24 ნოემბერი, 2022 წელი,
საქმე №ას- 1071-2022 თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა/მოსამართლეები:
ვლადიმერ კაკაბაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ლევან მიქაბერიძე,
მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - ა.ა. (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე - კ.თ. (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 ივნისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა
დავის საგანი - ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. ა.ა–ი (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მეორე მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი) ასაჩივრებდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 ივნისის განჩინებას ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე, რომლითაც კ.თ–ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე, მყიდველი ან შემძენი) მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ერთის მხრივ ა.მ–სა (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი მოპასუხე) და მის წარმომადგენელს ნ.ა–სა და მეორეს მხრივ მეორე მოპასუხეს შორის 2020 წლის 29 ივლისს გაფორმებული უძრავი ნივთის ს/კ-ით ......, ნასყიდობის ხელშეკრულება. კასატორის აზრით, მატერიალურსამართლებრივი თვალსაზრისით, განჩინება არ არის დასაბუთებული, სახელდობრ:
1.1. კასატორის მტკიცებით, მოსარჩელე სადავო ნივთის მესაკუთრედ ვერ მიიჩნევა, რადგან ნასყიდობის ხელშეკრულების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში არ მოუხდენია.
1.2. გარდა ამისა, კასატორის მითითებით, მოსარჩელის მიერ სადავო ნივთის ფლობის ფაქტიც არ დასტურდება.
1.3. კასატორის მითითებით, საქმეში დაცული მტკიცებულებებით, პირველი მოპასუხის წარმომადგენლისა და მეორე მოპასუხის რეგისტრირებულ ქორწინებაში ყოფნის ფაქტიც არაა დადგენილი.
2. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:
3. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
4. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა, სახელდობრ:
4.1. სსსკ-ის 407.2 მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
4.2. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი, ანუ სწორად დაადგინა სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტები:
4.3. 2012 წლის 12 ოქტომბერს ა.მ–მა (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც გამყიდველი, მამკვიდრებელი ან პირველი მოპასუხის ბიძა) ახალქალაქში, ........ მდებარე 65 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწა და მასზე განთავსებული შენობა, საკადასტრო კოდით #...... (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც სადავო უძრავი ქონება), მოსარჩელეს მიჰყიდა (იხ. ნასყიდობის ხელშეკრულება).
4.4. მოსარჩელეს უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში არ დაურეგისტრირებია, თუმცა ფაქტობრივად ფლობს.
4.5. სადავო ქონებაზე საკუთრება მოსარჩელემ 2020 წლის 30 აგვისტოს დაირეგისტრირა.
4.6. მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილებით, უძრავ ქონებაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლება ბათილად იქნა ცნობილი, რადგან რეგისტრირებული მონაცემების შესწავლისას დადგინდა, რომ სადავო ქონებაზე 2020 წლის 23 ივლისს პირველი მოპასუხის საკუთრება დარეგისტრირდა, იმავე წლის 29 ივლისს კი, ამ უკანასკნელმა წამომადგენელის მეშვეობით იგი მეორე მოპასუხეზე გაასხვისა, კერძოდ:
4.6.1. გამყიდველი/მამკვიდრებელი 2018 წლის 6 სექტემბერს გარდაიცვალა. ამ უკანასკნელის სამკვიდროს შეადგენდა ახალქალაქში, ........ (ს/კ-ით #.......) და ..... ქუჩა #74 (ს/კ-ით # ....... 01/502) მდებარე უძრავი ქონება და ავტოსატრანსპორტო საშუალება „გაზ 21“.
4.6.2. 2019 წლის 22 მარტს პირველი მოპასუხის სახელზე გაიცა სამკვიდრო მოწმობა და მან როგორც მეორე რიგის კანონისმიერმა მემკვიდრემ, გარდაცვლილი ბიძის დანაშთი სამკვიდრო მიიღო.
4.6.3. პირველი მოპასუხისთვის მამკვიდრებელსა და მოსარჩელეს შორის სადავო ქონებაზე გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების თაობაზე ცნობილი იყო, შესაბამისად, სადავო ქონებაზე სამკვიდრო მოწმობის გაცემა არც უთხოვია, რადგან იგი სამკვიდრო მასაში აღარ შედიოდა.
4.6.4. სამკვიდრო ქონება - 85 000 ლარად შეფასდა, რომელშიც სადავო ქონების ფასი არ გათვალისწინებულა.
