საქმე № ას-73-73-2018 23 მარტი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მირანდა ერემაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ვლადიმერ კაკაბაძე,

ლევან მიქაბერიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ხ.ს–ი, ი.ქ–ი, ვ.ქ–ი, თ.ს–ძე, ო.დ–ძე, ა.ო–ძე, ო.წ–ი, ო.გ–ი, ვ.ღ–ი, ლ.ა–ვი, ვ.ბ–რი, ნ.ბ–ძე, ე.შ–ნი, ვ.დ–ნი (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარეები – ლ.ნ–ია, შპს „გ–სი“ (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ნოემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – პარტნიორთა კრების ოქმის ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება, კომპენსაციის სახით თანხის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება - საკასაციო საჩივრის არსებითი შემოწმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 1999 წლის 27 სექტემბერს დაფუძნდა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „ა–სი“, რომლის უფლებამონაცვლეა შპს „გ.ს–სი“ (შემდეგში - კომპანია, საზოგადოება, მეორე მოპასუხე). საზოგადოების ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილება მინიჭებული ჰქონდა (48.9%) წილის მესაკუთრე პარტნიორს - ლ.ნ–იას (შემდეგში - პირველი მოპასუხე, აპელანტი, მოწინააღმდეგე მხარე, დირექტორი, ხელმძღვანელი, წარმომადგენელი, მაჟორიტარი პარტნიორი), რომელიც გარდაიცვალა საკასაციო სამართალწარმოების დროს, ამჟამად საწარმოს ხელმძღვანელობს გ.ნ–ია, საზოგადოებაში სოლიდურ წილს ფლობს ვ.ნ–იაც (41.37%), რომლებიც კომპანიაში ერთად ქმნიდნენ მაჟორიტარი პარტნიორების ჯგუფს.

2. ქ. თბილისში, ..... მდებარე 6861.00 კვ.მ უძრავი ქონება (შენობა-ნაგებობების ჩამონათვალი: N1-დან N15-ის ჩათვლით, მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი: .....), რომელიც საზოგადოებას ეკუთვნოდა, კომპანიის დირექტორის მოთხოვნის საფუძველზე დაიყო ორ დამოუკიდებელ ერთეულად - 4889.00 კვ.მ (ს/კ: .....) და 1972.00 კვ.მ მიწის ნაკვეთებად ({ს/კ .....} შემდეგში სადავო უძრავი ქონება).

3. 2015 წლის 13 იანვარს საზოგადოების დირექტორის შვილმა და კომპანიის ერთ-ერთმა სოლიდური წილის მფლობელმა პარტნიორმა, როგორც ფიზიკურმა პირმა, ქ.ქ–გან (შემდეგში - სესხის კრედიტორი, იპოთეკარი) ისესხა 35 000 აშშ დოლარი, პროცენტის დაურიცხავად, ერთი თვის ვადით. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა კომპანიის საკუთრებაში არსებული 1972.00 კვ.მ უძრავი ქონება. დირექტორის უფლებამოსილება, სესხის უზრუნველსაყოფად დაეტვირთა საზოგადოების ქონება გამომდინარეობდა 2015 წლის 13 იანვრის კრების ოქმიდან, რომლითაც დირექტორს დაევალა სადავო სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების დადება.

4. 2015 წლის 30 მარტს საზოგადოებასა და შპს „ქ.ე.კ–ის“ (შემდეგში -სადავო ქონების მყიდველი) შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მყიდველმა საზოგადოების საკუთრებაში რიცხული სადავო მიწის ნაკვეთი 85 000 ლარად შეისყიდა. ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების უფლებამოსილებას გამყიდველი საწარმოს დირექტორი აფუძნებს 2015 წლის 30 მარტის პარტნიორთა კრების ოქმს, რომელსაც ესწრებოდნენ ხმათა უმარვლესობის მქონე პარტნიორები. მყიდველ კომპანიას წარმოადგენს მისი ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირი, რომელიც, ამავდროულად, 2015 წლის 13 იანვარს დადებულ სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებაში - სესხის კრედიტორია.

5. 2015 წლის 9 ივლისს აღსრულების ეროვნული ბიუროს შეფასების სამსახურმა მყიდველი კომპანიის სახელზე რიცხული 1972.00 კვ.მ უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება 2015 წლის 30 მარტის (ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების) მონაცემებით 467 000 ლარად/210 000 აშშ დოლარად შეაფასა.

6. 23.07.2015 წ. აღსრულების ეროვნული ბიუროს დასკვნით, თბილისში, ...... (ს/კ: .....) მდებარე საწარმოს მეორე უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებად დადგენილია 572 000 აშშ დოლარი.

