საქმე N:ას-1314-2020

საქმე №ას-1314-2020 22 თებერვალი, 2022 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლაშა ქოჩიაშვილი,

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

I საკასაციო საჩივრის ავტორები – მ.ჭ–ძე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე), ვ.ჭ–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.გ–ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინებები – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 07.07.2020წ. განჩინება; ამავე სასამართლოს 07.07.2020წ. დამატებითი განჩინება; საბოლოო განჩინების წინმსწრები განჩინებები: 15.10.2019წ. საოქმო განჩინებები სასამართლო შემადგენლობის აცილების თაობაზე შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; 15.10.2019წ. საოქმო განჩინება სასამართლო სხდომის დახურვის თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; 15.10.2019წ. საოქმო განჩინება მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ

I საკასაციო საჩივრის ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებისა და დამატებითი განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება, საბოლოო განჩინების წინმსწრები განჩინებების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

II საკასაციო საჩივრის ავტორი – ნ.გ–ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ.ჭ–ძე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე), ვ.ჭ–ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 07.07.2020წ. განჩინება და ამავე სასამართლოს 07.07.2020წ. დამატებითი განჩინება

II საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებისა და დამატებითი განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება, სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უძრავ ქონებაზე თანამესაკუთრედ ცნობა, თანხის დაკისრება (სარჩელში), თანხის დაკისრება (შეგებებულ სარჩელში)

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

ნ.გ–მა (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“, „შეგებებული სარჩელით მოპასუხე“ ან „მეორე საკასაციო საჩივრის ავტორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ.ჭ–ძისა (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი მოპასუხე“ ან „შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე“) და ვ.ჭ–ძის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მეორე მოპასუხე“, პირველ მოპასუხესთან ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხეები“ ან „პირველი საკასაციო საჩივრის ავტორები“) მიმართ და მოითხოვა:

1.1. მოპასუხეებს შორის უძრავ ქონებაზე, მდებარე: ქ. თბილისი, ......., , სართული 7, ბინა №11 (ს/კ: ........) (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „სადავო ბინა“), გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების 2/3 ნაწილში ბათილად ცნობა;

1.2. სადავო ბინის 2/3 ნაწილის მესაკუთრედ მოსარჩელის ცნობა;

1.3. ავტომანქანის - „NISSAN MARCH“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი ავტომანქანა“), 2/3 წილის მესაკუთრედ მოსარჩელის ცნობა;

1.4. პირველი მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ავტომანქანის - „MERCEDES BENZ E 350“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მეორე ავტომანქანა“), ღირებულების 2/3-ის, კერძოდ, 10 000 აშშ დოლარის 2/3-ის - 6700 აშშ დოლარის ანაზღაურების დაკისრება;

1.5. 21.04.2017 წელს, ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, მეორე მოპასუხისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის, მდებარე: ზესტაფონის რაიონის სოფელი ........ (ს/კ: .......) (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მიწის ნაკვეთი“), რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხის 1600 ლარის 2/3-ის - 1066 ლარის ანაზღაურების მოპასუხეებისთვის დაკისრება.

2. მოპასუხეთა პოზიცია:

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

3. შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა:

პირველმა მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი აღძრა მოსარჩელის მიმართ და მოითხოვა შეგებებული სარჩელით მოპასუხისთვის შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ 18487 ლარისა და 11650 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება.

4. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის პოზიცია:

შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ შეგებებული სარჩელი არ ცნო.

5. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 13.02.2019 წლის გადაწყვეტილებით თავდაპირველი სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხეებს შორის 21.04.2017 წელს დადებული ხელშეკრულება სადავო ბინაზე – ½ ნაწილში; მოსარჩელე ცნობილ იქნა სადავო ბინის ½ ნაწილის მესაკუთრედ; მოსარჩელე ცნობილ იქნა პირველი ავტომანქანის ½ ნაწილის მესაკუთრედ; პირველ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მეორე ავტომანქანის გასხვისების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 2600 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით; პირველ მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მიწის ნაკვეთის გასხვისების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 800 ლარის ოდენობით; შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შეგებებული სარჩელით მოპასუხეს შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 4038.5 ლარის ანაზღაურება. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:

5.1. მოსარჩელე და პირველი მოპასუხე რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 15.11.2008 წლიდან. მათ თანაცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ორი შვილი: 03.09.2010 წელს დაბადებული დ.ჭ–ძე და 27.04.2015 წელს დაბადებული ვ.ჭ–ძე (შემდეგში ტექსტში ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც „არასრულწლოვნები“).

5.2. 2017 წლის აპრილის თვიდან მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის ოჯახური თანაცხოვრება შეწყდა. არასრულწლოვნები ცხოვრობენ დედასთან, მოსარჩელესთან ერთად.

5.3. სადავო ბინა, 06.02.2014 წლის საჯარო რეესტრის მონაცემებით, საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა პირველი მოპასუხის სახელზე. უფლების რეგისტრაციის თარიღად მითითებულია 06.02.2014 წელი, ხოლო უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს ი.ბ.ა. „ა.დ.მ–ის“ დამფუძნებელ წევრთა კრების ოქმი №28, რეესტრის №130398195, დამოწმების თარიღი 23.04.2013, ნოტარიუსი ე. შ–ი.

5.4. საქართველოს შსს ს-ა.დ. ცენტრის მონაცემებით, პირველი მოპასუხის სახელზე 01.01.2011 წლიდან რეგისტრირებულია პირველი (რეგისტრაციის თარიღი 16.09.2013წ.) და მეორე (რეგისტრაციის თარიღი 18.05.2016წ.) ავტომანქანები.

5.5. მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის დაძაბული და კონფლიქტური ურთიერთობაა. მოსარჩელე არასრულწლოვან შვილებთან ერთად ცხოვრობს მამის, ო.გ–ის სახელზე რიცხულ უძრავ ქონებაში, მდებარე: ქ. ..........

5.6. სსიპ შემოსავლების სამსახურში არსებული მონაცემებით, მოსარჩელის მიერ 01.01.2016 წლიდან 04.08.2017 წლის ჩათვლით მიღებული შემოსავალი შეადგენს 27405.68 ლარს; საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ყოფილი თანამშრომლის - მოსარჩელის დარიცხულმა ხელფასმა 2015 წელს შეადგინა 18421.05 ლარი, 2016 წელს - 21072.35 ლარი; მოსარჩელე 2015-2016 წელს დაზღვეული იყო შპს „ს.კ.ა–ში“ კორპორაციული დაზღვევით საქართველოს უზენაესი სასამართლოდან.