4.6.5. 2020 წლის 30 ივნისს პირველმა მოპასუხემ ნ.ა–ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც პირველი მოპასუხის წარმომადგენელი ან მეორე მოპასუხის მეუღლე) სახელზე გასცა რუსეთის ფედერაციის სარატოვის ოლქის ქ. მარქსის ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული მინდობილობა, რომლითაც მას მიანიჭა ბიძის სამკვიდრო საქმეების წარმოების უფლებამოსილება, სადავო უძრავ ქონებაზე სამკვიდრო მოწმობის მიღებისა და შემდგომ ამ ქონების გასხვისების უფლებით.
4.6.6. 2019 წლის 22 მარტის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე, პირველმა მოპასუხემ სადავო ქონება წარმომადგენლის მეშვეობით საკუთარ სახელზე დაირეგისტრირა. 2020 წლის 29 ივლისს კი, ამ უკანასკნელის წამომადგენელმა იგი მეორე მოპასუხეზე/მეუღლეზე გაასხვისა (იხ. ნასყიდობის ხელშეკრულება).
4.6.7. ამჟამად სადავო ქონება საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის სახელზეა რეგისტრირებული.
4.7. მეორე მოპასუხე სადავო ქონების არაკეთილსინდისიერი შემძენია.
5. იმ სამართლებრივი შედეგის გათვალისწინებით, რისი მიღწევაც მოსარჩელეს სურდა, კერძოდ, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში სსკ-ის, 183-ე (უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების შემძენზე საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია), 185-ე (შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე), 312.1 (რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა) და 312.2 (იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა) მუხლებიდან გამომდინარეობს.
6. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად მიიჩნია სადავო ქონების არაკეთილსინდისიერ შემძენად.
7. სსკ-ის 185-ე მუხლი იცავს კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესებს საჯარო რეესტრის მონაცემთა სისწორისა და რეგისტრირებული მესაკუთრის უფლებამოსილების მიმართ. აღნიშნული მუხლი მოიცავს შემთხვევას, როდესაც უძრავი ნივთის გასხვისების ნებას ავლენს რეგისტრირებული მესაკუთრე, მაგრამ მისი საკუთრების უფლება შეცილებულია სხვა, მესამე პირთა მხრიდან ან არ არის სრულყოფილი, რისი არცოდნაც შემძენის მიერ წარმოგვიჩენს მას (შემძენს) კეთილსინდისიერად.
აღნიშნულ ნორმათა ანალიზი ცხადყოფს, რომ, როდესაც საქმე უკავშირდება უძრავი ქონების შეძენას, შემძენს, თავისი უფლების დასამტკიცებლად, შეუძლია, დაეყრდნოს რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტების სისწორის ვარაუდს, თუნდაც, სინამდვილეში, უსწორო იყოს რეესტრის მონაცემები. ამ მდგომარეობას არაარსებითად აქცევს შემძენის კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება, რაც საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უსწორობით გამოიხატება. ერთადერთი, რაც რეესტრის უტყუარობის ფიქციას და, შესაბამისად, ნივთის შეძენას არღვევს, სწორედ შემძენის არაკეთილსინდისიერებაა.
8. სსკ-ის 185-ე და 312-ე მუხლები შეიცავს არაკეთილსინდისიერების იურიდიული შედეგის განმსაზღვრელ კომპონენტს - შემძენმა იცის, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. ამ საკითხის გამორკვევისას გამოსაკვლევია შემძენის შესაძლებლობანი რეესტრის არასწორი ჩანაწერის ცოდნასთან მიმართებით ან უნდა გაირკვეს, შემძენს გონივრული წინდახედულობის ფარგლებში უნდა სცოდნოდა თუ არა სადავო ფაქტის შესახებ. ამდენად, შემძენის ინტერესების დაცვა უნდა მოხდეს არა მხოლოდ საჯარო რეესტრის მონაცემების გათვალისწინებით, არამედ ქონების მესაკუთრის ვინაობისადმი მისი სუბიექტური დამოკიდებულებით (შდრ. სუსგ. №ას-355-334-2014, 21.07.2014წ; №ას-375-352-2014, 14.07.2014წ.).
