საქმე №ას-1074-2018 13 მაისი, 2020 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ა.“ (მოპასუხე)

II საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ს.ს.კ–სი“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - კ.ს–ა (მოსარჩელე)

თავდაპირველი მოპასუხე - ი. მ. ა. „ა.პ -ი“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილება

I საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

II საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანისა და პირგასამტეხლოს ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შპს „ა “-სა (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“, „კომპანია“ ან „პირველი კასატორი“) და შპს „ს.ს.კ–ს“ (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“, „მესაკუთრე“ ან „მეორე კასატორი“) შორის 2005 წლის 08 სექტემბერს დაიდო ხელშეკრულება ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა „ა. პ“-ის (შემდგომში - „ამხანაგობა“) დაფუძნების შესახებ. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა მესაკუთრისა და კომპანიის გადაწყვეტილება მესაკუთრის კუთვნილი უძრავი ქონების ბაზაზე (მდებარე: ქ. თბილისი, ......) მრავალსართულიანი საცხოვრებელი და საოფისე ფართის მშენებლობის განხორციელების შესახებ (3.1 პუნქტი).

2. ხელშეკრულების 4.1.1 და 4.1.4 პუნქტების თანახმად, მესაკუთრეს საკუთარი შენატანის სახით ამხანაგობისთვის უნდა გადაეცა მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული დაუსრულებელი მშენებლობით, ხოლო კომპანიის შენატანს წარმოადგენდა მომსახურება, რაც გულისხმობდა მიწის ნაკვეთზე მრავალსართულიანი საცხოვრებელი ფართის დაპროექტებასა და მშენებლობას წინამდებარე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებით, საკუთარი ან მისი ფინანსური პასუხისმგებლობით მოზიდული სახსრებით.

3. ხელშეკრულების 3.2 პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულების მონაწილეთა მიზანს წარმოადგენდა ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესითა და ვადებში მრავალსართულიანი საცხოვრებელი და საოფისე ფართის ასაშენებლად ერთობლივი მოქმედება.

4. ხელშეკრულების მე-5 პუნქტის თანახმად, ერთობლივი საქმიანობის შედეგად მიღებული ქონება ხელშეკრულების მხარეთა შორის ნაწილდება შემდეგნაირად: მესაკუთრე საერთო ფართიდან მიიღებს 1 500 კვ.მ-ს შიდა პერიმეტრით (დანართი №1-ის შესაბამისად).

5. ხელშეკრულების 6.1.1 პუნქტის მიხედვით, მესაკუთრე იღებს ვალდებულებას და იძლევა დაპირებას არსებულ პროექტზე აიღოს მშენებლობის ნებართვა, კომპანიასთან ერთად გამოიყენოს მაქსიმალური ძალისხმევა შესაბამის უწყებებში მიწის ნაკვეთზე უკვე არსებული პროექტის დასაკორექტირებლად ისე, რომ კომპანიას ექნება უფლება ააშენოს ამ ადგილისთვის ნორმატივებით ნებადართული მოცულობის ფართი, მიიღებს ყველა ზომას და გამოიყენებს ყველა კანონიერ საშუალებას პროექტის წარმატებით განსახორციელებლად.

6. ამხანაგობის 19.09.2005წ. სადამფუძნებლო კრების დადგენილებით (ოქმი №1) ჩამოყალიბდა ამხანაგობა, რომლის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ო.დ–ა, ხოლო ამხანაგობის იურიდიულ მისამართად განისაზღვრა: ქ. თბილისი, ...... (იხ. ტ. I, ს.ფ. 22-31, 35-36).

7. ამხანაგობას, პირველ მოპასუხესა და კ.ს–ას (შემდგომში - „მოსარჩელე“) შორის 2007 წლის 11 ოქტომბერს დაიდო ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ.

8. ხელშეკრულების 1.1 პუნქტის მიხედვით, წინამდებარე ხელშეკრულების საფუძველზე წევრი ერთიანდება ამხანაგობაში. ხოლო, ხელშეკრულების 2.2 პუნქტის თანახმად, წევრის წილი (ბინა) შეადგენს 4-ოთახიან ბინას (სადარბაზო - 1, სართული - 7, ბინა №18, საცხოვრებელი ფართი - 136,71 კვ.მ, ლოჯია და ტერასა, აივანი - 26,12 კვ.მ).

