საქმე №ას-996-2019 20 სექტემბერი, 2019 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

პირველი კასატორი – სს „თ.“ (მოპასუხე, აპელანტი)

მეორე კასატორები – მ. თ-ძე, ო. ყ-ი, დ. ჯ-ი, ა. წ-ი (მოსარჩელეები, აპელანტები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილება

პირველი კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

მეორე კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით კომპანიის სააპელაციო საჩივრის უარყოფა და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ხელფასებს შორის სხვაობის, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის, მე-13 ხელფასისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის პირგასამტეხლოს ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. მ. თ-ძემ, ა. წ-მა, ო. ყ-მა და დ. ჯ-მა (შემდეგში: მოსარჩელეები ან აპელანტები ან მეორე კასატორები) სარჩელი აღძრეს სს ,,თ.'' (შემდეგში: მოპასუხე ან კომპანია ან აპელანტი ან პირველი კასატორი) წინააღმდეგ.

2. სარჩელის მიხედვით, მოპასუხეს უნდა დაჰკისრებოდა მ. თ-ძის სასარგებლოდ: ა) 2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის განმავლობაში მის დარიცხულ ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების დარიცხულ ხელფასს შორის სხვაობის (ყოველთვიური 739 ლარის), ჯამში 17 736 ლარის გადახდა; ბ) 2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - მასზე დასარიცხი ხელფასის 25%-ის (ყოველთვიურად 484,75 ლარის (ჯამში დარიცხული სახით 11 634 ლარის გადახდა; გ) მ. თ-ძის უზრუნველყოფა ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ანალოგიური ყოველთვიური შრომის ანაზღაურებით (ხელფასი 2078 ლარი+ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 519,5 ლარი) 2 597,5 ლარის ოდენობით; დ) ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - 519,5 ლარის გადახდა ყოველთვიურად სარჩელის აღძვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ე) 2012-2014 წლების მე-13 ხელფასის, 1200-1200 ლარის, 2015 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის (მის დარიცხულ ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირებზე გაცემულ 2015 წლის მე-13 ხელფასს შორის სხვაობა, 739 ლარის, სულ 4339 ლარის გადახდა; ვ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 739 ლარის 0,07% (2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში) -დარიცხული 4 655,7 ლარის გადახდა; ზ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 484,75 ლარის 0,07% (2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში) -დარიცხული 2 970 ლარის გადახდა; თ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 519,5 ლარის 0,07% გადახდა 2016 წლის 19 დეკემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ი) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის -2012 წლის მე-13 ხელფასის 1200 ლარის 0,07% 2013 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, 2013 წლის მე-13 ხელფასის, 1200 ლარის 0,07% 2014 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2014 წლის მე-13 ხელფასის, 1200 ლარის 0,07% 2015 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2015 წლის მე-13 ხელფასის მიუღებელი ნაწილის, 739 ლარის 0,07%, 2016 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე გადახდა; კ) 2016 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის, კერძოდ, მასზე გაცემულ მე-13 ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირებზე 2016 წლისათვის გაცემულ მე-13 ხელფასს შორის სხვაობის - დარიცხული 1 173,75 ლარის გადახდა; ლ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 2016 წლის მე-13 ხელფასის მიუღებელი ნაწილის, 1 173,75 ლარის 0,07% 2017 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე გადახდა; მ) მუშაობის 15 წლიანი სტაჟისათვის გათვალისწინებული და მასზე გასაცემი თანხის გადახდა ერთი თვის ხელფასის, 2078 ლარის ოდენობით;

3. ა. წ-ის სასარგებლოდ: ა) 2014 წლის 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის განმავლობაში მის დარიცხულ ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების დარიცხულ ხელფასს შორის სხვაობის (ყოველთვიური 739 ლარის), ჯამში 17 736 ლარის გადახდა; ბ) 2014 წლის 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - მასზე დასარიცხი ხელფასის 25%-ის (ყოველთვიურად 484,75 ლარის (ჯამში დარიცხული სახით 11 634 ლარის გადახდა; გ) ა. წ-ის უზრუნველყოფა ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ანალოგიური ყოველთვიური შრომის ანაზღაურებით (ხელფასი 2078 ლარი+ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 519,5 ლარი) 2 597,5 ლარის ოდენობით; დ) ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - 519,5 ლარის გადახდა ყოველთვიურად სარჩელის აღძვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ე) 2012-2014 წლების მე-13 ხელფასის, 1200-1200 ლარის, 2015 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის (მის დარიცხულ ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირებზე გაცემულ 2015 წლის მე-13 ხელფასს შორის სხვაობა, 739 ლარის, სულ 4 339 ლარის გადახდა; ვ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 739 ლარის 0,07% (2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში) -დარიცხული 4 655,7 ლარის გადახდა; ზ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 484,75 ლარის 0,07% (2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში) -დარიცხული 2 970 ლარის გადახდა; თ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის 519,5 ლარის 0,07% გადახდა 2016 წლის 19 დეკემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ი) მუშაობის 15 წლიანი სტაჟისათვის გათვალისწინებული და მასზე გასაცემი თანხის ერთი თვის ხელფასს შორის სხვაობა დარიცხული 739 ლარის ოდენობით; კ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის -2012 წლის მე-13 ხელფასის 1200 ლარის 0,07% 2013 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, 2013 წლის მე-13 ხელფასის, 1200 ლარის 0,07% 2014 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2014 წლის მე-13 ხელფასის, 1200 ლარის 0,07% 2015 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2015 წლის მე-13 ხელფასის მიუღებელი ნაწილის, 739 ლარის 0,07%, 2016 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდის, ასევე, მუშაობის 15 წლიანი სტაჟისათვის გათვალისწინებული თანხის სხვაობის 739 ლარის 0,07%-ის გადახდა 2016 წლის 18 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ლ) 2016 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის, კერძოდ, მასზე გაცემულ მე-13 ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირებზე 2016 წლისათვის გაცემულ მე-13 ხელფასს შორის სხვაობის - დარიცხული 1 298,75 ლარის გადახდა; მ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის, 2016 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის, 1298,75 ლარის 0,07%-ის გადახდა 2017 წლის 28 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;

4. ო. ყ-ის სასარგებლოდ: ა) 2014 წლის 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - მისი დარიცხული ხელფასის 25%-ის (ყოველთვიურად 575 ლარის (ჯამში დარიცხული სახით 13 800 ლარის გადახდა; ბ) დაევალოს მოპასუხეს ო. ყ-ის უზრუნველყოფა ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ანალოგიური ყოველთვიური შრომის ანაზღაურებით (ხელფასი 2300 ლარი+ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 575 ლარი) 2 875 ლარის ოდენობით; გ) ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - 575 ლარის გადახდა ყოველთვიურად სარჩელის აღძვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; დ) 2011-2014 წლების მე-13 ხელფასის გადახდა, თოთოეულ წელზე 2300 ლარის გათვალისწინებით, ჯამში დარიცხული 9 200 ლარის ოდენობით; ე) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის, 575 ლარის 0,07% 2014 წლის 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში, დარიცხული სახით 3 600 ლარი; ვ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის, 575 ლარის 0,07% 2019 წლის 19 დეკემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ზ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის - 2011 წლის მე-13 ხელფასის, 2300 ლარის 0,07%, 2012 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2012 წლის მე-13 ხელფასის 2300 ლარის 0,07% 2013 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, 2013 წლის მე-13 ხელფასის, 2300 ლარის 0,07% 2014 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2014 წლის მე-13 ხელფასის, 2300 ლარის 0,07% 2015 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; თ) 2016 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის (მასზე გაცემულ მე-13 ხელფასსა და გასაცემ მე-13 ხელფასს შორის სხვაობის, 575 ლარის გადახდა; ი) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნებული თანხის, 2016 წლის მე-13 ხელფასის ნაწილის 575 ლარის 0,07%, 2017 წლის 28 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;

5. დ. ჯ-ის სასარგებლოდ: ა) 2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - მისი დარიცხული ხელფასის 25%-ის (ყოველთვიურად 787,5 ლარის (ჯამში დარიცხული სახით 18 900 ლარის გადახდა; ბ) დაევალოს მოპასუხეს დ. ჯ-ის უზრუნველყოფა ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ანალოგიური ყოველთვიური შრომის ანაზღაურებით (ხელფასი 3150 ლარი+ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი 787,5 ლარი) 3 937,5 ლარის ოდენობით; გ) ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - 787,5 ლარის გადახდა ყოველთვიურად სარჩელის აღძვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; დ) 2012-2014 წლების მე-13 ხელფასის გადახდა, თოთოეულ წელზე 3150 ლარის გათვალისწინებისთ, ჯამში დარიცხული 9 450 ლარის ოდენობით; ე) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის, 787,5 ლარის 0,07% (2014 წლის 25 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე 24 თვის განმავლობაში, დარიცხული სახით 4 950 ლარი; ვ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის, 787,5 ლარის 0,07% 2016 წლის 19 დეკემბრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ზ) ნებისმიერი ანაზღაურებისა და ანგარიშსწორების დაყოვნებისათვის დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის - 2012 წლის მე-13 ხელფასის, 3150 ლარის 0,07%, 2013 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, 2013 წლის მე-13 ხელფასის 3150 ლარის 0,07% 2014 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, 2014 წლის მე-13 ხელფასის, 3150 ლარის 0,07% 2015 წლის 10 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე (იხ. სარჩელი და მოთხოვნის დაზუსტება 25.01.2018წ.).

6. მოპასუხემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის და ნაწილობრივ, ხანდაზმულობის მოტივით.

7. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 30 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ დაეკისრა ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატისა და მისი ანგარიშსწორების პირგასამტეხლოს ანაზღაურება შემდეგი ოდენობით: მ. თ-ძის სასარგებლოდ, 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 1200 ლარის 25% - დარიცხული 300 ლარი, ასევე, მისი ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07%, 2015 წლის 25 იანვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ამირან წილოსანის სასარგებლოდ, 2014 წლის 22 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით, ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 1200 ლარის 25% - დარიცხული 300 ლარი, ასევე, მისი ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07%, 2015 წლის 22 იანვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; ო. ყ-ის სასარგებლოდ, 2014 წლის 22 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით, ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 2300 ლარის 25% - დარიცხული 575 ლარი, ასევე მისი ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07%, 2015 წლის 22 იანვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; დ. ჯ-ის სასარგებლოდ, 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 3150 ლარის 25% - დარიცხული 787,5 ლარი, ასევე, მისი ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07%, 2015 წლის 25 იანვრიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე. სარჩელის სხვა მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე, მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ.

8. პირველი ინსტანციის სასამართლომ უდავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია შემდეგი:

9. მ. თ-ძე 2012 წლის 08 აგვისტოს გათავისუფლდა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ... აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ხელმძღვანელის თანამდებობიდან. აღნიშნულ პოზიციაზე მუშაობისას მისი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება განსაზღვრული იყო 1200 ლარით.

