საქმე №ას-425-2020 28 თებერვალი, 2023 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მირანდა ერემაძე, ვლადიმერ კაკაბაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

I კასატორი - მ.ხ–ვა (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ნ.ს–ძე (შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე), ს.ვ–ძე, თ.ვ–ძე, მ.ვ–ძე (მოპასუხე)

II კასატორი - ნ.ს–ძე

მოწინააღმდეგე მხარე - მ.ხ–ვა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება

I კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის უარყოფა

II კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი - უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, თანხის დაკისრება (სარჩელში), საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. მ.ხ–ვამ (შემდგომ – მოსარჩელე, შეგებებული მოპასუხე, აპელანტი, პირველი კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ.ს–ძის (შემდგომ - შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე, მოპასუხე, მეორე კასატორი), ს.ვ–ძის, თ.ვ–ძისა და მ.ვ–ძის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვა, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და თანხის დაკისრება.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელის მტკიცებით, ქუთაისში, ....... (საკადასტრო კოდი ......) მდებარე უძრავი ქონება მიიღო ჩუქების ხელშეკრულებით 2018 წლის 4 ივლისს მამის - მ.ხ–საგან. ამჟამად სახლში კანონიერი საფუძვლის გარეშე ცხოვრობენ მოპასუხეები, რომლებიც არ ათავისუფლებენ ფართს. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, მისი კუთვნილი ქონების თვიური ქირა საორიენტაციოდ 300 ლარია. შესაბამისად, მოპასუხეებს სოლიდარულად უნდა დაეკისროთ თვეში 300 ლარის გადახდა სარჩელის შეტანის დღიდან გამოთავისუფლებული უძრავი ქონების ჩაბარებამდე.

მოპასუხის შესაგებელი და შეგებებული სარჩელი:

3. მოპასუხეებმა წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ არიან საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეები, შესაბამისად, მხარეებს შორის ურთიერთობა წესრიგდება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონით (შემდგომ - სპეციალური კანონი). რაც შეეხება საიჯარო ქირის ოდენობის განსაზღვრას, დავისათვის მნიშვნელობა არ აქვს.

4. მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი წარადგინა და მოითხოვა 2 640 ლარის გადახდის სანაცვლოდ, სადავო უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში თავის საკუთრებად აღრიცხვა.

5. მისი განმარტებით, სადავო უძრავ ქონებაში 1985 წლიდან რეგისტრირებულია და დღემდე ცხოვრობს შვილსა და შვილიშვილებთან ერთად, იხდის კომუნალურ გადასახადებს. სადავო საცხოვრებელი ფართი მან და მისმა მეუღლემ შეიძინეს მოსარჩელის ბაბუისაგან, გადაიხადეს თანხაც, თუმცა წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება არ გაუფორმებიათ. 2018 წელს მოპასუხემ დაიწყო სადავო ქონების რეგისტრაციის პროცედურა და მოიძია ქონების ძველი მესაკუთრე. მოსარჩელე თავდაპირველად შეჰპირდა, რომ უპრობლემოდ დაეხმარებოდნენ ქონების საკუთრებად რეგისტრაციაში, მაგრამ გაიგო რა, რომ შენობა იყო არა ძველი და ამორტიზებული, არამედ კეთილმოწყობილი, პირობა არ შეასრულა.

6. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, სადავო ბინის ღირებულება 37 000 ლარია, ხოლო მიწის ღირებულება - 7000 ლარი. ამავე დასკვნის თანახმად, მოსარგებლემ კაპიტალურად გაარემონტა, ააშენა ახალი დამხმარე ნაგებობა და კეთილმოაწყო, წინა მხარე შემოღობა რკინა-ბეტონის დეკორატიული ფილებით. გაუმჯობესების საბაზრო საორიენტაციო ღირებულება 19400 ლარია, რის გამოც ქონების საბაზრო ღირებულებას 37 000 ლარს უნდა გამოაკლდეს არსებითი გაუმჯობესებისათვის გადახდილი თანხა - 19400 ლარი, მიღებული თანხის - 17 600 ლარის 15% იქნება 2640 ლარი, რაც საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის სანაცვლოდ მესაკუთრისათვის გადასახდელი თანხაა.