5.7. მოსარჩელე 21.11.2016 წლიდან სწავლობდა სსიპ იუსტიციის უმაღლეს სკოლაში იუსტიციის მსმენელთა 10-თვიან სასწავლო კურსზე და მისი სტიპენდიის ოდენობა შეადგენდა თვეში 1000 ლარს; იუსტიციის უმაღლესი სკოლის, იუსტიციის მსმენელთა მე-13 ჯგუფის წევრების სასწავლო ვიზიტი საფრანგეთის რ–ის ქ. სტრასბურგში 2017 წლის 25-26 აპრილს განხორციელდა. სასწავლო ვიზიტი სრულად იყო მხარდაჭერილი პარტნიორი ორგანიზაციის - ევროპის საბჭოს მიერ. შესაბამისად, თითოეულ მსმენელთან დაკავშირებით სრულად დაიფარა ტრანსპორტირების, სასტუმროში განთავსებისა და ყოველდღიური ხარჯები.

5.8. სსიპ შემოსავლების სამსახურში არსებული მონაცემებით, პირველი მოპასუხის მიერ 01.01.2008 წლიდან 31.12.2014 წლის ჩათვლით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი შეადგენს 129086.38 ლარს, ხოლო დაკავებული გადასახადი - 26139.12 ლარს. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული ბაზის 12.06.2017 წლის მონაცემებით, პირველი მოპასუხის მიერ 2008 წლიდან 2017 წლის ჩათვლით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი შეადგენს 148249.69 ლარს, ხოლო დაკავებული გადასახადის თანხა - 29971.78 ლარს. 2015 წელს მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი შეადგენს 17663.31 ლარს, ხოლო დაკავებული გადასახადის თანხა - 3532.66 ლარს. 2016 წელს მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი შეადგენს 1500 ლარს, ხოლო დაკავებული გადასახადის თანხა - 300 ლარს. 2017 წელს მიღებული შემოსავლების შესახებ ინფორმაცია არ ფიქსირდება.

5.9. პირველი მოპასუხე 2013 წლიდან ირიცხება სსიპ „ს.ა.ა–ის“ წევრთა ერთიან, მოქმედ სიაში, საერთო სპეციალიზაციით, სიითი №6222. შპს „პ.ი.ჯ–ი“ ირიცხება საადვოკატო ფირმების რეესტრში, საზოგადოების დირექტორად და 100%-იანი წილის მფლობელად რეგისტრირებულია პირველი მოპასუხე.

5.10. უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე: ქ. თბილისი, ......კორპუსი №60 მიწის (უძრავი ქონების) სარეგისტრაციო მოწმობის №1/11/12/17/32, 02.02.2005 წლის მდგომარეობით საკუთრების უფლებით ირიცხება მეორე მოპასუხის სახელზე.

5.11. 16.01.2004 წელს მ.ლ–ძესა და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, პირველმა მოპასუხემ იყიდა საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: თბილისი, ..........., ბინა №57 და აღირიცხა უძრავი ქონების მესაკუთრედ; პირველმა მოპასუხემ აღნიშნული უძრავი ქონება 24.09.2010 წლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გაასხვისა მ.ჭ–ძეზე, რომელიც საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა უძრავი ნივთის მესაკუთრედ. 24.09.2010 წლის ნასყიდობის საგნის ღირებულება, 35000 აშშ დოლარი, პირველ მოპასუხეს გადაეცა ამავე ბინის გაყიდვის დღეს - 24.09.2010 წელს, გამყიდველის - პირველი მოპასუხის მინდობილი პირის, ა.წ. გარდაცვლილი თ.ა–ძის მეშვეობით, რაც დაადასტურეს მოწმეებმა: ა.ა–ძემ და მ.ჭ–ძემ.

5.12. 29.07.2010 წელს „ა.დ.მ–ის“ ამხანაგობასთან დადებული ხელშეკრულების მიხედვით, პირველ მოპასუხეს, როგორც ამხანაგობის წევრს, მიენიჭა უფლება მიიღოს წილობრივი მონაწილეობა ამხანაგობის საქმიანობაში, კერძოდ, ქ. თბილისში, ..... ქუჩის მიმდებარედ მრავალსართულიანი, მრავალბინიანი შენობის (საცხოვრებელი, ოფისები და სხვა) მშენებლობაში. სულ გადასახდელი თანხა შეადგენდა 32984 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარში. ამავე ხელშეკრულების 2.2. პუნქტის მე-8 ქვეპუნქტში აღნიშნულია, რომ 86 კვ.მ-იანი „მანსარდის“ ბინას გააჩნდა „დახრილი სახურავი“, რომლის უმაღლესი წერტილი იყო 5 მეტრამდე, ხოლო დაბალი წერტილი 2.4 მ.. ამავე 2.2 პუნქტიდან ირკვევა, რომ ბინა უნდა ყოფილიყო „თეთრი კარკასის“ მდგომარეობაში. 29.09.2010 წლის იბა „ა.დ.მ–ის“ გამგეობის სხდომის ოქმის მიხედვით, ვინაიდან პირველ მოპასუხეს ამხანაგობის წინაშე დაკისრებული ვალდებულებები სრულად აქვს შესრულებული, შესაბამისად, მთლიანად აქვს საწევრო შენატანები დაფარული, ნება დაერთო იპოთეკით დატვირთოს მისივე მომავალი საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული სადავო ბინა; 29.07.2010 წელს შემდგარი №3/21 ხელშეკრულების დანართი №1-დან დგინდება, რომ 29984 აშშ დოლარი გადახდილი იქნა 30.09.2010 წელს, რითაც სრულად შესრულდა ამხანაგობაში პირველი მოპასუხის მხრიდან შენატანის ვალდებულება.

5.13. 20.10.2010 წელს სს „პ.ბ–სა“ და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო ბინათმენაშენეთა ამხანაგობაში წილი მიწის ნაკვეთის იპოთეკის ხელშეკრულება №18.111.2311, რომლის მიხედვით, მსესხებელსა და ბანკს შორის გენერალური საკრედიტო ხელშეკრულებით №18.111.2311-ით და მის საფუძველზე მოქმედი საკრედიტო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული მსესხებლის ვალდებულებების შესრულების უზრუნველსაყოფად, მესაკუთრე პირველი მოპასუხე ბანკის სასარგებლოდ იპოთეკით ტვირთავს მის საკუთრებაში არსებულ ქონებას - ამხანაგობაში არსებულ თავის კუთვნილ წილ მიწის ნაკვეთს. იპოთეკის საგანია: უძრავი ქონება, მდებარე ქ. თბილისი, ...... ქუჩის მიმდებარედ (ნაკვეთი №18/223), მესაკუთრე ი.ბ.ა. „ა.დ.მ–ი“, ფართი (მშენებარე), სადარბაზო , სართული , ბინა №11 (მანსარდი), ფართი 86.55 კვ.მ, მომავალი მესაკუთრე პირველი მოპასუხე. კრედიტის ძირითადი თანხის ოდენობა განსაზღვრულია 15000 აშშ დოლარის ოდენობით.

5.14. 25.10.2010 წელს სს „,პ.ბ–თან“ მოსარჩელემ გააფორმა ხელშეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ №18.111.2311. მსესხებელს წარმოადგენს პირველი მოპასუხე. კონტრაჰენტი მოსარჩელე იღებს ვალდებულებას და თანახმაა მსესხებელსა და ბანკს შორის 25.10.2010 წელს გაფორმებული გენერალური საკრედიტო ხელშეკრულებით მსესხებლის მიერ ნაკისრი ფულადი ვალდებულებები მსესხებელთან ერთად იკისროს სოლიდარულად. სოლიდარული ვალდებულების თანხის ოდენობა შეადგენს 15000 აშშ დოლარს.

