№ას-132-2022
28 ოქტომბერი, 2022 წელი თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),
რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – შპს „კ.პ–სი“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ვ.ბ.კ–ს“ (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 21 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა
დავის საგანი – თანხის დაკისრება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. შპს „ვ.ბ.კ–სმა“ (შემდგომში - მოსარჩელე) სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში შპს „კ.პ–სის“ (შემდეგში - მოპასუხე) მიმართ, საშუამავლო მომსახურების საფასურის სახით 141546 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარის გადახდის მოთხოვნით.
2. მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილებით, მოსარჩელეს უარი ეთქვა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.
4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.
5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:
5.1.თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით, შპს „ვ.ბ.კ–სის“’ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება, ამავე სასამართლოს 2018 წლის 18 ივლისის, 2018 წლის 15 ოქტომბრის (ნაწილობრივ), 2019 წლის 04 თებერვლის, 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებები და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.
6. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:
6.1.სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
6.1.1. 04.05.2017 წელს შპს „ვ.ბ.კ–სსა“ და შპს „კ.პ–სს“ შორის დაიდო უძრავი ქონების სააგენტო მომსახურების გაწევის ხელშეკრულება.
6.1.2. ხელშეკრულების პრეამბულისა და 2.1 პუნქტის თანახმად, შპს „კ.პ–სმა“ (პრინციპალი) შპს „ვ.ბ.კ–სი“ (აგენტი) დაიქირავა მის საკუთრებაში არსებული კონკრეტული უძრავი ქონების, საკადასტრო კოდებით: ......, ....., ......, ......, ......, ....., ..... გაყიდვის მიზნით, რაც მოიცავდა ინვესტორებისათვის „პროექტის“ წარდგენასა და გარიგების განხორციელებაში მხარდაჭერას.
6.1.3. აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე მხარეები შეთანხმდნენ, რომ პროექტის ფარგლებში სააგენტო დაეხმარებოდა პრინციპალს, ექსკლუზიურ საფუძველზე, პროექტთან დაკავშირებულ საკითხებში, რაც მოიცავდა გასაყიდი უძრავი ქონების ინვესტორებისათვის წარდგენასა და გარიგების განხორციელებაში მხარდაჭერას. ამასთან, პრინციპალს არ ეკრძალებოდა საკუთარი შეხედულებისამებრ ქონების პირდაპირი გზით გაყიდვა, ან სხვა აგენტების დაქირავება ქონების გაყიდვასთან დაკავშირებით.
6.1.4. ხელშეკრულებით მხარეები ასევე შეთანხმდნენ მომსახურების საფასურსა და ხარჯებზე. კერძოდ, ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, წინამდებარე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სააგენტო მომსახურებისათვის პრინციპალს აგენტისათვის უნდა გადაეხადა მომსახურების საფასური შემდეგი რაოდენობით (საფასური არ მოიცავდა დღგ-ს): ა) წარმატების საფასური, რომელიც შეადგენდა დღგ-ს გარეშე ქონების მთლიანი ღირებულების 1.5%-ს, რომელიც მიღებული იქნებოდა აგენტის მიერ წარდგენილი მყიდველისაგან ნასყიდობის კონტრაქტზე ხელმოწერით. საფასურის ანაზღაურება უნდა მომხდარიყო აგენტის მიერ პრინციპალისათვის წარდგენილი მყიდველისაგან თანხებისა და აგენტის ინვოისის მიღებიდან 5 სამუშაო დღის განმავლობაში.
6.1.5. ხელშეკრულების 6.1 პუნქტის თანახმად, აგენტს (შპს „ვ.ბ.კ–სს“) შეეძლო საკუთარი შეხედულებისამებრ დაენიშნა დამატებითი მრჩეველები (მესამე მხარის აგენტები) პროექტში დასახმარებლად. რაც შეეხებოდა სააგენტო მომსახურების საფასურს, აგენტი პასუხისმგებელი იყო ნებისმიერ საკომისიო თუ სხვა საფასურზე, რომელიც მესამე მხარის აგენტებს უნდა ანაზღაურებოდა და პრინციპალი არ იღებდა პასუხისმგებლობას აღნიშნულთან მიმართებაში.
6.1.6. 14.10.2016 წლის განზრახულობის ოქმის თანახმად, შპს „ტ.უ.ქ.ფ–სა“ (შემდგომში მოსხენიებულს როგორც ტერნესი) და შპს „კ.პ–სს“ (შემდგომში მოხსენიებულს როგორც გამყიდველი) შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც გამყიდველის საკუთრებაში იყო უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, ...../........ N31ა (7 უძრავი ქონება). გამყიდველის სურვილი იყო, მიეყიდა უძრავი ქონება პოტენციური მყიდველისათვის ქვემოთ მოცემული პირობებისა და ვადების შესაბამისად, ტერნესს (ან მის რომელიმე ახალ ქვე-კომპანიას) სურდა შეეძინა გამყიდველის უძრავი ქონება. უძრავი ქონების ნასყიდობის ფასს შეადგენდა 8 400 000 აშშ დოლარი, ნებისმიერი დამატებითი გადასახადის გადახდის გარეშე; ბროკერის/აგენტის საფასურს გადაიხდიდა გამყიდველი;
- 14.10.2016 წლის განზრახულობათა ოქმის მოქმედების ვადა განსაზღვრული იყო მხარეთა მიერ მისი ხელმოწერის მომენტიდან 2017 წლის 28 თებერვლამდე. ამ დროისათვის, მხარეებს დადებული უნდა ჰქონოდათ საბოლოო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა, გამყიდველს უნდა შეესრულებინა მე-4 მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულება. ამ პირობების შესრულების შეფერხების შემთხვევაში, დოკუმენტის ვადა საჭიროებისამებრ გაგრძელდებოდა ავტომატურად. მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ისინი კაპიტალის მოზიდვის პროცესს გადახედავდნენ 12 დეკემბერს. ტერნესი გამყიდველს მიაწვდიდა განახლებულ ინფორმაციას პროცესთან დაკავშირებით. იმ შემთხვევაში, თუ ტერნესი მიაწვდიდა უარყოფით პასუხს კაპიტალის მოზიდვასთან დაკავშირებით, დოკუმენტის მოქმედება შეწყდებოდა დაუყოვნებლივ;
- აღნიშნული დოკუმენტის ვადის განმავლობაში უძრავი ქონება ექსკლუზიურად იქნებოდა დარეზერვებული ტერნესისათვის და გამყიდველს პირდაპირ ან არაპირდაპირ არ უნდა დაეწყო მოძიება, მოლაპარაკება ან ნებისმიერი ბიზნეს გარიგების დადება ნიბისმიერ მესამე პირთან, რაც დაკავშირებული იქნებოდა „უძრავი ქონების“ ნებისიერი წილის გადაცემასთან;
- ზემოაღნიშნული დოკუმენტი ხელმოწერილია ს.ტ–სა და შპს „კ.პ–სის“ დირექტორის გ.კ–ძის მიერ.
