საქმე №ას-1115-2022 16 დეკემბერი, 2022 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემდეგი შემადგენლობა:

ალექსანდრე წულაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია, გიორგი მიქაუტაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოსარჩელე) - მ.ბ–ძე

დავის საგანი - ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, თანხის დაკისრება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 5 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

აღწერილობითი ნაწილი:

მ.ბ–ძემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა და გასხვისებული ქონების ღირებულების ოდენობით თანხის დაკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სოლიდარულად დაეკისრათ 82000 აშშ დოლარის გადახდა; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაეკისრა 46000 აშშ დოლარის გადახდა. გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისრათ იურიდიული მომსახურების ხარჯის ნაწილის - 2000 ლარის ანაზღაურება. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოპასუხეებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს. მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტი და მოითხოვა იურიდიული მომსახურების ხარჯის სრულად (11000 ლარის ოდენობით) ანაზღაურება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 5 ივლისის განჩინებით მოპასუხეების სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მ.ბ–ძის სააპელაციო საჩივარი, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მე-6 პუნქტი და მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისრათ იურიდიული მომსახურების ხარჯის ნაწილის - 4000 ლარის ანაზღაურება; დანარჩენ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 5 ივლისის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

ზემოაღნიშნული განჩინება მოპასუხეებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ სასამართლომ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი არასწორად გაანაწილა, დაარღვია თანასწორობის პრინციპი და საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები სრულად და ობიექტურად არ შეაფასა; სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეყრდნო მოსარჩელეთა განმარტებებს და არ გაითვალისწინა მოპასუხეების არგუმენტაცია. საკასაციო საჩივრის მიხედვით, სადავო გარიგებების იძულებით დადება ან მოპასუხის არაკეთილსინდისიერება საქმეში წარმოდგენილი სათანადო და დამაჯერებელი მტკიცებულებებით არ დასტურდება. კასატორი დამატებით მიუთითებს, რომ იძულების დადასტურების შემთხვევაშიც კი, სარჩელის დაკმაყოფილებას გამორიცხავს შეცილების ერთწლიანი ვადის დარღვევა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 29 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო, საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში მთავარ სადავო საკითხს წარმოადგენს ხელშეკრულებათა კანონიერება, მოსარჩელის ნების ნამდვილობის საკითხის შეფასების თვალსაზრისით და ასევე უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების შესაბამისად თანხის დაკისრების საფუძვლიანობა.

განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე მიუთითებს, რომ სადავო ხელშეკრულებები იძულების შედეგად დადო, რის გამოც ხელშეკრულებების ბათილად ცნობას და გასხვისებული ქონების ღირებულების ანაზღაურებას ითხოვს. გარიგების ბათილად ცნობის საკითხს საქართველოს სამოქალაქო კოდქსის 54-ე მუხლი აწესრიგებს, რომლის მიხედვითაც ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. სარჩელის შესაბამისად, ჩუქების ხელშეკრულებათა ნამდვილობა სადავოა იმ საფუძვლით, რომ გამჩუქებელი იძულებული გახდა, მიეღო სადავო უძრავ-მოძრავი ქონების სახელმწიფოსათვის უსასყიდლოდ დათმობის გადაწყვეტილება. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ჩუქების სამართლებრივი ურთიერთობის ფარგლებში გამჩუქებელი ვალდებულია, ყოველგვარი სასყიდლის გარეშე, საკუთრებაში გადასცეს დასაჩუქრებულს ქონება, ამ უკანასკნელის თანხმობით. ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას მხარის მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობის დასადგენად, მნიშვნელოვანია მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა, რაც განაპირობებს მჩუქებლის მიერ ჩუქების ხელშეკრულების დადების მოტივის ჩამოყალიბებას. ჩუქების მოტივი ყოველთვის გამომდინარეობს გამჩუქებლის მხრიდან დასაჩუქრებულის მიმართ არსებული პოზიტიური დამოკიდებულებიდან. ამგვარი ურთიერთობები კი, როგორც წესი, გარკვეული დროის განმავლობაში ყალიბდება და საფუძვლად უდევს მხარეთა შორის არსებული მადლიერება, კეთილგანწყობა, ან დამკვიდრებული ჩვეულებებით დადგენილი ერთგვარი მორალური ვალდებულება. ამასთანავე, გარიგების დადების მიზნით გამოვლენილი ნება იურიდიულ ძალას იძენს მხოლოდ მაშინ, როდესაც გამოხატული ნება თანხვედრაშია ნების გამომვლენის სურვილთან (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2015 წლის 1 ივლისის №ას-6-6-2015 გადაწყვეტილება).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ. ამასთან, სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მნიშვნელოვანია ნების ნამდვილობა, რომლის შეფასების დროსაც „ყურადღება უნდა გამახვილდეს სამ კომპონენტზე: ნება, მისი გამოვლენა და მათი ურთიერთშესაბამისობა. ამ სამი ელემენტიდან ერთ-ერთის ხარვეზი განაპირობებს ნების გამოვლენის არარსებობას ან არანამდვილობას ნამდვილობის შემაფერხებელი გარემოებების გამო. ასეთია ის გარემოება, რომელიც ნების გამოვლენის გარეგნული გამოხატულების, მისი შემადგენლობის არსებითი ელემენტების არსებობის მიუხედავად, გავლენას ახდენს გარიგების ნამდვილობაზე. სამართლებრივი შედეგის გამოწვევა შეიძლება მიუღებელი იყოს გარიგების შინაარსის დაუშვებლობის, მისი დადების გარემოებების, ნების გამოვლენის ფორმის, ნების ნაკლის გამო“ (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 მარტის №ას-1215-2018 განჩინება).