10. ა. წ-ი 2012 წლის 19 ივლისს გათავისუფლდა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის „...“ აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ხელმძღვანელის თანამდებობიდან. აღნიშნულ პოზიციაზე მუშაობისას მისი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება განსაზღვრული იყო 1200 ლარით.

11. ო. ყ-ი 2012 წლის 12 ივლისს გათავისუფლდა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის „...“ ბიზნესცენტრის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის ხელმძღვანელის - ბიზნესცენტრის ხელმძღვანელის მოადგილის ენერგოგასაღების დარგში, თანამდებობიდან. აღნიშნულ პოზიციაზე მუშაობისას მისი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება განსაზღვრული იყო 2300 ლარით.

12. დ. ჯ-ი 2012 წლის 23 ივლისს გათავისუფლდა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ელექტროენერგიის შესყიდვის დეპარტამენტის ელექტრობალანსების განყოფილების ... თანამდებობიდან. აღნიშნულ პოზიციაზე მუშაობისას მისი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება განსაზღვრული იყო 3150 ლარით.

13. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, ბათილად იქნა ცნობილი მ. თ-ძის, ა. წ-ის, ო. ყ-ისა და დ. ჯ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანებები. მ. თ-ძე აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის სამგორის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე (პირვანდელი თანამდებობა), კომპანიას მის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის 8 აგვისტოდან 2013 წლის 02 აპრილამდე პერიოდის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მისი ყოველთვიური ხელფასის 1200 (დარიცხული) ლარის ოდენობით; ა. წ-ი აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის „...“ აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... თანამდებობაზე (პირვანდელი თანამდებობა). კომპანიას მის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის 19 ივლისიდან 2013 წლის 02 აპრილამდე პერიოდის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მისი ყოველთვიური ხელფასის 1200 (დარიცხული) ლარის ოდენობით; კომპანიას დაევალა ო. ყ-ის უზრუნველყოფა პირვანდელი სამუშაო ადგილის - კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის „...“ ბიზნესცენტრი აბონენტთა მომსახურების ცენტრის ხელმძღვანელის - ბიზნესცენტრის ხელმძღვანელის მოადგილის ენერგოგასაღების დარგში, თანამდებობის - ტოლფასი სამუშაოთი. კომპანიას მის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის 16 ივლისიდან 2013 წლის 02 აპრილამდე პერიოდის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მისი ყოველთვიური ხელფასის 2300 (დარიცხული) ლარის ოდენობით; კომპანიას დაევალა დ. ჯ-ის უზრუნველყოფა პირვანდელი სამუშაო ადგილის - კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ელექტროენერგიის შესყიდვის დეპარტამენტის ელექტრობალანსების განყოფილების ... თანამდებობის - ტოლფასი სამუშაოთი. კომპანიას მის სასარგებლოდ დაეკისრა 2012 წლის 23 ივლისიდან 2013 წლის 02 აპრილამდე პერიოდის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება მისი ყოველთვიური ხელფასის 3150 (დარიცხული) ლარის ოდენობით;

14. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით:

15. 2014 წლის 25 დეკემბრიდან, მ. თ-ძე აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის სამგორის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე, კერძოდ, მხარეთა შორის 22.12.2014წ. გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება (ამოქმედების ვადა 25.12.2014წ.), რომლის 4.1 პუნქტით მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 1200 ლარით.

16. 2014 წლის 22 დეკემბრიდან ა. წ-ნი აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ნაძალადევის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... თანამდებობაზე, კერძოდ, მხარეთა შორის 16.12.2014წ. გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება (ამოქმედების ვადა 22.12.2014წ.), რომლის 4.1 პუნქტით მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 1200 ლარით.

17. 2014 წლის 22 დეკემბრიდან ო. ყ-ი აღდგენილ იქნა კომპანიის კორპორაციული განვითარებისა და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის სამმართველოს ტრანსპორტის სამსახურის ... თანამდებობაზე, კერძოდ, მხარეთა შორის 16.12.2014წ. გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება (ამოქმედების ვადა 22.12.2014წ.), რომლის 4.1 პუნქტით მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 2300 ლარით.

18. 2014 წლის 25 დეკემბრიდან დ. ჯ-ი აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოტრეიდინგის სამსახურის .... თანამდებობაზე, კერძოდ, მხარეთა შორის 22.12.2014წ. გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება (ამოქმედების ვადა 25.12.2014წ.), რომლის 4.1 პუნქტით მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა 3150 ლარით.

19. მ. თ-ძე 2016 წლის 18 აპრილის ბრძანებით გადაყვანილი იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ნაძალადევის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... თანამდებობაზე, იგივე შრომის ანაზღაურების პირობით.

20. 2016 წლის 20 დეკემბრიდან მ. თ-ძისა და ა. წ-ის შრომითი სარგო (ხელფასი) გაიზარდა და იგი განისაზღვრა 2078 ლარით, ხოლო 2017 წლის 01 იანვრიდან იგი კვლავ გაზრდილი იქნა და შეადგინა 2182 ლარი.

21. 2016 წლის 1 დეკემბრიდან გაიზარდა დ. ჯ-ის შრომის ანაზღაურება და მან შეადგინა 3740 ლარი.

22. მ. თ-ეს მიღებული აქვს სამუშაო სტაჟის 10 წლისათვის პრემია, 2015 წლის 12 იანვარს 1200 ლარი, ასევე მატერიალური დახმარება 25.07.2017წ. 1250 ლარის ოდენობით. ა. წ-სა და ო. ყ-ს აუნაზღაურდათ 15 წლიანი სამუშაო სტაჟის საიუბილეო ჯილდო ერთჯერადად, არსებული ხელფასის, შესაბამისად, 1200 და 2300 ლარის ოდენობით, ხოლო დ. ჯ-ს - სამუშაო 10 წლის სტაჟის გამო, 3150 ლარის ოდენობით.

23. მოსარჩელეებს 2014 წლის ჩათვლით არ მიუღიათ მე-13 ხელფასი, წლიური პრემია ო. ყ-ს 2011 წლიდან, ხოლო დანარჩენ მოსარჩელეებს 2012 წლიდან. 2015 წლიდან დამსაქმებელი მოსარჩელეებზე გასცემს წლიურ პრემიას (მე-13 ხელფასს) არსებული ხელფასის, მათ შორის, ხელფასის მატების შემდეგ, გაზრდილი ოდენობის გათვალისწინებით.

24. მოსარჩელეებზე, მათი სამუშაოზე აღდგენის შემდეგ, 2014 წლის დეკემბრიდან დღემდე, არ გაცემულა ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი.

25. 2016 წლის 12 ოქტომბრის სხდომაზე კომპანიის შრომითი დავების კომისიამ განიხილა ამირან წილოსანის, ო. ყ-ისა და მ. თ-ის განცხადებები მე-13 ხელფასის, ინდ. მასტიმულირებელი დანამარტის ანაზღაურებისა და შრომის ანაზღაურების საკითხი და ხმათა სხვადასხვა რაოდენობით ნაწილობრივ საფუძვლიანად იქნა მიჩნეული მათი მოთხოვნები.

26. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სადავო ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ კომპანიაში ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ხელმძღვანელის თანამდებობრივი სარგო განსაზღვრული იქნა 2014 წლის 1 ნოემბრიდან 2016 წლის 19 დეკემბრის დროის მონაკვეთში 1939 ლარით, 2016 წლის 20 დეკემბრიდან 2017 წლის 31 ოქტომბრამდე პერიოდში 2078 ლარით, ხოლო 2017 წლის 1 ნოემბრიდან 2182 ლარით. ამავე თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი განსაზღვრული იყო შესაბამისი პერიოდის შრომის ანაზღაურების 25%-ით, რომელიც შეადგენდა 484,75, 519,5, 545,5 ლარს (დარიცხული), ამასთან, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი მუშაკებისათვის დანიშნული იქნა მუშაკის შეფასების შესახებ დებულებისა და კომპანიის მუშაკთა ანაზღაურებისა და სტიმულირების შესახებ დებულების თანახმად (მტკიცებულება - პერსონალთან მუშაობის სამსახურის უფროსის ინფორმაცია -ს.ფ.395).

27. ამასთან, მერაბ თათარაძეს 2016 წლის 18 აპრილის ბრძანებით, დისციპლინური დარღვევის გამო, გამოეცხადა საყვედური და იგი გადაყვანილი იქნა სს „...“ კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ნაძალადევის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... თანამდებობაზე.

28. 2016 წლის 5 აგვისტოს ბრძანებით დისციპლინური დარღვევის გამო ა. წ-ს გამოეცხადა შენიშვნა.

29. კომპანიის 2015 წლის 1 მაისის #235 ბრძანებით დამტკიცდა მუშაკების შეფასების შესახებ დებულება, რომლითაც განისაზღვრა შეფასების წესი და კრიტერიუმები. საქმეში წარმოდგენილია კომერციული საქმიანობის სამმართველოს მიერ მოსარჩელეთა საქმიანობის 2017 წლის შეფასების შესახებ ამონაწერი, რომლის თანახმად, თითოეულთან დაკავშირებით იგი განსაზღვრულია 0 ქულით. 2015-2016 წლებში კი, მოსარჩელეთა საქმიანობის შეფასების შესახებ რაიმე სახის ინფორმაცია საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

30. გადაწყვეტილება ორივე მხარემ გაასაჩივრა სააპელაციო საჩივრით. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო მოპასუხემ - სარჩელის უარყოფა.

31. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით მოპასუხის, მ. თ-ისა და ა. წ-ის სააპელაციო საჩივრები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ხოლო ო. ყ-ისა და დ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ნაწილობრივი შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც კომპანიას დაეკისრა მ. თ-ის სასარგებლოდ ინდივიდუალურ მასტიმულირებელი დანამატის, 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად დარიცხული ხელფასის 1200 ლარის 25%-დარიცხული 300 ლარის გადახდა. კომპანიას დაეკისრა ა. წ-ის სასარგებლოდ ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის, 2014 წლის 22 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 1200 ლარის 25% დარიცხული 300 ლარის გადახდა; კომპანიას დაეკისრა ოთარ ყაზახაშვილის სასარგებლოდ ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის, 2014 წლის 22 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 2300 ლარის 25% დარიცხული 575 ლარის გადახდა; კომპანიას დაეკისრა დ. ჯ-ის სასარგებლოდ ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის, 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, დარიცხული ხელფასის 3150 ლარის 25% დარიცხული 787,5 ლარის გადახდა; კომპანიას დაეკისრა მერაბ თათარაძის სასარგებლოდ 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, მის დარიცხული ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირების დარიცხულ ხელფასებს შორის სხვაობის ყოველთვიურად 739 ლარის (ჯამში 17736 ლარი) გადახდა. კომპანიას დაეკისრა მ. თ-ის სასარგებლოდ 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - ხელფასებს შორის სხვაობის 739 ლარის 25%-ის გადახდა. კომპანიას დაეკისრა ა. წ-ის სასარგებლოდ 2014 წლის 22 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით ყოველთვიურად, მის დარიცხული ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირების დარიცხულ ხელფასებს შორის სხვაობის ყოველთვიურად 739 ლარის (ჯამში 17736 ლარი) გადახდა. კომპანიას დაეკისრა ა. წ-ის სასარგებლოდ 2014 წლის 25 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით, ყოველთვიურად, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის - ხელფასებს შორის სხვაობის 739 ლარის 25%-ის გადახდა.

32. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი და ამ განჩინების პპ:9-29 ში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

33. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელეების მოთხოვნა მე-13 ხელფასის ანაზღაურების შესახებ, კერძოდ, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტებს 2014 წლის ჩათვლით არ მიუღიათ მე-13 ხელფასი, წლიური პრემია - ო. ყ-ს 2011 წლიდან, ხოლო დანარჩენ მოსარჩელეებს 2012 წლიდან. სამუშაოზე აღდგენის შემდეგ, 2015 წლიდან კი, მათზე გაიცემა წლიური პრემია (მე-13 ხელფასი) არსებული ხელფასის, მათ შორის, ხელფასის მატების შემდეგ, გაზრდილი ოდენობის გათვალისწინებით. ამასთან, უდავოდ დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ 2012 წლის ივლისისა და აგვისტოს შესაბამისი ბრძანებებით მოსარჩელეებთან შეწყვეტილ იქნა შრომითი ურთიერთობა და ისინი სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე აღდგენილ იქნენ სამუშაოზე 2014 წლის დეკემბრის 22-25 რიცხვებიდან. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელეები (აპელანტები) მოითხოვდნენ იმ წლიური პრემიის გაცემას, რა დროსაც, მათთან შეწყვეტილი იყო შრომითი ხელშეკრულებები და ისინი კომპანიაში რაიმე სახის სამუშაოს არ ასრულებდნენ. კომპანიის ადმინისტრაციასა და საქართველოს მომსახურების სფეროს, ადგილობრივი და კომუნალური მეურნეობის მუშაკთა პროფესიულ კავშირს შორის 2008 წელს გაფორმებული კოლექტიური შეთანხმების 4.1 პუნქტის თანახმად, მუშაკთა შრომის ნორმები, შრომის ანაზღაურების სისტემები, მატერიალური წახალისების ფორმები მტკიცდება პროფკავშირთან შეთანხმებით, 4.4 პუნქტით კი, ადმინისტრაცია ფინანსური წლის შედეგების გათვალისწინებით უზრუნველყოფს მუშაკს მეცამეტე ხელფასით. კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 8.1. მუხლით წლიური პრემია შემოდის მუშაკთა მატერიალური დაინტერესების ამაღლებისათვის საზოგადოების მუშაობის შედეგების გაუმჯობესების მიზნით და სხვა, რომლის წინაპირობებს წარმოადგენს როგორც საზოგადოების ფინანსური შესაძლებლობა, ისე, თანამშრომელთა წლიური ეფექტურობის ძირითადი მაჩვენებელი (ემკ). ამდენად, თანამშრომელთა პრემირების წინაპირობა არის, მათ შორის, საზოგადოებაში მუშაკის საქმიანობის შედეგად შეტანილი წვლილი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნას, იმ პერიოდის წლიური პრემიის (მე-13 ხელფასის) ანაზღაურების თაობაზე, როდესაც მათთან შეწყვეტილი იყო შრომის ხელშეკრულება და ისინი საზოგადოებაში საქმიანობას არ ახორციელებდნენ, საფუძველი არ გააჩნდა.

34. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 144.1 მუხლით, რომლის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე.

35. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელის აღძვრამდე, 2016 წლის 19 დეკემბრამდე გასული სამი წლის ე.წ. მე-13 ხელფასის (წლიური პრემიის) მოთხოვნა, რომელშიც ასევე შედის ო. ყ-ის მოთხოვნა 2011 წლის პრემიის შესახებ, ხანდაზმულიც არის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს პერიოდულად შესასრულებელი ვალდებულებიდან წარმოშობილი მოთხოვნების სამწლიან ხანდაზმულობის ვადას. აღნიშნული გარემოება სსკ-ის 144-ე მუხლის საფუძველზე დამატებით გამორიცხავს ამ ნაწილში მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. აღსანიშნავია, რომ მოპასუხე მიუთითებს ხანდაზმულობის გარემოებაზე.

36. რაც შეეხება საიუბილეო ჯილდოს შესახებ მოთხოვნას, კომპანიის ადმინისტრაციასა და საქართველოს მომსახურების სფეროს, ადგილობრივი და კომუნალური მეურნეობის მუშაკთა პროფესიულ კავშირს შორის 2008 წელს გაფორმებული კოლექტიური შეთანხმების 7.8 პუნქტის თანახმად, ადმინისტრაცია პროფკავშირის რეკომენდაციის საფუძველზე: ა) მუშაკებს, რომლებიც გამოირჩევიან ნაყოფიერი და ეფექტური მუშაობით და შეუსრულდათ სააქციო საზოგადოებაში მუშაობის 10, 15, 20 და ა.შ. წელი, აჯილდოვებს ერთი თვის ხელფასით. სს „თელასის“ შრომის შინაგანაწესის 7.5 პუნქტის თანახმად, ყველა სახის ჯილდოზე წარსადგენი მუშაკების კანდიდატურების შეთანხმება ხორციელდება პროფკავშირის ორგანიზაციის არჩევით ორგანოსთან.

37. ამდენად, საიუბილეო ჯილდოს გაცემისათვის კოლექტიური ხელშეკრულებით დადგენილია შემდეგი წინაპირობების არსებობა: 1) მუშაკი საზოგადოებაში უნდა მუშაობდეს კონკრეტული პერიოდის განმავლობაში (10, 15, 20 და ა.შ.), 2) მისი მუშაობა უნდა შეფასდეს როგორც ეფექტური და ნაყოფიერი და 3) აღნიშნულის ანაზღაურებაზე რეკომენდაცია უნდა გასცეს პროფკავშირმა.

38. როგორც დადგენილი იქნა მ. თ-ძეს მიღებული ჰქონდა სამუშაო სტაჟის 10 წლისათვის პრემია, 2015 წლის 12 იანვარს 1200 ლარი, ა. წ-სა და ო. ყ-ს აუნაზღაურდათ 15 წლიანი მუშაობის საიუბილეო ჯილდო, ერთჯერადად, არსებული ხელფასის, შესაბამისად, 1200 და 2300 ლარის ოდენობით, ხოლო დ. ჯ-ს - სამუშაო 10 წლის სტაჟის გამო, 3150 ლარის ოდენობით.

39. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა პროფკავშირის მიერ გაცემული რეკომენდაცია მ. თ-ძისათვის 15 წლიანი სამუშაო სტაჟის გათვალისწინებით საიუბილეო ჯილდოს გაცემის შესახებ, რის გამოც, კომპანიისათვის აღნიშნული თანხის დაკისრების წინაპირობა სახეზე არ იყო.

40. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში - სშკ-ის) მე-2 მუხლის მე-3 ნაწილით, რომლის თანახმად, შრომით და წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებში აკრძალულია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია რასის, კანის ფერის, ენის, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილების, ეროვნების, წარმოშობის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებელი ადგილის, ასაკის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, შეზღუდული შესაძლებლობის, რელიგიური, საზოგადოებრივი, პოლიტიკური ან სხვა გაერთიანებისადმი, მათ შორის, პროფესიული კავშირისადმი, კუთვნილების, ოჯახური მდგომარეობის, პოლიტიკური ან სხვა შეხედულების გამო. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით, დისკრიმინაციად ჩაითვლება პირის პირდაპირ ან არაპირდაპირ შევიწროება, რომელიც მიზნად ისახავს ან იწვევს მისთვის დამაშინებელი, მტრული, დამამცირებელი, ღირსების შემლახველი ან შეურაცხმყოფელი გარემოს შექმნას, ანდა პირისთვის ისეთი პირობების შექმნა, რომლებიც პირდაპირ ან არაპირდაპირ აუარესებს მის მდგომარეობას ანალოგიურ პირობებში მყოფ სხვა პირთან შედარებით.

41. მხარეთა შორის გაფორმებული შრომის ხელშეკრულებების 3.1. მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით დასაქმებულს უფლება აქვს ისარგებლოს ... შინაგანაწესით და კოლექტიური შეთანხმებით დადგენილი შეღავათებით. კოლექტიური შეთანხმების 4.1 პუნქტის თანახმად, მუშაკის შრომის ნორმები, მათ შორის, მატერიალური წახალისების ფორმები მტკიცდება პროფკავშირთან შეთანხმებით.

42. 2014 წლის 01 აგვისტოს ბრძანებით დამტკიცებულია კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურებისა და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულება (ს.ფ.180-205), რომლის თანახმად, შრომის ანაზღაურება განიმარტება, როგორც შრომის ანაზღაურება მუშაკის კვალიფიკაციიდან, შესასრულებელი სამუშაოს სირთულიდან, რაოდენობიდან, ხარისხიდან და პირობებიდან გამომდინარე, აგრეთვე, საკომპენსაციო და მასტიმულირებელი გადახდები. ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი (იმდ) წარმოადგენს მასტიმულირებელი ხასიათის გადახდას, რომელიც მუშაკისათვის დგინდება განსაზღვრული პერიოდის განმავლობაში, თავისი შრომის შედეგებში დაინტერესების და პასუხისმგებლობის ამაღლების მიზნით, შრომის ანაზღაურების დიფერენციაცია შესასრულებელი სამუშაოს შედეგებიდან და ინდივიდუალური პროფესიული მომზადებიდან გამომდინარე. 3.1 მუხლით მუშაკის შრომის ანაზღაურების სისტემა შედგება შემდეგი ელემენტებისაგან: თანამდებობრივი სარგო, ინდ. მასტიმულირებელი დანამატი, წლიური პრემია, ერთჯერადი პრემია და სხვა.

43. დებულების N2 დანართი (ს.ფ. 206) განსაზღვრავს ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის სახეობებსა და ოდენობას, მათ შორის, სტანდარტი, თანამდებობრივი სარგოს 25% განესაზღვრება მუშაკებს, რომლებიც სრულად შეესაბამებიან თანამდებობის მიმართ დადგენილ მოთხოვნებს და მუდმივად ავითარებენ თავიანთ კომპეტენციას მიმდინარე ცვლილებების შესაბამისად, მუშაობის რეზულტატურობის თვალსაზრისით, ამგვარი მუშაკები შეიძლება დახასიათებულ იქნენ, როგორც მუშაკები, რომლებიც სტაბილურად აღწევენ გეგმიურ/მიზნობრივ შედეგებს.

44. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კომპანიის მიერ დადგენილი მუშაკის შრომის ანაზღაურების სისტემა მოიცავს თანამდებობრივ სარგოსა და ინდ. მასტიმულირებელი დანამატს, ასევე, წლიურ პრემიასა და სხვა წამახალისებელ ერთჯერად პრემიას.

45. დადგენილი იქნა, რომ მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის შემდეგ, დამსაქმებელს მათზე არ გაუცია ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი, რასაც მოპასუხე ასაბუთებს, ერთი მხრივ, დასაქმებულთა მიმართ დისციპლინური ღონისძიების გამოყენების, და მეორე მხრივ, მუშაობის შეფასების შედეგებზე მითითებით.

46. კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 5.5 მუხლის თანახმად, იმდ. შეიძლება დადგენილ იქნეს შეფასების შესაბამისად დადგენილ დონეზე დაბლა კადრების კომიტეტის რეკომენდაციით შემდეგ შემთხვევებში: ... შრომითი დისციპლინის დარღვევა (5.5.3). დებულების 5.5.3 მუხლი შესაძლებლად მიიჩნევს ინდ. მასტიმულირებელი დანამატის განსაზღვრულ დონეზე დაბლა დადგენას, მათ შორის, შრომის დისციპლინის დარღვევის შემთხვევაში, თუმცა, მუშაკის მიმართ დისციპლინური ღონისძიების გამოყენება უპირობოდ არ გამორიცხავს იმდ-ს ანაზღაურებას, ამასთან, დაბალი დონე დადგენილი უნდა იქნეს შეფასების შესაბამისად, კადრების კომიტეტის რეკომენდაციით და სხვა. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეთა საქმიანობის შეფასება 2014 წლის დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში არ განხორციელებულა, ასეთი შეფასების შედეგებისა და დანამატის განსაზღვრულ დონეზე დაბლა დადგენის შესახებ რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ იყო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. წ-სა და მ. თ-ის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ღონისძიების არსებობა არ წარმოადგენდა 2014 წლის დეკემბრიდან (სამუშაოზე აღდგენის მომენტი) 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში იმდ-ს ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველს. რაც შეეხება მოსარჩელეებს დ. ჯ-სა და ო. ყ-ს, მათ მიმართ დისციპლინური ღონისძიების რაიმე სახის ღონისძიება გამოყენებული არ ყოფილა, საქმის მასალებით არ დადასტურდა დებულებით განსაზღვრული რომელიმე ისეთი გარემოების არსებობა, რაც დამსაქმებელს უფლებას მისცემდა მითითებულ პერიოდში მოსარჩელეებზე არ გაეცა ინდ. მასტიმულირებელი დანამატი.

47. საქმეში წარმოდგენილი იყო კომპანიის 2015 წლის 1 მაისის N235 ბრძანებით დამტკიცებული მუშაკების შეფასების შესახებ დებულების საფუძველზე კომერციული საქმიანობის სამმართველოს მიერ მოსარჩელეთა საქმიანობის 2017 წლის შეფასების შესახებ ამონაწერი, რომლის თანახმად, თითოეულთან დაკავშირებით იგი განსაზღვრულია 0 ქულით. აღსანიშნავია, რომ 0 ქულა დგინდება ე.წ ზღვრული პროფესიონალური სტატუსის მქონე მუშაკებისათვის, რომლისთვისაც დებულება იმდ-ს ანაზღაურებას არ ითვალისწინებს.

48. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს შეფასება იმასთან დაკავშირებით რომ ისეთ პირობებში, როცა შეფასების სისწორე სადავო არ არის და არსებობს ძალაში მყოფი შეფასების შედეგები, 2017 წლის განმავლობაში იმდ-ის ანაზღაურებაზე სასამართლო ვერ იმსჯელებს, რადგან სწორედ იგი წარმოადგენს დანამატის დანიშვნისა და მისი ოდენობის განსაზღვრის საფუძველს.

49. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უარყო კომპანიის მოსაზრება, რომ იგი ვალდებული არ იყო გაეცა ინდივიდუალურ მასტიმულირებელი დანამატი და რომ დებულება არ ითვალისწინებდა იმდ-ს დანიშვნის უპირობო წესს. კომპანიის შრომის ანაზღაურების სისტემა მოიცავს თანამდებობრივ სრგოსთან და პრემიასთან ერთად იმდ-ს, ხოლო, საქმეში არ მოიპოვება რაიმე ისეთი სარწმუნო მტკიცებულება, რაც გამორიცხავდა იმდ-ს მოსარჩელეთათვის/აპელანტებისათვის გაცემის შესაძლებლობას, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც კომპანიაში მუშაობის მრავალწლიანი სტაჟი გააჩნიათ და სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვანი და არაკეთილსინდისიერი შესრულების ფაქტი სახეზე არ იყო. შესაბამისად, აღნიშნულ ნაწილში, კომპანიის სააპელაციო საჩივარი უარყოფილი იქნა.

50. სააპელაციო სასამართლომ უარყო მოსარჩელეთა/აპელანტების მოთხოვნა იმ ნაწილში, რომლითაც ისინი ითხოვდნენ, რომ კომპანიას სამომავლოდ უზრუნველეყო ისინი ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების ანალოგიური შრომის ანაზღაურებით, რაც მოიცავს ხელფასს დამატებული ინდივიდუალური მასტიმულირებელ დანამატს.

51. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იმდ-ს ანაზღაურება, რომელიც წარმოადგენს მუშაკთა დამატებით მატერიალური სტიმულირების სახეს, დამოკიდებულია დამსაქმებელ ორგანიზაციაში ასეთი სტიმულირების ნების არსებობაზე. ამასთან, შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 5.6 მუხლის თანახმად, მუშაკისათვის იმდ-ს დადგენის წესი შემდეგია: პერსონალური მუშაობის სამსახური (პმს) ყოველწლიურად ახორციელებს იმდ-ს გადასინჯვის პროცესის ინიცირებას საზოგადოების მუშაკების შეფასების შესახებ დებულების შესაბამისად, მუშაკების ჩატარებული შეფასების საფუძველზე. კომპანიის მუშაკის შეფასების შესახებ 2015 წლის 01 მაისის #235 ბრძანებით დამტკიცებული დებულების მე-4 მუხლით საზოგადოებისათის ერთიანი ღირებულების თანამდებობის ჯგუფისათვის გათვალისწინებულია მუშაკის ყოველწლიური შეფასების ჩატარება, წლის 30 აპრილიდან. სწორედ შეფასების შედეგები წარმოადგენს იმდ-ს დანიშვნისა და მისი ოდენობის დადგენის საფუძველს. ამდენად, მუშაკის შეფასებამდე და მისი შედეგების გაუთვალისწინებლად, იმდ-ს სამომავლოდ გაცემაზე დამსაქმებლის დავალდებულება სასამართლოს გადაწყვეტილებით ვერ განხორციელდება.

52. სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ეკისრება საწარმოს იმ შემთხვევაში, როდესაც საწარმო დააგვიანებს ხელფასის გაცემას (სუსგ Nას-28-255-2016, 27.10.2016), რასაც მოცემულ შემთხვევაში, არ ჰქონდა ადგილი. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმ ნაწილში, რომ მოსარჩელეების სასარგებლოდ კომპანიას უნდა დაჰკისრებოდა ინდივიდუალურ მასტიმულირებელი დანამატის დაყოვნების ყოველი დღისთვის დაყოვნებული თანხის 0.07%. ამდენად, ამ ნაწილში, კომპანიის სააპელაციო საჩივარი საფუძვლიანი იყო.

53. რაც შეეხება ა. წ-სა და მ-. თ-ის მოთხოვნებს - 2014 წლის 25 და შესაბამისად, 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის განმავლობაში მათ დარიცხულ ხელფასსა და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების დარიცხულ ხელფასს შორის სხვაობის (ყოველთვიური 739 ლარის), ჯამში 17 736 ლარის გადახდის და ასევე, 2014 წლის 25 და შესაბამისად, 22 დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდის 24 თვის იმდ-ს - მასზე დასარიცხი ხელფასის 25%-ის (ყოველთვიურად 484.75 ლარი) ჯამში დარიცხული სახით 11634 ლარის კომპანიისათვის გადახდი დაკირებასთან დაკავშირებით, სააპელაიო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ ნაწილში არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფიებლის წინაპირობები რადგან სშკ-ის 44 მუხლით, სსკ-ის 394-ე, 408-ე, 409-ე და 411-ე მუხლების სამართლებრივი წინაპირობების მხრივ დადგენილი იყო რომ მ. თ-ე გათავისუფლდა 2012 წლის 08 აგვისტოს, ხოლო ა. წ-ი - 2012 წლის 19 ივლისს. მათი ყოველთვიური შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 1200 ლარს. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 ნოემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, მ. თ-ე აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის სამგორის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ..... თანამდებობაზე და მისი ანაზღაურება განისაზღვრა ხელფასის 1200 ლარით, ხოლო ამირან წილოსანი 2014 წლის 22 დეკემბრიდან აღდგენილ იქნა კომპანიის კომერციული საქმიანობის სამმართველოს ენერგოგასაღების დეპარტამენტის ნაძალადევის აბონენტთა მომსახურების ცენტრის აბონენტთა ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... თანამდებობაზე და მისი შრომის ანაზღაურება განისაზღვრა ასევე 1200 ლარით.

54. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2014 წლის დეკემბრის თვიდან 2016 წლის 20 დეკემბრამდე (ხელფასის მატებამდე) დამსაქმებელი ა. წ-ზე და თ. თ-ზე გასცემდა იმაზე დაბალი ოდენობის ხელფასს, ვიდრე იდენტურ თანამდებობაზე დასაქმებულ პირებზე. დადგენილი იყო, რომ კომპანიის მთაწმინდა-კრწანისი, ვერა-ვაკის, საბურთალოს, დიდუბე-ჩუღურეთის, დიღმის, ისნის, ვარკეთილისა და გლდანის ბიზნეს ცენტრის აბონენტებისათვის ელექტროენერგიის შეზღუდვის ჯგუფის ... პოზიციაზე დასაქმებული პირების ხელფასი შეადგენდა 1939 ლარს. შესაბამისად, ხელფასებს შორის სხვაობა შეადგენდა 739 ლარს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტების ა. წ-სა და მ. თ-ძის სასარგებლოდ კომპანიას უნდა დაჰკისრებოდა ხელფასებს შორის სხვაობა, ვინაიდან ზემოაღნიშნული დასაბუთებისა და აგრეთვე, იმის გათვალისწინებით, რომ სამსახურიდან გათავისუფლებამდე მათი ხელფასი შეადგენდა 1200 ლარს, თუმცა, სამსახურში აღდგენის დროისთვის - 2014 წლის 22 და 25 დეკემბრისთვის, მსგავს პოზიციაზე მომუშავე დასაქმებულების ხელფასი შეადგენდა 1939 ლარს. მაშასადამე, რომ არ მომხდარიყო მათი გათავისუფლება, მათი ხელფასი 2014 წლის დეკემბრის თვისთვის იქნებოდა ამავე ოდენობის და მათაც შეეხებოდათ ხელფასების მატება, რის გამოც, პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობდა კომპანიისათვის ა. წ-სა და თ. თ-ის სასარგებლოდ ხელფასებს შორის სხვაობის, ყოველთვიურად 739 ლარის დაკისრების საფუძველი, კერძოდ, 2014 წლის 22 და 25 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის პერიოდზე, ჯამში თითოეულისათვის 17736 ლარის ოდენობით. შესაბამისად, კომპანიას უნდა დაჰკისრებოდა დასაქმებულების სასარგებლოდ იმდ-ს გადახდა, კომპანიას აპელანტების სასარგებლოდ უნდა დაჰკისრებოდა 2014 წლის 22 და 25 დეკემბრიდან 2016 წლის 20 დეკემბრის ჩათვლით, ყოველთვიურად იმდ-ს გადახდა ხელფასებს შორის სხვაობის შესაბამისად.