შეგებებულ სარჩელზე წარდგენილი შესაგებელი:

7. მოსარჩელემ წარდგენილი შესაგებლით შეგებებული სარჩელი არ ცნო. მისი განმარტებით, სადავო უძრავი ქონება, რომელზედაც უთითებს მოსარჩელე, მდებარეობს მისამართზე: ქ. ქუთაისი, ......, მის საკუთრებაში კი რეგისტრირებულია უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე: ქ. ქუთაისი, ..... შესაბამისად, შეგებებული სარჩელის ავტორი არ არის ჩაწერილი სადავო მისამართზე და არც კომუნალური გადასახადები არ აქვს გადახდილი. გაუგებარია, რატომ დაეყრდნო მოსარჩელე 2018 წლის აუდიტორულ დასკვნას, როცა ლარი ყოველდღიურად უფასურდება.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

8. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილებით, სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, დადგინდა სადავო ქონების მოპასუხის მიერ გამოსყიდვა და საკუთრებაში გადაცემა სადგომის საბაზრო ღირებულების 15%-ის - 2640 ლარის მოსარჩელისათვის გადახდის სანაცვლოდ; მოსარჩელეს გადაეცა ფულადი ვალდებულების დეპონირების მიზნით, 08.10.2019 წელს სს „თ.ბ–ის“ მეშვეობით, №2925758315 სალაროს შემოსავლის ორდერით სსიპ საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის ანგარიშზე (დეპონირებული) განთავსებული 3700 ლარიდან 2640 ლარი.

აპელანტის მოთხოვნა:

9. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:

10. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით - სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2020 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; სარჩელი არ დაკმაყოფილდა; შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; დადგინდა მოსარჩელის სახელზე რიცხული სადავო ქონების მოსარგებლის მიერ გამოსყიდვა და საჯარო რეესტრში მის საკუთრებად აღრიცხვა საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის - 13525 ლარის მოსარჩელისათვის გადახდის სანაცვლოდ; მოსარჩელეს გადაეცა მოპასუხის მიერ, შესასრულებელი ფულადი ვალდებულების დეპონირების მიზნით, 08.10.2019 წელს სს „თ.ბ–ის“ მეშვეობით, №2925758315 სალაროს შემოსავლის ორდერით სსიპ საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის ანგარიშზე განთავსებული (დეპონირებული) 3 700 ლარი; დეპონირებული თანხის (3700 ლარი) გამოკლების შედეგად დარჩენილი სხვაობის - 9 825 ლარის გადახდის უზრუნველსაყოფად, სადავო უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრში მოსარჩელის სასარგებლოდ დარეგისტრირდა იპოთეკის უფლება. მოსარჩელეს დაეკისრა ადვოკატის მომსახურებისათვის გადახდილი თანხის ნაწილის - 105.60 ლარის ანაზღაურება მოპასუხის სასარგებლოდ.

11. პალატის მითითებით, შეგებებული მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ იგი, არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობდა საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით, რაც, სასამართლოს აზრით, მის მიერ სარწმუნოდ და სათანადოდ დადასტურდა. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ შეგებებული მოსარჩელე 1985 წლიდან რეგისტრირებული იყო და ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა სადავო ბინაში, იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს. ის მესაკუთრესთან სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე კეთილსინდისიერად ფლობდა სადავო უძრავ ქონებას, როგორც საკუთარს, რასაც ადასტურებდა ის გარემოებაც, რომ სადავო უძრავი ქონების კაპიტალურად გასარემონტებლად 19400 ლარი დახარჯა, ააშენა ახალი დამხმარე ნაგებობა, კეთილმოაწყო, წინა მხარე შემოღობა რკინა-ბეტონის დეკორატიული ფილებით და მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, სადავო სახლში მოპასუხის ცხოვრებასთან დაკავშირებით, სარჩელის წარდგენამდე (06.09.2018 წელი) მესაკუთრეს პრეტენზია არ განუცხადებია.

