საქმე №ას-802-2020 21 დეკემბერი, 2022 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

გიორგი მიქაუტაძე, მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები - ჯ.ხ–ი, თ.ხ–ი (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარეები - ე.ი–ი, მ.თ–ი, ა.ა–ი, გ.ჯ–ი, ი.გ–ძე, ა.მ–ძე (ნ.მ–ძის უფლებამონაცვლე), რ.გ–ი, მ.გ–ვა, ვ.ს–ი (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - მინდობილობების, ნასყიდობისა და ჩუქების ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, ქონების დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ე.ი–მა, მ.თ–მა, ა.ა–მა, გ.ჯ–მა, ი.გ–ძემ, ა.მ–ძემ (ნ.მ–ძის უფლებამონაცვლე), რ.გ–მა, მ.გ–ვამ, ვ.ს–მა, მ.ღ–მა და ი.ი–მა (შემდგომ - მოსარჩელეები, მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში დ.ა–ის (შემდგომ - თავდაპირველი მოპასუხე), ჯ.ხ–ისა (შემდგომ - პირველი მოპასუხე) და თ.ხ–ის (შემდგომ - მეორე მოპასუხე, ასევე პირველი და მეორე მოპასუხე ერთობლივად მოხსენიებული როგორც მოპასუხეები, აპელანტები, კასატორები) მიმართ 2005 წლის 15, 18, 22 და 25 ივლისის სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობების, 2005 წლის 28 ივლისს შპს „ს.დ–სა“ და მოსარჩელეებს შორის დადებული №7413 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების, 2005 წლის 29 სექტემბერს მეორე მოპასუხესა და მოსარჩელეებს შორის დადებული №1-6118 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და 2014 წლის 11 თებერვალს პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და, მოპასუხეთათვის 140 001 ლარის გადახდის სანაცვლოდ, ქ. თელავში, ...... გამზირზე მდებარე უძრავი ქონების (ს/კ ......) მოსარჩელეთათვის დაბრუნების მოთხოვნით.

სარჩელის საფუძვლები

2. მოსარჩელეთა განმარტებით, სასამართლომ ბათილად ცნო ბაზრის პირდაპირი წესით ქონების თ. დ–თვის მიყიდვას თაობაზე გამგეობის უკანონო გადაწყვეტილება და, მოსარჩელეები, რომლებიც ბაზრის კოლექტივის თანამშრომლები იყვნენ, მიჩნეულ იქნენ უპირატესი შესყიდვის უფლების მქონე პირებად. ამავე დროს თელავის აგრარული ბაზარი გადაეცა „ცეკავშირს“. ცეკავშირის გამგეობამ 2004 წლის 1 ივნისს №11/2 დადგენილებით ბაზარი გადასცა ბაზრის კოლექტივს უპირატესი შესყიდვის უფლებით, თუმცა თ. დ–ი არ დაემორჩილა გადაწყვეტილებას და ბაზარში არ შეუშვა თანამშრომლები. აღნიშნულის შემდგომ დავის გადაწყვეტაში მონაწილეობა მიიღო კახეთის მხარეში პრეზიდენტის რწმუნებულის მოადგილემ - თავდაპირველმა მოპასუხემ, რომელმაც აიძულა მოსარჩელეები, ბაზარი მიეყიდათ პირველი მოპასუხისათვის და შემდეგ მისი შვილის - მეორე მოპასუხისათვის. თავდაპირველი მოსარჩელის მუქარის შემდეგ, პირველმა მოპასუხემ 2005 წლის 28 ივლისის სანოტარო აქტით შეისყიდა 140 000 ლარად ბაზარი. კვლავ თავდაპირველი მოპასუხის ზეწოლის შედეგად 2005 წლის 29 სექტემბრის სანოტარო აქტით სადავო ქონება გადაეცა მეორე მოპასუხეს. ამდენად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სადავო ხელშეკრულებები და ქონება დაუბრუნდეს მოსარჩელეებს.

მოპასუხის შესაგებელი

3. მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ სადავო გარიგებები კანონიერია. ამასთან, გასულია მათი გასაჩივრების ხანდაზმულობის ვადა.