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მხარეთა სტატუსის სამართლებრივი თავისებურების გათვალისწინებით, როდესაც დასაჩუქრებული სახელმწიფოა, მისი შესაძლებლობიდან გამომდინარე, გარიგების ე.წ. „ძლიერ მხარედ“ სახელმწიფო გვევლინება. საკასაციო სასამართლომ არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში განმარტა, რომ მსგავსი კატეგორიის დავებზე მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადისგან განსხვავებულ წესი გამოიყენება. აღნიშნული მიდგომა განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ კეთილსინდისიერებისა და ნდობის პრინციპი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნებისმიერი სამართალურთიერთობის არსებობისას. ამგვარი სტანდარტის უპირველეს ფუძემდებელს და გარანტს კი სახელმწიფო წარმოადგენს, რომელიც შეიძლება თავადაც იყო კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის კონტრაჰენტი. ამიტომ, სახელმწიფოს მონაწილეობით დადებული კერძოსამართლებრივი გარიგებების შეცილების (შედავების) შემთხვევაში, სწორედ სახელმწიფომ უნდა ამტკიცოს კერძო პირთან დადებული გარიგების ნამდვილობა, მისი კანონთან და ზნეობის ნორმებთან შესაბამისობა. აღნიშნული დასკვნა ეფუძნება სახელმწიფოს, როგორც გარიგების ძლიერი მხარის, ვალდებულებას, განსაკუთრებული პასუხისმგებლობით დაიცვას თითოეული პირის ქონებრივი უფლებები (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 14 დეკემბრის №ას-1230-2018 განჩინება).

პალატა განმარტავს, რომ მიუხედავად სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპისა (სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლი), როდესაც სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეა სახელმწიფო, განსაკუთრებით მაღალი სტანდარტით უნდა შემოწმდეს და შეფასდეს გარიგების „ძლიერი“ კონტრაჰენტის ქცევა/ქმედება რამდენად შეესაბამება სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის წინაპირობათაგან ისეთ სპეციფიკურ დანაწესს, როგორიცაა ზნეობის ნორმები. ასეთ ვითარებაში სასამართლოს კვლევისა და შეფასების საგანია, თუ რამდენად მორალურად შეიძლება იქნეს მიჩნეული ისეთი გარიგება, როდესაც სახელმწიფო უსასყიდლოდ ღებულობს გარკვეულ მომსახურებას, ქონებას საკუთრებაში და ა.შ. ანუ პრაქტიკულად რატომ შეიძლება კერძო სამართლის პირმა „დაასაჩუქროს“ სახელმწიფო, რამდენად შეესაბამება აღნიშნული იმ ზოგად მორალურ კატეგორიას, რომ სახელმწიფოს, რომელსაც აქვს ვალდებულება საკუთარი რესურსებით თითოეული პირის უფლება და ინტერესი დაიცვას, ფიზიკურმა ან იურიდიულმა პირმა აჩუქოს რაიმე ქონება (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 მაისის №ას-212-201-2017 განჩინება).

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 2010 წლის 28 სექტემბრის გამამტყუნებელი განაჩენით, მოსარჩელე ცნობილი იქნა დამნაშავედ თაღლითობისთვის და მიესაჯა 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 4 იანვრის განაჩენით, მოსარჩელესა და პროკურატურას შორის დამტკიცდა საპროცესო შეთანხმება, რომლის ფარგლებშიც მოსარჩელეს დაენიშნა თავისუფლების აღკვეთა 5 წლის ვადით, საიდანაც ერთი წელი მიესაჯა თავისუფლების აღკვეთა საპატიმრო დაწესებულებაში მოხდით, ხოლო 4 წელი ჩაეთვალა პირობით, 5 წლის გამოსაცდელი ვადით. ამავე განაჩენით, მოსარჩელეს დამატებითი სასჯელის სახით დაენიშნა ჯარიმის - 90000 ლარის გადახდა. დაკისრებული ჯარიმა 90000 ლარი, მოსარჩელის მეუღლემ გადაიხადა 2011 წლის 28 თებერვალს აღსრულების ეროვნული ბიუროს ანგარიშზე თანხის შეტანის გზით.