6.1.7. 09.06.2017 წელს შპს „კ.პ–სს“ და S. U. I.-ის წარმომადგენლობა საქართველოში S. P.-ის შორის გაფორმდა აქტივების მიწოდების ხელშეკრულება უძრავი ქონების, რომელთა საკადასტრო კოდებია: ......., ......, ....., ....., ....., ....., ....., შესყიდვის შესახებ. მხარეთა შორის შეთანხმებული აქტივების გადაცემის სანაცვლოდ გადასახდელი შესყიდვის ფასი განისაზღვრა 7 997 000 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარით.
6.1.8. 09.06.2017 წელს შპს „კ.პ–სსა“ და S. U. I.-ის წარმომადგენლობა საქართველოში S. P.-ის შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მე-7 პუნქტის თანახმად, გამყიდველი და მყიდველი ცალ-ცალკე უდასტურებდა ერთმანეთს, რომ არც ერთ მათგანს არ ახლდა ბროკერის ან სხვა აგენტის მომსახურეობა წინამდებარე ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ გარიგებასთან მიმართებაში, ასევე, მათ არ გაუღიათ არც ერთი ქმედება, რომელსაც შესაძლოა წარმოეშვა გარიგებასთან დაკავშირებული საკომისიო მოთხოვნა. თითოეული მხარე თანხმდებოდა მასზე, რომ იგი ათავისუფლებდა და დაიცავდა მეორე მხარეს ნებისმიერი და ყველა სახის დანაკარგისაგან, ხარჯისაგან, ზიანისაგან, ვალდებულებისაგან და დანახარჯისაგან, რაც შეიძლებოდა მიდგომოდა მეორე მხარეს ამგვარი გარანტიის გამცემი მხარის მიერ ზემოაღნიშნული განცხადების დარღვევის შედეგად. ასეთი გარანტია ძალაში რჩებოდა ნასყიდობის ფასის გამყიდველზე გაცემის შემდეგაც.
6.1.9. 09.06.2017 წლის აქტივების მიწოდების ხელშეკრულების საფუძველზე S. U. I. წარმოადგენს მოპასუხის კუთვნილი უძრავი ქონების მესაკუთრეს 12.06.2017 წლიდან.
6.1.10. სარჩელის თანახმად, მოპასუხე მხარემ, 2017 წლის 4 მაისს გაფორმებული უძრავი ქონების სააგენტო მომსახურების გაწევის ხელშეკრულების დარღვევით, მოსარჩელის გვერდის ავლით და მისგან ფარულად, გააფორმა აქტივების მიწოდების ხელშეკრულება მოსარჩელის მიერ ექსკლუზიურ სააგენტო საფუძველზე მოძიებულ მყიდველთან - S. U. I.-ის წარმომადგენლობასთან საქართველოში S. P.-თან. შპს „კ.პ–სმა“ არაკეთილსინდისიერად უარყო შპს „ვ.ბ.კ–სის“ მიერ წარმატებით გაწეული სააგენტო მომსახურების ფაქტი და უარი თქვა მოსარჩელისათვის მომსახურების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წარმატების საფასურის გადახდის ვალდებულებაზე, რომლის დაკისრებაც განსახილველი სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენს.
6.2.სააპელაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეისწავლა სააპელაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული სასამართლო აქტების კანონიერება-დასაბუთებულობა, მოისმინა მხარეთა მოსაზრებები და მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილებულიყო ნაწილობრივ, უნდა გაუქმებულიყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 28 მარტის გადაწყვეტილება და ამავე სასამართლოს 2018 წლის 18 ივლისის, 2018 წლის 15 ოქტომბრის (ნაწილობრივ), 2019 წლის 04 თებერვლის, 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებები და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნებოდა იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
6.2.1. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 18 ივლისის საოქმო განჩინება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელე მხარის შუამდგომლობები: (1) გ.ჯ–ძისა და ნ.ხ–ის მოწმედ დაკითხვის შესახებ; (2) სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან შპს „კ.პ–სსა“ და შპს W.E. L.-ს შორის 2016 წლის 08 ივლისს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის შესახებ ხელშეკრულების და შპს „კ.პ–სსა“ და შპს „ჯ.ე.ქ.დ–ს“ შორის, 2016 წლის 08 ივლისს გაფორმებული საწარმოს აქტივების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების გამოთხოვის შესახებ; (3) შპს „კ.პ–სისგან“, შპს W.E. L.-ის საქართველოში არსებული წარმომადგენლობიდან და შპს „ჯ.ე.ქ.დ–იდან“ დოკუმენტების გამოთხოვის შესახებ; (4) შსს-ს მომსახურების სააგენტოდან რუსეთის მოქალაქე ა.ი. ძე რ–ის საზღვრის კვეთის შესახებ ინფორმაციის გამოთხოვაზე 2015-2018 წლების პერიოდზე, დაეფუძნა ზოგად მითითებას მასზედ, რომ შუამდგომლობაში დასახელებულ მოწმეთა დაკითხვას, ასევე, მტკიცებულებათა გამოთხოვას, რომლებიც ა.რ–ს შეეხებოდა, უშუალო კავშირი არ ჰქონდა დავის საგანთან.
- სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა წარმოდგენილი შუამდგომლობის საფუძვლად, მოსარჩელის მიერ მითითითებულ გარემოებებზე და არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოწმე ნ.ხ–ის ჩვენებას (გ.ჯ–ძე ვერ დაიკითხება მოწმედ, რადგან იგი შემდგომ სასამართლო პროცესებს ესწრებოდა), სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოდან, შსს-ს მომსახურების სააგენტოდან და შესაბამისი კომპანიებიდან გამოსათხოვ დოკუმენტებს განსახილველ დავის საგანთან კავშირი არ ჰქონდა. პალატის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება საერთოდ არ შეიცავდა კონკრეტულ მსჯელობას იმის შესახებ, თუ რას ემყარებოდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნა, რაც შეუძლებელს ხდიდა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებას. შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სახეზე იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 18 ივლისის საოქმო განჩინების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი.
6.2.2. სააპელაციო საჩივრით სადავოდ იყო გამხდარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 12 სექტემბრის საოქმო განჩინებაც, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ექთვა შპს „კ.პ–სისგან“, შპს W.E. L.-ის საქართველოში არსებული წარმომადგენლობიდან და შპს „ჯ.ე.ქ.დ–იდან“ დოკუმენტების გამოთხოვაზე.