4. თავდაპირველ მოპასუხეს შესაგებელი არ წარუდგენია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილებით - სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; 2005 წლის 29 სექტემბერის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება და 2014 წლის 11 თებერვალის ჩუქების ხელშეკრულება ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი მოსარჩელეთა ქონების განკარგვის ნაწილში; სადავო უძრავი ქონებიდან 11/15 ნაწილი საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელეებს. სასარჩელო მოთხოვნები 2005 წლის 15, 18, 22 და 25 ივლისის სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობების, 2005 წლის 28 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და მოპასუხეებისთვის 140 001 ლარის გადახდის სანაცვლოდ სადავო უძრავი ქონების სრულად გადაცემის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

6. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით მოპასუხეებმა გაასაჩივრეს.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 8 მაისის საოქმო განჩინებით სარჩელზე უარის თქმის თაობაზე მ.ღ–ისა და ი.ი–ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და მოსარჩელეების მიერ სარჩელზე უარის თქმის გამო, მათ ნაწილში გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილება (საქმე №2/9458-17) და მ.ღ–ისა და ი.ი–ის სარჩელზე მოპასუხეების მიმართ მინდობილობების, ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე შეწყდა საქმისწარმოება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინებით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

9. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა პოზიცია, რომ სადავო გარიგების დადებას წინ უძღვოდა მათ მიმართ იძულება, თუმცა სასამართლომ ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შედეგად დაასკვნა, რომ სადავო გარიგებები ბათილია არა იძულების, არამედ მართლწინააღმდეგობისა და ამორალურობის საფუძვლით.

10. პალატას მითითებით, დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელეები წლების განმავლობაში მუშაობდნენ თელავის აგრარულ ბაზარში. 1998 წელს თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ თელავის აგრარული ბაზარი აუქციონის წესით გაიტანა გასაყიდად, რის შემდეგაც მოსარჩელეებმა მიმართეს თელავის გამგეობას ბაზრის შეძენის თაობაზე, თუმცა ბაზარი გამგეობამ მიჰყიდა თ.დ–ს 140 000 ლარად. მოსარჩელეებმა ბაზრის გამოსყიდვის მიზნით დავა დაიწყეს სასამართლოს გზით. ცეკავშირის გამგეობის 2004 წლის 1 ივლისის დადგენილების შესაბამისად, სასამართლოს 2001 წლის 6 ივლისის, 2002 წლის 4 იანვრისა და 2002 წლის 30 დეკემბრის განჩინებების აღსრულების მიზნით, დაკმაყოფილდა უპირატესი უფლებით აგრარული ბაზრის 140 000 ლარად შესყიდვის თაობაზე თელავის აგრარული ბაზარის კოლექტივის მოთხოვნა. ბაზრის შესყიდვის მიზნით გადახდილი 140 000 ლარი დაუბრუნდა თ.დ–ს.

11. დადგენილი იყო ისიც, რომ 2005 წლის 15, 18, 22 და 25 ივლისს მოსარჩელეთა და პირველ მოპასუხეს შორის სანოტარო წესით დამოწმდა და გაიცა №1-4446, №1-4447, №1-4448, №1- 4449, №1-4450, №14451, №1-4452, №1-4482, №1-4594, №1-4596, №1-4597, №1-4600, №1-4607, №1-4636, №1-4637 მინდობილობები, რომელითაც ამ უკანასკნელს უფლება მიეცა, მოსარჩელეთა სახელით შეესყიდა და მათ სახელზე გაეფორმებინა ნებისმიერი მოძრავი და უძრავი ქონება. 2005 წლის 28 ივლისის №1-7413 გარიგებით სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლება 140 000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ შეიძინა თხუთმეტმა ფიზიკურმა პირმა, მათ შორის, მოსარჩელეებმა. 2005 წლის 29 სექტემბერს, მხარეებს შორის გაფორმდა №1-6118 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, მეორე მოპასუხემ 140 000 ლარად შეისყიდა 4615 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობანი, რომელთა განაშენიანების ფართი 1358 კვ.მ-ია.

12. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპის მიუხედავად, მოსარჩელეთა მიერ 2005 წლის 29 სექტემბრის გარიგების ბათილობის საფუძვლებზე (იძულებაზე) მითითება, იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეები წლების განმავლობაში მუშაობდნენ თელავის აგრარულ ბაზარში და სასამართლო წესით დავობდნენ მის საკუთრებაში შენარჩუნებაზე, ქმნიდა პრეზუმფციას, რომ გარიგების დადებისას მოსარჩელეები საკუთარი ინტერესებისა და ნების ავტონომიურობის პრინციპის დაცვით არ მოქმედებდნენ. უფრო მეტიც, სადავო გარიგების დადებისას ვლინდებოდა იმგვარი ვითარება, რამაც აიძულა ისინი, გაეყიდათ სადავო უძრავი ქონება. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო თავად მოსარჩელეთა ახსნა-განმარტებები, რომელთა ნაწილმაც საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას განაცხადა, რომ საერთოდ არ იცნობდნენ მოპასუხეებს და თელავის აგრარული ბაზარი წარმოადგენდა მათი საარსებო საშუალების ერთადერთ წყაროს. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები სადავო გარიგების დადებისას არ მოქმედებდნენ თავიანთი ნების შესაბამისად. სასამართლომ ისიც აღნიშნა, რომ, მართალია, სააპელაციო განხილვისას მოსარჩელებმა ვერ გაიხსენეს კონკრეტული ფაქტი, სადაც იძულება დადასტურდებოდა, თუმცა საეჭვოა და გასაჩივრებული გარიგებების ნაკლზე მეტყველებს ის გარემოება, რომ ქონება, რომელზეც წლების განმავლობაში არაერთი დავა მიმდინარეობდა და მოსარჩელეებმა თავიანთი ძალისხმევით დაიბრუნეს, ყველა მოსარჩელის ერთდროული მოქმედებით გადავიდა კვლავ აპელანტების საკუთრებაში. პალატის მითითებით, მართალია, საქმეში წარმოდგენილ განაჩენში დეტალურად არ არის აღწერილი რა ფორმით აიძულეს მოსარჩელეები, როდესაც განაჩენში მოხსენიებული ყველა მოსარჩელე თავად არ შეხვედრია თავდაპირველ მოპასუხეს, თუმცა სასამართლომ ყველა მტკიცებულების ერთობლივად შეფასებით დაასკვნა, რომ სადავო გარიგებები არ შეესაბამებოდა სამოქალაქო კანონდებლობით განმტკიცებულ თავისუფლებისა და მორალურობის პრინციპებს.