9. ხელშეკრულების 1.8 პუნქტის თანახმად, ბინის მშენებლობის დასრულების ვადად იწოდება პირველი სადარბაზოს მშენებლობის ვადა, რომელიც დამტკიცებული პროექტის მიხედვით, უნდა დასრულდეს მშენებლობის დაწყებიდან (30.12.2006 – 30.06.2009) 36 თვის განმავლობაში.

10. ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის თანახმად, წევრის საწევროს ოდენობა განისაზღვრება ბინის ღირებულებით, კერძოდ, 129 563 აშშ დოლარის ეკვივალენტით გადახდის მომენტისათვის ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსით ლარებში.

11. ხელშეკრულების 3.2 პუნქტის მიხედვით, წინამდებარე ხელშეკრულების ხელმოწერიდან 2 სამუშაო დღის განმავლობაში საწევროს 30%-ს, კერძოდ, 39 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარებში წევრი უხდის კომპანიას.

12. ხელშეკრულების 3.3 პუნქტის მიხედვით, წევრის მიერ პირველადი შენატანის განხორციელებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში კომპანია/პირველი მოპასუხე უზრუნველყოფს წევრისათვის საწევროს დანარჩენი ნაწილის, 90 563 აშშ დოლარის სესხის სახით გამოყოფას და საწევროს მთლიანი თანხის ამხანაგობისთვის გადახდას.

13. ხელშეკრულების 4.1.3 პუნქტის თანახმად, თუ ბინის მშენებლობის ვადა გადააჭარბებს 1.8 პუნქტში აღნიშნულ პერიოდს სამ თვეზე მეტი ვადით და წევრს არ დაურღვევია ხელშეკრულების რომელიმე პუნქტი, წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე, უფლებამოსილია მიიღოს პირგასამტეხლო მის მიერ განხორციელებული პირველადი შენატანისა და კომპანიასთან მიმდინარე მომენტისათვის გადახდილი სესხის ძირის 0,3%-ის ოდენობით, ზემოაღნიშნული სამი თვის შემდეგ, ბინის მშენებლობის დასრულებამდე არსებულ ყოველ ვადაგადაცილებულ თვეზე (იხ. ტ. I, ს.ფ. 13-20).

14. მოსარჩელემ სრულად გადაიხადა 11.10.2007წ. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 129 563 აშშ დოლარი (იხ. ტ. I, ს.ფ. 41).

15. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ამხანაგობის, პირველი და მეორე მოპასუხეების მიმართ და მოითხოვა მათთვის ზიანის ანაზღაურების სახით, 32 000 ლარისა და პირგასამტეხლოს 11 250 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება. მოსარჩელის განმარტებით, მისთვის გადაცემული ფართი არ შეესაბამება 11.10.2007წ. ხელშეკრულების დანართი №1-ით გათვალისწინებულ პირობებს და ბინა ცხოვრებისთვის სრულიად შეუსაბამოა.

16. მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლებით სარჩელი არ ცნეს.

17. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2017 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ (პირველი პუნქტი); ამხანაგობის წევრებს - პირველ და მეორე მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 11 618,32 ლარისა და 500 აშშ დოლარის გადახდა (1.1 პუნქტი); სარჩელი მოპასუხეებისათვის 20 381,68 ლარისა და 10 750 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა (1.2 პუნქტი).

18. მხარეებმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინეს სააპელაციო საჩივრები. მოპასუხეებმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს, ხოლო მოსარჩელემ გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით პირგასამტეხლოს ნაწილში სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

19. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა პირგასამტეხლოს განსაზღვრის ნაწილში (გადაწყვეტილების 1.1 პუნქტი 500 აშშ დოლარის ნაწილში, 1.2 პუნქტი 10 750 აშშ დოლარის ნაწილში) და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; სარჩელი პირგასამტეხლოს ანაზღაურების მოთხოვნის შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხეებს მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ პირგასამტეხლოს სახით, 5 625 აშშ დოლარის გადახდა; მოპასუხეთა სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

20. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-14 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