5.15. საქმეში წარმოდგენილი სს „პ.ბ–ის“ ამონაწერით, ბანკთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, ნაწილობრივ იქნა ათვისებული 15000 ლარიანი შეთავაზება, ხოლო შედარებით მოგვიანებით (2011 წლის მარტის თვეში), ამ სესხის გადაფარვის მიზნით, 23.03.2011 წელს აღებულია სესხი 18400 ლარი. მითითებულ თარიღში ტრანზაქციით მოხდა რეფინანსირება (დაფარვა) 18.1942.2311-ით გათვალისწინებული სასესხო დავალიანებისა. პირველი მოპასუხის მითითებით, სესხის მიზანი იყო არა რემონტი, არამედ რემონტის შემდეგ ავეჯისა და ტექნიკის ნაწილობრივი უზრუნველყოფა. პირველი მოპასუხის განმარტებით, რემონტისთვის გათვალისწინებული 15000 აშშ დოლარის მცირე ნაწილით და ბანკიდან 18400 ლარიანი სესხით ბინაში დამონტაჟდა ე.წ. „ჩაშენებული“ სამზარეულო 5000 ლარის ღირებულებით, შემოსასვლელი 2 კარადა, ხატების კუთხე, წიგნების ღია თარო, მანსარდის მე-2 სართულზე 2 კარადა, სამუშაო ოთახის კარადა და საოფისე თარო.

5.16. 21.10.2014 წელს რ.ც–ძესა და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, პირველმა მოპასუხემ შეიძინა მიწის ნაკვეთი. ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 1600 ლარით. აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ 27.10.2014 წელს საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა პირველი მოპასუხე. პირველმა მოპასუხემ 21.04.2017 წლის ჩუქების ხელშეკრულებით კუთვნილი მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადასცა მეორე მოპასუხეს და ეს უკანასკნელი აღირიცხა აღნიშნული ქონების მესაკუთრედ. მეორე მოპასუხემ 07.06.2017 წლის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი 1600 ლარად გაასხვისა ვ.ც–ძეზე და ეს უკანასკნელი 13.06.2017 წელს საჯარო რეესტრში აღირიცხა მითითებული უძრავი ქონების მესაკუთრედ.

5.17. პირველ მოპასუხეს 01.01.2008 წლიდან 07.06.2017 წლამდე სს „ლ.ბ–ში“ განხორციელებული აქვს სწრაფი გზავნილების მიღება-გაგზავნა, კერძოდ, პირველი მოპასუხე ფიქსირდება შემდეგი გზავნილების მიმღებად: 03.04.2008 წელს - 1000 აშშ დოლარი, 21.04.2008 წელს - 200 აშშ დოლარი, 02.10.2008 წელს - 500 აშშ დოლარი, 23.04.2009 წელს - 300 აშშ დოლარი, 18.02.2010 წელს - 500 აშშ დოლარი, 28.07.2010 წელს - 5000 აშშ დოლარი, 10.08.2010 წელს - 5000 აშშ დოლარი, 15.09.2010 წელს - 5000 აშშ დოლარი, 03.02.2012 წელს - 200 აშშ დოლარი, 06.03.2012 წელს - 300 აშშ დოლარი, 29.10.2012 წელს - 1000 აშშ დოლარი, 02.11.2012 წელს - 1000 აშშ დოლარი, 21.02.2013 წელს - 500 აშშ დოლარი, 19.04.2013 წელს - 200 აშშ დოლარი, 29.08.2013 წელს - 4500 აშშ დოლარი, 17.11.2013 წელს - 150 აშშ დოლარი, 23.04.2014 წელს - 200 აშშ დოლარი, 20.09.2014 წელს - 1300 აშშ დოლარი, 16.10.2014 წელს - 1500 აშშ დოლარი, 26.12.2014 წელს - 300 აშშ დოლარი, 13.05.2015 წელს - 500 აშშ დოლარი, 17.05.2016 წელს - 1100 აშშ დოლარი.

5.18. 16.09.2013 წელს მოსარჩელემ სს ბ. „რ–გან“ აიღო სესხი - 5700 ლარი. 19.12.2013 წელს მოსარჩელემ სს ბ.„რ–გან“ სესხის სახით მიიღო 7070 ლარი. სესხის თანხა იჭრებოდა მოსარჩელის სახელფასო ანგარიშიდან, ხოლო საბოლოო თანხა წინსწრებით დაიფარა მოსარჩელისათვის დეკრეტული შვებულების გამო ჩარიცხული თანხით. სს „თ.ბ–ის“ მიერ 28.09.2017 წელს გაცემული ცნობით ბანკი ადასტურებს, რომ მოსარჩელე იყო სს ბ. „რ–კას“ კლიენტი და ჰქონდა სესხი (№000282343). 27.04.2015 წელს საბანკო ანგარიშზე შეტანილია 240 ლარი და ანგარიშზე არსებულ ნაშთთან ერთად სესხი სრულად წინსწრებით დაიფარა.

5.19. 06.11.2015 წელს სს ბ. „რ–სა“ და მოსარჩელეს შორის დაიდო საკრედიტო ბარათის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, საკრედიტო ლიმიტის ზღვრული ოდენობა განისაზღვრა 1500 ლარით. კრედიტის სარგებლობის ვადა 06.11.2016 წლამდე. 21.06.2014 წელს მოსარჩელემ სს „თ.ბ–თან“ გაფორმებული საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების საფუძველზე განვადებით შეიძინა ტელევიზორი - „Klidge Led 24b1100“. მოსარჩელემ 29.12.2015 წელს სწრაფი განვადებით, სს „თ.ბ–თან“ დადებული საბანკო კრედიტისა და გირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე, შეიძინა საათი, ფასი 275 ლარი. ასევე, 30.01.2017 წლის საბანკო კრედიტისა და გირავნობის ხელშეკრულებით მოსარჩელემ მიიღო კრედიტის თანხა მობილური ტელეფონის შესაძენად.

5.20. 17.06.2016 წელს სს ბ. „რ–სა“ და მოსარჩელეს შორის დაიდო №000629190 საკრედიტო ხელშეკრულება სახელფასო სესხისთვის, რომლის მიხედვით, კრედიტის ოდენობად განისაზღვრა 2500 ლარი და სარგებლობის ვადად 1 წელი. ყოველთვიური შენატანის ოდენობად დაფიქსირდა 222 ლარი, ხოლო პირველად შეტანის თარიღი მიეთითა 11.07.2016 წელი. 11.07.2016 წელს №000629190 სესხის ნაშთად მიეთითა 2296 ლარი; საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება მოსარჩელის მიერ 11.07.2016 წელს ახალი სესხის ხელშეკრულების გაფორმება და სესხის სახით ბანკისგან 2296 ლარის მიღება; №000629190 სესხი დაიფარა შემდეგნაირად: 08.07.2016 წელს 230 ლარის პირველი მოპასუხის მიერ მოსარჩელის საბანკო ანგარიშზე თანხის შეტანით; 11.07.2016წ., 10.08.2016წ. და 10.09.2016წ. მოსარჩელის სახელფასო ანგარიშიდან თანხების ჩამოჭრით. საბოლოოდ, სესხის თანხა წინსწრებით დაიფარა პირველი მოპასუხის მიერ 30.09.2016წ. მოსარჩელის სასესხო ანგარიშზე 2000 ლარის შეტანის გზით.