9. განსახილველ შემთხვევაში, სადავო გარიგების მხარეებმა იცოდნენ, რომ მამკვიდრებელმა სიცოცხლეშივე სადავო ნივთი მოსარჩელეს მიჰყიდა, შესაბამისად, იგი სამკვიდრო მასაში არ შედიოდა, მიუხედავად ამისა, მეორე მოპასუხის მეუღლემ დახმარება აღმოუჩინა პირველ მოპასუხეს სადავო ქონება ჯერ საკუთრებაში დაერეგისტრირებინა, ხოლო შემდგომ მინდობილობის საფუძველზე ა.ა–ზე გაესხვისებინა.
შესაბამისად, მოქმედებს პირველი მოპასუხის ქონებრივი მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის ფლობის პრეზუმფცია, რაც კასატორმა სარწმუნო და დამაჯერებელი არგუმენტებით ვერ გააქარწყლა. აქედან გამომდინარე, ვლინდება 2020 წლის 29 ივლისს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი, ვინაიდან, პირველი მოპასუხე არ იყო უფლებამოსილი, თავის სახელზე აღერიცხა სადავო ქონება და შემდგომ წარმომადგენლის მეშვეობით მეორე მოპასუხისთვის მიეყიდა სხვის საკუთრებაში არსებული ნივთი.
10. კასატორის პრეტენზია ისიცაა, რომ ვინაიდან, მოსარჩელემ საკუთრება საჯარო რეესტრში არ დაირეგისტრიდა, სადავო ნივთის მესაკუთრედაც ვერ მიიჩნევა.
11. საკასაციო სასამართლო კასატორის ამ პრეტენზიასაც უარყოფს და განმარტავს, რომ უძრავი ნივთის გასხვისებისას გარიგების ფორმას ადგენს სსკ-ის 323-ე მუხლი (ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას). მოხმობილი ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ ხელშეკრულება წერილობით ფორმას საჭიროებს, სხვა დათქმა კანონმდებლობით გათვალისწინებული არ არის.
მართალია, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში უნდა დარეგისტრირდეს (სსკ-ის 311.1 მუხლი), წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას მესამე პირთათვის იურიდიული ძალა არ გააჩნია, თუმცა, ეს ვალდებულება სანივთოსამართლებრივი ვალდებულებაა, გამიზნული კონკრეტული პირის საკუთრების უფლების დადასტურებისათვის, რისი შეუსრულებლობაც უძრავ ქონებაზე წერილობით დადებულ გარიგებას ბათილად ვერ აქცევს. ამის საილუსტრაციოდ საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკაზე: „უძრავ ნივთზე საკუთრების გადასვლის ვალდებულებითსამართლებრივი ხელშეკრულების ფორმას განსაზღვრავს სამოქალაქო კოდექსის 323-ე მუხლი, რომლის მიხედვით, ხელშეკრულება, რომლითაც ერთი მხარე იღებს ვალდებულებას, უძრავ ნივთზე საკუთრება გადასცეს სხვას ან შეიძინოს იგი, მოითხოვს წერილობით ფორმას. რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლს, ეს ნორმა წერილობით ფორმასთან ერთად განამტკიცებს უძრავ ნივთზე საკუთრების გადასვლის აუცილებელ წინაპირობასა და საკუთრების გადასვლის მომენტს - რეგისტრაციას საჯარო რეესტრში. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ფაქტს ის დანიშნულება გააჩნია, რომ შემძენი მესამე პირების წინაშე მესაკუთრის სტატუსით აღიჭურვება, ვინაიდან უძრავი ქონების შემძენის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაციამდე, ერთადერთ მესაკუთრედ ითვლება გამსხვისებელი (სკ-ის 312-ე მუხლი). როგორც აღინიშნა, სამოქალაქო კოდექსის 323-ე მუხლი განსაზღვრავს უძრავ ნივთზე საკუთრების გადასვლის ვალდებულებითსამართლებრივი ხელშეკრულების ფორმას, რაც იმას ნიშნავს, რომ ამ ფორმის დაცვით დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, მიუხედავად იმისა, რეგისტრირებულია თუ არა იგი საჯარო რეესტრში, წარმოშობს ნასყიდობის მომწესრიგებელი ნორმებით გათვალისწინებულ მხარეთა უფლება-მოვალეობებს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია არის არა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ფორმა, არამედ უძრავ ნივთზე საკუთრების გადასვლის აუცილებელი წინაპირობა, შესაბამისად, მისი დაუცველობა იწვევს არა ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას, არამედ იმას, რომ შემძენი არ მიიჩნევა შეძენილი უძრავი ქონების მესაკუთრედ და კარგავს ამ ქონების კეთილსინდისიერ შემძენთან შედავების უფლებას (სკ-ის 185-ე მუხლი)“, (შდრ. სუსგ #ას-523-496-2014, 30.04.15 წ; #ას-875-817-2017, 21.03.2018წ).
12. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ქვეყნის უზენაესი კანონით - საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებულია საკუთრების უფლების ხელშეუხებლობა და დაცვა; ამ კუთხით გაზიარებულია ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის ევროკონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დადგენილი საკუთრებით მშვიდობიანი სარგებლობის სულისკვეთება, რომელიც ამ უფლების უპირობო რეალიზაციისკენაა მიმართული.
სახელმწიფოს პოზიტიურ მოვალეობას წარმოადგენს, ხელი შეუწყოს საკუთრებით სარგებლობის იმგვარ შესაძლებლობას, რომელიც უფლების არსს არ გააუარესებს. ევროკონვენცია საკუთრების წარმოშობის მიმართ ადგენს შეფასების ფართო ზღვარს და უფლების ნამდვილობის საკითხის გადაწყვეტა წევრი სახელმწიფოების კანონმდებლობით რეგულირებას ექვემდებარება. სწორედ სახელმწიფოში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით წარმოშობილი უფლება ექვემდებარება ნაგულისხმევ დაცვას.
13. საკუთრება ექვემდებარება სანივთო-სამართლებრივ (აბსოლუტურ) დაცვას (სსკ-ის 170-ე მუხლი). სხვისი ქონების განკარგვა მესაკუთრის თანხმობის გარეშე, როგორც კანონსაწინააღმდეგო გარიგება, ბათილია სსკ-ის 54-ე მუხლიდან გამომდინარე. ძირითადი გარიგების ნამდვილობა კი, საკუთრების უფლების გადაცემის აუცილებელი პირობაა. შესაბამისად, ამ გარიგების საწყისი ან შემდგომი ბათილობა განაპირობებს იმას, რომ საკუთრების უფლება თავიდანვე ვერ გადადის შემძენზე. ითვლება, რომ შემძენი არასოდეს გამხდარა მესაკუთრე, რადგან თავად გარიგების ბათილობის სამართლებრივი შედეგი იმაში მდგომარეობს, რომ იგი მიიჩნევა თავიდანვე არარსებულად. შესაბამისად, არც მოსარჩელეს არ დაუკარგავს საკუთრება. ამდენად, საფუძვლის ბათილად ცნობის შემთხვევაში, კაუზალური სისტემის დროს, შემძენი ვერ იძენს ნივთზე საკუთრებას. (სუსგ #ას-833-2020, 30.06.22 წ;).
მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ა.ა.ის კეთილსინდისიერების პრეზუმფცია გასაჩივრებულ განჩინებაში გადმოცემული მსჯელობით სრულადაა გაქარწყლებული. ამასთან, სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულებით განკარგული ქონება სანივთოსამართლებრივი გარიგების საფუძველზე უკვე იყო გასხვისებული ნივთის თავდაპირველი მესაკუთრის მიერ და ეს გარემოება სრულად ასაბუთებს კ.თ.ის სასარჩელო მოთხოვნებს.
14. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30). ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა დეტალურად აღარ იმსჯელებს განსახილველი საკასაციო საჩივრის იმ პრეტენზიებზე, რომელთაც საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა არ გააჩნიათ.
15. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივარი - დაუსაბუთებელი, რაც გამორიცხავს მისი არსებითად განსახილველად დაშვების სამართლებრივ შესაძლებლობას.
16. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. არ არსებობს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის სხვა ქვეპუნქტებით დადგენილი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებიც, რომელთა მიხედვითაც, საკასაციო საჩივარი დასაშვები იქნებოდა. ამდენად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის კანონისმიერი საფუძველი.
17. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს ნ.ნ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადახდო დავალება #14120671745, გადახდის თარიღი 10.08.2022წ), 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, 401-ე, 408.3, 284-ე, 285-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ა.ა.ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. ა.ა–ს (პ/ნ .....) დაუბრუნდეს ნ. ნ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადახდო დავალება #14120671745, გადახდის თარიღი 10.08.2022წ), 70% - 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;
3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
მოსამართლეები : ვლადიმერ კაკაბაძე
ლევან მიქაბერიძე
მირანდა ერემაძე