55. გადაწყვეტილება ორივე მხარემ გაასაჩივრა საკასაციო საჩივრით.

56. პირველი კასატორი (მოპასუხე) მოითხოვს, რომ ნაწილობრივ გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და სარჩელი უარყოფილი იქნეს, ხოლო მეორე კასატორები მოითხოვენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმებას და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებას.

57. პირველი კასატორის საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ მოსაზრებებს:

58. პირველი კასატორი (მოპასუხე) მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ უარჰყო კომპანიის პოზიცია ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის დანიშვნის გამომრიცხველი გარემოების არსებობის თაობაზე. პირველი კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება (ისე როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილება) დაუსაბუთებელია იმდ-ს სახით გათვალისწინებული თანხის დაკისრების საკითხზე მსჯელობის ნაწილში. როგორც საქმის მასალები ცხადჰყოფენ, 2014 წლის 22-25 დეკემბერს (მოსარჩელეთა სამსახურში აღდგენის თარიღი) მოწინააღმდეგე მხარეებთან (მოსარჩელეებთან) გაფორმებული წერილობითი შრომითი ხელშეკრულებებით განსაზღვრული ანაზღაურების (ხელფასი) ოდენობა დაეფუძნა 2013 წლის 26 ნოემბრის სასამართლო გადაწყვეტილებას, რომელიც ითვალისწინებდა განთავისუფლებამდე არსებულ, პირვანდელი მდგომარეობაში მოსარჩელეთა უფლებების აღდგენას. 2013 წლის 26 ნოემბრის სასამართლო გადაწყვეტილების თანახმად, რაიმე დამატებითი თანხის, მათ შორის, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის (იმდ-ს) გადახდის ვალდებულება მოპასუხეს მოსარჩელეების მიმართ არ დაჰკისრებია. იმდ-ს გადახდის ვალდებულება არც 2014 წლის ახალი შრომითი ხელშეკრულებით განსაზღვრულა. შესაბამისად, კომპანია არ ეთანხმება და სამართლებრივად დაუსაბუთებლად მიიჩნევს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებულ მსჯელობას, რომლითაც სააპელაციო სასამართლო 2014 წლის 22-25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის თვის ჩათვლით პერიოდზე ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის (იმდ-ს) კომპანიის მხრიდან მოსარჩელეთათვის ანაზღაურების ვალდებულებაზე მიუთითებს.

59. პირველი კასატორი მიუთითებს კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 2.5 პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ ამ პუნქტის თანახმად მუშაკთათვის ყველა გადახდაზე ხარჯები გაღებული უნდა იქნეს იმ სახსრების ხარჯზე, რომლებიც საზოგადოებაში გამოყოფილია შრომის ანაზღაურების ბიუჯეტის ფარგლებში. აღნიშნული გარემოება გამორიცხავს მოწინააღმდეგე მხარეებისათვის (მოსარჩელეებისათვის) სარჩელით მოთხოვნილი იმდ-ის ანაზღაურების ფორმალურ შესაძლებლობას. ასევე მოქმედი „მატერიალური სტიმულირების შესახებ" დებულების 3.2 პუნქტის თანახმად, თანამდებობრივი სარგოს, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის (ე.წ. იმდ-ს) სიდიდე დამოკიდებულია თანამდებობის გრეიდზე, მუშაკის შედეგიანობასა და პროფესიულ კომპეტენტურობაზე. იმდ წარმოადგენს მასტიმულირებელი ხასიათის გადახდას შესასრულებელი სამუშაოს შედეგებიდან და ინდივიდუალური პროფესიული მომზადებიდან გამომდინარე. იმდ ინიშნება და გადაიხედება წელიწადში ერთხელ მუშაკთა შეფასების შესახებ დებულების შესაბამისად. მოცემულ შემთხვევაში, შეფასების შედეგებმა კომპანიას არ მისცა ფორმალური შესაძლებლობა, რათა მოსარჩელეებს ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი დანიშვნოდათ საზოგადოებაში არსებული წესის შესაბამისად. მოპასუხე აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეებს მათი საქმიანობის შეფასებების ფაქტობრივი გარემოება სადავო არ გაუხდიათ არც 2015-2016 და არც 2017 წლების პერიოდში. უფრო მეტიც, სხდომაზე მიცემული ზეპირი განმარტებებით დაადასტურეს შეფასების საკითხზე მათი ინფორმირებულობა. ის გარემოება, რომ 2015-2016 წწ. შეფასების შესახებ მასალები არ ერთვის საქმეს ნიშნავს იმას, რომ ამ პერიოდში მოსარჩელეების საქმიანობის შეფასება იმგვარად, რაც საფუძველს მისცემდა კომპანიას იმდ-ს დანიშვნისათვის არ მომხდარა. 2015-2016 წწ. შეფასების თაობაზე მტკიცებულების საქმეზე დაურთველობა არ შეიძლება გამხდარიყო 2014 წლის დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის თვის პერიოდზე იმდ-ს უპირობოდ დანიშვნისათვის საკმარისი ფაქტობრივი საფუძველი სასამართლოს მხრიდან. არც პირველი და არც სააპელაციო ინსტანციების სასამართლოებმა არ გაითვალისწინეს ის გარემოება, რომლის მიხედვითაც კომპანიის მოქმედი დებულება იმდ-ს დანიშვნის უპირობო წესს არ ითვალისწინებს და მისი დანიშვნა გარკვეული კრიტერიუმების დაკმაყოფილებაზე და დამსაქმებლის ნების თანხვედრაზეა დამოკიდებული. მოპასუხე აღნიშნავს, რომ მოსარჩელებს მ. თათარაძეს და ა. წილოსანს 2016 წელს შეეფარდათ შრომის შინაგანაწესით გათვალისწინებული დისციპლინური სასჯელები. მ. თათარაძეს - საყვედური, ხოლო. ა. წილოსანს - შენიშვნა. ეს გარემოებები მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ" დებულების მე-5 მუხლის 5.5.3 პუნქტის თანახმად იმდ-ის არ დანიშვნის საფუძველია. ხოლო, ამავე დებულების მე-7 მუხლის 7.2 პუნქტის თანახმად იმდ-ს დარიცხვას გამორიცხავს სამუშაო მოვალეობების არასათანადო შესრულების და შრომის შინაგანაწესის დარღვევის ფაქტების არსებობა, რაც დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება გახლდათ, თუმცა, სასამართლომ იგი არასწორად, მოსარჩელეთა სასარგებლოდ შეაფასა. განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობდა სამუშაოზე აღდგენის მომენტიდან 2016 წლის ჩათვლით პერიოდზე იმდ-ს ანაზღაურების (თანმდებობრივი სარგოს, ხელფასის 25%) ვალდებულების კომპანიისათვის დაკისრების წინაპირობა .მოპასუხე მიუთითებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაზე (34-ე გვერდის პირველი აბზაცის ბოლო წინადადებით) და აცხადებს, რომ სააპელაციო სასამართლო თავად ასკვნის, რომ "სწორედ შეფასების შედეგები წარმოადგენს იმდ-ს დანიშვნის და მისი ოდენობის დადგენის საფუძველს, მუშაკის შეფასებამდე და მისი შედეგების გაუთვალისწინებლად, იმდ-ს სამომავლოდ გაცემაზე დამსაქმებლის დავალდებულება სასამართლო გადაწყვეტილებით ვერ განხორციელდება". პირველი კასატორის მიიჩნევს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით სწორად იყო გადაწყვეტილი 2014 წლის დეკემბრიდან სარჩელის აღძვრამდე, 24 თვიან პერიოდზე, მოსარჩელეებისათვის მათ დარიცხულ ხელფასს და ანალოგიურ თანამდებობაზე დასაქმებული პირების დარიცხულ ხელფასებს შორის სხვაობების კომპანიისათვის დაუკისრებლობის საკითხი და თვლის, რომ არ არსებობს ამ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლის ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინაპირობა.

60. მოპასუხე მიუთითებს შრომის კოდექსის 32-ე მუხლი და 38-ე მუხლის მე-8 ნაწილზე, რომელიც ითვალისწინებს უკანონოდ განთავისუფლებული მუშაკის პირვანდელ მდგომარეობაში ანუ იმავე სახელშეკრულებო პირობებში აღდგენას და აცხადებს,რომ ამგვარ ვითარებაში დამსაქმებელს არ გააჩნდა და არც გააჩნია ვალდებულება იმისა, რომ მოწინააღმდეგე მხარეებისათვის (მოსარჩელეებისათვის) დაენიშნა თუნდაც იგივე პოზიციაზე მომუშავე სხვა პირებისათვის განსაზღვრული შრომის ანაზღაურება (ხელფასი). მოპასუხე აღნიშნავს,რომ სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო ის გარემოება, რომ კომპანია წარმოადგენს კერძო სამართლის სუბიექტს, სადაც დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურების ოდენობები მხარეთა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე მიღწეული შეთანხმებით განისაზღვრება და მას არ განსაზღვარავს რაიმე ნორმატიული აქტი, კანონი და სხვა. მოპასუხე აცხადებს ,რომ კომპანიაში მოქმედი შიდა ლოკალური აქტი "მუშაკთა შრომის ანაზღაურების შესახებ" დებულება განსაზღვარვს, რომ თანამდებობრივი სარგოს (ხელფასის) ოდენობა დგინდება მუშაკთან გაფორმებული შრომის ხელშეკრულებით, რაც განსაზღვრული იყო. მოპასუხე მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და განმარტა შრომის კოდექსის მე-2, 44-ე, სამოქალაქო კოდექსის 394-ე, 408-ე, 409-ე და 411-ე მუხლები და აცხადებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, კომპანია მოქმედებდა მხარეთა შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე და მოსარჩელეთათვის ზიანის მიყენებას ან თუნდაც, არათანაბარ პირობებში ჩაყენებას ადგილი არ ჰქონია, კომპანიის მხრიდან ვალდებულების დარღვევა სახეზე არ ყოფილა, ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება, რაც ზიანის ანაზღაურების დაკისრების შესაძლებლობას გამორიცხავს, მით უფრო, რომ ზიანი სახეზე არც გვაქვს.