7. მოსარჩელის მოთხოვნა:

საწარმოს 8.39% წილის მფლობელმა პარტნიორებმა - ხ.ს–მა (0.49%), ი.ქ–მა (0.49%), ვ.ქ–მა (0.49%), თ.ს–ძემ (0.49%), ვ.დ–ნმა (0.49%), ვ.ღ–მა (0.49%), ო.დ–ძემ (0.49%), ნ.ბ–ძემ (0.49%), ა.ო–ძემ (0.49%), ვ.ბ–რმა (0.99%), ო.წ–მა (0.49%), ო.გ–მა (0.99%), ლ.ა–მა (0.49%), ე.შ–ნმა (0.99%), (შემდეგში ერთობლივად - მოსარჩელეები, მინორიტარი პარტნიორები, აპელანტები, კასატორები) სარჩელით მიმართეს სასამართლოს, რომლითაც 2015 წლის 13 იანვრისა და 30 მარტის პარტნიორთა კრების ოქმის ბათილად ცნობა, კომპანიის დირექტორისათვის 210 000 აშშ დოლარის ზიანის საზოგადოების სასარგებლოდ დაკისრება და საზოგადოებიდან გასვლა და წილის კომპენსაცია მოითხოვეს. მოსარჩელეთა მტკიცებით, საწარმოს დირექტორმა გაყალბებული პარტნიორთა კრების ოქმის საფუძველზე საზოგადოების ქონება გაასხვისა მის რეალურ ღირებულებასთან შედარებით მიზერულ თანხად, იქამდე კი პირადი ინტერესებისამებრ (მისი შვილის სასარგებლოდ) დატვირთა საწარმოს კუთვნილი უძრავი ნივთი.

8. მოპასუხეთა პოზიცია:

8.1. მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარდგენით უარყვეს სარჩელის საფუძვლიანობა. პირველი მოპასუხის მტკიცებით, პარტნიორთა კრების ოქმების სიყალბე დადასტურებული არ იყო შესაბამისი მტკიცებულებებით. ამასთან, სადავო კრებებზე გადაწყვეტილება მიიღეს 90.27% წილის მფლობელმა პარტნიორებმა და მოსარჩელე პარტნიორების კრებაზე დასწრება-არდასწრების საკითხი გავლენას ვერ მოახდენდა კრებაზე მიღებულ გადაწყვეტილებებზე. მოპასუხემ კრების ოქმის ბათილობის მოთხოვნის ხანდაზმულობაზეც მიუთითა.

9. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება:

9.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილებით, სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ პირველ მოპასუხეს საზოგადოების სასარგებლოდ 85 000 ლარის გადახდა დააკისრა. პარტნიორთა სადავო კრების ოქმების ბათილად ცნობისა და საზოგადოებიდან გასვლის სანაცვლოდ წილის კომპენსაციის თაობაზე მოსარჩელეთა მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ დავის გადასაწყვეტად „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9, 31-ე მუხლებით იხელმძღვანელა.

9.2. სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელეებს შედავებული კრების ოქმების ბათილობის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესი არ გააჩნდათ.

9.3. სასამართლომ მიიჩნია, რომ საწამოს დირექტორი სადავო ქონების გასხვისებისას არაკეთილსინდისიერად მოქმედებდა და მისი ქმედებით საზოგადოებას ზიანი მიადგა. ამასთან, სასამართლოს განსჯით, საწარმოს აქტივიდან პირველი მოპასუხის მიერ გასხვისებული ქონების საბაზრო ღირებულებად 210 000 აშშ დოლარის განსაზღვრის თაობაზე შეფასების აქტი, რომელიც მოსარჩელეებმა წარმოადგინეს სასამართლოში, არ ასახავდა რეალურ მონაცემებს, რამდენადაც ფასის განსაზღვრისას გათვალისწინებული არ იყო ქონების იპოთეკით დატვირთვის საკითხი და მისი ზეგავლენა გასასხვისებელი საგნის ღირებულებაზე. სასამართლოს შეფასებითვე, მოპასუხე მხარემ ვერ დაადასტურა, რომ ის მოქმედებდა გულმოდგინე ხელმძღვანელის კეთილსინდისიერებით და მას ბრალი არ მიუძღოდა კომპანიისათვის ზიანის მიყენებაში. სასამართლომ საწარმოს ზიანი მიწის ნასყიდობის ფასის ოდენობით - 85 000 ლარით განსაზღვრა.

10. მხარეთა სააპელაციო საჩივრები:

10.1. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს როგორც მოსარჩელემ, ისე პირველმა მოპასუხემ/საწარმოს დირექტორმა. მოსარჩელეებმა სადავო გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, მოპასუხემ კი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

11. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და სამართლებრივი დასკვნები:

11.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, მოსარჩელეთა სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, სასამართლომ მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი დააკმაყოფილა, გაუქმდა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება და, ახალი გადაწყვეტილებით, მინორიტარი პარტნიორების სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-6 პუნქტებში მითითებული გარემოებები.

11.2. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა დირექტორის მიერ ფიდუციური ვალდებულების დარღვევის თაობაზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნა, თუმცა აღნიშნა, რომ ამ ვალდებულების დარღვევისათვის დირექტორი პასუხს აგებდა საზოგადოების წინაშე და ქონების ნასყიდობის თანხის მოთხოვნის უფლება მხოლოდ საზოგადოებას ჰქონდა, დირექტორის წინააღმდეგ სარჩელი კი აღძრული ჰქონდა არა საწარმოს, არამედ უმცირესობაში მყოფ პარტნიორებს. პალატის განსჯით, მოსარჩელეთა სარჩელი დერივაციულ სარჩელს არ განეკუთვნებოდა, რამდენადაც ამ შემთხვევაში საზოგადოებას აქვს მოთხოვნა მესამე პირების და არა საკუთარი პარტნიორების მიმართ.