ასევე დადგენილია, რომ 2011 წლის 25 თებერვალს გაცემული მინდობილობის საფუძველზე, მოსარჩელემ მეუღლეს მიანიჭა სპეციალური უფლებამოსილება, მის საკუთრებაში რიცხული სადავო უძრავი ქონება ეჩუქებინა მესამე პირისთვის. 2011 წლის 1 მარტს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს, ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, უსასყიდლოდ გადაეცა მოსარჩელის კუთვნილი სადავო უძრავი ქონება და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მის საკუთრებად. 2011 წლის 29 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, სადავო უძრავი ქონება გადაეცა საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეს.

გარდა ზემოაღნიშნული უძრავი ქონებისა, სისხლის სამართლის საქმეზე საპროცესო გარიგების გაფორმების დროისთვის მოსარჩელეს საკუთრებაში ჰქონდა სადავო ავტომობილი, რომელიც შსს მომსახურების სააგენტოს ბაზაში ირიცხებოდა ვ.დ–ის სახელზე. 2011 წლის 26 თებერვალს ვ.დ–მა, მოსარჩელის თანხმობით, შსს მომსახურების სააგენტოში, გ.ქ–ძის სახელზე, გადააფორმა ავტომობილი. ამ უკანასკნელმა კი, 2011 წლის 31 მარტს ქონება გადააფორმა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სახელზე. სარჩელის შეტანის დროისთვის სადავო ავტომობილის მესაკუთრედ შსს მომსახურების სააგენტოში აღრიცხულია მესამე პირი.

საკასაციო პალატა ითვალისწინებს მოცემულ საქმეზე დადგენილ ფაქტებს და მითითებულ განმარტებებს და მიიჩნევს, რომ ფიზიკური პირის მიერ სახელმწიფო ორგანოების დასაჩუქრების შესახებ ხელშეკრულებების ნამდვილობის დადასტურების ვალდებულება სახელმწიფო ორგანოებს ეკისრებათ, რაც მათ ვერ უზრუნველყვეს. ამდენად, მოპასუხეებმა ვერ დაძლიეს მათი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებების სათანადო არგუმენტებით და მტკიცებულებებით დადასტურება, რაც მართებულად გახდა სადავო ხელშეკრულებების კანონსაწინააღმდეგოდ დადებულ და ბათილ გარიგებებად ცნობის საფუძველი.

რაც შეეხება თანხის დაკისრებას, მოსარჩელე მოთხოვნას აფუძნებს, უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებს. აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის შემდეგ ნორმებზე: 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში; 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით. ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ უკან დაბრუნება შეუძლებელია გადაცემული საგნის მდგომარეობის გამო ან, თუ მიმღებს რაიმე მიზეზით არ შეუძლია საგნის უკან დაბრუნება, მაშინ მან უნდა აანაზღაუროს მისი საერთო ღირებულება. ღირებულება განისაზღვრება ანაზღაურების მოთხოვნის უფლების წარმოშობის დროის მიხედვით.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმის შესახებ, რომ მ.ბ–ძის მიერ სახელმწიფო ორგანოების სასარგებლოდ გადაცემული ქონება (უძრავი ქონება და ავტომანქანა), მოცემულ მომენტში აღრიცხულია მესამე პირთა საკუთრებაში, რაც აბრკოლებს მოსარჩელისთვის მოპასუხეების მხრიდან ქონების დაბრუნებას. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ვინაიდან სადავო ხელშეკრულებები ბათილად იქნა ცნობილი, ხოლო ქონების მოსარჩელისთვის გადაცემა შეუძლებელია, დასაბუთებულია გადაცემული ქონების სანაცვლოდ ფულადი ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნა, რაც მართებულად გახდა სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილების საფუძველი.

სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხთან მიმართებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა დაკმაყოფილებას ექვემდებარება უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების საფუძველზე. კონდიქციიდან გამომდინარე მოთხოვნებზე კი, ხანდაზმულობის საერთო ათწლიანი ვადა ვრცელდება (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 15 მაისის №ას-212-201-2017 და 2016 წლის 31 იანვრის №ას-225-215-2016 განჩინება). რაც, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ დაცულია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველი დავა არსებითად სწორად არის გადაწყვეტილი და წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით განსაზღვრულ, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის მოთხოვნებს, ვინაიდან: საქმე არ მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ასევე, არ ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; არ არსებობს საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების ვარაუდი; სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. შესაბამისად, საქმეზე არ იქმნება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით განსაზღვრული, საკასაციო საჩივრების განსახილველად დაშვების წინაპირობა. ამასთან, კასატორები გათავისუფლებულები არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „უ“ ქვეპუნქტის თანახმად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 408-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტრო საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 5 ივლისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ა. წულაძე

მოსამართლეები: რ. ნადარაია

გ. მიქაუტაძე