61. მოპასუხეს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს სწორად უნდა შეეფასებინა საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2, მე-6, 32-ე და 38 მუხლის მე-8 ნაწილები, რაც ამ საკითხზე გადაწყვეტილების ამგვარი სახით მიღების სამართლებრივ შესაძლებლობას გამორიცხავდა.

62. მოპასუხე ასევე უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნევს ხელფასთა შორის სხვაობის სახით ასანაზღაურებლად განსაზღვრულ თანხაზე იმდ-ს 25% დაკისრებას იგივე საფუძვლებით, რაც საერთოდ იმდ-ს განსაზღვრის წესთან მიმართებით აქვს მითითებული.

63. მეორე კასატორების საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ მოსაზრებებს:

64. კასატორები ციტირებენ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას, სადაც აღნიშნულია: „... კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 8.1. მუხლით წლიური პრემია შემოდის მუშაკთა მატერიალური დაინტერესების ამაღლებისათვის საზოგადოების მუშაობის შედეგების გაუმჯობესების მიზნით და სხვა, რომლის წინაპირობებს წარმოადგენს, როგორც საზოგადოების ფინანსური შესაძლებლობა, ისე, თანამშრომელთა წლიური ეფექტურობის ძირითადი მაჩვენებელი (ემკ). ამდენად, თანამშრომელთა პრემირების წინაპირობა არის, მათ შორის საზოგადოებაში მუშაკის საქმიანობის შედეგად შეტანილი წვლილი ..."კასატორები აღნიშნავს,რომ ე.წ. „მეცამეტე" ხელფასი არ წარმოადგენს პრემიას. კომპანია კომპანიის ყველა თანამშრომელი ყოველწლიურად იღებდა და დღესაც იღებს მეცამეტე ხელფასს. კომპანიას მოსარჩელეთაგან ორი სუბიექტზე, კერძოდ, მ. თ-ესა და ა. წ-ზე არ გაუცია 2012-2014 წლების ე.წ „მეცამეტე ხელფასი" და 2015 წლის მეცამეტე ხელფასის ნაწილი; ო. ყ-ზე არ გაუცია 2011-2014 წლების ე.წ. „მეცამეტე ხელფასი"; ხოლო დავით ჯავახიშვილზე არ გაუცია 2012-2014 წლების ე.წ „მეცამეტე ხელფასი." კასატორები არ იზიარებენ სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან მიმართებაში, რომ: "... აპელანტების მოთხოვნა, იმ პერიოდის წლიური პრემიის (მე-13 ხელფასის) ანაზღაურების თაობაზე, როდესაც მათთან შეწყვეტილი იყო შრომის ხელშეკრულება და ისინი საზოგადოებაში საქმიანობას არ ახორციელებდნენ, უსაფუძვლოა.“

65. მეორე კასატორები აღნიშნავენ, რომ სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში ასევე აღნიშნავს შემდეგს: „საქმეში წარმოდგენილია კომპანიის 2015 წლის 1 მაისის №235 ბრძანებით დამტკიცებული მუშაკების შეფასების შესახებ დებულების საფუძველზე კომერციული საქმიანობის სამმართველოს მიერ მოსარჩელეთა საქმიანობის 2017 წლის შეფასების შესახებ ამონაწერი, რომლის თანახმად, თითოეულთან დაკავშირებით იგი განსაზღვრულია 0 ქულით. 0 ქულა დგინდება ე.წ. ზღვრული პროფესიონალური სტატუსის მქონე მუშაკებისათვის, რომლისთვისაც დებულება იმდ-ს ანაზღაურებას არ ითვალისწინებს. პალატის შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ სამართლიანად დაადგინა, რომ ისეთ პირობებში, როცა შეფასების სისწორე სადავო არ არის და არსებობს ძალაში მყოფი შეფასების შედეგები, 2017 წლის განმავლობაში იმდ-ს ანაზღაურებაზე სასამართლო ვერ იმსჯელებს, რადგან სწორედ იგი წარმოადგენს დანამატის დანიშვნისა და მისი ოდენობის განსაზღვრის საფუძველს ..." კასატორები საკასაციო საჩივარში აღნიშნავენ,რომ სასამართლო, ერთი მხრივ, უთითებს კომპანიის ,,2015 წლის 1 მაისის №235 ბრძანებით დამტკიცებულ კომპანიის მუშაკების შეფასების შესახებ" დებულებაზე, თუმცა, მეორე მხრივ,კასატორი პრეტენზიას გამოთქვამს იმასთან დაკავშირებით,რომ არ იქნა მიღებული მხედველობაში ის გარემოება, რომ კომპანიის მიერ არ იქნა დაცული მუშაკთა შეფასების წესი და კრიტერიუმები, და ის, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი სათანადო მტკიცებულება. ის, თუ როგორ ხდება მუშაკების შეფასების ჩატარება, მოცემულია აღნიშნული დებულების მე-4 მუხლში, რომლის თანახმადაც: „4.1. ყოველწლიურად პმს იწყებს მუშაკების შეფასების პროცესს არაუგვიანეს 30 აპრილისა, აგზავნის რა ქვედანაყოფებში შესაბამის სამსახურებრივ წერილს. 4.2. მუშაკის უშუალო ხელმძღვანელი ახორციელებს მუშაკის შეფასებას თანამდებობრივ ინსტრუქციასთან შესაბამისობაზე №1 დანართის კრიტერიუმების შესაბამისად. 4.3. უშუალო ხელმძღვანელი, მუშაკების შეფასების განხორციელების შემდეგ, ავსებს "დადგენილი შეფასებების რეესტრს" (დანართი №4), ათანხმებს მას ზემდგომ ხელმძღვანელთან (სამმართველოს ხელმძღვანელი/დარგობრივი დირექტორი) და კონსოლიდირებული რეესტრი გადაეცემა პმს პასუხისმგებელ მუშაკს შიდა საქმისწარმოების პროგრამის მეშვეობით." კასატორები აღნიშნავენ, რომ ზემოხსენებული წესის მიხედვით, არცერთი მისი მარწმუნებლის შეფასება მათი უშუალო ხელმძღვანელის მიერ არ მომხდარა და შესაბამისად, არც მათ (უშუალო ხელმძღვანელს) მიუმართავთ ზემდგომი ხელმძღვანელისთვის, შესაბამისი დარგობრივი დირექტორისთვის; ამის საწინააღმდეგო მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. მოსარჩელეთა საქმიანობის 2017 წლის შეფასების შესახებ ამონაწერი (ცხრილი) არ პასუხობს ზემოხსენებული დებულებით განსაზღვრულ კრიტერიუმებს, არ არის დაცული მუშაკთა შეფასების წესი. ამდენად, იგი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნას სათანადო მტკიცებულებად. აღნიშნული საკითხი კასატორების მიერ სადავოდ იქნა გამხდარი პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის წარმოების ყველა ეტაპზე (მხარეთა ახსნა-განმარტებისას, მტკიცებულებათა გამოკვლევისა და მხარეთა პაექრობის ეტაპზე). ამასთან, კასატორების შეკითხვაზე: მოხდა თუ არა მისი მარწმუნებლების შეფასება მათი უშუალო ხელმძღვანელების მიერ და წარედგინა თუ არა შესაბამის პირს შეფასების დამადასტურებელი დოკუმენტი და არის თუ არა ამ ყოველივეს დამდასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი, კომპანიის წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ ასეთი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. კასატორები აღნიშნავენ, რომ მტკიცების ტვირთის ობიექტური განაწილების სტანდარტის მიხედვით აღნიშნული გარემოების დამტკიცების და შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენის ვალდებულება გააჩნდა სწორედ კომპანიას. აღნიშნული საკითხი ასევე, სადავოდ იქნა გამხდარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას.

66. მეორე კასატორები მიუთითებენ ზემოხსენებული დებულების დანართი №1-ზე, სადაც მოცემულია მოთხოვნებთან შესაბამისობაზე შეფასების კრიტერიუმები, 0 გრეიდით შეფასება ხდება შემდეგი კატეგორიის მუშაკებისთვის, ანუ შეფასების კუთხით 0-ს „ადგენენ მუშაკებისთვის, რომლებიც არ ფლობენ თანამდებობრივი მოთხოვნების შესაბამის ცოდნას და უნარებს. საჭიროა სწავლება თანამდებობის ამოცანების შესასრულებლად."კასატორები მიუთითებენ, რომ დებულებით დადგენილი მუშაკთა შეფასების წესის დაცვის შემთხვევაშიც კი, იბადება კითხვა: როგორ შეიძლება მომხდარიყო მათი 0 გრეიდით (ზღურბლოვანი) შეფასება, მაშინ როდესაც ეს მუშაკები 15 წელიწადზე მეტია კომპანიასთან იმყოფებიან შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობაში, და გარდა სარჩელით სადავოდ გამხდარი პერიოდისა, ისინი ყოველთვის იღებდნენ იმდ-ს ხელფასის 25%-ის ოდენობით, რასაც, ზემოხსენებული წესის მიხედვით, შეესაბამება გრეიდი 2 (სტანდარტი). მიუხედავად აღნიშნულისა, სასამართლოს მიერ ყოველივე ეს არ იქნა მიღებული მხედველობაში და უსაფუძვლოდ ეთქვათ უარი 2017 წელს მოსარჩელეებზე გასაცემი იმდ-ისა და შესაბამისი 0.07%-ის კომპანია თელასისათვის დაკისრებაზე. კასატორები მიუთითებენ სშკ-ის პირველი მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებზე და აღნიშნავს, რომ სშკ-ი კრძალავს ნებისმიერი სახის დისკრიმინაციას შრომით თუ წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებში. კასატორები ასევე მიუთითებს სშკ-ის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტზე და აღნიშნავენ, რომ ეს პუნქტი ადგენს, რომ: „შრომით და წინასახელშეკრულებო ურთიერთობებში აკრძალულია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია. კასატორები ასევე მიუთითებენ საქართველოს კანონზე „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ", რომელიც დისკრიმინაციის დაუშვებლობაზე მიუთითებს.