21. სადავო ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხეებს 11.10.2007წ. ხელშეკრულების დანართი №1-ით გათვალისწინებული სამუშაოები არ შეუსრულებიათ. კერძოდ, აღნიშნული დანართის თანახმად, მოსარჩელის საცხოვრებელ ბინაში უნდა შესრულებულიყო შემდეგი სამშენებლო-სამონტაჟო სამუშაოები: ტიხრების ამოყვანა, ექსტერიერზე ალუმინის კარ-ფანჯარა ორმაგი შემინვით, ბუნებრივი აირის მილგაყვანილობა (მრიცხველის გარეშე), კანალიზაციის დგარები, იატაკი მოჭიმული, კედლები გალესილი გაჯით, ბინის შესასვლელი რკინის კარი, თუმცა მოსარჩელეს აღნიშნული შესრულება სრულად არ მიუღია.

22. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ უძრავი ქონების სახელშეკრულებო პირობებამდე მიყვანის მიზნით შესასრულებელი სამშენებლო სამუშაოების ღირებულება. საქმეში წარდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 26.06.2015წ. დასკვნის მიხედვით, ქ. თბილისში, ....... მოსარჩელის კუთვნილი საცხოვრებელი ფართის №აპ2-78 ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოთხოვნების მდგომარეობამდე მიყვანის ღირებულება შეადგენს - 11 618,32 ლარს. ამდენად, ვინაიდან დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიმართ ვალდებულება შესრულებული არ ყოფილა, აღნიშნული თანხა მას სრულად უნდა დაუბრუნდეს.

23. სააპელაციო სასამართლომ 08.09.2005წ. ხელშეკრულების 3.1, 3.2 და მე-5 პუნქტებზე დაყრდნობით მართებულად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულება წარმოადგენს ერთობლივი საქმიანობის და არა ნარდობის ხელშეკრულებას, მოპასუხეები არიან ამხანაგობის დამფუძნებლები/ წევრები და, შესაბამისად, ისინი სოლიდარულად აგებენ პასუხს ამხანაგობის მიერ მესამე პირების, მათ შორის მოსარჩელის, მიმართ ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე. რაც შეეხება მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის 11.10.2007წ. გაფორმებულ ხელშეკრულებას, თავისი სამართლებრივი შინაარსიდან გამომდინარე, წარმოადგენს ნარდობის ხელშეკრულებას.

24. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე, 417-418-ე, 420-ე მუხლებით, 11.10.2007წ. ხელშეკრულების 4.1.3 პუნქტით და პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული პირგასამტეხლოს ოდენობა - 500 აშშ დოლარი არაგონივრულ ოდენობად მიიჩნია. ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ კრედიტორმა არაჯეროვანი შესრულება მიიღო, ხოლო ვალდებულების ჯეროვანი შესრულების ვადა 2009 წელს ამოიწურა, მიზანშეწონილად მიიჩნია მოპასუხეთათვის პირგასამტეხლოს სახით, 5 625 აშშ დოლარის (მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს ნახევარი) დაკისრება.

25. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე პირველმა მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

26. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

26.1. სააპელაციო სასამართლომ არაჯეროვნად გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რასაც შედეგად საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების არასწორად დადგენა და უკანონო გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა;

26.2. სააპელაციო სასამართლომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება არასწორად მიიჩნია ნარდობის ხელშეკრულებად. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. სუსგ საქმე №ას-1677-1573-2012, 08.07.2013წ. და №ას-90-423-09, 04.06.2009წ.). კერძოდ, ანალოგიურ შემთხვევაზე 08.07.2013წ. გადაწყვეტილებით (საქმე №ას-1677-1573-2012) საკასაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ამხანაგობასა და მის წევრს შორის არსებული ურთიერთობა წარმოადგენდა არა ნარდობის, არამედ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებას. შესაბამისად, ერთგვაროვანი პრაქტიკის უზრუნველყოფის მიზნით, ამ კატეგორიის საქმეებზე გამოყენებულ უნდა იქნას სწორედ ერთობლივი საქმიანობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმები;