12. სააპელაციო პალატა არ დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას იმ ნაწილში, რომლითაც სასამართლომ დაადგინა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის სანაცვლოდ მესაკუთრისათვის საფასურის გადახადა, რომლის გათვალისწინებითაც სასამართლომ გამოსასყიდი კომპენსაცია საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15 პროცენტამდე შეამცირა. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოწმის ჩვენებაზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ მოპასუხისათვის საცხოვრებელი სადგომის დათმობის მიზნით, 1500 მანეთი თავდაპირველი მესაკუთრეს გადაეცა, თუმცა პალატამ მიიჩნია, რომ მოწმის ზეპირი ჩვენება თანხის გადაცემის თაობაზე სარწმუნო და საკმარი არ იყო. ამასთან, მოწმეს არ დაუზუსტებია, კონკრეტულად სად და რა ვითარებაში გადასცეს მესაკუთრეს თანხა, თავად ესწრებოდა, თუ არა ამ ფაქტს, რაც გამორიცხავდა მოსარგებლის მხრიდან გამოსასყიდი კომპენსაციის საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15 პროცენტამდე შემცირებას.

13. პალატამ მიიჩნია, რომ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 01.07.2020წ. სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნა, რომლითაც სადავო უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ 73 500 ლარით განისაზღვრა, შეიცავდა საკმარის დასაბუთებას ქონების ღირებულების განსაზღვრის ნაწილში, განსხვავებით შეგებებული მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი შპს „ა-ს-ც–ის“ 2019 წლის 26 მაისის №05/82 დასკვნისა, სადაც ზოგადად იყო მითითებული შეფასების განსაზღვრის მეთოდი, რაც გამორიცხავდა ამ ნაწილში აუდიტის დასკვნის გაზიარების შესაძლებლობას. რაკი აპელანტს სადავო არ გაუხდია უძრავ ქონებაზე გაწეული გაუმჯობესების ხარჯები, დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, პალატამ გაიზიარა შეგებებული მოსარჩელის პოზიცია, რომ სადავო უძრავ ქონებაში მოსარგებლის მიერ გაუმჯობესების საბაზრო საორიენტაციო ღირებულება 19 400 ლარი იყო.

14. რაკი დადასტურდა სადავო უძრავი ქონების ფლობაზე მოპასუხის მართლზომიერი უფლება, რამაც განაპირობა საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება, პალატამ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლების თანახმად, არ არსებობდა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობა.

I კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

15. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

16. კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ შეიძლება დადასტურდეს ორი გზით: რეგისტრაციითა და კომუნალური გადასახადების გადახდით ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდით. განსახილველ შემთხვევაში, არ დადასტურდა მესაკუთრისათვის საფასურის გადახდა. რაც შეეხება რეგისტრაციასა და კომუნალური გადასახადების გადახდას, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე თავისი ოჯახით რეგისტრირებულია არა მოსარჩელის, არამედ მოსარჩელის მეზობლად არსებულ ო.ხ–ას სახლში, ხოლო კომუნალურ გადასახადებს იხდის 2012 წლიდან. ამდენად, კანონის არც ეს მოთხოვნა არ არის დაკმაყოფილებული.

17. სასამართლომ არასწორად განმარტა საქმეში წარმოდგენილი საინფორმაციო ბარათი, იქ არსად წერია, რომ მოპასუხეები რეგისტრირებული არიან სადავო ბინაში, მდებარე ქუთაისში, ....... (ამჟამად ..... ქ. №8დ). სასამართლომ არ გამოარკვია, რომ ...... ქუჩა №8ბ-ში ორი სხვადასხვა ოჯახის ბინას ჰქონდა ერთი ნომერი - 8ბ, შემდგომ მოსარჩელის ბინას შეეცვალა ნომერი გახდა №8დ, ხოლო ........ ქუჩა №8ბ დარჩა ო.ხ–ას სახლს, სადაც მოპასუხეები არიან რეგისტრირებული. ეს დასტურდება ცესკოს ერთიანი სიის მონაცემებით, რასაც სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია. მოსარჩელის სახლში რომ ყოფილიყო მოპასუხე რეგისტრირებული, მის საბინაო წიგნშიც იქნებოდა ჩანაწერი.

18. რაც შეეხება მერიის სამსახურის მიერ შედგენილ ოქმს, მერიის თანამშრომლები ადგილზე გავიდნენ მოპასუხე მხარის დაკვეთით და არა - თავიანთი ინიციატივით. მერიის წერილითაც ჩანს, რომ მოპასუხემ სადავო ქონებასთან დაკავშირებით დოკუმენტების მოძიება დაიწყო მას შემდეგ, რაც ქონება გადაიფორმა მოსარჩელემ. ამდენად, სასამართლოს მერიის მიერ შედგენილი ოქმი უტყუარ მტკიცებულებად არ უნდა მიეღო.