- პალატამ აღნიშნა, რომ ზემოაღნიშნული შუამდგომლობით, მოსარჩელე ფაქტობრივად ითხოვდა შემოსავლების სამსახურიდან ცნობას იმ ბანკების შესახებ, სადაც მოპასუხის წინამორბედ სამ კომპანიას ანგარიშები ჰქონდა გახსნილი, ასევე, ამ კომპანიების მოქმედ და 2015-2018 წლებში არსებული საბანკო ანგარიშების ამონაწერებს, რაც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, მართებულად იქნა უარყოფილი 2018 წლის 12 სექტემბრის საოქმო განჩინებით, ვინაიდან, შუამდგომლობაში არ იყო დასაბუთებული უშუალო კავშირი ამ დოკუმენტებით დასადგენ გარემოებებსა და დავის ფაქტობრივ საფუძვლებს შორის.
6.2.3. რაც შეეხება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინებას, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოწმის სახით ა.რ–სა და ს.ტ–ს დაკითხვაზე და სს „ვ.ბ.ჯ–დან“ ინფორმაციის გამოთხოვაზე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა მასზედ, რომ გარემოებებს, რომლის დადასტურებაც მოსარჩელეს სურდა მითითებული მოწმეების ჩვენებებით, უშუალო კავშირი არ ჰქონდა განსახილველ დავის საგანთან, ვინაიდან ს.ტ. იყო მხოლოდ ფინანსისტი და სავარაუდოდ შუამავალი, ხოლო ა.რ., მოსარჩელის განმარტებით, მერანის ყოფილი არაოფიციალური მენეჯერი და განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს კვლევის საგანი იყო, შეასრულა თუ არა მოსარჩელემ 2017 წლის 4 მაისის სააგენტო ხელშეკრულების 2.1 მუხლით ნაკისრი ვალდებულება და წარმოადგენდა თუ არა ს.ტ. სადავო ხელშეკრულების 6.1 პუნქტით განსაზღვრულ სუბიექტს. ასეთ ვითარებაში, გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა იმის შესახებ, რომ ს.ტ–სა და ა.რ–ს (მოპასუხის მენეჯერის) ჩვენებები არარელევანტური იქნებოდა განსახილველ საქმესთან მიმართებით, სრულიად დაუსაბუთებელი იყო. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო, მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმის ნაწილში, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალიწინებული საფუძველი, ხოლო, რაც შეეხება სს „ვ.ბ.ჯ–დან“ ინფორმაციის გამოთხოვის შესახებ შუამდგომლობის უარყოფას, ამ ნაწილში პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და მიიჩნია, რომ ფაქტობრივ გარემოებას, რომლის დადასტურებაც მოსარჩელეს გამოსათხოვი მტკიცებულებებით სურდა, უშუალო და პირდაპირი კავშირი განსახილველ დავის საგანთან არ ჰქონდა.
6.2.4. სააპელაციო პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 21 დეკემბრის საოქმო განჩინებით, მოსარჩელეს მართებულად ეთქვა უარი იმ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე, რომლითაც მოთხოვნილი იყო შპს „კ.პ–სის“ დირექტორის - გ.კ–ძის დავალდებულება, გამოცხადებულიყო სხდომაზე და პასუხი გაეცა დასმულ შეკითხვებზე. ამ ნაწილში, პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა მასზედ, რომ აღნიშნული მოთხოვნა ეწინააღმდეგებოდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 93-ე მუხლით გარანტირებულ უფლებას, მხარემ თავად გადაწყვიტოს, სასამართლოში საქმე აწარმოოს პირადად თუ წარმომადგენლის მეშვეობით.
6.2.5. სააპელაციო საჩივრით სადავოდ იყო გამხდარი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 04 თებერვლის ორი საოქმო განჩინება, რომელთაგან ერთი შეეხებოდა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების - შ.მ–ვის მიერ მოპასუხის დირექტორის სახელზე, 2017 წლის 02 აგვისტოს გაგზავნილი ელექტრონული წერილის საქმიდან ამოღებაზე უარის თქმას (ტ. 2, სფ.110-121). დასახელებული დოკუმენტის საქმიდან ამორიცხვას მოსარჩელე იმ გარემოებაზე მითითებით ითხოვდა, რომ მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა მტკიცებულების მსგავს ფორმას (მოწმის წერილობითი ჩვენება) არ იცნობდა და თუკი მხარეს სურდა შ.მ–ვისაგან ინფორმაციის მიღება, მას უნდა უზრუნველეყო საქმეზე მითითებული პირის მოწმის სახით მოწვევა და დაკითხვა, რაც მხარეს არ შეუსრულებია.
-სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთება მასზედ, რომ შ.მ–ვის 2017 წლის 02 აგვისტოს წერილი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134.1 მუხლის თანახმად, პირადი ხასიათის წერილს წარმოადგენდა, რომელიც საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებათა შესახებ ცნობებს შეიცავდა. აღნიშნული მსჯელობის საპირისპიროდ, პალატამ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ 2017 წლის 02 აგვისტოს, როდესაც შ.მ–ვმა მოპასუხეს სადავო წერილი გაუგზავნა, წინამდებარე დავა სასამართლოში უკვე დაწყებული იყო და შპს „კ.პ–სის“ დირექტორისთვის ცნობილი იყო მათ წინააღმდეგ სასარჩელო წარმოების დაწყების შესახებ. აღნიშნული გარემოების ანალიზი საფუძველს ქმნიდა დასკვნისათვის, რომ 2017 წლის 02 აგვისტოს წერილი შეიქმნა სწორედ ამ დავისთვის, მოპასუხის პოზიციის გასამყარებლად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო ელექტრონული წერილი, რომელშიც შ.მ–ვი, ფაქტობრივად „ჩვენებას იძლეოდა“ საქმის გარემოებებთან დაკავშირებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ უნდა ჩაეთვალა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134.1 მუხლით გათვალისწინებულ წერილობით მტკიცებულებად, შესაბამისად, იგი წარმოადგენდა დაუშვებელ მტკიცებულებას, რომელიც სასამართლოს არ უნდა მიეღო, ხოლო, უკიდურეს შემთხვევაში, უნდა დაეკმაყოფილებინა მოსარჩელე მხარის შუამდგომლობა მისი საქმიდან ამოღების შესახებ.
6.2.5.1.რაც შეეხება 2019 წლის 04 თებერვლის მეორე საოქმო განჩინებას, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა და №3 ტომიდან ამოღებული იქნა მტკიცებულებები, რომლებიც განთავსებული იყო შემდეგ გვერდებზე: 09-92, 95-186, 190-257, 342-367, 400-422, პალატამ აღნიშნა, რომ ამ განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრული იყო, რომ სააპელაციო პალატა მოკლებული იყო შესაძლებლობას, შეემოწმებინა მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობა, რაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, განჩინების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენდა.
