქალაქო კანონმდებლობით გათვალისწინებული წინაპირობების არსებობას - არ დასტურდება მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის მიერ განხორციელებულ სამკურნალო ღონისძიებებსა (კბილების დაბჟენა) და ექსპერტიზის დასკვნებში მითითებულ შედეგს შორის.

55. რაც შეეხება მოსარჩელის მოთხოვნას მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეს დელიქტიდან გამომდინარე მოთხოვნის უფლება წარმოეშობა, მაშინ, როდესაც მის სამართლებრივ სიკეთეს უკანონო (არამართლზომიერი) ხელყოფის შედეგად ზიანი მიადგება.

56. დელიქტური ვალდებულება, ემსახურება დამაბალანსებელი და კომპენსატორული ფუნქციის მიღწევას. დელიქტის მომწერიგებელი ნორმით გათვალისწინებული სიკეთე, როგორც პირველადი მოთხოვნის საფუძველი დამოუკიდებელი ქმედების შემადგენლობაა. განსახილველ დავაში, როგორც დადგენილია მოსარჩელემ ვერ მოახდინა მტკიცების ტვირთის რეალიზება, რის გამოც, სამედიცინო დელიქტის განმაპირობებელი ფაქტობრივი წანამძღვრების არარსებობამ, ამ ნაწილში, სარჩელის უარყოფა გამოწვია.

57. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საქმეზე დადგენილი გარემოებებისა და მტკიცებულებების საფუძველზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა გამოსაყენებელი მატერიალურსამართლებრივი ნორმებით - სსკ-ის 992-ე, 1007-ე და 413-ე მუხლებით და იმის გათვალისწინებითაც, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო დაკისრებული მტკიცების ტვირთის სრულყოფილად რეალიზება, სარჩელი მართებულად უარყო.

58. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც, საკასაციო საჩივრებს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

59. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. მსგავს საკითხებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

60. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

61. კასატორი გათვისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზურაბ ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი

მირანდა ერემაძე