26.3. სასამართლოს არ უნდა დაეკმაყოფილებინა სარჩელი, ვინაიდან ნარდობის ხელშეკრულებით „შეკვეთილი“ ობიექტი - ბინა მოსარჩელეს 2014 წლის 15 აპრილს გადაეცა და თუკი იგი მიიჩნევდა, რომ გადაცემული ნივთი (ბინა) ნაკლის მქონე იყო (სათანადოდ არ იყო შესრულებული ე.წ. „თეთრი კარკასის“ სამუშაოები), მას აღნიშნული პრეტენზია სსკ-ის 652-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის მიღებისას უნდა განეცხადებინა, რაც მას არ განუხორციელებია. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელეს არ ჰქონდა მენარდისგან ნივთის ნაკლის გამო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება;

26.4. სახეზე არ იყო პირგასამტეხლოს მოთხოვნის წინაპირობები. პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულება მოსარჩელის სადარბაზოს მშენებლობასა და ბინის ე.წ. „შავი კარკასის“ მდგომარეობამდე მიყვანის (რომელიც ვადაში განხორციელდა) ვადას და არა შიდა სამუშაოების (ე.წ. „თეთრი კარკასი“) შესრულების ვადის გადაცილებას უკავშირდებოდა. 2014 წლის 15 აპრილს მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის გაფორმდა ხელშეკრულება უძრავი ქონების გადაცემის შესახებ. ამდენად, ის ვალდებულებები (I სადარბაზოს მშენებლობა), რასაც პირგასამტეხლოს მოთხოვნის უფლება უკავშირდებოდა, სრულად იქნა შესრულებული. მასთან, ე.წ. „თეთრი კარკასის“ სამუშაოების შესრულება შესაძლებელი იყო მხოლოდ და მხოლოდ მოსარჩელის მიერ ბინის შიდა ტიხრებისა და ელექტროწერტილების განლაგების პროექტის შეთანხმების შემდეგ, რასაც ადგილი არ ჰქონია. მოსარჩელეს არ წარუდგენია შეთანხმება ბინის შიდა ტიხრებისა და ელექტროწერტილების პროექტის შესახებ. შესაბამისად, პირგასამტეხლოს შესახებ მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

27. სასააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი ასევე წარადგინა მეორე მოპასუხემ, რომლითაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

28. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

28.1. სასამართლომ არასრულად გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები და არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს, რამაც არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა განაპირობა;

28.2. არასწორია სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხეებს შორის ერთობლივი საქმიანობის, ხოლო მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის ნარდობის ხელშეკრულება გაფორმდა. აღნიშნული დასკვნის უსწორობა დასტურდება იმით, რომ მეორე მოპასუხის უფლებრივი მდგომარეობა რეალურად არაფრით განსხვავდება მოსარჩელის უფლებრივი მდგომარეობისგან. ორივე შემთხვევაში მათ ინტერესს განხორციელებული შენატანის სანაცვლო უძრავი ქონების მიღება წარმოადგენდა. მხარეებს მათი შენატანების განხორციელების შემდეგ წარმოეშვათ პირველი მოპასუხისგან სანაცვლო ქონების გადაცემის მოთხოვნის უფლება. განსხვავება მდგომარეობს მხოლოდ მათ მიერ განხორციელებული შენატანის ფორმაში და მისაღები ფართის ოდენობაში, რაც თავისთავად არ ცვლის მხარეთა შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის არსს;

28.3. თუ მოსარჩელეს განვიხილავთ დამკვეთად, სასამართლომ არასწორად დაადგინა, რომ მენარდე იყო ამხანაგობა, ვინაიდან საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის ვალდებულება პირველ მოპასუხეს ჰქონდა. მეორე მოპასუხეს მოსარჩელის მიმართ არ უკისრია რაიმე ვალდებულების შესრულება. იგი არ ყოფილა ჩართული მოსარჩელესთან ხელშეკრულების დადების პროცესში;

28.4. სასამართლომ ხაზი გაუსვა მოსარჩელის მიერ თანხის გადახდის ფაქტს და მიიჩნია, რომ მასთან გაფორმებული ხელშეკრულება ყველაზე ახლოს იდგა ნარდობის ხელშეკრულების შინაარსთან, რაც არ გამომდინარეობს არც ხელშეკრულების დებულებებიდან და არც კანონის შესაბამისი ნორმებიდან;