67. მეორე კასატორები აღნიშნავენ, რომ კომპანიის „მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ" დებულება მუშაკებს ანიჭებს იმდ-ს სხვადასხვა დონეს, რომელიც ითვალისწინებს შეფასების პროცენტულობას: ანაზღაურების 50% გათვალისწინებულია იმ თანამშრომლებისთვის, რომლებსაც არა აქვთ თანამდებობრივი წინსვლა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში და განეკუთვნებიან ნიჭიერ სპეციალისტებს; 37,5% განესაზღვრა იმ მუშაკებს, რომლებსაც აქვთ მნიშვნელოვანი გამოცდილება და ცოდნა და რომლებიც ეფექტურად ახორციელებენ მათ რეალიზებას ხანგრძლივი დროის განმავლობაში თავიანთი მუშაობის რეზულტატურობის მაღალი მაჩვენებლების მიღწევის გზით; 25% დანამატი განესაზღვრებათ იმ მუშაკებს, რომლებიც სრულიად შეესაბამებიან თანამდებობის მიმართ დადგენილ მოთხოვნებს და მუდმივად ავითარებენ თავიანთ პროფესიულ კომპეტენციას მიმდინარე ცვლილებების შესაბამისად. მუშაობის რეზულტატურობის თვალსაზრისით, ამგვარი მუშაკები შეიძლება დახასიათებულ იქნენ, როგორც მუშაკები, რომლებიც სტაბილურად აღწევენ გეგმიურ/მიზნობრივ შედეგებს. აღნიშნული დებულების მიხედვით მოსარჩელეები შეესაბამებიან მინიმუმ მეორე დონეს, რაც ნიშნავს იმას, რომ მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში იმდ შეადგენს ანაზღაურების 25%-ს. ამდენად, მუშაკს, რომელიც აკმაყოფილებს მოყვანილ კრიტერიუმს, უნდა მიეცეს იმდ მისი დარიცხული ხელფასის 25%-ის ოდენობით. წარმოდგენილ სარჩელში აღწერილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და შესაბამისი სამართლებრივი დასაბუთებულობის გათვალისწინებით, თითოეული მოსარჩელე აკმაყოფილებს დადგენილ სტანდარტებს. "მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ" დებულების მიღებით დამსაქმებელ კომპანიას წარმოეშვა დასაქმებულთათვის იმდ-ს გაცემის ვალდებულება.

68. მეორე კასატორები მიუთითებენ, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოსგან განსხვავებით (რომელმაც სავსებით სამართლიანად დააკისრა კომპანიას 2014-2016 წლებში მოსარჩელეებზე გაუცემელ იმდ-ზე 0.07% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე), თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ სრულიად უსაფუძვლოდ გაიზიარა კომპანიის პოზიცია ზემოხსენებულ გაუცემელ თანხებზე 0.07% დაკისრებაზე უარის ნაწილში. კასატორი არ ეთანხმება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ გადაწყვეტილებაში განვითარებულ ამგვარ მსჯელობას და აღნიშნავს, რომ საქართველოს შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07%. მოსარჩელეთა მოთხოვნა ანგარიშსწორების დაყოვნების გამო პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე, აღნიშნულ სამართლებრივ საფუძველს ემყარება, რომლის მიხედვითაც: ა) მხარეებს შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა არ უნდა იყოს შეწყვეტილი; ბ) შეთანხმებული შრომის ანაზღაურება ყოველთვიურად უნდა გაიცემოდეს; გ) დამსაქმებელმა უნდა დაარღვიოს ძირითადი ვალდებულება - მან უნდა გადააცილოს შრომის ანაზღაურების შეთანხმებულ ვადას ან საბოლოო ანგარიშსწორების კანონით დადგენილ შვიდდღიან ვადას (სშკ-ის 34-ე მუხლი). აღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს დაყოვნებული გადასახდელი თანხის პროცენტის გადახდას არსებული შრომითი ურთიერთობის პირობებში, როდესაც დასაქმებული ასრულებს შრომითი ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოვალეობებს, ხოლო დამსაქმებელს გააჩნია ვალდებულება გადაუხადოს მას შრომის ანაზღაურება. აქედან გამომდინარე სახეზეა დაკმაყოფილებული მოთხოვნის ნაწილში ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის ანგარიშსწორების დაყოვნების პირგასამტეხლოს კომპანიისათვის დაკისრების ზემოაღნიშნული ნორმით გათვალისწინებული ყველა წინაპირობა, კერძოდ: კომპანიის მიერ დადგენილი მუშაკთა შრომის ანაზღაურების სისტემის მიხედვით, ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი თანამდებობრივ სარგოსთან ერთად შეადგენს შრომის ანაზღაურების შემადგენელ ნაწილს, რომელსაც დასაქმებული იღებს არსებული შრომითი ურთიერთობის პირობებში.

69. მეორე კასატორები აღნიშნავენ, რომ კომპანიის შიდა ნორმატიული აქტებით (კომპანიის „მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ" დებულება, კოლექტიური შეთანხმება და სხვ.) დასაქმებულებს უნაზღაურდებათ მეცამეტე ხელფასი, რომლის გადახდაც, დებულების 8.10 პუნქტის მიხედვით, უნდა განხორციელდეს მომდევნო კალენდარული წლის არაუგვიანეს 30 აპრილისა.

70. მეორე კასატორები აღნიშნავენ, რომ „შრომის თავისუფლებაში იგულისხმება სახელმწიფოს ვალდებულება, იზრუნოს მოქალაქეთა დასაქმებაზე და დაიცვას მათი შრომითი უფლებები" (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №2/2-389). საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის 1-ლი პუნქტით დაცულია პიროვნების არა მხოლოდ უფლება - აირჩიოს სამუშაო, არამედ ასევე უფლება - განახორციელოს, შეინარჩუნოს და დათმოს ეს სამუშაო.დამსაქმებელი ვალდებულია აღმოფხვრას დისკრიმინაციული მოპყრობის ყოველგვარი გამოვლინება: უზრუნველყოს მოსარჩელეთა თანაბარ პირობებში ჩაყენება ანალოგიურ პირობებში მყოფი სხვა პირების მსგავსად; უზრუნველყოს მოსარჩელეები მსგავ/ანალოგიურ თანამდებობებზე დასაქმებულთა ანალოგიური შრომის ანაზღაურების სისტემით (ხელფასი+იმდ); მოსარჩელეებზე გასცეს ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი (იმდ) და ე.წ. მეცამეტე ხელფასები.

71. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 29 ივლისის განჩინებით პირველი საკასაციო საჩივარი, ხოლო 2019 წლის 13 ივლისის განჩინებით მეორე საკასაციო საჩივარი, მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

72. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ არც პირველი და მეორე საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც, ორივე მათგანი მიჩნეულ უნდა იქნენ დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

73. თავდაპირველად საკასაციო პალატა იმსჯელებს პირველი საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე, რომელიც შეეხება 2014 წლის 22-25 დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის თვის ჩათვლით პერიოდზე ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატის მოსარჩელეთათვის ანაზღაურების ვალდებულების არარასებობას (იხ., ამ განჩინების პ- 58).

74. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ პირველმა კასატორმა ვერ წარმოადგინა დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია და ყურადღებას ამახვილებს მასზედ, რომ როგორც ეს საქმის მასალებითაა დადგენილი, მუშაკის შრომის ანაზღაურების სისტემა, რომელიც მოიცავს თანამდებობრივ სარგოსა და ინდ. მასტიმულირებელი დანამატს, ასევე, წლიურ პრემიასა და სხვა წამახალისებელ ერთჯერად პრემიას. საქმის მასალებით აგრეთვე დადგენილია, რომ მას შემდეგ, რაც მოსარჩელეები სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე აღდგენილი იქნენ სამუშაო ადგილზე, კომპანიას მათზე არ გაუცია ინდივიდუალური მასტიმულირებელი დანამატი. განსახილველ შემთხვევაში, იმდ-ს დანიშვნაზე უარის თქმის საფუძვლად პირველი კასატორი მიუთითებს, მასზედ, რომ დასაქმებულთა მიმართ დისციპლინური ღონისძიება იქნა გამოყენებული და ამასთან, მუშაობის შეფასების შედეგები იქნა მხედველობაში მიღებული.

75. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 5.5 მუხლის თანახმად, იმდ. შეიძლება დადგენილ იქნეს შეფასების შესაბამისად დადგენილ დონეზე დაბლა კადრების კომიტეტის რეკომენდაციით შემდეგ შემთხვევებში: „... შრომითი დისციპლინის დარღვევა (5.5.3)“. დებულების 5.5.3 მუხლი შესაძლებლად მიიჩნევს ინდ. მასტიმულირებელი დანამატის განსაზღვრულ დონეზე დაბლა დადგენას, მათ შორის, შრომის დისციპლინის დარღვევის შემთხვევაში, თუმცა, მუშაკის მიმართ დისციპლინური ღონისძიების გამოყენება უპირობოდ არ გამორიცხავს იმდ-ს ანაზღაურებას, ამასთან, დაბალი დონე დადგენილი უნდა იქნეს შეფასების შესაბამისად, კადრების კომიტეტის რეკომენდაციით და სხვა.

76. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილადაა მიჩნეული, რომ მოსარჩელეთა საქმიანობის შეფასება 2014 წლის დეკემბრიდან 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში არ განხორციელებულა. ასეთი შეფასების შედეგებისა და დანამატის განსაზღვრულ დონეზე დაბლა დადგენის შესახებ რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ იყო.

77. საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ა. წილოსანისა და მ. თათარაძის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ღონისძიების არსებობა, თავისთავად არ წარმოადგენს 2014 წლის დეკემბრიდან (სამუშაოზე აღდგენის მომენტი) 2016 წლის დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში იმდ-ს ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძველს.

78. ხოლო რაც შეეხება მოსარჩელეებს დ. ჯავახიშვილსა და ო. ყაზახაშვილს, დადაგენილია, რომ მათ მიმართ დისციპლინური ღონისძიების რაიმე სახის ღონისძიება გამოყენებული არც ყოფილა. შესაბამისად, სადავო პერიოდში, კომპანიას წარმოეშვა იმდ-ს დანიშვნის საფუძველი, რაც ამ ნაწილში, სწორად დაედო საფუძვლად სარჩელის დაკმაყოფილებას.

79. ხოლო პირველი კასატორის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ იმდ-ს დანიშვნის შესახებ არაფერი იყო ნათქვამი გადაწყვეტილებაში, რომლითაც მოსარჩელეები აღდგენილი იქნენ კომპანიაში სამუშაო ადგილზე, არ წარმოადგენს იმდ-ს დანიშვნაზე უარის თქმის საფუძველს, რამდენადაც სწორედ ინდ. მასტიმულირებელი დანამატის გაუცემლობამ წარმოშვა აღნიშნულ საკითხზე წინამდებარე დავა.

80. ყოველივე ზემოაღნიშნული და საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ პირველმა კასატორმა ვერ წარმოადგინა დასაშვები (დასაბუთებული) საკასაციო პრეტენზია.