19. სასამართლოს მსჯელობა, რომ სადავო ქონების მოსარჩელისათვის ჩუქების ხელშეკრულებაში რაკი წერია №8ბ, ამიტომ მოპასუხეებიც ამ საცხოვრებელ სახლში არიან ჩაწერილები. როგორც აღინიშნა, მ.ხ–ას საცხოვრებელ სახლსაც აქვს ეს მისამართი და დღესაც ამ მისამართზეა რეგისტრირებული, ხოლო მოსარჩელის საცხოვრებელ სახლს მიენიჭა სხვა ნომერი.

20. სასამართლო მიუთითებს, რომ მოსარჩელემ ამდენი წლის მანძილზე არ განაცხადა სადავო ფართში მოპასუხეთა ცხოვრების თაობაზე პრეტენზია. ჯერ ერთი, სადავო ბინა 2012 წლამდე დაკეტილი იყო და შემდგომ შესახლდნენ მოპასუხეები, ამასთან, თუ სასამართლოს ვერსიას გავყვებით, პირიქით იბადება კითხვა, თუ მოპასუხემ 1975 წელს შეიძინა სადავო ქონება, დღემდე რატომ არ გაიფორმა ანდა, თუ რაიმე თანხა გადასცეს მოსარჩელის ბაბუას, რატომ არ ჩამოართვეს ხელწერილი, ან რატომ არ გააფორმეს ნასყიდობის ხელშეკრულება?

21. რაც შეეხება რემონტს, არასწორია სასამრთლოს მოსაზრება, რომ მოსარჩელე ამ გარემოებას არ შესდავებია. კასატორმა საქმის მომზადების სტადიაზე მიუთითა, რომ ექსპერტიზის დასკვნით მხოლოდ ფართი შეფასდა და არ დადგენილა სარემონტო სამუშაოების შესრულება.

22. ამდენად, მხარემ ვერ დაასაბუთა ქონების დათმობა, საქმეში არ მოიპოვება არც გარიგება. მოსარჩელის მამა 1995 წლამდე, ანუ გარდაცვალებამდე ფლობდა და სარგებლობდა თავისი კუთვნილი ბინით, ხოლო გარდაცვალების შემდეგ ბინა დაკეტილი იყო. არცერთი მტკიცებულება არ არსებობს იმის დამადასტურებელი, რომ მოპასუხესთან რაიმე გარიგება დაიდო.

23. საქმეში არ არის წარმოდგენილი დოკუმენტი, რომ მოპასუხემ ადვოკატისათვის გაწია ხარჯი, რის გამოც უსაფუძვლოა მოსარჩელისათვის ადვოკატის ხარჯის დაკისრება.

24. სააპელაციო სასამართლომ ერთიანი საარჩევნო სიიდან ამონაწერისა და საბინაო წიგნის ქსეროასლის საქმეზე დართვის თაობაზე უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა და სააპელაციო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა შუამდგომლობა იუსტიციის სახლიდან 1985 წლიდან დღემდე მ.ხ–ას ბინაში რეგისტრირებული პირების შესახებ ინფორმაციის გამოთხოვაზე.

II კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

25. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მოპასუხემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

26. სააპელაციო პალატის მსჯელობა, რომ გარკვეული საფასურის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელი სადგომის დათმობის ფაქტი უნდა დასტურდებოდეს წერილობითი ფორმით დადებული გარიგებით, არასწორია. ეს ნიშნავს, რომ, ფაქტობრივად, სანოტარო წესის დაუცველად დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულებაა საჭირო, რომელიც, სპეციალური კანონის თანახმად, ყოველგვარი რეგისტრაციისა და კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტების გარეშე ანიჭებს პირს მოსარგებლის სტატუსს. საცხოვრებელი სადგომის დათმობის სანაცვლოდ, საფასურის გადაცემის დადასტურების წერილობითი დოკუმენტის არსებობას სპეციალური კანონი არ ითხოვს. სააპელაციო პალატას შეეძლო, თანხის გადაცემის ფაქტი დაედგინა მოწმის ჩვენებისა და საქმეზე დადგენილი სხვა გარემოებების (სადავო უძრავ ქონებაში 19400 ლარის ღირებულების კაპიტალური რემონტის გაკეთება; ახალი დამხმარე ნაგებობის აშენება და კეთილმოწყობა; წინა მხარის რკინა-ბეტონის დეკორატიული ფილებით შემოღობვა; 2018 წლის სექტემბრამდე, მესაკუთრის მხრიდან პრეტენზიის არარსებობა) ერთობლივად შეფასებით.