28.5. სასამართლომ გადაწყვეტილებაში ერთგვარად აღიარა, რომ მოსარჩელე ამხანაგობის ჩვეულებრივი წევრია, თუმცა ის განსხვავებულ რეჟიმში ექცევა. ერთობლივი საქმიანობის მარეგულირებელ ნორმებს ეწინააღმდეგება სასამართლოს დასკვნა, რომ ამხანაგობის ჩვეულებრივი წევრის მოთხოვნაზე - დაუბრუნოს მას ამხანაგობამ გადახდილი თანხა ან/და აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი, პასუხისმგებელი სუბიექტები არიან არა ამხანაგობის ის წევრები, რომელთა მიზანი მხოლოდ ბინის შეძენა იყო, არამედ ამხანაგობის ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობის სახელით ეკონომიკური საქმიანობის ვალდებულება იკისრეს. სასამართლომ, ისე რომ არ გაითვალისწინა შესაბამისი ხელშეკრულებების პირობები, განსაზღვრა ამხანაგობის წევრთა პასუხისმგებლობის განსხვავებული წესი, რომელიც ეწინააღმდეგება სსკ-ის 937-ე მუხლის პირველი ნაწილის მე-2 წინადადებას;

28.6. მეორე მოპასუხეს არასწორად დაეკისრა მოსარჩელისათვის თანხის გადახდა. მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის გაფორმებული ხელშეკრულება საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის შესახებ, ცალსახად მიუთითებს იმაზე, რომ ხელშეკრულების მონაწილეთა სახელშეკრულებო ბოჭვა განისაზღვრება არა მხოლოდ ამ ხელშეკრულებით, არამედ ამხანაგობის დებულებით. შესაბამისად, სასამართლოს მსჯელობა, რომლითაც ის ასაბუთებს მოპასუხეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებად მიჩნევის საკითხს, მოსარჩელესთან გაფორმებულ ხელშეკრულებასთან მიმართებითაც რელევანტურია;

28.7. სასამართლომ მეორე მოპასუხე არასწორად მიიჩნია ამხანაგობის ისეთ წევრად, რომელმაც ამხანაგობის სახელით ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების ვალდებულება იკისრა და რომელიც პასუხისმგებელი იყო ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის;

28.8. მეორე მოპასუხე არ იღებდა მონაწილეობას ამხანაგობის სამეურნეო საქმიანობაში, ის რეალურად იყო მხოლოდ დამკვეთი და მისი მოქმედება შემოიფარგლებოდა კონკრეტული საზღაურის გადახდით. მას ამოძრავებდა არა მოგების მიღების, არამედ განხორციელებული შენატანის სანაცვლო ქონების მიღების მიზანი. შესაბამისად, თუ გავითვალისწინებთ სასამართლოს მსჯელობას, რომლის თანახმად პასუხისმგებლობა ეკისრებათ ამხანაგობის იმ წევრებს, რომლებმაც ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების ვალდებულება იკისრეს, არ არსებობდა მეორე მოპასუხისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი;

28.9. ამდენად, თუკი მოპასუხეთა შორის არსებულ სამართლებრივ ურთიერთობას განვიხილავთ ერთობლივ საქმიანობად (ამხანაგობად), მხარეთა შორის არსებული იდენტური შინაარსის უფლება-მოვალეობების გათვალისწინებით, მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორისაც წარმოიქმნა სწორედ ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებიდან გამომდინარე სამართლებრივი ურთიერთობა. ასეთ შემთხვევაში, სსკ-ის 937-ე მუხლის პირველი ნაწილის მე-2 წინადადების შესაბამისად, არ არსებობდა მეორე მოპასუხისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი. საცხოვრებელი კომპლექსის აშენების ვალდებულება პირველ მოპასუხეს ეკისრებოდა საკუთარი ან მისი ფინანსური პასუხისმგებლობით მოზიდული სახსრებით. შესაბამისად, სწორედ მისი ერთპიროვნული პასუხისმგებლობის საკითხი დადგებოდა, თუ დადასტურდებოდა მის მიერ ვალდებულების ბრალეული შეუსრულებლობის შედეგად ზიანის მიყენების ფაქტი;

28.10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ ანალოგიურ საქმეზე (საქმის №ას-482-458-2013) მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც მიჩნეულ იქნა, რომ მოსარჩელის წინაშე პასუხისმგებელია ამხანაგობის ინვესტორი წევრი, რადგან ამხანაგობის სახელით ბინის მშენებლობის ვალდებულება მან იკისრა. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება განსხვავდება აღნიშნული გადაწყვეტილებისგან.

29. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 26 ივლისის განჩინებით საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

30. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

31. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

32. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

33. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

34. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ წარმოუდგენიათ.

35. განსახილველ შემთხვევაში ნივთის ნაკლის აღმოსაფხვრელად საჭირო ხარჯის ანაზღაურებისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 643-ე მუხლის მე-3 ნაწილი [თუ ნაკეთობის ნაკლის გამო დამატებითი შესრულებისათვის განსაზღვრული ვადა უშედეგოდ გავიდა, შემკვეთს შეუძლია, მენარდეს მოსთხოვოს ავანსი ნაკლის აღმოსაფხვრელად საჭირო ხარჯებისათვის], 417-ე მუხლი [პირგასამტეხლო - მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა - მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანად შესრულებისათვის] და 937-ე მუხლის პირველი ნაწილი [ხელშეკრულების მონაწილეები ერთობლივი საქმიანობიდან წარმოშობილი ვალებისათვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად].

36. პირველი კასატორი დავობს, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის 2007 წლის 11 ოქტომბერს დადებული ხელშეკრულება ნარდობის ხელშეკრულებად, ვინაიდან ის ამხანაგობის ხელშეკრულებას წარმოადგენს. ხოლო, მეორე კასატორის მტკიცებით, მოპასუხეთა შორის დადებული ხელშეკრულება წარმოადგენს არა ამხანაგობის, არამედ ნარდობის ხელშეკრულებას, მსგავსად მოსარჩელესთან დადებული ხელშეკრულებისა. მისი განმარტებით, იგი არ იღებდა მონაწილეობას ამხანაგობის სამეურნეო საქმიანობაში, ის რეალურად იყო მხოლოდ დამკვეთი და მისი მოქმედება კონკრეტული საზღაურის გადახდით შემოიფარგლებოდა.

37. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს მეორე კასატორის ზემოაღნიშნულ პრეტენზიას და განმარტავს, რომ ერთობლივი საქმიანობა, რომლის მიზანია მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის აშენება, შეიცავს ნარდობის ხელშეკრულებისათვის დამახასიათებელ ელემენტებს, რომლის მიზანია კონკრეტული ნაკეთობის დამზადება. როგორც ნარდობის შემთხვევაში, იგი ორიენტირებულია კონკრეტული შედეგის მიღწევაზე. უფრო მეტიც, ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ერთ-ერთი წევრი შეიძლება, იყოს მენარდე, რომელიც თავისი საქმიანობით მონაწილეობს ერთობლივ საქმიანობაში, მაგრამ როდესაც რამდენიმე პირი (ორი ან მეტი) თანხმდება ერთობლივი ძალებით, თუნდაც სახლის აშენებაზე ან სხვა ნაკეთობის დამზადებაზე, ერთმანეთს შორის და, ასევე, მესამე პირებთან ურთიერთობები მოითხოვს ნარდობის ხელშეკრულებისგან განსხვავებულ მოწესრიგებას. ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა შორის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ისეთ უფლება-ვალდებულებებს, რაც დამახასითებელია კოლექტიური გაერთიანებისათვის, რომელსაც ახასიათებს კორპორაციული სტრუქტურის როგორც ორგანიზაციული, ასევე - ქონებრივი ელემენტები. ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურება ვლინდება იმაში, რომ დასახული მიზნის მიღწევა შესაძლებელია მხოლოდ მონაწილე პირთა ერთობლივი საქმიანობით (იხ. სუსგ საქმე №ას-482-458-2013, 16 იანვარი, 2014 წელი).