13. სააპელაციო პალატის დასკვნით, ვლინდებოდა ნასყიდობის გარიგების ბათილობის საფუძველი, ვინაიდან არანამდვილი ნება ფორმირდა გარკვეული გარემოების არსებობის შედეგად. ამასთან, პალატამ დამატებითი ყურადღება მიაქცია თელავის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 2 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენს, რომლის შესაბამისადაც, თავდაპირველი მოპასუხე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 332-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. განაჩენის თანახმად, სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2005 წლის ივლისში კახეთის მხარეში საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილემ - თავდაპირველმა მოპასუხემ, სამსახურებრივი უფლებამოსილება გამოიყენა ბოროტად, პირველი მოპასუხის სასარგებლოდ, მუქარის საშუალებით შესყიდვის უპირატესი უფლების მქონე თელავის ბაზრის შრომითი კოლექტივი აიძულა და გააცემინა მინდობილობები შპს “ს.დ–იდან“ შრომითი კოლექტივის სახელით თელავის ბაზრის შესასყიდად. გამოსყიდვის შემდეგ კი, საკუთარი შვილისათვის - მეორე მოპასუხისათვის შრომითი კოლექტივის თელავის ბაზარი საკუთრებაში გადააცემინა, რამაც თელავის ბაზრის შრომითი კოლექტივის წევრების ინტერესები არსებითად დაარღვია.

14. ამდენად, სასამართლომ მხედველობაში მიიღო რა მოწინააღმდეგე მხარეთა ახსნა-განმარტებები, საქმის ფაქტობრივი გარემოებები მასზე, რომ მათი საარსებო საშუალება იყო აგრარული ბაზარი, რის შესაძენადაც ისინი წლების განმავლობაში დავობდნენ, ასევე - თელავის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 2 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენი, მიაჩნია, რომ 2005 წლის 29 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დაირღვა კანონით დადგენილი წესები, აკრძალვები, და საჯარო წესრიგი, ვინაიდან გარიგება დაიდო არა თავისუფალი ნების პირობებში, არამედ მოსარჩელეთა მიერ არანამდვილი ნების გამოხატვის შედეგად, რის გამოც 2005 წლის 29 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულება, როგორც მართლსაწინააღმდეგო გარიგება, ბათილად მიიჩნია.

15. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ 2014 წლის 11 თებერვლის გარიგება მოჩვენებითი ხასიათისაა და მისი შედგენისას მხარეთა განზრახვას არ წარმოადგენდა ხელშეკრულებაში მითითებული შედეგის მიღწევა. ამასთან, მნიშვნელოვანი იყო, რომ პირველ და მეორე მოპასუხეს შორის სადავო ჩუქების ხელშეკრულება დაიდო 2013 წლის 2 სექტემბრის სასამართლოს განაჩენის შემდგომ. უდავო იყო ისიც, რომ გარიგების მონაწილე მხარეები ოჯახის წევრები, მამა-შვილი არიან. მხარეთა ნათესაური კავშირისა და სადავო გარიგების შედგენის პერიოდის საფუძველზე სასამართლოს ჩამოუყალიბდა რწმენა, რომ სადავო გარიგების მხარეების მიზანს წარმოადგენდა უძრავი ქონების მესკუთრის მხოლოდ ფორმალური ცვლილება, გარიგება მიზნად არ ისახავდა შესაბამისი იურიდიული შედეგების წარმოშობას და მოჩვენებითი იყო.

16. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტთა მოსაზრება, რომ 2005 წლის 15, 18, 22 და 25 ივლისის სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობებისა და 2005 წლის 28 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე უარი გამორიცხავდა ზემოაღნიშნული გარიგებების ბათილად ცნობასაც. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მინდობილობებისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ვერ წარმოშობდა ვერანაირ იურიდიულ შედეგს მოსარჩელე მხარისათვის იმ პირობებში, როდესაც სასამართლომ ბათილად ცნო 2005 წლის 29 სექტემბრის ნასყიდობისა და 2014 წლის 11 თებერვლის ჩუქების ხელშეკრულებები.

17. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გარიგების შეცილების ხანდაზმულობაზე აპელანტის მსჯელობა არ წარმოადგენდა სამართლებრივად ვარგის პრეტენზიას, რამდენადაც შეცილებისა და ხანდაზმულობის ვადები განსხვავებული სამართლებრივი ცნებებიაა. გარიგების შეცილების ერთწლიანი ვადა კი, ვრცელდება იძულებით დადებულ გარიგებაზე (სსკ-ის 89-ე მუხლი). მოცემულ საქმეზე სადავო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველია სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი (მართლსაწინააღმდეგო და ამორალური გარიგებანი). მატერიალური უფლების შეცილების ვადა ვრცელდება მხოლოდ საცილო გარიგებებზე. მოცემულ შემთხვევაში კი, ვინაიდან აშკარაა უცილოდ ბათილი გარიგება, მასზე შეცილების ვადის გავრცელება სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი არ არის, რის გამოც გამოყენებულ უნდა იქნეს ხანდაზმულობის საერთო - ათწლიანი ვადა. ამდენად, ხანდაზმულობაზე აპელანტის შედავება დაუსაბუთებელი იყო.

კასატორების მოთხოვნა და საფუძვლები:

18. ზემოაღნიშნული განჩინება მოპასუხეებმა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვეს.

19. სააპელაციო საჩივრის მოწინააღმდეგე იყო 11 მოსარჩელე, საიდანაც ორმა პირმა უარი თქვა სარჩელზე და მათ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 8 მაისის განჩინებით სარჩელზე უარის თქმის თაობაზე მ.ღ–ისა და ი.ი–ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და ამ ნაწილში გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილება. აღნიშნული განჩინება არ გასაჩივრებულა და ძალაშია შესული /იხ. ამონაწერი სასამართლო სხდომის ოქმიდან/. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული, საბოლოო გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება აღნიშნულ საოქმო განჩინებას, რადგან სააპელაციო სასამართლომ უცვლელად დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც სადავო უძრავი ქონებიდან 11 მოსარჩელეს მიეკუთვნა 11/15 ნაწილი.

20. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ 2013 წლის 2 სექტემბრის განაჩენში დაზარალებურად მიჩნეულია ცხრა პირი. შესაბამისად, განაჩენში არ არის ნახსენები სამი მოსარჩელე: ი–ლი, ი–ლი და გ–ვა, საიდანაც მხოლოდ ორმა მოსარჩელემ - ი–ლმა და გ–ვამ თქვა უარი სარჩელზე. აქედან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ გამოიტანა გადაწყვეტილება და მიაკუთვნა ქონება იმ პირებს, ვინც განაჩენში არც არის ნახსენები, რაც სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ შეუმოწმებია.

21. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის იძულების ნორმები და არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 54-ე მუხლი, რითაც შეეწინააღმდეგა უზენაესი სასამართლოს ბოლო პრაქტიკას, რომლის მიხედვითაც 54-ე მუხლი დამოუკიდებლად არ გამოიყენება. №664-635-2016 საქმეზე უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2017 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებაში მოსარჩელეთა სარჩელის საფუძველია იძულება, რაც შესაცილებელ გარიგებას წარმოადგენს. ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა არა სასარჩელო ხანდაზმულობის მომწესრიგებელი ნორმები, არამედ სსკ-ის 89-ე მუხლი. საქმის მასალებით არ დასტურდება მოსარჩელეთა მხრიდან მოპასუხეთა მიმართ შეცილება, რაც სარჩელზე უარის თქმის საფუძველია. სააპელაციო სასამართლომ განაჩენის მიმართ თქვა, რომ მოსარჩელეთა პოზიციით, მართალია, გარიგების დადებას წინ უძღვოდა იძულება, თუმცა პალატა არ იზიარებს მოსარჩელეთა პოზიციას, რაც იმას ნიშნავს, რომ სასამართლოს შეფასებით, გარიგება იძულებით არ დადებულა. ამასთან, სასამართლოს არ აქვს შეფასებული იძულების რეალური ხასიათი, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 86-ე მუხლისა. უფრო მეტიც, განსახილველ შემთხვევაში იძულებაზე საუბარი უნდა გამოირიცხოს, ვინაიდან, სადავო ხელშეკრულების დადებისას, ანუ 2005 წლის 29 სექტემბერს, იძულების განმახორციელებელი პირი - თავდაპირველი მოპასუხე დაკავებული თანამდებობიდან უკვე განთავისუფლებული იყო. ამდენად, სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობა იძულების საფუძველზე სრულიად ალოგიკურია.