11.3. პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია წილის კომპენსაციის თაობაზე პარტნიორთა მოთხოვნაც, ვინაიდან მათ ასეთი მოთხოვნა შეეძლოთ მიემართათ არა საწარმოსა და მისი დირექტორის, არამედ დომინანტი პარტნიორების წინააღმდეგ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტის საფუძველზე.

11.4. რაც შეეხება პარტნიორთა კრების ოქმების ბათილობის საკითხს, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სადავო ოქმების ბათილობა არ წარმოშობდა მომჩივანთათვის რაიმე სამართლებრივ შედეგს, ქონება გასხვისებული იყო და მისი დაბრუნება შეუძლებელი, შესაბამისად, აღიარებითი სარჩელის ბუნებიდან გამომდინარე, ბათილობის მიმართ იურიდიული ინტერესის დაუსაბუთებლობის გამო, არ არსებობდა მოსარჩელეთა ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი წინაპირობები.

12. საკასაციო მოთხოვნა და მისი საფუძვლები:

12.1. აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მინორიტარმა პარტნიორებმა (მოსარჩელეებმა), რომლებმაც მისი გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

12.2. კასატორთა მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად განმარტა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტი. მითითებული ნორმის შინაარსი არ ქმნის დასკვნის გამოტანის შესაძლებლობას, რომ საზოგადოების პარტნიორს უფლება არ აქვს, სარჩელი შეიტანოს დირექტორის წინააღმდეგ, იმ შემთხვევაში, თუ დირექტორმა დაარღვია ფიდუციური ვალდებულებები. ნორმა არ განსაზღვრავს იმ პირთა წრეს, ვისაც აქვს დირექტორის წინააღმდეგ სარჩელის აღძვრის უფლება, თუმცა საგულისხმოა, რომ საზოგადოების ინტერესების დაცვა ევალება საზოგადოების თითოეულ პარტნიორს, მათ შორის უმცირესობაში მყოფ პარტნიორსაც, რომელთაც აქვთ უფლება, საზოგადოების ინტერესების დასაცავად დირექტორის წინააღმდეგ შეიტანოს სარჩელი, თუ დირექტორის არაკეთილსინდისიერმა ქმედებებმა საზოგადოებას მიაყენა ზიანი. კასატორის განსჯით, ნორმის პალატისეული განმარტება აზრს მოკლებულია, რამდენადაც საზოგადოების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება აქვს დირექტორს, რომელიც საზოგადოების სახელით საკუთარი თავის წინააღმდეგ სარჩელს არ აღძრავს. კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო პალატამ ასევე არასწორად განმარტა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 46-ე მუხლის მე-5 პუნქტი, რომლის საფუძველზეც უნდა დაეკმაყოფილებინა სარჩელი.

12.3. კასატორთა განმარტებით, ისინი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითხოვდნენ წილის კომპენსაციას, თუ დაკმაყოფილდებოდა მათი მოთხოვნა, საზოგადოებიდან გასვლაზე. კასატორთა მითითებით, ისინი იზიარებენ სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მეწარმეთა შესახებ კანონში გაწერილი არ არის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებიდან პარტნიორის გასვლის საკითხი, თუმცა, მათი მოსაზრებით, ასეთ დროს სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა კანონის ანალოგიით და დაეკმაყოფილებინა საზოგადოებიდან გასვლისა და მათი წილის კომპენსაციის თაობაზე მინორიტარ პარტნიორთა მოთხოვნა.

13. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი:

13.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 15 თებერვლის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო, ამავე პალატის 2018 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტების საფუძველზე დასაშვებად იქნა ცნობილი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის არსებითად განხილვის, მხარეთა მოსაზრებების მოსმენისა და მტკიცებულებათა ერთობლივად გაანალიზების შედეგად ასკვნის, რომ მოსარჩელეთა საკასაციო განაცხადი ნაწილობრივ დასაბუთებულია და იგი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი არგუმენტაციით:

14. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებსა და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). კასატორის პრეტენზიები ნაწილობრივ საფუძვლიანია, რის გამოც საკასაციო განაცხადი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გასაჩივრებული განჩინება გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს.

15. სარჩელი, რომლის დაკმაყოფილებისკენაც ისწრაფვიან კასატორები, ერთდროულად რამდენიმე ერთმანეთისგან დამოუკიდებელ მოთხოვნას აერთიანებს, შესაბამისად, საკასაციო პალატა საკასაციო პრეტენზიის ფარგლებში თითოეული ამ სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლიანობაზე თანმიმდევრულად იმსჯელებს.