5.21. სს „ს.ბ–დან“ გამოთხოვილი ცნობით, მოსარჩელეს სს „ს.ბ–ში“ სესხით/კრედიტით არ უსარგებლია. წარმოდგენილი მონაცემებით, მოსარჩელე სისტემატურად იხდიდა კრედიტის თანხას (05.10.15; 28.12.15; 26.01.16; 25.02.16; 28.03.16; 26.04.16; 27.05.16 და ყოველთვიურად). მოსარჩელე სს „ს.ბ–ში“ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში იხდიდა სს „პ–დან“ პორტირებულ სესხს. ამავე ამონაწერიდან ჩანს, რომ მოსარჩელემ 10.11.15 წელს შეიტანა თანხა 700.50 ლარის ოდენობით.

5.22. პირველმა მოპასუხემ მოსარჩელის საბანკო ანგარიშზე 25.05.2015 წელს 3300 აშშ დოლარი, ხოლო 10.06.2015 წელს 1000 აშშ დოლარი შეიტანა. პირადი ანგარიშიდან მოსარჩელის მიერ თანხის გატანის თარიღად ფიქსირდება 25.12.2015 წელი. პირველმა მოპასუხემ სს „ტ–ში“ ანგარიში დახურა 21.07.2017 წელს.

5.23. პირველ მოპასუხეს სს „ლ.ბ–ის“ მეშვეობით 19.08.2013 წელს მიღებული აქვს „Western Union“-ით თანხის ჩარიცხვა 4500 აშშ დოლარის ოდენობით.

5.24. 30.09.2016 წელს სს „თ.ბ–სა“ და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, მსესხებელმა მიიღო კრედიტი 6800 ლარის ოდენობით 1400 დღის ვადით. სესხის საბოლოო დაფარვის ვადად განსაზღვრულია 07.10.2020 წელი; პირველმა მოპასუხემ 2000 ლარი გადარიცხა მოსარჩელის სს ბ. „რ–ას“ ანგარიშზე, სადაც 30.09.2016 წელს წინსწრებით დაიფარა მოსარჩელის №000629190 სესხის დავალიანება.

5.25. სადავო ბინა, ფართით 86.55 კვ.მ, 22.09.2010 წლის მდგომარეობით, საკუთრების უფლებით რეგისტრირებული იყო ამხანაგობა „ა.დ.მ–ის“ სახელზე. მომავალ მესაკუთრედ კი ირიცხებოდა პირველი მოპასუხე. შემდგომში ეს ფართი დაზუსტდა, დაემატა მანსარდის ტიპის ფართი და პირველი მოპასუხის სახელზე აღირიცხა გაზრდილი ფართი 113.00 კვ.მ. სწორედ აღნიშნულ ფართში ცხოვრობდნენ მოსარჩელე და პირველი მოპასუხე არასრულწლოვან შვილებთან ერთად მხარეთა შორის ქორწინების ფაქტობრივად შეწყვეტამდე, 2017 წლის აპრილამდე. ამავე სახლში მიიღეს მათ სტუმრები 2012 წლის დასაწყისში.

5.26. პირველმა მოპასუხემ სადავო ბინა 21.04.2017 წელს უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცა მეორე მოპასუხეს და ეს უკანასკნელი საჯარო რეესტრში აღირიცხა სადავო ბინის მესაკუთრედ.

5.27. პირველმა მოპასუხემ 18.03.2017 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მეორე ავტომანქანა გაასხვისა შ.ხ–ზე 5000 აშშ დოლარად; წარმოდგენილი რეგისტრაციის მოწმობის მიხედვით, მეორე ავტომანქანა შ.ხ–ის სახელზე დარეგისტრირდა 11.05.2017 წელს.

5.28. შპს „ა. და შ.ს–მა“ შეაფასა მეორე ავტომანქანის ღირებულება და მიუთითა, რომ 22.11.2017 წლის მდგომარეობით, შესაფასებელი ქონების საბაზრო ღირებულება შეფასდა 5200 აშშ დოლარად. შეფასების ობიექტი დასეტყვილია სრულად და საჭიროებს კაპიტალურ გასწორებას ყველა მხრიდან. ასევე აქვს სავალი ნაწილების პრობლემა, არ მუშაობს სავარძლების გათბობა და კონდიციონერი. დამკვეთის წარმომადგენლის მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, 21.04.2016 წლიდან 22.11.2017 წლამდე პერიოდში ობიექტის სარემონტო სამუშაოებზე დაიხარჯა 2188.00 ლარი.

5.29. სადავო ბინა შპს „ა. და შ.ს–ის“ მიერ 21.11.2017 წლის მდგომარეობით შეფასდა 55000 აშშ დოლარად.

5.30. 30.06.2017 წელს სს „თ.ბ–ს“, მოსარჩელესა და თ.გ–ს შორის დაიდო საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება (№2629882-9011246), რომლის მიხედვით, მსესხებლებმა: მოსარჩელემ და თ.გ–მა, ბანკისგან მიიღეს თანხა 68000 ლარი და კრედიტის ვადად განისაზღვრა 5484 დღე. კრედიტის მიზნობრიობას წარმოადგენდა საცხოვრებელი ბინის შეძენა. 30.06.2017 წელს სს „თ.ბ–ის“ მიერ გაცემული ამონაწერის მიხედვით, მოსარჩელემ საბანკო ანგარიშზე შეიტანა 7000 ლარი; 29.06.2017 წელს სს „თ.ბ–თან“ გაფორმდა იპოთეკის ხელშეკრულება №1231231645614, რომლის მიხედვით, იპოთეკის საგანს წარმოადგენს უძრავი ნივთი, მდებარე: ქ. თბილისი, ..........., სართული 6, ბინა №65 (ს/კ: .......). ამავე დღეს, სს „თ.ბ–სა“ და ო.გ–ს შორის დაიდო იპოთეკის ხელშეკრულება №1231231631354, რომლითაც უზრუნველყოფილია ძირითადი ხელშეკრულებების საფუძველზე წარმოშობილი ვალდებულებები, ხოლო იპოთეკის საგანს კი წარმოადგენდა უძრავი ნივთი, მდებარე: ქ. გორი, ........., ბინა №4, ფართი 51.30 კვ.მ. უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, ............, ბინა №65 (ს/კ: ..........) საკუთრების უფლებით აღირიცხა თ.გ–ის სახელზე, ხოლო შემდგომ 18.10.2017 წლის უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულებით საკუთრებაში გადაეცა ო.გ–ს; ო.გ–მა მოსარჩელეს საბანკო ანგარიშზე 04.10.2017 წელს, 27.10.2017 წელს, 04.12.2017 წელსა და 04.01.2018 წელს გადაურიცხა თანხა თითოეულ ჯერზე 800 ლარის ოდენობით, სადაც შემოტანის დანიშნულებად მითითებულია - იპოთეკური სესხის (2629882-9011246) დასაფარად.