22. განჩინება წინააღმდეგობრივია. მართალია, სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა პოზიცია იძულებასთან დაკავშირებით, მაგრამ მიუთითა, რომ მოსარჩელეები იძულებული გახდნენ, დაედოთ გარიგება. სასამართლო იძულების მტკიცებულებად არ მიიჩნევს განაჩენს, მაგრამ უთითებს, რომ ყველა მტკიცებულებების ერთობლიობით, თითქოს გარიგება ნაკლიანია, თუმცა განაჩენის გარდა საქმეში სხვა მტკიცებულება, რომელიც იძულებაზე ან გარიგების სხვა ნაკლზე უთითებდეს, არ არის. ერთი მხრივ, სასამართლო იძულების მტკიცებულებად არ მიიჩნევს განაჩენს, ხოლო, მეორე მხრივ, ყურადღებას ამახვილებს განაჩენზე. ამ განაჩენზე დაყრდნობით სასამართლო ასკვნის, რომ დაირღვა კანონით დადგენილი წესი და აკრძალვა, მაგრამ არ მიუთითებს, რომელი კანონი და აკრძალვა დაირღვა სადავო გარიგებით.

23. მართალია, მოსარჩელეები დავობდნენ უძრავ ქონებაზე, რაც დადასტურებულია საქმის მასალებით, მაგრამ მტკიცება იმისა, რომ პირველ მოპასუხესთან გარიგების დადების დროსაც მოსარჩელეები საკუთარი ინტერესებისა და ავტონომიურობის დაცვით არ მოქმედებდნენ, ყოველგვარ საფუძველს მოკლებული და დაუსაბუთებელია. სინამდვილეში, შრომითმა კოლექტივმა გამოსყიდვის უფლების განხორცილებებისას გამოსყიდვის თანხა - 140 000 ლარი ვერ გადაიხადა. ეს თანხა უკვე გადახდილი ჰქონდა პირველ მოპასუხეს. რეალურად, მოსარჩელეებს შემდგომში ეს თანხა უნდა გადაეხადათ პირველი მოპასუხისათვის. სწორედ ამიტომ, შრომითმა კოლექტივმა შემდგომში ამ უკანასკნელზე გასცა მინდობილობები და, ამ თანხის სანაცვლოდ, გადასცა სადავო უძრავი ქონება საკუთრებაში მის შვილს - მეორე მოპასუხეს.

24. ჩუქება დაიდო მამასა და შვილს შორის, რაც ამ ჩუქებას ვერ გახდის მოჩვენებითს. ამის მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. სასამართლომ არასწორად დააკისრა მოპასუხეებს ჩუქების ხელშეკრულების ნამდვილობის მტკიცების ტვირთი, როცა მისი მოჩვენებითობა მოსარჩელეებს უნდა დაემტკიცებინათ. ასევე, სასამართლო ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობასთან დაკავშირებით ყურადღებას ამახვილებს განაჩენზე მაშინ, როცა ნასყიდობის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით ამ განაჩენს არ მიიჩნევს იძულების მტკიცებულებად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

25. საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ იგი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

26. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

27. მოსარჩელეები მოითხოვენ მოპასუხეთათვის გადაცემული ქონების უკან დაბრუნებას იმ საფუძვლით, რომ ქონება ბათილი გარიგების საფუძველზე განიკარგა. ამ მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სსკ-ის 976.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი (პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში) და 979.1 მუხლი (უკან დაბრუნების მოთხოვნა ვრცელდება შეძენილზე, მიღებულ სარგებელზე, ასევე სხვა ყველაფერზე, რაც მიმღებმა შეიძინა მიღებული საგნის განადგურების, დაზიანების ან ჩამორთმევის სანაცვლო ანაზღაურების სახით).

28. სსკ-ის 976-ე მუხლი მოიცავს შემთხვევებს, რომელშიც პირი ასრულებს არარსებულ ვალდებულებას, ასევე - ბათილი ან არშემდგარი ხელშეკრულებების უკუქცევის შემთხვევებს. ზემოხსენებული ნორმის პირველი ნაწილი ადგენს მოთხოვნის უფლების წინაპირობებს. მოთხოვნის უფლების მოცულობა კი გამომდინარეობს სსკ-ის 979-ე-981-ე მუხლებიდან. სსკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული მოთხოვნის უფლების წინაპირობებია: ა) მიმღებისათვის რაღაცის გადაცემა (გადაცემა წარმოადგენს მოქმედებას, როდესაც მიმღებს გადაეცემა ან მის მიმართ განხორციელდება გარკვეული სახის შესრულება შეგნებულად და ნებაყოფლობით); ბ) შესრულების სამართლებრივი საფუძვლის არარსებობა; გ) მიმღების გამდიდრება.

29. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ქონების მიმღებისათვის გადაცემის სამართლებრივი საფუძველი თავიდანვე არარსებობდა, რადგან ქონების გადაცემის ხელშეკრულება ბათილია სსკ-ის 54-ე მუხლის საფუძველზე (ბათილია გარიგება, რომელიც აღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს). კასატორთა პრეტენზიის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსკ-ის 54-ე მუხლი, რადგან უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, ნორმა დამოუკიდებლად არ გამოიყენება.

30. სსკ-ის 54-ე მუხლთან მიმართებით პალატა განმარტავს, რომ ნორმა გამოყოფს „სამი სახის ფასეულობას“, რომელთა დარღვევა იწვევს გარიგების ბათილობას. ნორმით გათვალისწინებული შეზღუდვები გამოიყენება ყველა, როგორც ცალმხრივი, ისე ორმხრივი და მრავალმხრივი გარიგების მიმართ (შდრ. სუსგ №ას-1097-2021, 25.05.2022წ.; №ას-1548-2019, 14.02.2020წ). მათი საწინააღმდეგო შინაარსი ნების ნამდვილობის დამაბრკოლებელი ფაქტორია. რაც შეეხება მის დამოუკიდებლად გამოყენებას, დოქტრინაში გამოთქმული არაერთი მოსაზრებისა და სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სსკ-ის 54-ე მუხლი გამოიყენება ისეთ ნორმებთან ერთობლიობით, რომლებიც მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს შეიცავს. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატის შეფასებით, მოპასუხეთა ქმედება დამატებით სსკ-ის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილით განმტკიცებული კეთილსინდისიერების პრინციპსაც არღვევს (შდრ. სუსგ №ას-212-201-2017, 15.05.2017წ.; №ას-225-215-2016; №ას-761-729-2016; №ას-1215-2018, 29.03.2019წ.; №ას-1273-2020, 18.02.2021წ.; №ას-337-337-2018, 31.01.2022წ.).

31. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელეები წლების განმავლობაში მუშაობდნენ თელავის აგრარულ ბაზარში. 1998 წელს თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ თელავის აგრარული ბაზარი აუქციონის წესით გაიტანა გასაყიდად, რის შემდეგაც, მოსარჩელეებმა მიმართეს თელავის გამგეობას ბაზრის შეძენის თაობაზე, თუმცა აგრარული ბაზარი თელავის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ მიჰყიდა თ. დ–ს, 140 000 ლარად. მოსარჩელეებმა აღნიშნული ბაზრის გამოსყიდვის მიზნით დავა დაიწყეს სასამართლოს გზით. ცეკავშირის გამგეობის 2004 წლის 1 ივლისის დადგენილების შესაბამისად, სასამართლოს 2001 წლის 6 ივლისის, 2002 წლის 4 იანვრისა და 2002 წლის 30 დეკემბრის განჩინებების აღსრულების მიზნით, დაკმაყოფილდა უპირატესი უფლებებით აგრარული ბაზრის 140 000 ლარად შესყიდვის თაობაზე თელავის აგრარული ბაზრის კოლექტივის მოთხოვნა, ხოლო ბაზრის შესყიდვის მიზნით გადახდილი 140 000 ლარი დაუბრუნდა თ.დ–ს. 2005 წლის 15, 18, 22 და 25 ივლისს მოსარჩელეებსა და პირველ მოპასუხეს შორის სანოტარო წესით დამოწმდა და გაიცა მინდობილობები, რომელითაც ამ უკანასკნელს უფლება მიეცა, მოსარჩელეთა სახელით შეესყიდა და მათ სახელზე გადაეფორმებინა ნებისმიერი სახის მოძრავი და უძრავი ქონება. 2005 წლის 28 ივლისის №1-7413 გარიგებით სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლება 140 000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ შეიძინა თხუთმეტმა ფიზიკურმა პირმა, მათ შორის - მოსარჩელეებმა, რის შემდეგაც, 2005 წლის 29 სექტემბერს, მხარეებს შორის გაფორმდა №1-6118 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მეორე მოპასუხემ 140 000 ლარად შეისყიდა 4615 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობანი (1358 კვ.მ).

32. სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაადგინა და კასატორებს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენიათ, რომ მოსარჩელეები წლების განმავლობაში მუშაობდნენ თელავის აგრარულ ბაზარში, რაც მათთვის საარსებო წყარო იყო, ისინი სასამართლო წესით დავობდნენ მის საკუთრებად შენარჩუნებაზე. ამასთან, სასამართლომ მხედველობაში მიიღო თელავის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 2 სექტემბრის კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენი, რომლის შესაბამისადაც, თავდაპირველი მოპასუხე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 332-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. განაჩენის თანახმად, 2005 წლის ივლისში კახეთის მხარეში საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილემ, სამსახურებრივი უფლებამოსილება გამოიყენა ბოროტად, პირველი მოპასუხის სასარგებლოდ, კერძოდ, მუქარის საშუალებით შესყიდვის უპირატესი უფლების მქონე თელავის ბაზრის შრომითი კოლექტივი აიძულა და გააცემინა მინდობილობები პირველი მოპასუხის სახელზე, შპს ,,ს.დ–იდან“ შრომითი კოლექტივის სახელით თელავის ბაზრის შესასყიდად. გამოსყიდვის შემდეგ კი, შრომითი კოლექტივის თელავის ბაზარი საკუთრებაში გადააცემინა პირველი მოპასუხის შვილის - მეორე მოპასუხისათვის, რამაც თელავის ბაზრის შრომითი კოლექტივის წევრების ინტერესების არსებითი დარღვევა გამოიწვია. ამდენად, პალატამ დაასკვნა, რომ სადავო გარიგებები ბათილი იყო, რამდენადაც არ იკვეთებოდა მოსარჩელეთა ნამდვილი ნება, გაესხვისებინათ სადავო ქონება. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ამ შეფასებას და მიუთითებს, რომ გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ. ამასთან, სამართლებრივი შედეგისათვის მნიშვნელოვანია ნების ნამდვილობა, რომლის შეფასების დროსაც ყურადღება უნდა გამახვილდეს სამ კომპონენტზე: ნება, მისი გამოვლენა და მათი ურთიერთშესაბამისობა. ამ სამი ელემენტიდან ერთ-ერთის ხარვეზი განაპირობებს ნების გამოვლენის არარსებობას ან არანამდვილობას ნამდვილობის შემაფერხებელი გარემოებების გამო. ასეთია ის გარემოება, რომელიც ნების გამოვლენის გარეგნული გამოხატულების, მისი შემადგენლობის არსებითი ელემენტების არსებობის მიუხედავად, გავლენას ახდენს გარიგების ნამდვილობაზე. სამართლებრივი შედეგის გამოწვევა შეიძლება მიუღებელი იყოს გარიგების შინაარსის დაუშვებლობის, მისი დადების გარემოებების, ნების გამოვლენის ფორმის, ნების ნაკლის გამო (სუსგ №ას-1215-2018, 29.03.2019წ.; №ას-679-2021, 18.01.2022წ.)

33. კასატორთა პრეტენზიის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ გარიგებები მართლწინააღმდეგობისა და ამორალურობის საფუძვლით ბათილი იყო, მაგრამ არ მიუთითებს, რომელი კანონი და აკრძალვა დაირღვა. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლებრივ სახელმწიფოში მართლწესრიგის არსებობას უზრუნველყოფს, როგორც კანონი, ასევე - მორალური ქცევის სტანდარტი. შესაბამისად, მიუხედავად იმისა, რომ კერძო სამართლებრივ ურთიერთობებში კერძო ავტონომიისა და თავისუფალი კონტრაჰირების პრინციპი მოქმედებს, გარიგება, რომელიც საზოგადოებაში „საყოველთაოდ მიღებულ ქცევის სტანდარტს“ ეწინააღმდეგება, ამორალურ გარიგებად მიიჩნევა და ბათილობის სამართლებრივ შედეგებს უკავშირდება. სსკ-ის 54-ე მუხლის საკანონმდებლო დანაწესის მიზანს სწორედ იმგვარი გარიგებების თავიდან აცილება წარმოადგენს, რომლებიც ფორმალურად კანონსაწინააღმდეგო არ არის, თუმცა, თავისი არსით, საზოგადოებრივ მართლწესრიგს არღვევს და სამოქალაქო ბრუნვის სუბიექტთა თანაცხოვრებას აუარესებს, რაც შედეგობრივად, სამოქალაქო ბრუნვას აფერხებს (შდრ. სუსგ №ას-212-201-2017, 15.05.2017წ.; №ას-1114-2020, 24.12.2020წ.). სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მოვლენათა განვითარების ქრონოლოგიის საფუძველზე საკასაციო პალატა იზიარებს სადავო გარიგებათა ბათილობის, როგორც მართლსაწინააღმდეგო და სამოქალაქო ბრუნვის ფუნდამენტური პრინციპების (მათ შორის კეთილსინდისიერების) საწინააღმდეგო გარიგებების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას.

