¹ ბს-127-5-გ-04 21 აპრილი, 2004 წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),
მ. ვაჩაძე,
გ. ქაჯაია
სსკ-ის 408-ე მუხლის მესამე ნაწილის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 26-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი მოსმენის გარეშე, განიხილა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიასა და თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს შორის განსჯადობის შესახებ დავა.
აღწერილობითი ნაწილი:
2003წ. 8 ოქტომბერს ნ. ნ.-ემ თბილისის საოლქო სასამართლოში სარჩელი აღძრა.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 9 ოქტომბრის განჩინებით ნ. ნ.-ის სარჩელი ხარვეზიანად იქნა მიჩნეული და მოსარჩელეს 2003წ. 25 ოქტომბრამდე ხარვეზის შესავსებად ვადა მიეცა. მოსარჩელის მიერ ხარვეზის აღმოფხვრის შემდეგ, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 29 ოქტომბრის განჩინებით აღნიშნული სარჩელი წარმოებაში იქნა მიღებული.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 20 დეკემბრის განჩინებით ნ. ნ.-ის სასარჩელო განცხადება მოპასუხე ფინანსთა სამინისტროს მიმართ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს გადაეგზავნა განსჯადობით განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ მოცემული დავა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განსჯადი იყო, რადგან თანხობრივად თბილისის საოლქო სასამართლოს განსახილველ საქმეთა კატეგორიას არ განეკუთვნებოდა. ამასთან, მოპასუხე მხარე _ ფინანსთა სამინისტრო ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს იურისდიქციის ფარგლებში მდებარეობდა. სასამართლო კოლეგიამ მოიხმო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლი, რომლის თანახმად, სარჩელი უნდა წარედგინოს იმ სასამართლოს, რომელიც უფლებამოსილია, განიხილოს და გადაწყვიტოს ადმინისტრაციული საქმე.
თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლო თბილისის საოლქო სასამართლოს ზემოთ მითითებულ მოტივაციას არ დაეთანხმა და საქმე განსჯადობის შესახებ დავის გადასაწყვეტად საქართველოს უზენაეს სასამართლოს გადმოუგზავნა შემდეგი საფუძვლებით:
რაიონული სასამართლოს მოსაზრებით, საქმეში არ იყო წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც რუსული რუბლის კურსის ლართან მიმართება დადგინდებოდა, რის გამოც დავის საგნის განსაზღვრა შეუძლებელი იყო. ამდენად, თბილისის საოლქო სასამართლოს მსჯელობა, სარჩელის თანხობრივად ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განსჯადობის თაობაზე, უსაფუძვლოდ უნდა ყოფილიყო მიჩნეული.
სსკ-ის 22-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ განსჯადობის წესების დაცვით თავის წარმოებაში მიღებული საქმე უნდა განიხილოს და არსებითად გადაწყვიტოს, თუნდაც ეს საქმე შემდგომში სხვა სასამართლოს განსჯადი გახდეს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, თბილისის საოლქო სასამართლომ ნ. ნ.-ის სარჩელი, მიიჩნია რა განსჯადობის წესის დაცვით წარმოდგენილად, თავისი 2003წ. 29 ოქტომბრის განჩინებით წარმოებაში მიიღო. ამდენად, სსკ-ის 22-ე მუხლიდან გამომდინარე, სასამართლო კოლეგია ვალდებული იყო, ნ. ნ.-ის სარჩელი განეხილა და არსებითად გადაეწყვიტა.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და განსჯადობის შესახებ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიისა და თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განჩინებათა გაცნობის შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ნ.-ის სარჩელი თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განსჯადია შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო სასამართლოთა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მოსაზრება თანხობრივად საქმის თბილისის საოლქო სასამართლოს განსჯადობის თაობაზე უსაფუძვლოა, რადგან, მართალია, საქმეში არ არის წარმოდგენილი რუსული რუბლის კურსის ლართან მიმართების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, მაგრამ ეჭვგარეშეა, რომ 1993წ. 88,364 რუსული მანეთი დღეისათვის 500000 ლარზე მეტი იყოს, რაც ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, მოცემული საქმის თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის მიერ განხილვის შესაძლებლობას გამორიცხავს.
საკასაციო სასამართლო ასევე მოიხმობს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებს და განმარტავს, რომ სარჩელი უნდა წარედგინოს იმ სასამართლოს, რომელიც უფლებამოსილია, განიხილოს და გადაწყვიტოს ადმინისტრაციული საქმე. არაუფლებამოსილ სასამართლოში სარჩელის წარდგენის შემთხვევაში სასამართლო სარჩელს გადაუგზავნის უფლებამოსილ სასამართლოს და ამის შესახებ აცნობებს მოსარჩელეს. სსკ-ის 22-ე მუხლის მიხედვით კი სასამართლომ განსჯადობის წესების დაცვით თავის წარმოებაში მიღებული საქმე უნდა განიხილოს და არსებითად გადაწყვიტოს, თუნდაც ეს საქმე შემდგომში სხვა სასამართლოს განსჯადი გახდეს. აქვე ნიშანდობლივია ისიც, რომ კანონის მითითებული ნორმა სასამართლოს მიერ წარმოებაში მიღებული საქმის სხვა სასამართლოსათვის გადაცემას მხოლოდ იმ შემთხვევაში კრძალავს, როცა ეს საქმე განსჯადობის წესების დაცვით იქნა თავის დროზე სასამართლოს მიერ წარმოებაში მიღებული და შემდეგ სხვა სასამართლოს განსჯადი გახდა და არა იმ შემთხვევაში, როცა სასამართლო თავიდანვე არაუფლებამოსილი იყო, საქმე წარმოებაში მიეღო. უფრო მეტიც, ის გარემოება, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ მოცემული საქმე წარმოებაში მიიღო, არ ნიშნავს იმას, რომ მას თავიდანვე ამის უფლებამოსილება გააჩნდა.
როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, თბილისის საოლქო სასამართლო ნ. ნ.-ის მიერ სარჩელის სასამართლოში წარდგენის მომენტიდანვე არაუფლებამოსილი იყო აღნიშნული სარჩელი წარმოებაში მიეღო, რადგან მასში მოპასუხედ დასახელებული მხარე თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს იურისდიქციის ფარგლებში მდებარეობდა. ამასთან, დავის საგანი 500000 ლარზე მეტი არ იყო.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემული საქმე განსჯადობით განსახილველად თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს უნდა დაექვემდებაროს.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-6, 26-ე მუხლებით, სსკ-ის 284-286-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. ნ.-ის სარჩელი განსჯადობით განსახილველად თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს დაექვემდებაროს;
2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.