6.2.6. სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში, სააპელაციო პალატის კვლევის საგანი იყო ასევე, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინება, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოპასუხის შუამდგომლობა და საქმიდან ამოირიცხა ტომი N4-ში, შემდეგ საქმის ფურცლებზე განთავსებული მტკიცებულებები: ს.ფ. 98-102, ს.ფ. 103-106, ს.ფ. 107-112, ს.ფ. 113-116, ს.ფ. 117-120, ს.ფ. 121-127, ს.ფ. 128-132, ს.ფ. 139-142, ს.ფ. 143-146, ს.ფ. 156-166, ს.ფ. 181-185, ს.ფ. 186- 202, ს.ფ. 203-274, ს.ფ. 313, ს.ფ. 314, ს.ფ 398-408, ს.ფ. 409-410. ს.ფ. 411-428, ს.ფ. 473-487, ს.ფ. 488-494, ს.ფ. 498-504, ს.ფ. 505-513, ს.ფ. 514- 521, ს.ფ. 522-531, ს.ფ. 532-561, ს.ფ. 562-564, ს.ფ. 565, ს.ფ. 566, რასთან დაკავშირებითაც პალატამ განმარტა, რომ მითითებული და საქმეში არსებული სხვა ელექტრონული დოკუმენტები წერილობით დოკუმენტებთან გათანაბრებულ მტკიცებულებებს წარმოადგენდა, რომლებითაც შეიძლება დადასტურებულიყო საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე სადავო გარემოებები. სადავო ელექტონული მიმოწერებით შესაძლოა ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ მნიშვნელოვან მონაცემები გარკვეულიყო, რის გამოც ისინი საჭიროებდნენ დეტალურ გამოკვლევა-შეფასებას, საქმეში უკვე არსებულ და ხელახლა განხილვისას მოპოვებულ მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში. საგულისხმო იყო ის გარემოებაც, რომ ამოღებულ მტკიცებულებებს შორის იყო ფოთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და ფაქტების კონსტანტაციის ოქმების ქართული თარგმანი მაშინ, როდესაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-4 პუნქტის დანაწესის საპირისპიროდ (სამართალწარმოება მიმდინარეობს ქართულ ენაზე) საქმეში დატოვებული იყო ფაქტების კონსტანტაციის ოქმების ინგლისური ვერსია. პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაშიც, პირველი ინსტანციის სასამართლოს 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინება არ შეიცავდა დასაბუთებულ მსჯელობას შუამდგომლობის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ წინაპირობას ჰქმნიდა.
6.2.7. დასკვნის სახით პალატამ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ერთი მხრივ, არ მიიღო და არ შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულებები, მეორე მხრივ, კი საქმიდან არ ამოიღო და გადაწყვეტილება დაამყარა დაუშვებელ მტკიცებულებას (2017 წლის 02 აგვისტოს ელექტრონული წერილი), ამავდროულად, საქმეზე გადასაწყვეტი იყო რიგი მტკიცებულებების დასაშვებობის საკითხი, რაც შეუძლებელს ხდიდა საქმეზე დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანას. ამასთან, სააპელაციო პალატამ შეუძლებლად მიიჩნია შუამდგომლობებში მითითებული მტკიცებულებების დასაშვებობის საკითხის სააპელაციო საჩივრის განხილვის ეტაპზე გამოკვლევა, ვინაიდან ამ ეტაპზე მათი გამოკვლევა გამოიწვევდა იმას, რომ ფაქტიურად, მხარეებს მოესპობოდათ პირველი ინსტანციით საქმის არსებითად განხილვის შესაძლებლობა, ვინაიდან არსებით ფაქტობრივ გარემოებებთან და მტკიცებულებებთან დაკავშირებით თავიანთი მოსაზრებები მათ შეეძლებოდათ მხოლოდ საკასაციო ინსტანციისათვის წარედგინათ. ამასთან, ეს უკანასკნელი საქართველოს კანონმდებლობით ფაქტობრივ გარემოებებს არ ადგენდა. მაშინ, როდესაც პირველი ინსტანციის სასამართლოში ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების განხილვის შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებთან დაკავშირებით მხარეებს თავიანთი პრეტენზიები და მოსაზრებები ფაქტების დამდგენ სასამართლოში – სააპელაციო სასამართლოშიც შეეძლოთ წარედგინათ.
7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა.
7.1.კასატორის მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:
7.1.1. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ პირველი ინსტანციის სასამართლოს საოქმო განჩინებებზე მსჯელობისას, განსაკუთრებული და გადამწყვეტი მნიშვნელობა მიანიჭა 2018 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინებას, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოწმის სახით ს.ტ–სა და ა.რ–ს დაკითხვაზე. პალატის შეფასებით, ს.ტ–ს ჩვენება რელევანტური იყო საქმისთვის და ამ ჩვენებას შეეძლო დაედასტურებინა მოსარჩელის მოთხოვნის მართებულობა. დასახელებულ საკითხთან მიმართებით, კასატორმა ყურადღება გაამახვილა ს.ტ–სა და შ.მ–ვს შორის არსებულ დავასთან დაკავშირებით (რომელიც შეეხებოდა ს.ტ–ს მიერ შ.მ–ვისათვის (მისი კომპანიისათვის) შუამავლობის გაწევის ფაქტის დადასტურებას), ფოთის საქალაქო და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოების მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებებზე, სადაც აღნიშნულია, რომ ს.ტ. უძრავ ქონებებთან მიმართებით, საკუთარი უფლებამოსილების საფუძვლად უთითებდა შპს „კ.პ–სსა“ და შპს „ტ.უ.ქ.ფ–ს“ შორის, 2016 წლის 14 ოქტომბერს გაფორმებულ განზრახულობათა წერილზე და არა შპს „ვ.ბ.კ–სთან“ გაფორმებულ რაიმე შეთანხმებაზე. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე სადავოდ ხდიდა ს.ტ–ს უფლებებს (როგორც შუამავლის, ქონების შეძენაზე ერთადერთი უფლებამოსილი პირის) სარეალიზაციო ქონებებთან მიმართებით, ტერნესმა პირდაპირ განსაზღვრა, რომ მისი უფლებამოსილება გამომდინარეობდა უშუალოდ შპს „კ.პ–სთან“ გაფორმებული დოკუმენტიდან და არა შპს „ვ.ბ.კ–სთან“ დადებული (თუნდაც ზეპირი ფორმით, როგორც ამას უსაფუძვლოდ უთითებს წინამდებარე დავაზე მოსარჩელე) რაიმე შეთანხმებიდან. მისი აღნიშნული პოზიცია გაიზიარა სასამართლომ და შესაბამისად, განისაზღვრა მისი სტატუსი, როგორც „ქონების შეძენაზე ექსკლუზიური უფლებამოსილების მქონე პირი“ და აღნიშნულის საფუძველზე, უშუალოდ შ.მ–ვისათვის (მისი კომპანიისათვის) შუამავლობის გამწევი პირი. ამ მოცემულობის გათვალისწინებით, კასატორის მოსაზრებით, ს.ტ–ს სტატუსი უკვე განსაზღვრულია კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით და საკვლევი აღარაფერია. ამასთან, შესაბამისი მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, მრავალმილიონიან გარიგებაში შუამავლობის ფაქტის დადასტურება მხოლოდ მოწმის ჩვენების საფუძველზე, ყოვლად დაუშვებელია.