81. რაც შეეხება მეორე საკასაციო საჩივრის დასაშვებობას, აღსანიშნავია, რომ მეორე კასატორებს რამდენიმე მიმართულებით აქვთ წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზიები, ერთ ერთ პრეტენზია შეეხება ე.წ. „მე-13 ხელფასის“ გაუცემლობას, სახელდობრ, მეორე კასატორები არ იზიარებენ სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან მიმართებაში, რომ იმ პერიოდის წლიური პრემიის (მე-13 ხელფასის) ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელეთა მოთხოვნა, როდესაც მათთან შეწყვეტილი იყო შრომის ხელშეკრულება და ისინი საზოგადოებაში საქმიანობას არ ახორციელებდნენ, უსაფუძვლოა. კასატორებს მიაჩნიათ, რომ ე.წ. „მეცამეტე" ხელფასი არ წარმოადგენს პრემიას. მათი განმარტებით, კომპანიის ყველა თანამშრომელი ყოველწლიურად იღებდა და დღესაც იღებს მეცამეტე ხელფასს. კომპანიას მოსარჩელეთაგან ორი სუბიექტზე, კერძოდ, მ. თ-ესა და ა. წ-ზე არ გაუცია 2012-2014 წლების ე.წ „მეცამეტე ხელფასი" და 2015 წლის მეცამეტე ხელფასის ნაწილი; ოთარი ყაზახაშვილზე არ გაუცია 2011-2014 წლების ე.წ. „მეცამეტე ხელფასი"; ხოლო დავით ჯავახიშვილზე არ გაუცია 2012-2014 წლების ე.წ „მეცამეტე ხელფასი.

82. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ ე.წ. „მე-13 ხელფასის“ გაუცემლობის ნაწილში წარმოდგენილი არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია და ამ ნაწილში, მეორე კასატორების პოზიციას სრულად გაეცა პასუხი გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით (იხ., ამ განჩინების პ - 33), კერძოდ, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას იმასთან დაკავშირებით, რომ აპელანტებს 2014 წლის ჩათვლით არ მიუღიათ მე-13 ხელფასი, წლიური პრემია - ო. ყ-ს 2011 წლიდან, ხოლო დანარჩენ მოსარჩელეებს 2012 წლიდან. სამუშაოზე აღდგენის შემდეგ, 2015 წლიდან კი, მათზე გაიცემა წლიური პრემია (მე-13 ხელფასი) არსებული ხელფასის, მათ შორის, ხელფასის მატების შემდეგ, გაზრდილი ოდენობის გათვალისწინებით.

83. უდავო გარემოებაა, რომ 2012 წლის ივლისსა და აგვისტოს გამოცემული ბრძანებებით მოსარჩელეებს შეუწყდათ შრომითი ურთიერთობა და ისინი სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე აღდგენილ იქნენ სამუშაოზე 2014 წლის დეკემბრის 22-25 რიცხვებიდან.

84. ამდენად, მეორე კასატორების პრეტენზია შეეხება სწორედ იმ წლიური პრემიის გაცემას, რა დროსაც, მათთან შეწყვეტილი იყო შრომითი ხელშეკრულებები და ისინი კომპანიაში რაიმე სახის სამუშაოს აღარ ასრულებდნენ.

85. კომპანიის ადმინისტრაციასა და საქართველოს მომსახურების სფეროს, ადგილობრივი და კომუნალური მეურნეობის მუშაკთა პროფესიულ კავშირს შორის 2008 წელს გაფორმებული კოლექტიური შეთანხმების 4.1 პუნქტის თანახმად კი, მუშაკთა შრომის ნორმები, შრომის ანაზღაურების სისტემები, მატერიალური წახალისების ფორმები მტკიცდება პროფკავშირთან შეთანხმებით, 4.4 პუნქტით კი, ადმინისტრაცია ფინანსური წლის შედეგების გათვალისწინებით უზრუნველყოფს მუშაკს მეცამეტე ხელფასით.

86. ამასთან, კომპანიის მუშაკთა შრომის ანაზღაურების და მატერიალური სტიმულირების შესახებ დებულების 8.1. მუხლით წლიური პრემია შემოდის მუშაკთა მატერიალური დაინტერესების ამაღლებისათვის საზოგადოების მუშაობის შედეგების გაუმჯობესების მიზნით და სხვა, რომლის წინაპირობებს წარმოადგენს როგორც საზოგადოების ფინანსური შესაძლებლობა, ისე, თანამშრომელთა წლიური ეფექტურობის ძირითადი მაჩვენებელი (ემკ).

87. ამდენად, საკასაციო პალატას უსაფუძვლოდ მიაჩნია მეორე კასატორების მოთხოვნა, იმ პერიოდის წლიური პრემიის (მე-13 ხელფასის) ანაზღაურების თაობაზე, როდესაც მათთან შეწყვეტილი იყო შრომის ხელშეკრულება და ისინი საზოგადოებაში საქმიანობას არ ახორციელებდნენ და აღნიშნავს, რომ თანამშრომელთა პრემირების წინაპირობა არის, მათ შორის, საზოგადოებაში მუშაკის საქმიანობის შედეგად შეტანილი წვლილი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, იმ პერიოდის წლიური პრემიის (მე-13 ხელფასის) ანაზღაურება როდესაც მოსარჩელეებთან (მეორე კასატორები) შეწყვეტილი იყო შრომის ხელშეკრულება და ისინი საზოგადოებაში საქმიანობას არ ახორციელებდნენ, ვარგისი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია..

88. ამასთან, მეორე კასატორების მომდევნო პრეტენზია შეეხება კომპანიის მიერ 2014-2016 წლებში მოსარჩელეებზე გაუცემელი იმდ-ს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.07%-ის დაკისრების საფუძვლიანობას, რაც უარყოფილი იქნა სააპელაციო სასამართლოს მიერ. მეორე კასატორები მიუთითებენ სშკ-ის 31-ე მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07%.

89. საკასაციო პალატას მაიჩნია, რომ მეორე კასატორებმა ვერ წარმოადგინეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ვერც გაუცემელი იმდ-ს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 0.07%-ის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ პირგასამტეხლოს სახით იძულებითი განაცდური თანხის დაყოვნების ყოველი დღისთვის, ამ თანხის 0.07 პროცენტის გადახდის დაკისრებაზე მოსარჩელის მოთხოვნას სამართლებრივად ვარგისი საფუძველი არ გააჩნია, რადგან სშკ-ის 31-ე მუხლის თანახმად, შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრება შრომითი ხელშეკრულებით. ამ მუხლის ნორმები გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ანაზღაურება გაიცემა თვეში ერთხელ. დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი. ხოლო თავისთავად პირგასამტეხლოს მოთხოვნის ფაქტობრივ საფუძველს მხარეთა შორის არსებული ფულადი ვალდებულება წარმოადგენს ანუ გადახდის ვალდებულების არსებობა სახეზეა საბოლოო ანგარიშსწორების გადაუხდელობის დროს - ხელფასის, გამოუყენებელი შვებულების სახით, რაც შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში გასაცემ თანხას წარმაოდგენს. ნებისმიერ ანაზღაურებაში თუ ანგარიშსწორებაში, რომლის დაყოვნებასაც კანონი უკავშირებს დაყოვნებული დღისათვის გადახდის ვალდებულებას, არ შეიძლება მოვიაზროთ განაცდური, ვინაიდან განაცდური წარმოადგენს არა სახელშეკრულებო შეთანხმებას, არამედ დასაქმებულისათვის დამდგარი ზიანის ანაზღაურების სახეს (იხ. სუსგ-ები №ას-82-82-2018, 09 მარტი, 2018 წელი, Nას-699-653-2017, 30.06.2017; №ას-632-2019, 21 ივნისი, 2019 წელი).

90. ამდენად, კანონი ადგენს, რომ დისკრიმინაციის ფაქტები სასამართლოს მხარემ (დისკრიმინაციის სავარაუდო მსხვერპლმა) უნდა დაუსახელოს, რათა prima facie დისკრიმინაციის ფაქტის არსებობის პრეზუმფცია შეიქმნას. რაც შეეხება აღნიშნული ფაქტების მტკიცებას, მოსარჩელემ მის ხელთ არსებული და მისთვის მოპოვებადი მტკიცებულებები უნდა წარმოადგინოს, ხოლო მოსარჩელის შესაძლებლობის მიღმა მტკიცებულებების წარმოდგენა მოპასუხეს ევალება. უფრო მეტიც, დისკრიმინაციის ფაქტი, სასამართლოს მხრიდან ex officio, საკუთარი ინიციატივით საკვლევი კატეგორია არ არის. დისკრიმინაციული საფუძვლით გათავისუფლების ამსახველი ფაქტების წარდგენაზე ვალდებული სუბიექტი მოსარჩელეა. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით (შდრ: საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება №2/1/536; 2014 წლის 4 თებერვალი). მოსარჩელემ არა მხოლოდ უნდა განსაზღვროს შესადარებელ პირთა წრე, არამედ ასევე დაასაბუთოს აღნიშნულ პირებს შორის არსებითად თანასწორობა. კომპარატორის განსაზღვრაც და კომპარატორის სათანადოობის დასაბუთებაც მოსარჩელის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა. უფრო მეტიც, სასამართლო მიიჩნევს, რომ შრომით ურთიერთობაში შესაძლებელია ადგილი ჰქონდეს განსხვავებულ მოპყრობას, თუმცა, აღნიშნული გამოწვეული იყოს სამუშაოს სპეციფიკით, დასაქმებულის უნარ-ჩვევებით, კვალიფიკაციით, შესრულებული სამუშაოს ხარისხით და ა.შ. შესაბამისად, ასეთ ვითარებაში დასაქმებულმა უნდა მიუთითოს ფაქტები, თუ რაში მდგომარეობდა მის მიმართ (ვისთან შედარებით) არათანაბარი მოპყრობა და რატომ იყო აღნიშნული მოპყრობა მისთვის მისთვის დისკრიმინაციული (დაცული ნიშანი). ერთ-ერთ სამოქალაქო საქმეში დასაქმებულის პოზიცია, რომ მის მიმართ ადგილი ქონდა დისკრიმინაციას სასამართლომ არ გაიზიარა ვინაიდან, მოსარჩელემ მხოლოდ მიუთითებდა დისკრიმინაციულ მოპყრობაზე, თუმცა, ამ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია (შდრ: სუსგ -ები Nას№-1493-1413-2017, 26 იანვარი, 2018 წელი, №ას-238-238-2018, 30 მარტი, 2018 წელი).

91. ამდენად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არც მეორე საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვების სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

92. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზიის ფარგლებში არ იკვეთება საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

93. ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც, წინამდებარე საქმეში არსებულ სამართლებრივ საკითხებზე დადგენილია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

94. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივრები, რის გამოც, საკასაციო საჩივრებს უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.

95. საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. შესაბამისად, პირველ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან 70%.

96. მეორე კასატორები კი, გათავისუფლებულნი არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან კანონის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. თ-ის, ო. ყ-ის, დ. ჯ-ის, ა-. წ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. სს „...“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. სს „...“ (ს/კ: 20205...) უკან დაუბრუნდეს 7/1/20...-ში საგადახდო დავალება N89431 გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (4583.27 ლარის) 70% – 3208.28 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზ. ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

ე. გასიტაშვილი