38. მოცემულ შემთხვევაში ერთობლივი საქმიანობის შესახებ 08.09.2005წ. ხელშეკრულების 3.1, 3.2, 4.1.1 და 4.1.4 პუნქტების (დეტ. იხ. წინამდებარე განჩინების პირველი, მე-2 და მე-3 პუნქტები) შინაარსიდან ცალსახაა, რომ კომპანიამ/პირველმა მოპასუხემ და მიწის ნაკვეთის მესაკუთრემ/მეორე მოპასუხემ გადაწყვიტეს მრავალსართულიანი საცხოვრებელი და საოფისე ფართის ერთობლივად აშენება, რისთვისაც დააფუძნეს ამხანაგობა და შესაბამისი შესატანები შეიტანეს ამხანაგობაში (სსკ-ის 930-ე და 932-ე მუხლები). ამასთან, ხელშეკრულების 6.1.1 პუნქტიდან გამომდინარე (დეტ. იხ. წინამდებარე განჩინების მე-5 პუნქტი), მესაკუთრის ვალდებულება ერთობლივ საქმიანობაში მხოლოდ მიწის ნაკვეთის შეტანით არ შემოიფარგლებოდა და ასევე მოიცავდა მშენებელობის ნებართვის აღებასა და პროექტის წარმატებით განხორციელების უზრუნველსაყოფად საჭირო სხვა ღონისძიებებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ მოპასუხეთა შორის 2005 წლის 08 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულება, თავისი სამართლებრივი ბუნებით, წარმოადგენს ამხანაგობის და არა ნარდობის ხელშეკრულებას, შესაბამისად, მეორე მოპასუხე ამხანაგობის წევრია, რის გამოც, ამხანაგობის მეორე წევრთან, პირველ მოპასუხესთან ერთად, სოლიდარულად აგებს პასუხს ამხანაგობის ვალდებულებებისათვის (სსკ-ის 937.1 მუხლი).

39. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს პირველი კასატორის პრეტენზიას, რომ მოსარჩელესა და ამხანაგობას შორის 2007 წლის 11 ოქტომბერს დადებული ხელშეკრულება ნარდობის ხელშეკრულებას არ წარმოადგენს.

40. ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებასთან მიმართებით საკასაციო სასამართლო მოიხმობს მსგავს საქმეზე საკასაციო სასამართლოს განმარტებას, რომლის თანახმად: მიუხედავად იმისა, რომ მითითებული ხელშეკრულება მხარეებმა დაასათაურეს, როგორც „საცხოვრებელი სახლის მშენებლობაში წილობრივი მონაწილეობის (ამხანაგობაში წევრად მიღების) შესახებ“ ხელშეკრულება, ის ამხანაგობაში მოსარჩელის მიღების საფუძვლად ვერ მიიჩნევა, რადგან საერთო საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებას თავისი სპეციფიკა გააჩნია. სსკ-ის 930-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურებას წარმოადგენს მხარეთა სურვილი, საკუთარი ქონების, გამოცდილებისა თუ პროფესიული უნარ-ჩვევების გაერთიანებით, ერთობლივად იმოქმედონ გარკვეული მიზნების მისაღწევად. ამასთან, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების აუცილებელი წინაპირობაა, რომ ამხანაგობა ყალიბდება იურიდიული პირის შეუქმნელად. ნიშანდობლივია, რომ სამოქალაქო კოდექსი არ აზუსტებს ხელშეკრულების ამ ტიპისათვის განსაზღვრული მიზნის შინაარსს, ამდენად, გარიგების მხარეთა ინტერესს, შესაძლებელია, წარმოადგენდეს კანონმდებლობით დაშვებული ნებისმიერი მიზანი, მათ შორის, გარკვეული მოგების მიღების სურვილი. საერთო მიზნის არსებობა გარიგების მთავარი წინაპირობაა, ამიტომ ამხანაგობის თითოეული წევრი მონაწილეობს, როგორც გარიგების დამოუკიდებელი მხარე. საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის მიხედვით, ამხანაგობაში უნდა გაიმიჯნონ ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობა დააფუძნეს და ამხანაგობის ფინანსური ვალდებულებებისათვის პასუხისმგებლობა იკისრეს, ისეთი წევრებისაგან, რომლებიც ამხანაგობაში მხოლოდ იმ მიზნით შევიდნენ, რომ ამხანაგობისაგან ბინა შეეძინათ ან ამხანაგობას მათთვის ბინა აეშენებინა. პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის მიზნის მიღწევაზე პასუხისმგებელი სუბიექტები არიან არა ამხანაგობის ის წევრები, რომელთა მიზანი მხოლოდ ბინის შეძენა იყო, არამედ ამხანაგობის ის წევრები, რომელთაც ამხანაგობის სახელით, ეკონომიკური საქმიანობის ვალდებულება იკისრეს (იხ. სუსგ საქმე №ას-374-351-2014, 06 თებერვალი, 2015 წელი; №ას-630-597-2014, 28 ივლისი, 2015 წელი; №ას-866-808-2017, 17 ოქტომბერი, 2017 წელი).

41. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელესთან გაფორმებული ხელშეკრულებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ მან სახელშეკრულებო თვითბოჭვის ფარგლებში იკისრა ვალდებულება, ერთობლივად ემოქმედა ამხანაგობის სხვა წევრებთან ერთად ამხანაგობის მიზნების მისაღწევად და ამ მიზნების მიღწევისას წარმოშობილ ვალდებულებებზე აეღო პასუხისმგებლობა. ამდენად, ამხანაგობაში წევრად მიღების შესახებ ხელშეკრულებაში მოსარჩელის ამხანაგობის წევრად მოხსენიება ან ამის საფუძველზე მოსარჩელის მიერ საკუთარი თავის ამხანაგობის წევრად მოხსენიება, დადებულ ხელშეკრულებას შინაარსს არ უცვლის და არ ქმნის საკმარის საფუძველს იმისთვის, რომ მოსარჩელე ამხანაგობის მონაწილე წევრად და მის ვალდებულებებზე პასუხისმგებელ პირად მივიჩნიოთ.

42. პირველი კასატორი სსკ-ის 652-ე მუხლზე [თუ შემკვეთისათვის ნაკეთობის ნაკლი ცნობილია და იგი მაინც მიიღებს მას პრეტენზიის განუცხადებლად, მაშინ შემკვეთს არ წარმოეშობა მოთხოვნის უფლებები ამ ნაკლის გამo] დაყრდნობით აგრეთვე დავობს, რომ მოსარჩელემ ნივთის (ბინის) ნაკლის გამო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება დაკარგა, რადგან მას ბინა 2014 წლის 15 აპრილს გადაეცა, თუმცა ნივთის მიღებისას ნაკლის თაობაზე პრეტენზია არ განუცხადებია.

43. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქმის მასალებით ბინის მოსარჩელისათვის 2014 წლის 15 აპრილს გადაცემისა და, შესაბამისად, ნივთის მიღებისას შემკვეთის მიერ პრეტენზიის განუცხადებლობის ფაქტი არ დასტურდება, რის გამოც ვერც აღნიშნული პრეტენზია იქნება გაზიარებული.

44. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლო, მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა, მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისათვის.

45. მოცემულ შემთხვევაში საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება მოპასუხეების (ამხანაგობის) მიერ მოსარჩელის საცხოვრებელი ბინის მშენებლობის 11.10.2007წ. ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში დასრულების ფაქტი. ამასთან, დადგენილია, რომ მოპასუხეებს (ამხანაგობას) იმავე ხელშეკრულების №1 დანართით გათვალისწინებული სამუშაოები არ შეუსრულებიათ. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმიდან და ხელშეკრულების 4.1.3 პუნქტიდან გამომდინარე, მოპასუხეებს მართებულად დაეკისრათ მოსარჩელის სასარგებლოდ პირგასამტეხლოს გადახდა.

46. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორებს არ წარმოუდგენიათ იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიები, რომლებიც გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრების არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

47. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით; ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

48. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ., სუსგ საქმე №ას-160-156-2016, 29 ივლისი, 2016 წელი; №ას-132-124-2017, 31 ივლისი, 2017 წელი; №ას-1792-2018, 25 აპრილი, 2019 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

49. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მათ უარი უნდა ეთქვათ განხილვაზე.

50. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად იქნა ცნობილი, კასატორებს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ საკასაციო სასამართლოს 2018 წლის 26 ივლისის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის – 580,92-580,92 ლარისა და 281,25-281,25 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ა“-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. შპს „ს.ს.კ–სის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

3. კასატორს შპს „ა“-ს (ს/კ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150) დაეკისროს საკასაციო სასამართლოს 2018 წლის 26 ივლისის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის – 580,92 ლარისა და 281,25 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა;

4. კასატორს შპს „ს.ს.კ–ს“-ს (ს/კ .....) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ (ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150) დაეკისროს საკასაციო სასამართლოს 2018 წლის 26 ივლისის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის – 580,92 ლარისა და 281,25 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ბ. ალავიძე