16. პალატის განმარტებით, ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელეთა მოთხოვნა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის (დავის წარმოშობის დროს მოქმედი) 9.6 (შპს-ს დირექტორი საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვეს კეთილსინდისიერად; კერძოდ, ზრუნავდეს ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებდეს იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ის არ შეასრულებს ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებს მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ), სსკ-ის 709-ე (დავალების ხელშეკრულებით რწმუნებული ვალდებულია შეასრულოს მისთვის დავალებული (მინდობილი) ერთი ან რამდენიმე მოქმედება მარწმუნებლის სახელითა და ხარჯზე), 394.1 (მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის) და 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება) მუხლებიდან გამომდინარეობს.

17. განსახილველი დავის მთავარი საკვანძო საკითხი დირექტორის პერსონალური პასუხისმგებლობის დამდგენი სამართლებრივი წინაპირობების შემოწმება და ამ ასპექტში დირექტორის ქმედების მართლზომიერების შეფასებაა.

18. საკასაციო სასამართლომ დირექტორის პასუხისმგებლობის შესახებ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებში განმარტა, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, „კომპანიის დირექტორს აკისრია განსაკუთრებული მოვალეობები კომპანიის წინაშე, რომლებსაც ეწოდება ფიდუციური მოვალეობები, და რომლებიც, სხვასთან ერთად, მოიცავს დირექტორის მოვალეობას საზოგადოების საქმეებს გაუძღვეს კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდეს ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდეს იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის („ზრუნვის მოვალეობა“)…“ (იხ. სუსგ #ას-1307-1245-2014, 6 მაისი, 2015 წელი; სუსგ #ას-1158-1104-2014, 6 მაისი, 2015 წელი). მიუხედავად იმისა, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ კანონი შესაბამის გამიჯვნას არ აკეთებს, მისი მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის დანაწესი “ზრუნვის მოვალეობასთან” ერთად (რომელსაც სხვაგვარად ასევე „გულისხმიერების მოვალეობას“ ან „გულმოდგინების მოვალებასაც“ უწოდებენ) თავის თავში მოიცავს დირექტორის ფიდუციური მოვალეობების კიდევ ერთ სახეს - “ერთგულების მოვალეობას”. ერთგულების მოვალეობა დირექტორს ავალდებულებს კორპორაციის ინტერესების უპირატესად დაცვას ნებისმიერ პირად ინტერესთან შედარებით, რაც სხვასთან ერთად გულისხმობს პირადი გამორჩენის მიზნით თანამდებობის გამოყენების დაუშვებლობას და ინტერესთა კონფლიქტის თავიდან აცილებას, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ დირექტორი რაიმე მიზეზით პირადად დაინტერესებულია კომპანიის მიერ კონკრეტული გადაწყვეტილების მიღებით ან გარიგების დადებით.

18.1. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზრუნვის მოვალეობის დარღვევის შესახებ სარჩელის განხილვისას დირექტორს საწარმოსათვის ზიანის მომტანი გადაწყვეტილების გამო პასუხისმგებლობისაგან იცავს ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის პრეზუმფცია. „ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის“ პრეზუმფციიდან გამომდინარე, თუ ხელმძღვანელი კეთილგონიერების ფარგლებში მოქმედებს იმ რწმენით, რომ მისი გადაწყვეტილება მიღებულია საზოგადოების საუკეთესო ინტერესების დაცვის მიზნით და ამ გადაწყვეტილების მიღებისას იგი ინფორმიებული იყო იმ ზომით, რაც მას, მოცემულ ვითარებაში საკმარისად მიაჩნდა, ამ გადაწყვეტილების შედეგისათვის კომპანიის დირექტორი დაცულია პირადი პასუხისმგებლობისაგან“ (იხ. სუსგ #ას-1307-1245-2014, 6 მაისი, 2015 წელი; სუსგ #ას-1158-1104-2014, 6 მაისი, 2015 წელი). რაც შეეხება ერთგულების მოვალეობის დარღვევას, ასეთ სიტუაციაში Business Judgment Rule არ გამოიყენება და სასამართლოს აქვს დირექტორის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შინაარსობრივად შემოწმების შესაძლებლობა, რის გამართლებასაც ის წარმოადგენს, რომ დირექტორების დაინტერესების და მიკერძოებულობის შემთხვევაში კომპანიას რეალურად არ ყავს ნეიტრალური გადაწყვეტილების მიმღები პირი, რომელიც შეძლებდა სამეწარმეო განსჯა მოეხდინა. შესაბამისად, სასამართლოს შეუძლია თავად განსაზღვროს დადებული გარიგება წარმართულია თუ არა სამართლიანი მოლაპარაკების საფუძველზე და შეთანხმდა თუ არა სამართლიანი ფასი. (Business Judgment Rule-ის არსი, ფუნქციები და რეცეფცია საქართველოს საკორპორაციო სამართალში ლაშა ზურაბიანი, გვ 42, http://lawjournal.ge/wp-content/uploads/2020/05/DGZR-5-2020_6_3_23.pdf)