27. რაც შეეხება სააპელაციო პალატის იმ დასკვნას, რომ მოწმეს არ დაუზუსტებია, კონკრეტულად სად, რა ვითარებაში გადაეცა თანხა და თავად ესწრებოდა თუ არა ამ ფაქტს, სწორედ ამ გარემოებების შესახებ მოწმეს აპელანტის წარმომადგენელმა დაუსვა შეკითხვა 2020 წლის 24 ივნისის სხდომაზე, რის პასუხადაც მოწმემ გარკვევით აღწერა თანხის გადაცემის ფაქტი.

28. სააპელაციო პალატას არ უნდა დაეკმაყოფილებინა ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე დართვის შესახებ შუამდგომლობა. სააპელაციო სასამართლომ მტკიცებულების წარმოდგენის კანონიერების გადაწყვეტისას, უგულებელყო მტკიცებულების დაგვიანებით წარმოდგენის საპატიო მიზეზის არარსებობის ფაქტი. პალატამ ყურადღება გაამახვილა რა მხოლოდ მტკიცებულების მომავალში წარმოდგენის შესახებ მხარის განცხადებაზე, არ შეაფასა, თუ რამდენად არსებობდა საპატიო მიზეზი, რომლის გამოც მხარემ დროულად არ იზრუნა მის მოპოვებასა და სასამართლოში წარდგენაზე. ამდენად, ის, რომ მხარემ განაცხადა, მომავალ სხდომაზე მოიტანდა მტკიცებულებას და მართლაც წარმოადგინა, არ ადასტურებს მტკიცებულების წარდგენის გადავადების საპატიო მიზეზის არსებობის შესახებ კანონმდებლის მოთხოვნის არსებობას. ამასთან, საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების თაობაზე ექსპერტიზა, იმის არაპირდაპირი აღიარებაა, რომ შეგებებული სარჩელი საფუძვლიანია და მოპასუხის მოსარგებლეობის სტატუსი ეჭვს არ იწვევს.

29. სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროსა და აუდიტის ცენტრის მიერ მომზადებულ დასკვნებში, ორივეგან, მითითებულია, რომ სადავო უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება დადგინდა გაყიდვების შესადარისი მეთოდით. განსხვავება მხოლოდ ისაა, რომ სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნაში განვრცობილია, თუ რა კრიტერიუმებს გულისხმობდა გამოყენებული მეთოდი და რა ქმედებები რა თანმიმდევრობით შეასრულა ექსპერტმა. სააპელაციო პალატამ, სწორედ ამ მონაცემებით მიანიჭა უპირატესობა ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნას, რაც, არასწორია, რადგან დასკვნის დამაჯერებლობისათვის მნიშვნელოვანია მისი სისრულე და სიზუსტე სადავო საკითხის გადაწყვეტისათვის აუცილებელ ყველა საკითხთან დაკავშირებით და არა - მეთოდის გამოყენებისას ქმედებების და მათი თანმიმდევრობის აღწერა. სამხარაულის ექსპერტიზის ბიუროს დასკვნის ერთ-ერთი ნაკლი ის იყო, რომ არ გამოკვლეულა და არ დადგენილა სადავო ქონებაზე არსებითი გაუმჯობესების საბაზრო ღირებულება. ამის გარდა, უძრავი ქონების შეფასებისას, არ დაფიქსირებულა, თუ რა იყო ცალკე ქონებისა და ცალკე მიწის საბაზრო ღირებულება, რომელთა გამიჯვნა აუცილებელი იყო, რადგან მიწის ნაკვეთის შეფასებისას გასათვალისწინებელი იყო არსებითი პრობლემა - სახლთან მისასვლელი საავტომობილო გზის არარსებობა. ამდენად, აუდიტის დასკვნა ვერ იქნება ზუსტი და დამაჯერებელი, რადგან არ არის მითითებული სადავო უძრავი ქონების არსებითი გაუმჯობესებისა და ქონების არსებითი ნაკლის შესახებ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

30. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ ისინი დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

31. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

32. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

33. ამასთან, საკასაციო საჩივრები დასაშვები რომც ყოფილიყო, მათ არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა, კერძოდ:

34. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

35. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან და სამართლებრივ შეფასებასთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია.

36. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტი (მოსარგებლე, რომელიც არანაკლებ 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს და რომელმაც მფლობელობის უფლება მიიღო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით, უფლებამოსილია მოითხოვოს საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 25 პროცენტის ოდენობის კომპენსაციის გადახდის პირობით (საცხოვრებელი სადგომის გამოსყიდვის შესახებ სარჩელი)). აღნიშნული მოთხოვნა განხორციელებადია შემდეგი წინაპირობების არსებობისას: მოსარჩელე 30 წლის განმავლობაში უწყვეტად უნდა ფლობდეს საცხოვრებელ სადგომს და მფლობელობის უფლება მიღებული უნდა ჰქონდეს მესაკუთრისგან საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე.

37. დადგენილია, რომ მოპასუხე (შეგებებული სარჩელის ავტორი) 30 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში უწყვეტად ფლობდა სადავო საცხოვრებელ სადგომს.

38. სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებით/გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა ან/და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა.

39. გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ თავისი შინაარსით არატიპურ სახელშეკრულებო ურთიერთობას წარმოადგენდა და იგი საბჭოთა სინამდვილეში ფაქტობრივი ქონებრივი ურთიერთობის სახით არსებობდა. ეს სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეიცავდა სხვადასხვა გარიგების ნიშნებს (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა), თუმცა, ამავდროულად რადიკალურად განსხვავდებოდა მათგან თავისი შინაარსითა და სპეციფიკური პირობებით, კერძოდ, მისი არსებობისას: მოსარგებლე მესაკუთრეს ერთჯერადად უხდიდა გარკვეული რაოდენობის თანხას ფართის სარგებლობაში მიღების სანაცვლოდ, ამასთან, მესაკუთრეს ყოველთვიურად უხდიდა ბინის ქირასაც; მოსარგებლე რეგისტრირდებოდა საცხოვრებელ ფართში და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს; მესაკუთრის მიერ თანხის დაბრუნების შემთხვევაში მოსარგებლე ვალდებული იყო, გამოეთავისუფლებინა დაკავებული ფართი, თუმცა ხშირ შემთხვევებში, მესაკუთრე თანხას ვერ აბრუნებდა, ურთიერთობა ხანგრძლივ ხასიათს იღებდა და უფლება მემკვიდრეებზე გადადიოდა; მესაკუთრე საცხოვრებელი სადგომს მოსარგებლეს მფლობელობის უფლებით გადასცემდა ფაქტობრივად „სამუდამოდ“, ანუ ამ ურთიერთობას არ ჰქონდა დროებითი (ხანმოკლე) ხასიათი; ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მოსარგებლე იძენდა დათმობილი სარგებლობის უფლების გასხვისების შესაძლებლობასაც, რაც მოსარგებლეთა შეცვლას იწვევდა. ამ სპეციფიკური ნიშნებიდან გამომდინარე, ხელშეკრულების სუბიექტთა სამართლებრივი მდგომარეობის მოწესრიგება მსგავსი ხელშეკრულებების (ქირავნობა, სესხი, გირავნობა) ნორმებით შეუძლებელი იყო და კანონმდებელმაც სპეციალური კანონით მოწესრიგებას დაუქვემდებარა. ამასთან, ამ კანონით წესრიგდება მხოლოდ ის ურთიერთობები, რომლებიც ზემოთ დასახელებულ ნიშნებს უტყუარად შეიცავს, შესაძლებელია ეს ნიშნები არსებობდეს კუმულაციურადაც ან მხოლოდ ზოგიერთი მათგანის სახითაც (იხ. სუსგ №ას-1115-1072-2016, 17.02.2017წ). სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ამ კანონით გათვალისწინებული უფლებები და მოვალეობები თანაბრად ვრცელდება მესაკუთრესა და მოსარგებლეზე, აგრეთვე - მათ უფლებამონაცვლეებზე.

40. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით (საინფორმაციო ბარათები, მერიის ცნობა, მოწმის ჩვენება, ექსპერტიზის დასკვნები, კომუნალური გადასახადების გადახდის ქვითრები) დადგენილია, რომ მოპასუხე 1985 წლიდან რეგისტრირებულია და ოჯახთან ერთად ცხოვრობს სადავო საცხოვრებელ სადგომში. რაც შეეხება აბონენტად რეგისტრაციასა და საქმეში წარმოდგენილ კომუნალური გადახდის ქვითრებს, რომლებიც ასახავს 2012 წლის შემდგომ არსებულ მდგომარეობას, აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ ისინი უნდა შეფასდეს საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლივად. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მოპასუხემ სადავო უძრავ ქონება კაპიტალურად გაარემონტა, ააშენა ახალი დამხმარე ნაგებობა და კეთილმოაწყო, წინა მხარე შემოღობა რკინა- ბეტონის დეკორატიული ფილებით და მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, სადავო სახლში მოპასუხის ცხოვრებასთან დაკავშირებით მესაკუთრეს პრეტენზია არ განუცხადებია. აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას, რომ მამკვიდრებელს სადავო საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლება მიღებული ჰქონდა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე.

41. შეგებებული სარჩელს ავტორის მტკიცებით, მან მესაკუთრეს გარკვეული საფასური გადაუხადა, რის გამოც სპეციალური კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად (თუ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობისათვის მოსარგებლემ მესაკუთრეს გარკვეული საფასური გადაუხადა, სასამართლო უფლებამოსილია, ამ საფასურის ოდენობის გათვალისწინებით, ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული კომპენსაციის ოდენობა საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15 პროცენტამდე შეამციროს), კომპენსაციის ოდენობის საცხოვრებელი სადგომის ღირებულების 15 პროცენტამდე შემცირება მოითხოვა. საკასაციო სასამართლო იზიარებს საპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მესაკუთრისათვის თანხის გადახდა მოსარგებლემ სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა. ასეთად ვერ შეფასდება მხოლოდ მოწმის ჩვენება, მით უფრო, მისი შინაარსისა და იურიდიული დამაჯერებლობის გათვალისწინებით. სასამართლო სადავო გარემოებების არსებობა-არარსებობის დადგენისას ინდივიდუალურად და ერთობლივად აფასებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რის შედეგად აყალიბებს თავის შინაგან რწმენას გამოსაკვლევი საკითხის მიმართ. თავის მხრივ, მტკიცებულების სრულყოფილად გამოკვლევა გულისხმობს თავდაპირველად მისი შინაარსის სრულყოფილ შესწავლა-ანალიზს, ხოლო შემდეგ მისი იურიდიული ძალის (დამაჯერებლობის, სარწმუნოობის) შემოწმებას. პალატა მიიჩნევს, რომ მოწმე მ. ხ–ას ჩვენება არ იყო საკმარისი და განკუთვნადი მტკიცებულება მესაკუთრისათვის საცხოვრებელი სადგომის საფასურის გადახდის დასამტკიცებლად.

42. სადავო საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებასთან დაკავშირებით ექსპერტიზის დასკვნების ანალიზის საფუძველზე, პალატა იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოს დასკვნას, რომ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 01.07.2020წ. №003653020 სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნა, რომლითაც სადავო უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ 73 500 ლარია, მეტად დამაჯერებელია, ვიდრე შპს „ა-ს-ც–ის“ 2019 წლის 26 მაისის №05/82 დასკვნა. ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს სსსკ-ის 105-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილი ადგენს, რომ სასამართლოსათვის არცერთ მტკიცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ექსპერტის დასკვნასთან მიმართებით. სსსკ-ის 172-ე მუხლის მიხედვით, მოსამართლე არ არის შებოჭილი ექსპერტის დასკვნით. დასკვნა ფასდება მისი შინაარსისა და დამაჯერებლობის კუთხით. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასმართლომ სწორად გაიზიარა სამხარაულის ექსპერტიზის დასკვნა, რამდენადაც მასში, განსხვავებით მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი დასკვნისაგან, ასახულია ის გზები და მეთოდები, რომელთა საშუალებითაც ექსპერტმა შესაბამისი დასკვნა გამოიტანა. ამასთან, მითითებულია საფუძვლები და წინაპირობები, რომელსაც ეყრდნობა ექსპერტი. ამდენად, საკასაციო პალატა ასკვნის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით საცხოვრებელი სადგომის ღირებულება სწორად განისაზღვრა და ამ კუთხით მეორე კასატორს დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია.