34. საკასაციო სასამართლო იზიარებს ჩუქების ხელშეკრულების მოჩვენებითობის თაობაზეც სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას (სსკ-ის 56-ე მუხლი). სადავო ჩუქების ხელშეკრულების მხარეები არიან ოჯახის წევრები (მამა-შვილი). იმ პირობებში, როდესაც დასაჩუქრებული და მჩუქებლები არიან ერთი ოჯახის წევრები, რომელთათვისაც ცნობილია მოსარჩელეთა უფლებების შესახებ, პრეზუმირებულია, რომ ისინი შეთანხმებულად მოქმედებდნენ და საწინააღმდეგო მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, ქონების განკარგვა ვერ შეფასდება კეთილსინდისიერ, სახელშეკრულებო თავისუფლების ფარგლებში გამოვლენილ ნებად, რის გამოც ჩუქების ხელშეკრულება მართებულად იქნა ცნობილი ბათილად.

35. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მითითებულ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობის გათვალისწინებით, გარიგების ბათილობის ხანდაზმულობაზე კასატორთა მსჯელობა არ წარმოადგენს სამართლებრივად ვარგის პრეტენზიას, გამომდინარე იქიდან, რომ შეცილებისა და ხანდაზმულობის ვადები განსხვავებული სამართლებრივი ცნებებია. მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სსკ-ის 54-ე, 976-ე და 979-ე მუხლები. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ვინაიდან ესაა უცილოდ ბათილი გარიგება, მის მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს ხანდაზმულობის საერთო - ათწლიანი ვადა. შესაბამისად, ხანდაზმულობაზე კასატორის ზემოთ მითითებული პრეტენზიას სამართლებრივად საფუძველი არ გააჩნია.

36. კასატორთა პრეტენზიის მიხედვით, სააპლაციო სასამართლომ საბოლოო განჩინებით ძალაში დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელეებს სადავო უძრავი ქონებიდან მიეკუთვნათ 11/15 ნაწილი, მაშინ, როდესაც სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას ორმა მოსარჩელემ უარი თქვა სარჩელზე, რის გამოც მოსარჩელეებს 9/15 უნდა მიჰკუთვნებოდათ. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორთა აღნიშნული პრეტენზია დასაბუთებულია. დადგენილია, რომ გარიგებით სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლება 140 000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ შეიძინა თხუთმეტმა ფიზიკურმა პირმა. სარჩელი სადავო ქონების დაბრუნების მოთხოვნით წარადგინა 11 პირმა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილებით - სადავო უძრავი ქონებიდან 11/15 ნაწილი საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელეებს. სააპელაციო სასამართლოს 2019 წლის 8 მაისის განჩინებით - სარჩელზე უარის თქმის თაობაზე მ.ღ–ისა და ი.ი–ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და მათ სარჩელზე შეწყდა საქმისწარმოება. გასაჩივრებული განჩინებით კი, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილება, რომლითაც სადავო უძრავი ქონებიდან 11/15 ნაწილი საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელეებს. შესაბამისად, სსსკ-ის 272-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტისა და 273-ე მუხლის საფუძველზე მ.ღ–ისა და ი.ი–ის სარჩელზე საქმისწარმოების შეწყვეტის გამო ამ ნაწილში უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინება და მოსარჩელეების საკუთრებაში უნდა გადაეცეთ, სადავო უძრავი ქონებიდან 9/15 ნაწილი.

37. სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე, კერძოდ, პალატას მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინება იმ ნაწილში, რა ნაწილშიც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი 2005 წლის 29 სექტემბერს შედგენილი №1-6118 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, ასევე - 2014 წლის 11 თებერვლის ჩუქების ხელშეკრულება მ.ღ–ისა და ი.ი–ის ქონების განკარგვის ნაწილში; გასაჩივრებული განჩინება სადავო უძრავი ქონებიდან 9/15 ნაწილის მოსარჩელეებისათვის საკუთრებაში გადაცემის ნაწილში ძალაში უნდა დარჩეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 411-ე მუხლებით

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ჯ. და თ.ხ–ების საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინება იმ ნაწილში, რა ნაწილშიც ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 4 იანვრის გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი 2005 წლის 29 სექტემბერს შედგენილი №1-6118 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, ასევე 2014 წლის 11 თებერვალს თ.ხ–სა და ჯ.ხ–ს შორის გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულება მ.ღ–ისა და ი.ი–ის ქონების განკარგვის ნაწილში;

3. ძალაში დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 19 დეკემბრის განჩინება ქ. თელავში, .... №...... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან 9/15 ნაწილის მოსარჩელეებისათვის საკუთრებაში გადაცემის ნაწილში;

4. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

გიორგი მიქაუტაძე

მირანდა ერემაძე