5.31. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 02.06.2017 წლის განჩინების საფუძველზე, სამოქალაქო საქმეს №2/13255-17, რომლის დავის საგანს წარმოადგენს განქორწინება, ალიმენტის დაკისრება, ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა 2/3 ნაწილში, უძრავ-მოძრავი ქონების 2/3 ნაწილის მესაკუთრედ ცნობა, ცალკე წარმოებად გამოეყო სასარჩელო მოთხოვნა - ჩუქების ხელშეკრულების 2/3 ნაწილში ბათილად ცნობის, უძრავ-მოძრავი ქონების 2/3 ნაწილის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში და მას მიენიჭა საქმის ახალი ნომერი. სასამართლოს 31.01.2018 წლის გადაწყვეტილებით, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის სარჩელი ალიმენტის დაკისრების თაობაზე. ამავე გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა პირველი მოპასუხის შეგებებული სარჩელი არასრულწლოვან შვილებთან ურთიერთობის წესის განსაზღვრის შესახებ. სასამართლოს გადაწყვეტილება არ არის შესული კანონიერ ძალაში. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 13.09.2017 წლის ნაწილობრივი გადაწყვეტილებით, შეწყდა მოსარჩელესა და პირველ მოპასუხეს შორის 15.11.2008 წელს რეგისტრირებული ქორწინება, გაუქმდა ქორწინების სააქტო ჩანაწერი №მნ0122761.

5.32. წარმოდგენილი მასალებით ირკვევა, რომ პირველი მოპასუხის სახელზე სადავო უძრავი და მოძრავი ქონება აღირიცხა მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის ქორწინების განმავლობაში, რაც საოჯახო-სამართლებრივი ნორმების მიხედვით, გარდა საგამონაკლისო შემთხვევებისა, მეუღლეთა საერთო თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 1158-ე მუხლი). ივარაუდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, ამიტომ დავის არსებობის შემთხვევაში ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი საკმარისი საფუძველია ამ ქონების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევისათვის. იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ, კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავო უძრავ და მოძრავ ნივთზე მეუღლეთა საერთო საკუთრების უფლება არ ვრცელდება, ეკისრება მოპასუხე მხარეს, რომელიც საკუთრების სხვაგვარ რეჟიმზე მიუთითებს. განსახილველ შემთხვევაში, პირველი მოპასუხე მიუთითებს, რომ თითოეული სადავო ქონება (სადავო ბინა, მიწის ნაკვეთი, პირველი და მეორე ავტომანქანები) შეძენილია მხოლოდ მისი კუთვნილი ფულადი სახსრებით, თავისი დისა და ოჯახის წევრების დახმარებით და წარმოადგენს მხოლოდ მის ინდივიდუალურ საკუთრებას. სასამართლომ განმარტა, რომ თანაზიარ ქონებად ჩაითვლება მეუღლეთა ერთად ცხოვრების პერიოდში შეძენილი ქონება (უძრავი და მოძრავი), რომელიც შეძენილია (ან შექმნილია) ორივე მეუღლის ერთობლივი შრომითა და სახსრებით, ასევე ის ქონება, რომელიც შეძენილია ერთ-ერთი მეუღლის მიერ იმ შემთხვევაში, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონდა დამოუკიდებელი შემოსავალი. მოცემული დავის ფარგლებში დადგენილია, რომ სადავო ქონებათა შეძენის პერიოდისათვის ორივე მეუღლე დასაქმებული იყო და გააჩნდა შემოსავალი. საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების სამართლებრივი შეფასებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი ანალიზის შედეგად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ბინა, მიწის ნაკვეთი, პირველი და მეორე ავტომანქანები, როგორც ქორწინების განმავლობაში შეძენილი, წარმოადგენს მეუღლეთა თანასაკუთრებას. დადგენილია, რომ სადავო ქონების შეძენის დროისათვის მხარეები ეწეოდნენ საერთო საოჯახო მეურნეობას. დაძაბული ურთიერთობის ფონზე პირველი მოპასუხის მხრიდან იმის მითითება, რომ მოსარჩელე ფლანგავდა საერთო თანხებს და არ იღებდა მონაწილეობას ერთობლივი მეურნეობის გაძღოლაში, ვერ იქნება გაზიარებული, ვინაიდან მხარეს არ აქვს წარმოდგენილი სარწმუნო, უტყუარი მტკიცებულება.

5.33. სადავო ბინის შეძენის დროისათვის (ქონების ღირებულების თანხის გადახდა მოხდა ეტაპობრივად), მ.ჭ–ძემ პირველი მოპასუხის სახელზე გადარიცხა თანხა, პირველმა მოპასუხემ განმარტა, რომ გაასხვისა თავისი კუთვნილი უძრავი ქონება და მიიღო ნასყიდობის საფასური (როგორც ხელშეკრულებიდან ირკვევა) და, ასევე, პირველი მოპასუხის სახელზე სს „პ.ბ–ისგან“ გაიცა სესხი. პირველი მოპასუხის მითითებით, სს „პ.ბ–ის“ დავალიანება 07.09.2011 წელს შესრულებული ტრანზაქციით - 17337.21 ლარის შეტანით დაიფარა, ხოლო იპოთეკის შეწყვეტა რეესტრში დაფიქსირდა №882011436330 09.09.2011 რეგისტრაციით. შესაბამისად, როგორც სესხის აღება, ასევე ამ სესხის დაფარვა განხორციელდა პირველი მოპასუხისა და მოსარჩელის ქორწინების პერიოდში. პირველი მოპასუხის სახელზე თავის დისგან გადმორიცხული თანხები არ უნდა იქნეს მიჩნეული მხოლოდ პირველი მოპასუხის საკუთრებად, ვინაიდან იმ პერიოდისათვის ეს უკანასკნელი იმყოფებოდა საქორწინო ურთიერთობაში მოსარჩელესთან, ეწეოდა მასთან ერთად საოჯახო მეურნეობას და თავად მოწმის ჩვენებითაც, აღნიშნული თანხები გამიზნული იქნა პირველი მოპასუხისა და მისი ოჯახის კეთილდღეობისთვის, რაც თავის თავში მოიცავდა საცხოვრებელი ბინის კეთილმოწყობას, სარემონტო სამუშაოების ჩატარებას, ტექნიკისა და ავეჯის შეძენასა და დამონტაჟებას. სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირდაპირი და უტყუარი მტკიცებულება იმისა, რომ პირველ მოპასუხეს თავისი დისგან მიღებული აქვს ნასყიდობის საფასური 35000 აშშ დოლარის ოდენობით, არ არის წარმოდგენილი, ამასთან, მ.ჭ–ძე თანხებს ნაწილ-ნაწილ აგზავნიდა და კონკრეტულად ბინის შეძენისათვის საკმარისი თანხის გამოგზავნა არცერთი ფულადი გზავნილით არ დასტურდება. ამასთან, უცნობია, მ.ჭ–ძეს საქართველოში ჩამოსვლისას რა ოდენობის თანხა ჩამოჰქონდა ძმასთან. ამრიგად, სასამართლომ სადავო ბინა მიიჩნია მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის საერთო ქონებად, ვინაიდან აღნიშნულ ქონებაზე, როგორც ქორწინების განმავლობაში შეძენილ უძრავ ნივთზე, მეუღლეთა თანასაკუთრების სამართლებრივი რეჟიმისაგან განსხვავებული საკუთრების უფლების წარმოშობა, მოპასუხე მხარემ ვერ დაადასტურა სათანადო მტკიცებულებების სასამართლოში წარდგენით.