7.1.2. კასატორის მოსაზრებით, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა ა.რ–ს ნაწილშიც. აღნიშნულთან მიმართებით, კასატორმა ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ 2017 წლის 4 მაისის სააგენტო ხელშეკრულების 11.4 მუხლის თანახმად, მხარეთა შორის ნებისმიერი შეტყობინების გადაცემა უნდა მომხდარიყო მხოლოდ წერილობითი ფორმით, იურიდიულ მისამართზე ან ამავე მუხლში მითითებული ელექტრონული ფოსტის საშუალებით. დადასტურებული და უდავო ფაქტია, რომ ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით მხარის ინფორმირება მოსარჩელეს არ მოუხდენია. ამ წესის დარღვევით გაგზავნილი შეტყობინება კი, მიღებულად არ უნდა ჩაითვალოს. გარდა ამისა, დადასტურებული და უდავო ფაქტია, რომ ა.რ. არ წარმოადგენდა და არც ეხლა წარმოადგენს შპს „კ.პ–სის“ წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირს.
7.1.3. კასატორის მოსაზრებით, დავის სწორად და კანონშესაბამისად გადაწყვეტისათვის არსებითია, რომ მოსარჩელე ვერ ართმევს თავს მის კუთვნილ მტკიცების ტვირთს, ვერ ადასტურებს მისი მხრიდან სააგენტო ხელშეკრულების საგნის შესაბამისი ქმედებების განხორციელებას და მთელი სასამართლო პროცედურების განმავლობაში ამტკიცებს საქმის გადაწყვეტისათვის არარელევანტურ გარემოებას - იყო თუ არა ა.რ. შპს „კ.პ–სის“ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირი, თუმცა, თავის მხრივ, ამ ფაქტის დადასტურებაც კი, კასატორისათვის გაუგებარია როგორ უნდა დაედოს საფუძვლად შპს „ვ.ბ.კ–სის“ სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას, რადგან სამტკიცებელი ფაქტი არის საშუამავლო მომსახურების გაწევა და არა ა.რ–ის მოპასუხესთან დამოკიდებულების კვლევა.
7.1.4. ზემოაღნიშნულ საკითხთან მიმართებით, კასატორმა კვლავ გაამახვილა ყურადღება ს.ტ–სა და შ.მ–ვის კომპანიებს შორის არსებულ დავასთან დაკავშირებით, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებებზე და მიუთითა, რომ ფოთის საქალაქო, ქუთაისის სააპელაციო და საქართველოს უზენაესმა სასამართლოებმა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების ერთობლიობაში შეფასებით მიიჩნია დადგენილად ს.ტ–ს მხრიდან საშუამავლო მომსახურების გაწევა, როგორი მტკიცებულებებიც წინამდებარე საქმეში არ არსებობდა. სააპელაციო პალატას წინამდებარე დავის განხილვისას უნდა ეხელმძღვანელა იმავე კრიტერიუმებით, რა კრიტერიუმებითაც სასამართლოებმა დაადგინეს ს.ტ–ს მხრიდან საშუამავლო მომსახურების გაწევა და არა მოწმეთა ჩვენებებით, გარკვეული პირების შესახებ ინფორმაციის მოძიებით და სააგენტო ხელშეკრულების დადებამდე (2017 წლის 04 მაისამდე) არსებული მიმოწერების/ დოკუმენტების საფუძველზე, როგორც ამას სააპელაციო პალატა მიიჩნევს. ამ მიდგომით სააპელაციო სასამართლო წინააღმდეგობაში მოდის სასამართლოში უკვე დამკვიდრებულ სტანდარტთან, რაც დაუშვებელია.
7.1.5. მოცემული საქმის განხილვისას, სასამართლომ ყურადღება უნდა გაამახვილოს როგორც შესაბამისი მკიცებულებებით, ისე საქმის განხილვის მიმდინარეობისას დადასტურებულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
- არ არსებობს შპს „ვ.ბ.კ–სსა“ და ს.ტ–ს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, რომლის მიზნადაც მითითებული იქნებოდა შპს „ვ.ბ.კ–სის“ მიერ შპს „კ.პ–სთან“ გაფორმებული ხელშეკრულების შესრულება - ანუ ის, რომ ს.ტ. შეთანხმების სანაცვლოდ ეხმარებოდა შპს „ვ.ბ.კ–სს“ შუამავლობის განხორციელებაში/მყიდველის მოძიებაში (წარმოადგენდა მის აგენტს, „ქვეკონტრაქტორს“);
- არ დასტურდება ის გარემოება, რომ გარიგებაზე მხარეთა შეთანხმებამდე შპს „ვ.ბ.კ–სი“ იცნობდა კლიენტს. უფრო მეტიც, საქმის მასალებით და მხარეთა ახსნა-განმარტებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ მყიდველის შესახებ გაიგო მხოლოდ მოგვიანებით, პოსტ ფაქტუმ;
- დასტურდება, რომ გარიგების ფასი და შინაარსი შუამავლის მიერ არ იყო შეთანხმებული სავარაუდო მყიდველთან და შესაბამისად, აბსურდია იმის მტკიცება, რომ მოსარჩელის მიერ განხორციელდა შუამავლობა;
- შ.მ–ვის წერილში (2017 წლის 9 მაისის განზრახულობათა ოქმი) მხარედ/ადრესატად მითითებული არ არის შპს „ვ.ბ.კ–სი“, რაც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელეს არანაირი მონაწილეობა არ მიუღია გარიგების დადებაში;
- შპს „კ.პ–სი“ არ იყო შებოჭილი ქონების პირდაპირი გაყიდვის უფლებამოსილებაში (იხ. სააგენტო ხელშეკრულების 2.2 მუხლი);
- ზემოაღნიშნულ და სხვა საკითხებზე სასამართლო სხდომებზე დასმულ მოპასუხის კითხვებზე მოსარჩელის მიერ დაფიქსირებულმა პოზიციებმა, ფაქტობრივად წერტილი დაუსვა ყველა იმ სპეკულაციას, რომელზეც შპს „ვ.ბ.კ–სი“, მისი შეხედულებით, თავის სასარჩელო მოთხოვნას ამყარებდა.