18.2. კონკრეტულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, რომელიც სადავო არაა საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპზე, საწარმოს დირექტორმა, ერთ შემთხვევაში, საკუთარი შვილის სასარგებლოდ იპოთეკით დატვირთა საწარმოს ქონება, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, ისე გაასხვისა კომპანიის ქონება, რომ გამოკვეთილი არ ყოფილა ამ გარიგების დადების მიმართ საწარმოს კომერციული თუ სხვა სახის სამართლებრივი ინტერესი. უფრო მეტიც, საკასაციო პალატის განსჯით, საქმის გარემოებათა ერთობლიობა - კერძოდ, სესხის/იპოთეკის ხელშეკრულებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებათა ერთმანეთის მიყოლებით დადება, ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმება იმ კომპანიასთან, რომლის ხელმძღვანელი და 100%-იანი წილის მესაკუთრე მსესხებლის კრედიტორია, ნასყიდობის საგნის ღირებულების გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულების სასამართლოსთვის წარმოუდგენლობა მოპასუხე მხარის მიერ, ქონების არარენტაბელურ ფასად რეალიზაცია ბადებს გონივრულ და საფუძვლიან ეჭვს ამ გარიგებათა შორის კავშირის არსებობისა და საწარმოს ქონების კომპანიის სოლიდური წილის მფლობელი პარტნიორის და, ამავდროულად, დირექტორის შვილის კერძო ფინანსური ვალდებულების დასაფარად გამოყენების თაობაზე. სასამართლოს შეფასების საგანია, დირექტორის ქმედების სამართლებრივი მხარე, კერძოდ, ზემოხსენებული სადავო გარიგებების დადების დროს დაარღვია თუ არა მან ფიდუციური ვალდებულებები და კონკრეტულად რაში გამოიხატა იგი. გამომდინარე იქიდან, რომ საწარმოს დირექტორმა კომპანიის ქონება მის რეალიზაციამდე ცოტა ხნით ადრე საკუთარი შვილის პერსონალური სასესხო ვალდებულების უზრუნველსაყოფად დატვირთა, ცხადია, პრეზუმირებულია, რომ იგი ამ გარიგების დადებისას ხელმძღვანელობდა არა საწარმოს, არამედ პირადი/კერძო ინტერესებით, რაც დირექტორის მიერ საწარმოს მიმართ ერთგულების მოვალეობის დარღვევის სამართლებრივ შემადგენლობას აფუძნებს.

18.3. ზრუნვისა და ერთგულების მოვალეობათა გამიჯვნას არსებითი პროცესუალური მნიშვნელობა აქვს, რადგან ერთგულების მოვალეობის დარღვევის გამო დირექტორის პასუხისმგებლობის შესახებ სარჩელის განხილვისას მოსარჩელის მტკიცების ტვირთში ზიანის ფაქტთან ერთად შედის მხოლოდ იმ გარემოების დადასტურება, რომ დირექტორს გადაწყვეტილების/გარიგების მიმართ პირადი დაინტერესება ჰქონდა. თუ მოსარჩელე აღნიშნულის დადასტურებას მოახერხებს, მაშინ დირექტორის გადაწყვეტილების დასაცავად სამეწარმეო გადაწყვეტილების თავისუფლების წესის/ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის პრეზუმფციის მოქმედება გამორიცხულია, რაც ნიშნავს მტკიცების ტვირთის გადასვლას მოპასუხე დირექტორზე, რომელმაც უნდა ამტკიცოს, რომ მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ყოველმხრივ სამართლიანი და გონივრული იყო კორპორაციისათვის (იხ. სუსგ. N766-766-2018, 10/06/2019წ).

18.3.1 პირველმა მოპასუხემ/საწარმოს დირექტორმა მის წინააღმდეგ მიმართულ მოთხოვნას შესაგებელში მხოლოდ ის არგუმენტი დაუპირისპირა, რომ როგორც სესხის/იპოთეკის, ასევე - ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს მოქმედებდა პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე - ანუ პარტნიორთა მანდატით. საკასაციო პალატის განსჯით, მოპასუხის ეს მითითება, მისი, როგორც ხელმძღვანელი პირის პასუხისმგებლობის გამომრიცხველ სამართლებრივ ბერკეტად ვერ გამოდგება. დირექტორი მისი უფლებამოსილების განხორცილებისას უნდა მოქმედებს საწარმოს საუკეთესო ინტერესების პრიმატით და არ უნდა იქცეს მაჟორიტარი/დომინანტი პარტნიორის ნების მექანიკურ აღმასრულებლად. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება წარმოადგენს რა კაპიტალურ საზოგადოებათა კატეგორიას, რომელიც, თავის მხრივ, როგორც სამართლის დამოუკიდებელი სუბიექტი, არაერთ ურთიერთობაში დამოუკიდებლად, საკუთარი ქონებრივი რესურსით მონაწილეობს, უნდა იმართებოდეს იმ რწმენით, რომ თითოეული მენეჯერული გადაწყვეტილება ემსახურება საწარმოს კეთილდღეობას, უზრუნველყოფს მის განვითარებას, მოგების ზრდას, ლიკვიდურობას და ა.შ. ცხადია, თუკი მაჟორიტარი პარტნიორები ხმათა უმრავლესობით პარტნიორთა კრებაზე მიიღებენ გადაწყვეტილებას, რომელიც მათ პირად პერსონალურ ინტერესებს ეხმიანება და არა საწარმოს განვითარებას ან მის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულებას კრედიტორთა წინაშე, დირექტორმა უნდა იმოქმედოს საწარმოს ინტერესების შესატყვისად, წინააღმდეგ შემთხვევაში მისი ქმედება შეფასდება ფიდუციური ვალდებულებების არაკეთილსინდისიერად შეფასების ასპექტში.საკასაციო პალატის ეს მსჯელობა გამომდინარეობს თავად კანონმდებლის ნებიდან, კერძოდ, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 9.6 მუხლის ბოლო წინადადების თანახმად, თუ ანაზღაურება აუცილებელია, საზოგადოების ხელმძღვანელების ვალდებულება არ წყდება იმის გამო, რომ ისინი მოქმედებდნენ პარტნიორთა გადაწყვეტილებების შესასრულებლად.