5.34. დადგენილია, რომ პირველმა მოპასუხემ სადავო ბინა 21.04.2017 წელს უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცა მეორე მოპასუხეს და ეს უკანასკნელი საჯარო რეესტრში აღირიცხა სადავო ბინის მესაკუთრედ. მოსარჩელე მოითხოვს მოპასუხეებს შორის გაფორმებული ზემოაღნიშნული უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას 2/3 ნაწილში იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ გარიგება დადებულია მოჩვენებით, იმ განზრახვის გარეშე რომ მას რაიმე იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. სასამართლომ მიუთითა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხეებს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ნამდვილობის შემოწმებისას განხილული უნდა ყოფილიყო მიმართული იყო თუ არა იგი იმ სამართლებრივი შედეგებისაკენ, რაც ჩუქების ხელშეკრულების მიზანს წარმოადგენს. სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 524-ე, 525-ე მუხლებით, 1160-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 185-ე, 115-ე, 56-ე მუხლებით და განმარტა, რომ იმისათვის, რომ სადავო გარიგება მიჩნეულ იქნეს მოჩვენებით გარიგებად, აუცილებელია ისეთი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა, რომლებიც მიუთითებენ ნების გამოვლენის ნაკლზე, ფიქტიური გარიგების შესახებ „ურთიერთშეთანხმებაზე“, საერთო მიზანზე, რაც არ შეესაბამება მათ მიერ გარეგანი ნების გამოვლენას. მითითებული გარემოებების დადასტურება ეკისრება პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბათილობას. მოსარჩელეს ევალება სადავო გარიგებათა მონაწილე პირების არაკეთილსინდისიერებაზე მითითება და ამის მტკიცება, თუმცა იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს ან სხვა ოჯახის წევრებს (განსახილველ შემთხვევაში კი, ძმებს შორის), ივარაუდება, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებებისა და ასევე მათი ოჯახის წევრის მიერ ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდების თაობაზე. აღნიშნული მსჯელობის ანალიზი ცხადყოფს, რომ დასაჩუქრებულისათვის, მეორე მოპასუხისათვის ცნობილი იყო ის გარემოება, რომ სადავო ბინა შეძენილია მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის ქორწინების განმავლობაში, ერთ ოჯახად ცხოვრების პერიოდში. შესაბამისად, უძრავ ნივთზე ვრცელდება მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი. ჩუქების ხელშეკრულების უსასყიდლო ხასიათიდან გამომდინარე და მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების უფლების გათვალისწინებით, ქონების ნაწილზე მეუღლის უფლება უპირატესია ჩუქების ხელშეკრულებით წარმოშობილ საკუთრების უფლებაზე. მოსარჩელეს უკვე მოპოვებული ჰქონდა საკუთრების უფლების მოთხოვნის უფლება სადავო ბინის ნახევარზე მეუღლეთა ერთად ცხოვრების განმავლობაში ერთობლივად ქონების შეძენით, რომელიც ჩუქების საფუძველზე არამართლზომიერად გადაეცა მეორე მოპასუხეს.

5.35. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ მეორე მოპასუხე ფაქტობრივად არ ცხოვრობს სადავო ბინაში. სს „ყ.თ–ის“ მიერ გაცემული ცნობით, სადავო ბინაში ბუნებრივი აირის მოხმარება აქტიურად აღარ ხდება 2017 წლის აპრილის თვის შემდეგ. იმავე გარემოებას ადასტურებს სს „თ–ის“ მიერ გაცემული ბრუნვის ისტორია. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი სსიპ თბილისის სოციალური სამსახურის დიდუბე-ჩუღურეთის სოციალური მომსახურების სერვისცენტრის მიერ 31.07.2017 წლის დასკვნის მიხედვით, სოციალური მუშაკი არასრულწლოვნებთან ურთიერთობის წესის განსაზღვრის თაობაზე დავის გადაწყვეტის ფარგლებში პირველ მოპასუხეს ესტუმრა და მისი საცხოვრებელი გარემო შეამოწმა სადავო ბინაში. საქმეზე დაკითხულ არცერთ მოწმეს არ დაუდასტურებია ის სადავო გარემოება, რომ ამ ეტაპზე ბინაში ცხოვრობს, ფლობს ან თავისი შეხედულებით განკარგავს ბინის ამჟამინდელი მესაკუთრე - მეორე მოპასუხე. მ.ჭ–ძის ჩვენების მიხედვით, მეორე მოპასუხე ძირითადად ცხოვრობს დედასთან ერთად სხვა საცხოვრებელ მისამართზე. აღნიშნული გარემოებები ამყარებს იმ დასაბუთებულ ვარაუდს, რომ სადავო ჩუქების გარიგებას რეალური იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია, შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეებს შორის სადავო ბინაზე დადებული ჩუქების ხელშეკრულება წარმოადგენს მოჩვენებით გარიგებას და არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