7.1.6. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის მოსაზრებით, არარელევანტურია, არასწორია და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ ა.რ–ს დაკითხვა, მისი კავშირის კვლევა შპს „კ - პ–სთან“, მის შესახებ ინფორმაციის მოძიება, ნ.ხ–ისა (რომელმაც თურმე მეილით ხელშეკრულება გადააგზავნა და ამიტომაა მისი დაკითხვა მნიშვნელოვანი) და გ.ჯ–ძის (რომელიც ისედაც პროცესებში მონაწილეობდა და ყველა მისთვის მნიშვნელოვანი პოზიცია დააფიქსირა) დაკითხვა მნიშვნელოვანი იქნებოდა ან იქნება საქმეზე სწორი და კანონშესაბამისი გადაწყვეტილების მისაღებად. რაც შეეხება სააპელაციო პალატის განმარტებას მასზედ, რომ საქმიდან ამოღებული წერილობითი, მათ შორის ელექტრონული მტკიცებულებებით შეიძლება დასტურდებოდეს საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები, კასატორის მოსაზრებით, თუ პალატა თვლიდა, რომ რომელიმე დოკუმენტი საქმისათვის მნიშვნელოვანი იყო, შესაბამისი არგუმენტაციით უნდა მიეთითებინა ამაზე. აღნიშნულის არარსებობა კი, მიუთითებს სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების დაუსაბუთებლობაზე.
8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 25 თებერვლის განჩინებით, შპს „კ.პ–სის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
9. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
10. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:
ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;
ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;
გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;
დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;
ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;
ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;
ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
11. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
12. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
13. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ადგილი აქვს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს, სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია, არ გადააგზავნოს საქმე უკან და თვითონ გადაწყვიტოს იგი. ამრიგად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლი, ერთი მხრივ, უთითებს პირველ ინსტანციაში საქმის დაბრუნების საფუძვლებზე, ხოლო, მეორე მხრივ, სასამართლოს აძლევს უფლებას, ამ საფუძვლების არსებობისას, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სამართლიანი მართლმსაჯულების განხორციელების სტანდარტიდან გამომდინარე, შეაფასოს რა უფრო მართებულია - მის მიერ გადაწყვეტილების გამოტანა თუ საქმის ხელახლა განსახილველად პირველ ინსტანციაში დაბრუნება.
14. ზემოაღნიშნული განპირობებულია სამართლიანი სასამართლოს უფლებით, რომელიც ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად, ადამიანის ერთ-ერთი ძირითადი უფლებაა და თავის თავში მოიცავს ადამიანის უფლებას მისი საქმე გონივრულ ვადაში, სწრაფად და ეფექტიანად განიხილოს სასამართლომ (Profitis and Others v. Greece, §93; Tierce v. San Marino, §31; Surmeli v. Germany [GC], §129; Capuano v. Italy, §§30-31; Versini v. France, §29), რაც წარმოშობს სახელმწიფოს ვალდებულებას ისე მოაწყოს თავისი სამართლებრივი სისტემა, რომ სასამართლოებმა უზრუნველყონ თითოეული პირის უფლება გონივრულ ვადაში მიაღწიოს საბოლოო გადაწყვეტილებას დავაზე, რომელიც მისი სამოქალაქო უფლებებისა და მოვალებების განხორციელებას ეხება (Scordino v. Italy (no.1) [GC] §183, Surmeli v. Germany [GC], § 129).
15. თუმცა, ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი მოითხოვს რა, რომ მართლმსაჯულება იყოს სწრაფი და ეფექტიანი, ხაზს უსვამს, რომ ამით არ უნდა დაზარალდეს მართლმსაჯულების სწორად (სათანადოდ) განხორციელების პრინციპი (Von Maltzan and Others v. Germany (dec.) [GC], §132), რომელიც სამართლიანი სასამართლოს უფლების უფრო ზოგადი პრინციპია.
16. სამართლიანი სასამართლოს უფლებით დადგენილი სტანდარტის ჭრილში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული, სასამართლო გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლების განხილვა თვალსაჩინოს ხდის, რომ უმეტესი მათგანი, კერძოდ: ა) საქმე განიხილა სასამართლოს არაკანონიერმა შემადგენლობამ; ბ) სასამართლომ საქმე განიხილა ერთ-ერთი მხარის დაუსწრებლად, რომელსაც არ მიუღია შეტყობინება კანონით დადგენილი წესით, ან მისი კანონიერი წარმომადგენლის გარეშე, თუ ასეთი წარმომადგენლობა კანონით იყო გათვალისწინებული; გ) გადაწყვეტილება გამოტანილია საქმეზე, რომელიც უწყებრივად სასამართლოს არ ექვემდებარება; დ) გადაწყვეტილება მიღებულია საქმის ზეპირი განხილვის საფუძველზე, რომლის დროსაც დარღვეულია პროცესის საჯაროობის წესები; ვ) გადაწყვეტილებას ხელს არ აწერენ ის მოსამართლეები, რომლებიც გადაწყვეტილებაში არიან აღნიშნულნი; ზ) გადაწყვეტილება გამოტანილია იმ მოსამართლეების მიერ, რომლებიც საქმის განხილვაში ადრე მონაწილეობდნენ; თ) საქმეში არ არის სასამართლოს სხდომის ოქმი - პირდაპირ გამომდინარეობს მართლმსაჯულების სწორად განხორციელების პრინციპიდან, მათ შორის, საქმის განხილვაში მხარის მონაწილეობის და სამართლიანი და საჯარო განხილვის ფუნდამენტური უფლებიდან და ქმნის ისეთ შემთხვევას, როდესაც ცალსახაა, რომ საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმ სასამართლოს, სადაც მოხდა აღნიშნული დარღვევა.
17. თუმცა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული კიდევ ორი საფუძველი, კერძოდ: ე) გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და ე1) გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია - წარმოადგენს ისეთ საფუძვლებს, რომლებიც, საკასაციო სასამართლოს აზრით, იძლევა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმის გარემოებების სრულყოფილი ანალიზის შედეგად და სამართლიანი სასამართლოს უფლების ჭრილში, საქმის პირველ ინსტანციაში დაბრუნების მართებულობა-არამართებულობის შეფასების საშუალებას.
18. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ საბოლოო გადაწყვეტილებასთან ერთად, სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრებულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს ის შუალედური განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებდა საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანას და რომელთა კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმებისას, პალატამ მიიჩნია, რომ უნდა გაუქმებულიყო 2018 წლის 18 ივლისის საოქმო განჩინება, 2018 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინება (ნაწილობრივ, - იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოწმის სახით ა.რ–სა და ს.ტ–ს დაკითხვაზე), 2019 წლის 04 თებერვლის საოქმო განჩინებები და 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინება.