18.3.2. საკასაციო პალატის განმარტებით, საწარმოს წესდებით უძრავი ქონების დატვირთვისა და გასხვისების უფლების პარტნიორთა თანხმობასავალდებულო გარიგებად კატეგორიზაცია, არ შეიძლება გაგებულ იქნეს იმგვარად, რომ დირექტორისათვის ქონების გასხვისების უფლების მინიჭების თაობაზე პარტნიორთა კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება, დირექტორს ავალდებულებს ამ მოქმედების განხორცილებას. ეს დანაწესი მიზნად ისახავს მხოლოდ განსაზღვრულ შემთხვევებში დირექტორის საქმიანობის პარტნიორთა კონტროლს დაქვემდებარებას, თუმცა გარიგების რენტაბელურობის, მისი საწარმოსათვის სარგებლიანობის თაობაზე გადაწყვეტილების მიღება დირექტორის, როგორც გულმოდგინე ხელმძღვანელის სამეწარმეო განსჯის სფეროს განეკუთვნება, რა დროსაც დირექტორი უნდა მოქმედებდეს საწარმოზე ზრუნვის, ერთგულების მოვალეობისა და კეთილსინდისიერების პრინციპების დაცვით. ამრიგად, დირექტორი პარტნიორის მითითების, გადაწყვეტილების ბრმა შემსრულებელი არ უნდა იყოს. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, გარიგებიდან წარმოშობილი ზიანი ბრალად დირექტორს შეერაცხება, თუკი მისი ქმედება ჯდება მეწარმეთა კანონის მე-9.6 მუხლის დარღვევის კონცეპტში. განსახილველ შემთხვევაში, კომპანიის მაჟორიტარმა პარტნიორებმა, რომელთაგან ერთ-ერთი თავად ხელმძღვანელობდა საწარმოს, პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით, ხოლოვნურად შექმნეს სამართლებრივი საფუძველი, საწარმოს ქონება გამოეყენებინათ პირადი კეთილდღეობისათვის. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მტკიცების ტვირთის განაწილების ფარგლებში, მოპასუხეს ევალებოდა, სასამართლოსთვის წარედგინა მტკიცებულებები, რაც სასამართლოს მისი ქმედების მართებულობასა და მართლზომიერებაში დაარწმუნებდა, თუმცა მოპასუხეს მის მიერ საწარმოს გულმოდგინედ გაძღოლის მტკიცებისათვის არათუ რელევანტური მტკიცებულებები, არამედ კვალიფიციური შედავებაც კი არ წარმოუდგენია, მოპასუხემ მხოლოდ პარტნიორთა გადაწყვეტილებაზე მითითებით შემოიფარგლა, რაც მას საწარმოს წინაშე ფიდუციური ვალდებულებების შესრულებისაგან და მათი დარღვევისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებისგან არ ათავისუფლებს.

19. საკასაციო პალატის განსჯით, სააპელაციო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი დასკვნები გამოიტანა იმის შესახებ, რომ კომპანიის დირექტორის მიერ საზოგადოების ქონების გასხვისება არ ემსახურებოდა საზოგადოების ინტერესებს და დირექტორი მოქმედებდა ფიდუციური ვალდებულების დარღვევით, თუმცა, ამის მიუხედავად, არასწორად განმარტა მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტი (ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული პირები და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად; კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი, და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ისინი არ შეასრულებენ ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ), და ამავე კანონის 46-ე მუხლის მე-5 პუნქტი (თუ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებამ არ განახორციელა საკუთარი მოთხოვნა მესამე პირის მიმართ, პარტნიორს შეუძლია საზოგადოების ნაცვლად და მის სასარგებლოდ, თავისი სახელით შეიტანოს სარჩელი აღნიშნული მოთხოვნის განსახორციელებლად...), როდესაც ამ სარჩელის ინიცირების უფლება ნორმის ვიწრო, სიტყვა-სიტყვითი განმარტების ფარგლებში, ერთი მხრივ, მხოლოდ საწარმოს/კომპანიის ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილ პირთა პრეროგატივად განსაზღვრა, ხოლო, მეორე მხრივ, დერივაციული სარჩელის ობიექტად გარეშე მესამე პირები - საწამოს წინაშე ანგარიშვალდებული სუბიექტები მოიაზრა და ამ პირთა წრიდან კომპანიის ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი პირები გამორიცხა. ამ საკითხზე საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორმა წარმოადგინა დასაშვები საკასაციო პრეტენზია.