5.36. სადავო ქონებას წარმოადგენს პირველი და მეორე ავტომანქანებიც. პირველი მოპასუხის განმარტებით, თავის დისგან, მ.ჭ–ძისაგან 19.08.2013 წელს ჩარიცხული 4500 აშშ დოლარით შეიძინა პირველი ავტომანქანა და იგი მისი ინდივიდუალური საკუთრებაა. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული თანხა პირველ მოპასუხეს გადმოერიცხა არა საჩუქრის სახით, არამედ მ.ჭ–ძის მიერ ქ. ბათუმში შეძენილ ბინასთან დაკავშირებით ხარჯების დაფარვის მიზნით (საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრიდან ამონაწერის მიხედვით, უძრავი ქონება, მდებარე: ბათუმი, ...... ქუჩა №36-38, ფართი (მშენებარე) ......, ბინა №47, 54.80 კვ.მ, ს/კ: ........, 10.01.2014 წლის მდგომარეობით საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია მ.ჭ–ძის სახელზე). მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე მხარემ ვერ შეძლო იმ გარემოების დამტკიცება, რომ აღნიშნული სატრანსპორტო საშუალება წარმოადგენს მის ინდივიდუალურ საკუთრებას. სათანადო მტკიცებულებით ვერ დადასტურდა, რომ მან მოსარჩელესთან ქორწინების პერიოდში დისგან საჩუქრად მიღებული თანხით შეიძინა სატრანსპორტო საშუალება. თავად მ.ჭ–ძე მიუთითებს, რომ თანხა, რომელსაც იგი აგზავნიდა საზღვარგარეთიდან, განკუთვნილი იყო პირველი მოპასუხისა და მისი ოჯახის საერთო მიზნებისთვის. ამასთან, საყურადღებოა ისიც, რომ პირველი ავტომანქანა შეძენილი და რეგისტრირებულია 16.09.2013 წელს, მოსარჩელის მიერ სს ბანკი „რ–ადან“ სესხის (5700 ლარის ოდენობით) აღების დღეს. ურთიერთსაწინააღმდეგო პოზიციების შეჯერების შედეგად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ავტომანქანა შეძენილია მეუღლეთა ქორწინების პერიოდში ერთობლივი საოჯახო მეურნეობის გაძღოლის პირობებში და წარმოადგენს მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის საკუთრებას. რაც შეეხება მეორე ავტომანქანას, მისი შეძენის თარიღიც ემთხვევა მეუღლეთა ქორწინების პერიოდს. დადგენილია, რომ პირველმა მოპასუხემ მოსარჩელის საბანკო ანგარიშზე 25.05.2015 წელს - 3300 აშშ დოლარი, ხოლო 10.06.2015 წელს 1000 აშშ დოლარი შეიტანა. პირადი ანგარიშიდან მოსარჩელის მიერ თანხის გატანის თარიღად ფიქსირდება 25.12.2015 წელი. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული თანხები შეტანილი იქნა მის ანგარიშზე საგადასახადო ვალდებულების შესრულების თავიდან აცილების მიზნით. მითითებული თანხა 4268 აშშ დოლარი მოსარჩელემ პირველი მოპასუხის თანხლებით გაიტანა ბანკი „რ–ას“ ფილიალიდან 25.12.2015 წელს იმ მიზნით, რომ პირველ მოპასუხეს გადაეხადა 24.12.2015წ. აშშ-ში აუქციონზე შეძენილი მეორე ავტომანქანის საფასური. აღნიშნულის დასტურად მხარე წარმოადგენს აუქციონზე გაყიდვის დამადასტურებელ მტკიცებულებას, ხოლო პირველ მოპასუხეს საწინააღმდეგო მტკიცებულება არ აქვს წარმოდგენილი. შესაბამისად, ნათელია, რომ მეორე ავტომანქანა შეძენილია პირველი მოპასუხისა და მოსარჩელის ოჯახური თანაცხოვრების პერიოდში, ქორწინების განმავლობაში ერთობლივი ძალითა და სახსრებით.

5.37. მოსარჩელე პირველი მოპასუხისაგან ითხოვს მეორე ავტომანქანის გასხვისების გამო 5000 აშშ დოლარის ოდენობით წილის კომპენსაციას. სადავოა, მეორე ავტომანქანის გასხვისების დროს ნივთის ღირებულება. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით ირკვევა, რომ პირველმა მოპასუხემ 18.03.2017 წელს ავტომობილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მეორე ავტომანქანა გაასხვისა შ.ხ–ზე 5000 აშშ დოლარად. მოსარჩელის განმარტებით, მეორე ავტომანქანა გასხვისდა მეუღლეთა შორის ოჯახური თანაცხოვრების შეწყვეტის შემდეგ, მისგან მალულად. საქმეზე წარმოდგენილი რეგისტრაციის მოწმობის მიხედვით, მეორე ავტომანქანა შ.ხ–ის სახელზე დარეგისტრირდა 11.05.2017 წელს. ამდენად, საქმის მასალებით ერთმნიშვნელოვნად არ დასტურდება კონკრეტულად როდის გასხვისდა ქონება, თუმცა მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს იმ გარემოებას, რომ მყიდველზე, შ.ხ–ზე მანქანა დარეგისტრირდა 11.05.2017 წელს, მხარეთა შორის ქორწინების ფაქტობრივად შეწყვეტის შემდეგ და, ასევე, იმასაც, რომ მოსარჩელეს ამ ქონების გასხვისების შედეგად რაიმე სახის სარგებელი არ მიუღია. საწინააღმდეგო გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება წარმოდგენილი არ არის. სათანადო მტკიცებულების არარსებობის გამო, სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება აღნიშნული ავტომანქანის არარეალური საბაზრო ღირებულებით გასხვისების თაობაზე. საქმეში წარმოდგენილი შპს „ა. და შ.ს–ის“ მიერ მომზადებული დასკვნით, მეორე ავტომანქანა 22.11.2017წ. შეფასდა 5200 აშშ დოლარად. მოსარჩელის მოსაზრებით, მეორე ავტომანქანის ღირებულება შეადგენდა 10000 აშშ დოლარს. ავტომანქანის ღირებულების შესახებ სადავო გარემოების დასადგენად სასამართლომ სათანადო მტკიცებულებად არ მიიჩნია ავტომანქანის გაყიდვების ინტერნეტ ვებგვერდიდან მოძიებული ინფორმაცია იმის თაობაზე, თუ რა ფასად იყო შეთავაზება გაკეთებული და, ასევე, ინფორმაცია თუ რას შეადგენდა საშუალოდ იმავე მახასიათებლების მქონე ავტომანქანების საბაზრო ღირებულება. აღნიშნული მტკიცებულებანი არ არის კონკრეტული და არ მოიცავს მეორე ავტომანქანასთან მიმართებით საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებებს. ცალსახად დგინდება, რომ მეუღლეთა ქორწინების პერიოდში შეძენილი სატრანსპორტო საშუალება გასხვისდა და ერთ-ერთმა მეუღლემ, მოსარჩელემ ამ გასხვისების შედეგად სარგებელი ვერ მიიღო. მოწინააღმდეგე მხარემ ვერ შეძლო იმ გარემოების დადასტურება, რომ სადავო ქონების გასხვისებით მიღებული თანხა მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს, მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ სადავოა გასხვისების დროც. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს შესაძლოა პრეტენზია ჰქონდეს დასკვნაში მანქანის საბაზრო ღირებულებად მითითებული თანხიდან - 5200 აშშ დოლარიდან შესაბამის წილზე.