44. დაუსაბუთებელია მოსარჩელის ის საკასაციო პრეტენზიაც, რომლის თანახმადაც სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა, რომ მესაკუთრე სარემონტო ხარჯების ოდენობას არ შესდავებია. ხარჯებს მოსარჩელე საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე შეედავა. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოპასუხის მიერ წარდგენილი მტკიცებულების საფუძველზე დაადგინა, რომ სადავო სადგომის გაუმჯობესების ღირებულება 19400 ლარი იყო, რასაც მოსარჩელე თავის მიერ წარდგენილი სააპელაციო საჩივრით არ შესდავებია, რის გამოც მითითებული ფაქტი პალატამ სწორად მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად.

43. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვისა და მოპასუხისათვის თანხის დაკისრების თაობაზე სარჩელი უსაფუძვლოა, რამდენადაც, როგორც ზემოთ უკვე დადგინდა, შეგებებული მოსარჩელე სპეციალური კანონით გათვალისწინებულ ქონების მართლზომიერი მფლობელია. აღნიშნული გამორიცხავს, როგორც თანხის დაკისრებას, ისე - ქონების ვინდიცირებას სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად.

44. პირველი კასატორის პრეტენზიის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლომ 17.02.2021 წლის საოქმო განჩინებით არასწორად არ დააკმაყოფილა ახალი მტკიცებულებების დართვის თაობაზე მოთხოვნა, ხოლო მეორე კასატორის პრეტენზიის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ 17.02.2021 წლის საოქმო განჩინებით არასწორად დააკმაყოფილა ექსპერტიზის დასკვნის საქმეზე დართვის თაობაზე აპელანტის შუამდგომლობა. პალატა მიუთითებს, რომ აღნიშნულზე კასატორებს დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენიათ. პალატა იზიარებს ამ საკითხზე სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებს და მიაჩნია, რომ მოთხოვნის დაკმაყოფილების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული რაიმე საფუძველი არ არსებობს.

45. პირველი კასატორის მითითებით, არ არსებობდა მისთვის ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველი, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი არ არის მოსარჩელის მიერ აღნიშნული ხარჯის გაწევის დამადასტურებელი მტკიცებულება. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას და მიუთითებს, რომსაქმეში წარმოდგენილია სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობა და საადვოკატო მომსახურების გადახდის ქვითარი (იხ.:ტ.1, ს.ფ. 157-158). შესაბამისად, არსებობდა მოსარჩელისთვის წარმომადგენლის ხარჯის სსსკ-ის 53-ე მუხლით განსაზღვრულ ფარგლებში ანაზღაურების წინაპირობა (შდრ. №ას-330-315-2015, 29.06.2015წ.; №ას-734-702-2016, 20.01.2017წ.).

46. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები ვერ მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

47. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

48. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია, შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

42. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ-ები: №ას-1403-2020, 5 ივლისი, 2022 წელი; №ას-164-2021, 21 სექტემბერი, 2021 წელი; №ას-1327-2019, 9 დეკემბერი 2019 წელი).

49. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

50. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. პირველ კასატორს დაუბრუნდება 360 ლარიდან 192 ლარი (560 ლარის 70%-ს (392 ლარს) გამოაკლდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 26 აპრილი განჩინებით საკასაციო საჩივარზე გადავადებული სახელმწიფო ბაჟი 200 ლარი).

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ.ხ–ვას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. ნ.ს–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

3. მ.ხ–ვას (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დ.ნ–ის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 360 ლარიდან (საგადასახადო დავალება №0, გადახდის თარიღი 21.05.2021) – 192 ლარი (560 ლარის 70%-ს (392 ლარს) გამოაკლდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2021 წლის 26 აპრილი განჩინებით საკასაციო საჩივარზე გადავადებული სახელმწიფო ბაჟი 200 ლარი);

4. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

მირანდა ერემაძე

ვლადიმერ კაკაბაძე