20. სამართლის მეცნიერებაში დერივაციულ (არაპირდაპირ) სარჩელს უწოდებენ აქციონერის/პარტიორის მიერ ინიცირებულ მოთხოვნას, რომელსაც იგი წარადგენს კორპორაციის სასარგებლოდ და კორპორაციის ხელმძღვანელთა წინააღმდეგ. კორპორაციული მართვის პრინციპებით სარჩელის წარდგენის შესაძლებლობის აღიარება წარმოადგენს ინვესტორთა რწმენის გაზრდის საფუძველს და აღიქმება აქციონერთა უფლებების დაცვის რეალურ მექანიზმად, რაც ზოგადად კორპორაციულ მართვაში მცირე აქციონერთა/მინორიტარ პარტნიორთა ჩართულობას უზრუნველყოფს და ეფექტური კორპორაციული მართვის მოდელის ჩამოყალიბებაზეც აისახება (იხ., მაჭავარიანი ს. დისერტაცია: კორპორაციული ჯგუფების მართვა გერმანიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში და მართვის პრინციპების ინტეგრაცია ქართულ კერძო სამართალში”. თბილისი, 2015, 143, 144). ანალოგიური მსჯელობაა განვითარებული სამოსამართლო სამართალშიც. საკასაციო სასამართლოს არაერთ გადაწყვეტილებაში განიმარტა, რომ დერივაციული სარჩელი წარმოადგენს დირექტორთა კორპორაციული ანგარიშვალდებულების მექანიზმს. დერივაციული სარჩელი უზრუნველყოფს, რომ დირექტორის არამართლზომიერი ქმედებით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურებული იქნება კომპანიისათვის კომპანიის სახელით მოქმედი აქციონერის (პარტნიორის) მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის გზით. ასეთი სარჩელი, ერთის მხრივ, ერთგვარი პრევენციაა დირექტორის მხრიდან გადაცდომის საწინააღმდეგოდ, როდესაც მას გააზრებული აქვს, რომ აქციონერი (პარტნიორი) უფლებამოსილია დირექტორატის გვერდის ავლით დამოუკიდებლად აღძრას სარჩელი კომპანიის სახელით და მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება. დერივაციული სარჩელის აღძვრა უნდა მოხდეს ყოველი კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალისწინებით (case-by-case). ამდენად, დერივაციული სარჩელის წარდგენისას მოსარჩელე გამოდის საწარმოს წარმომადგენლად. ... ასეთი სარჩელის აღძვრისას, მან უნდა მიუთითოს დირექტორის ქმედებით კომპანიისათვის, და არა პირადად მისთვის, მიყენებულ ზიანზე (იხ. სუსგ. საქმე Nას-687-658-2016; 06/11/2018წ, Nას-457-436-2015, 6/06/2016წ). განსახილველ შემთხვევაშიც, სწორედ ეს ვითარება იკვეთება, მინორიტარ პარტნიორთა ჯგუფი საწარმოს სასარგებლოდ ითხოვენ კომპანიის დირექტორისათვის (უფლებამონაცვლე -ვ.ნ–ია) ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დაკისრებას, რაც დერივაციულ სარჩელთა კატეგორიას განეკუთვნება.

21. სააპელაციო სასამართლოს დავაზე საერთოდ არ გამოურკვევია საწამოსათვის დირექტორის ქმედებით მიყენებული ზიანის მოცულობა, რომელიც მხარეთა შორის სადავო გარემოებას წარმოადგენს. მოსარჩელეები ზიანის სახით მოითხოვენ გასხვისებული ქონების მათ მიერ წარმოდგენილი შეფასების აქტში ასახული თანხის 210 000 აშშ დოლარის საწარმოს სასარგებლოდ დირექტორისათვის დაკისრებას, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ მოპასუხემ მხარე უთითებს, რომ ქონების სასყიდლად განსაზღვრული თანხა 85 000 ლარი საწარმომ მიიღო და საზოგადოებას ქონების შესაბამის თანხად რეალიზაციით ზიანი არ მიდგომია. საკასაციო პალატის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვის დროს დაწვრილებით უნდა გამოიკვლიოს საზოგადოების დირექტორის მიერ საწარმოსათვის ზიანის მიყენების საკითხი და მტკიცებულებათა კომპლექსურად შეფასების გზით დაადგინოს საწარმოს დირექტორისათავის პასუხისმგებლობის დაკისრების ერთ-ერთი მთავარი წინაპირობა - ზიანი და მისი ოდენობა.