19. დადგენილია, რომ სააპელაციო პალატამ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებისა და ზემოაღნიშნული საოქმო განჩინებების გაუქმების საფუძვლად იმ გარემოებებზე მიუთითა, რომ 2018 წლის 18 ივლისის, 2019 წლის 04 თებერვლის (საქმის მე-3 ტომიდან მტკიცებულებების ამოღების შესახებ) და 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებები საერთოდ არ შეიცავდა რაიმე სამართლებრივ მსჯელობას იმის შესახებ, თუ რას ემყარებოდა სასამართლოს დასკვნები, რაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ პუნქტის საფუძველზე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენდა; ხოლო, რაც შეეხება 2018 წლის 15 ოქტომბრისა (მოწმის სახით ა.რ–სა და ს.ტ–ს დაკითხვაზე უარის თქმის ნაწილში) და 2019 წლის 04 თებერვლის (2017 წლის 02 აგვისტოს გაგზავნილი ელექტრონული წერილის საქმიდან ამოღებაზე უარის თქმას) საოქმო განჩინებებს, პალატამ ერთ შემთხვევაში მიიჩნია, რომ დაუსაბუთებელი იყო გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა იმის შესახებ, რომ ს.ტ–სა და ა.რ–ს ჩვენებები არარელევანტური იყო განსახილველი საქმისათვის, რაც ამ ნაწილში საოქმო განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ პუნქტით გათვალიწინებულ საფუძველს წარმოადგენდა, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, პალატამ მიიჩნია, რომ 2017 წლის 02 აგვისტოს შ.მ–ვის ელექტრონული წერილი წარმოადგენდა დაუშვებელ მტკიცებულებას, რომელიც სასამართლოს არ უნდა მიეღო, ხოლო, უკიდურეს შემთხვევაში, უნდა დაეკმაყოფილებინა მოსარჩელე მხარის შუამდგომლობა მისი საქმიდან ამოღების შესახებ. საბოლოო ჯამში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად პალატამ განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ერთი მხრივ, დაუსაბუთებლად არ მიიღო და არ შეაფასა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულებები, მეორე მხრივ, კი საქმიდან არ ამოიღო და გადაწყვეტილება დაამყარა დაუშვებელ მტკიცებულებას (2017 წლის 02 აგვისტოს ელექტრონულ წერილს).
20. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოსთვის საქმის უკან დაბრუნების მართებულობის შეფასებისას, სასამართლომ, უპირველეს ყოვლისა, უნდა გაითვალისწინოს: (1) რა პროცესუალური გარემოებები მიუთითებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის უკან დაბრუნებაზე; (2) ამ გარემოებების გათვალისწინებით, რამდენად მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება და (3) ხომ არ გამოიწვევს ეს საქმის უსაფუძვლოდ გაჭიანურებას (იხ. სუსგ საქმეზე Nას-1118-1145-2011, 10.01.2012 წ.).
21. აღნიშნულს მოითხოვს აგრეთვე, რაციონალური მართლმსაჯულებისა და პროცესუალური ეკონომიის პრინციპები, რომლებიც გულისხმობს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, რომელიც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, ასევე საქმის არსებითად განმხილველი სასამართლოა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საქმე უნდა დაუბრუნოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც მას თავად რეალურად გაუჭირდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალისწინებით მართლაც მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება (იხ. სუსგ-ები: Nას-402-764-05 23.06.2005 წ.; Nას-657-618-2012, 10.12.2012 წ.; Nას-1308-1234-2012, 4.02.2013 წ.).
22. გამომდინარე იქიდან, რომ სააპელაციო სასამართლომ 5 საოქმო განჩინებიდან 4 საოქმო განჩინების გაუქმებისა და საქალაქო სასამართლოსთვის საქმის უკან დაბრუნების საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 385-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“ ქ/პუნქტსა (სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, თუ ადგილი აქვს 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს) და 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ პუნქტებზე (გადაწყვეტილების იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული; გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია), სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში მითითებული თითოეული პროცესუალური გარემოება, რომელიც საფუძვლად დაედო საქმის უკან დაბრუნებას, უნდა შეფასდეს წინამდებარე განჩინების მე-20 და 21-ე აბზაცში გადმოცემული მოთხოვნების შესაბამისად.
23. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას მასზედ, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 18 ივლისის, 2019 წლის 04 თებერვლის (საქმის მე-3 ტომიდან მტკიცებულებების ამოღების შესახებ) და 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებები საერთოდ არ შეიცავდა რაიმე სამართლებრივ მსჯელობას იმის შესახებ, თუ რას ემყარებოდა სასამართლოს დასკვნები, ხოლო, 2018 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოწმის სახით ა.რ–სა და ს.ტ–ს დაკითხვაზე დაუსაბუთებელი იყო.
24. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს საოქმო განჩინებები - მოწმეთა დაკითხვასა და მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე უარის თქმის შესახებ, ისევე, როგორც მტკიცებულებების სახით წარმოდგენილი დოკუმენტების საქმიდან ამოღების შესახებ საოქმო განჩინებები, კანონით გათვალისწინებულ საფუძველს არ ემყარებოდა (თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სსსკ-ის 102); ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით (სსსკ-ის 102.2). თუ მხარეებმა ამა თუ იმ მიზეზით ვერ შეძლეს მტკიცებულებების უშუალოდ მიღება და სასამართლოში წარდგენა, მხარეთა შუამდგომლობით სასამართლოს შეუძლია თვითონ გამოითხოვოს მტკიცებულებები, ვისთანაც უნდა იყოს ისინი (სსსკ-ის 103.2). სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ (სსსკ-ის 104.1)). პალატა განმარტავს, რომ მსგავსი სახის შუამდგომლობების განხილვისას, არსებითია საკითხი იმის შესახებ, რამდენად არის საქმისთვის მნიშვნელოვანი ის გარემოებები და მტკიცებულებები, რომელთა შესახებაც მხარე მოწმეთა დაკითხვის ანდა მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე შუამდგომლობს. განსახილველ შემთხვევაში, გასაჩივრებული საოქმო განჩინებები მართალია დაეფუძნა მითითებებს მასზედ, რომ შუამდგომლობაში დასახელებულ მოწმეთა დაკითხვას, მტკიცებულებათა გამოთხოვას, რომლებიც ა.რ–ს შეეხებოდა, მტკიცებულებათა გამოთხოვას საჯარო რეესტრიდან, ასევე, №3 და №4 ტომებში, შესაბამის გვერდებზე განთავსებულ მტკიცებულებებს, უშუალო კავშირი არ ჰქონდათ დავის საგანთან, თუმცა, საქალაქო სასამართლოს ფაქტობრივად საერთოდ არ უმსჯელია, რატომ არ იყო საქმესთან შემხებლობაში დასაკითხ მოწმეთა ჩვენებები, გამოსათხოვი მტკიცებულებები ანდა საქმიდან ამოღებული დოკუმენტები და რატომ არ ექნებოდათ მათ მნიშვნელობა ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის თვალსაზრისით.