22. საკასაციო საჩივრის ფარგლებში კასატორები სადავოდ ხდიან წილის კომპენსაციის სანაცვლოდ საწარმოდან გასვლის თაობაზე სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმაზე სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძვლიანობასაც. მეწარმეთა შესახებ კანონის ის რედაქცია, რომელიც მოქმედებდა სარჩელის აღძვრის დროს, შპს-დან პარტნიორის გასვლას მხოლოდ წილის გასხვისებას/დათმობას უკავშირებდა, თუმცა კანონმდებელი სამეწარმეო ურთიერთობის სუბიექტებს შესაძლებლობის ფანჯარას უტოვებდა წილის კომპენსაციის სანაცვლოდ საწარმოდან გასვლის საკითხი და მისი აღსრულების წესები წესდებით მოეწესრიგებინათ. წინამდებარე შემთხვევაში, მოპასუხე საწარმოს წესდება წილის კომპენსაციის სანაცვლოდ საწარმოდან გასვლის რეგულაციას და შესაბამის პროცედურულ წესებს არ ითვალისწინებს. სამოსამართლო პრაქტიკის თანახმად, პარტნიორმა გასვლის ნება საზოგადოების მიმართ უნდა გამოხატოს, ხოლო საზოგადოებამ გასვლის ნება უნდა მიიღოს. გასვლის თაობაზე განცხადებას საზოგადოების საერთო კრება იხილავს, რადგან ამ დროს გადასაწყვეტია როგორც კომპენსაციის, ისე - წილის დანარჩენ პარტნიორებზე გადანაწილების საკითხი. საზოგადოებამ, შესაძლოა, უარიც უთხრას პარტნიორს გასვლაზე, რასაც საზოგადოების კაპიტალის დაცვა ამართლებს. ეს კი იმას გულისხმობს, რომ პარტნიორის საზოგადოებიდან გასვლა შესაძლებელია იმ პირობებში, თუ საზოგადოებას აქვს თავისუფალი სახსრები კომპენსაციის გადასახდელად (შდრ: სუსგ 3კ/409-03, 07.05.2003 წელი, №ას-201-201-2018, 8.10.2018 წელი). გასათვალისწინებელია ისიც, რომ წილის ღირებულების განსაზღვრა მხოლოდ მატერიალური ფასეულობებიდან არ ხდება, არამედ მხედველობაში მიიღება საზოგადოების აქტივები და პასივები, ყველა ის ვალდებულებები, რომელიც საზოგადოებას მესამე პირებთან წინაშე აქვთ. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელეებს სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენიათ საზოგადოებიდან გასვლის შესახებ მოთხოვნის პარტნიორთა კრებაზე გატანისა და მსჯელობის თაობაზე მტკიცებულება, მიმდინარე სამართალწარმოების ფარგლებში წარმოდგენილი არ ყოფილა არც წილის სამართლიანი ღირებულების დამდგენი მტკიცებულებები, მოსარჩელეებმა ვერც იმის დასაბუთება შეძლეს, რომ მათ ჰქონდათ საზოგადოებიდან გასვლის პატივსადები ინტერესი და, რომ, წილის კომპენსაციის სანაცვლოდ საზოგადოების დატოვება საზიანო არ იქნებოდა კაპიტალური საზოგადოების შემდგომი ფუნქციონირებისათვის. შესაბამისად, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა ამ სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებით სწორად განსაზღვრეს დავის პროცესუალური შედეგი.

23. რაც შეეხება პარტნიორთა კრების ოქმის ბათილად ცნობის სასარჩელო მოთხოვნას, ამ საკითხზე საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ დასკვნებს და თავადაც დასძენს, რომ განსახილველ დავაზე სამართალწარმოების დღის წესრიგში დგას დირექტორის ფიდუციური ვალდებულების დარღვევის და, აქედან გამომდინარე, მისთვის პერსონალური პასუხისმგებლობის დაკისრების საკითხი, რის გადასაწყვეტადაც პარტნიორთა კრების ოქმის ნამდვილობა-ბათილობის საკითხს (რომელიც, თავის მხრივ, მინორიტარ პარტნიორთა კრებაზე მოწვევის პროცედურული წესების დაუცველობასა და კრებაზე გადაწყვეტილების მათი მონაწილეობის გარეშე მიღების შედავებას ეფუძნება), არანაირი სამართლებრივი მნიშვნელობა არ გააჩნია. აქედან გამომდინარე, ამ აღიარებითი სარჩელის მიმართ მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესი დაუსაბუთებელია.

24. სსსკ-ის 412-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ: ა) საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა; ბ) არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. მოცემული ნორმების ანალიზისა და წინამდებარე განჩინებაში ჩამოყალიბებული დასაბუთების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, შეამოწმოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება, ვიდრე საქმეზე არ დადგინდება დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება.

25. სსსკ-ის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას, სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. ხ.ს–ის, ი.ქ–ის, ვ.ქ–ის, თ.ს–ძის, ო.დ–ძის, ა.ო–ძის, ო.წ–ის, ო.გ–ის, ვ.ღ–ის, ლ.ა–ვის, ვ.ბ–რის, ნ.ბ–ძის, ე.შ–ნის და ვ.დ–ნის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2017 წლის 14 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: მ. ერემაძე

მოსარმართლეები: ვ. კაკაბაძე

ლ. მიქაბერიძე