25. პალატა განმარტავს, რომ მართლმსაჯულება სასამართლოს დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანით ხორციელდება. სასამართლო გადაწყვეტილების დასაბუთების ვალდებულება დაკავშირებულია სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპთან. სამართლებრივი სახელმწიფოს ნებისმიერი მოქმედება, რომელიც მიმართულია პირის რომელიმე უფლების შეზღუდვისკენ, საჭიროებს დასაბუთებას. თუ სასამართლო არ ასაბუთებს თავის გადაწყვეტილებას ან ასაბუთებს არასაკმარისად, მაშინ შეუძლებელია მიღებული გადაწყვეტილების გადამოწმება. ამასთან, აღნიშნული გადაწყვეტილება ფაქტობრივადაც და იურიდიულადაც დასაბუთებული უნდა იყოს. უპირველეს ყოვლისა კი, წაგებულმა მხარემ უნდა იცოდეს, თუ რა გადაწყვეტილება მიიღო სასამართლომ მის წინააღმდეგ და რა საფუძვლით, რა კონკრეტულ ფაქტებზე, მტკიცებულებებსა და არგუმენტებზე დაყრდნობით, სხვაგვარად მის მიმართ არ იქნება განხორციელებული ეფექტიანი მართლმსაჯულება (იხ. სუსგ №ას-730-698-2016, 07.04.2017 წელი).
26. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია, მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა, ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ. გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§ 55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, §30; Van de Hurk v. the Netherlands, §59; Perez v. France, §80) (იხ. სუსგ №ას-930-2019, 3 ოქტომბერი, 2019 წელი).
27. ყოველივე ზემოაღნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქ/პუნქტების საფუძველზე გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 18 ივლისის, 2018 წლის 15 ოქტომბრის (იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოწმის სახით ა.რ–სა და ს.ტ–ს დაკითხვაზე), 2019 წლის 04 თებერვლისა (საქმის მე-3 ტომიდან მტკიცებულებების ამოღების შესახებ) და 2019 წლის 25 თებერვლის საოქმო განჩინებები, დასაბუთებულია.
28. რაც შეეხება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 04 თებერვლის საოქმო განჩინებას, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების - 2017 წლის 02 აგვისტოს შ.მ–ვის მიერ მოპასუხის დირექტორის სახელზე გაგზავნილი ელექტრონული წერილის - საქმიდან ამოღებაზე, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის მიერ განვითარებულ მსჯელობას მასზედ, რომ სადავო ელექტრონული წერილი, რომელშიც შ.მ–ვი ფაქტობრივად „ჩვენებას იძლევა“ საქმის გარემოებებთან დაკავშირებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ უნდა ჩაეთვალა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134.1 მუხლით გათვალისწინებულ წერილობით მტკიცებულებად. ამასთან, იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის დასაბუთებისას ერთ-ერთ მთავარ მტკიცებულებად სწორედ ამ ელექტრონულ წერილს დაეყრდნო, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს წერილობითი განმარტების მტკიცებულებით ღირებულებაზე და აღნიშნავს, რომ შ.მ–ვი კანონით დადგენილი წესით არ დაკითხულა სასამართლოს მიერ და იგი არ გაუფრთხილებიათ განზრახ არასწორი ჩვენების მიცემის შემთხვევაში მოსალოდნელი სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ (სსსკ-ის 145-ე მუხლი), რის გამოც, მისი განმარტება სანდოობის მკაცრ კრიტერიუმს ვერ აკმაყოფილებს.
29. გარდა ზემოაღნიშნულისა, საკასაციო პალატის შეფასებით, წარმოდგენილი წერილობითი ჩვენების შინაარსობრივი მხარის გაზიარების შესაძლებლობა გამორიცხული იყო იმ ფაქტობრივი გარემოებითაც, რომ დასახელებული წერილი შეიქმნა მას შემდეგ, რაც შპს „კ.პ–სის“ დირექტორისთვის ცნობილი გახდა მათ წინააღმდეგ სასარჩელო წარმოების დაწყების შესახებ, რაც მოწოდებული ინფორმაციის სარწმუნოობასა და დამაჯერებლობას არამყარს ხდის; სასამართლოს მხრიდან საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოების დადგენა კი, მხოლოდ სარწმუნო, დამაჯერებელ და უტყუარ მტკიცებულებაზე დაყრდნობითაა შესაძლებელი.
30. ამდენად, საკასაციო პალატა ითვალისწინებს მოცემულ საქმეზე, გადაწყვეტილების მისაღებად დასადგენ მნიშვნელოვან გარემოებათა წრეს, ასევე, მტკიცების საგნის სრულყოფილად განსაზღვრის აუცილებლობას და მიიჩნევს, რომ შესაბამისი სამართლებრივი მითითებებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება მიზანშეწონილია, რაც იმავდროულად, უზრუნველყოფს მხარეთა საპროცესო უფლებების კანონის წინაშე თანასწორობის საწყისებზე განხორციელებას. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას მასზედ, რომ შუამდგომლობებში მითითებული მტკიცებულებების დასაშვებობის საკითხის სააპელაციო საჩივრის განხილვის ეტაპზე გამოკვლევა გამოიწვევდა იმას, რომ ფაქტიურად, მხარეებს მოესპობოდათ პირველი ინსტანციით საქმის არსებითად განხილვის შესაძლებლობა, ვინაიდან არსებით ფაქტობრივ გარემოებებთან და მტკიცებულებებთან დაკავშირებით თავიანთი მოსაზრებები მათ შეეძლებოდათ მხოლოდ საკასაციო ინსტანციისათვის წარედგინათ. ამასთან, ეს უკანასკნელი საქართველოს კანონმდებლობით ფაქტობრივ გარემოებებს არ ადგენს. მაშინ, როდესაც პირველი ინსტანციის სასამართლოში ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების განხილვის შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნებთან დაკავშირებით მხარეებს თავიანთი პრეტენზიები და მოსაზრებები ფაქტების დამდგენ სასამართლოში – სააპელაციო სასამართლოშიც შეეძლოთ წარედგინათ (ანალოგიური მსჯელობა გაზიარებულია საქართველოს უზენაესის სასამართლოს 2021 წლის 11 ნოემბრის განჩინებითაც, საქმეზე №ას-475-2020).
31. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03).
32. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
33. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.
34. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
35. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.
36. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
37. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, შპს „კ.პ–სს“ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „კ.პ–სის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
2. შპს „კ.პ–სს“ (.....) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის (7000 ლარი, საგადახდო დავალება N1534572, გადახდის თარიღი 09.02.2022; 1000 ლარი, საგადახდო დავალება N1558918, გადახდის თარიღი 15.02.2022) 70% – 5600 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე
მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია
თამარ ზამბახიძე