5.38. რაც შეეხება მიწის ნაკვეთს, 21.10.2014 წელს შეძენილი (ხელშეკრულებით ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 1600 ლარით) მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს ქორწინების განმავლობაში შეძენილ, მეუღლეების საერთო ქონებას, რის გამოც მოსარჩელეს გააჩნია უფლება ქონების წილზე. პირველმა მოპასუხემ 21.04.2017 წლის ჩუქების ხელშეკრულებით მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადასცა მეორე მოპასუხეს. 07.06.2017 წლის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მეორე მოპასუხემ მიწის ნაკვეთი 1600 ლარად გაასხვისა ვ.ც–ძეზე და ეს უკანასკნელი 13.06.2017 წელს საჯარო რეესტრში აღირიცხა ქონების მესაკუთრედ. შესაბამისად, დგინდება, რომ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება გასხვისდა ორჯერ. მოსარჩელე არ მოითხოვს ზემოთ მითითებულ გარიგებათა ბათილობას, მისი ინტერესია ქონების გასხვისების შედეგად იმ წილის მიღება, რაც მას მეუღლეთა საერთო ქონების განკარგვის შედეგად არ მიუღია. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება მიწის ნაკვეთის გასხვისების გამო მოპასუხეების სოლიდარული ვალდებულების წარმოშობის შესახებ (სსკ-ის 463-ე მუხლი). მხოლოდ ის გარემოება, რომ მოსარჩელის მტკიცებით, მეორე მოპასუხისათვის ცნობილი იყო მეუღლეების კონფლიქტის არსებობისა და ამ დაძაბული ურთიერთობის გამო საერთო ქონების განკარგვის შესახებ, მეორე მოპასუხისათვის, როგორც საოჯახო სამართლებრივი ურთიერთობებისაგან დამოუკიდებელი მესამე პირისათვის, მოსარჩელის წინაშე სოლიდარული ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი ვერ გახდება. მოსარჩელეს საოჯახო-სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე უფლება აქვს პირველ მოპასუხეს მოსთხოვოს ქორწინების განმავლობაში შეძენილი საერთო ქონების გასხვისების გამო ფულადი სახის კომპენსაცია თავისი წილის პროპორციულად.

5.39. მხარეთა შორის სადავოა მისაკუთვნებელი წილის ოდენობაც. სასამართლომ განმარტა, რომ მეუღლეთა შორის ქონების გაყოფისას კანონით დადგენილი და განმტკიცებულია თანაბრობის პრინციპი, თუმცა, პატივსადები გარემოებისას, სსკ-ის 1168-ე მუხლი ითვალისწინებს ერთ-ერთი მეუღლის სასარგებლოდ წილთა თანაბრობის პრინციპის დარღვევასაც. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ პირველ მოპასუხეს არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ დადგენილი აქვს საალიმენტო ვალდებულება, ამასთან, იგი, როგორც მშობელი არ გაურბის შვილებზე ზრუნვის მოვალეობას. სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილია ასევე მამის შვილებთან ურთიერთობის წესი, შესაბამისად, გარკვეულ დროს არასრულწლოვნები მამასთან გაატარებენ. მოსარჩელე შრომისუნარიანია და ასევე, არ გამოიკვეთა სხვა რაიმე პატივსადები მიზეზი იმისა, რომ მეუღლეთა წილის თანაბრობის პრინციპი დაირღვეს. ორივე მხარის ოჯახური, ჯანმრთელობის მდგომარეობისა თუ ბავშვების აღზრდაში მონაწილეობის მიღების თვალსაზრისით, სასამართლომ, მოცემულ შემთხვევაში, მიზანშეწონილად არ მიიჩნია მოსარჩელისათვის გაზრდილი წილის მიკუთვნება და დაადგინა, რომ მხარეთა თანასაკუთრების თანაბრად გაყოფა გავლენას არ მოახდენს არასრულწლოვნების ინტერესებსა და მათ ნორმალურ პირობებში აღზრდაზე. შესაბამისად, მოსარჩელის სარჩელი როგორც ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, ასევე ქონების თანამესაკუთრედ ცნობისა და თანხის პირველი მოპასუხისათვის დაკისრების ნაწილში უნდა დაკმაყოფილდეს ½ ნაწილში.

5.40. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის პირველ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს შეგებებული სარჩელით მოპასუხისათვის ქორწინების განმავლობაში აღებული სესხის - 20 000 აშშ დოლარის ნახევრის - 10 000 აშშ დოლარის დაკისრება. საქმის მასალებით დგინდება, რომ 20.10.2010 წელს სს „პ.ბ–სა“ და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო ბინათმენაშენეთა ამხანაგობაში წილი მიწის ნაკვეთის იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, მსესხებელსა და ბანკს შორის გენერალური საკრედიტო ხელშეკრულებით და მის საფუძველზე მოქმედი საკრედიტო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული მსესხებლის ვალდებულებების შესრულების უზრუნველსაყოფად მესაკუთრე პირველი მოპასუხე ბანკის სასარგებლოდ იპოთეკით ტვირთავს მის საკუთრებაში არსებულ ქონებას - ამხანაგობაში არსებულ თავის კუთვნილ წილ მიწის ნაკვეთს. კრედიტის ძირითადი თანხის ოდენობა განსაზღვრულია 15000 აშშ დოლარით. 25.10.2010 წელს სს „პ.ბ–თან“ მოსარჩელემ გააფორმა ხელშეკრულება სოლიდარული ვალდებულების შესახებ. პირველი მოპასუხის განმარტებით, მის სახელზე სს „პ.ბ–ისგან“ გაცემული იყო 15000 აშშ დოლარიანი სესხი „საკრედიტო ხაზის“ ფარგლებში, რაც არ ნიშნავს, რომ მან სრულად მიიღო 15000 აშშ დოლარი, არამედ ადასტურებს, რომ საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნებოდა სრული თანხის ათვისება. თავად მხარე ადასტურებს, რომ მას ბანკისგან არათუ 20000 აშშ დოლარი, არამედ 15000 აშშ დოლარიც არ მიუღია სრულად სესხის სახით, ხოლო თავდაპირველი სარჩელით მოსარჩელემ 20000 აშშ დოლარის სესხის ოდენობა დააზუსტა და მიუთითა, რომ ქორწინების პერიოდში სს „პ.ბ–ისგან“ მიღებულია 15000 აშშ დოლარიანი სესხი. აღნიშნული სესხი მიღებული, გახარჯული და დაფარულია მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის მიერ ოჯახის საერთო ინტერესების შესაბამისად, ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს ამ ნაწილში შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობა.

5.41. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე ითხოვს შეგებებული სარჩელით მოპასუხისათვის მიბარებული თანხების 3300 აშშ დოლარის (25.05.2015 წელი) და 2000 ლარის (30.09.2016 წელი) ნახევრის დაკისრებას. მხარეები განსხვავებულ პოზიციას აფიქსირებენ აღნიშნული თანხების შეგებებული სარჩელით მოპასუხის საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხვასა და გახარჯვასთან დაკავშირებით. საქმეში წარმოდგენილი მასალების თანახმად, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ შეგებებული სარჩელით მოპასუხის საბანკო ანგარიშზე 25.05.2015 წელს - 3300 აშშ დოლარი, ხოლო 10.06.2015 წელს 1000 აშშ დოლარი შეიტანა. პირადი ანგარიშიდან შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ თანხის გატანის თარიღად ფიქსირდება 25.12.2015 წელი. მისი განმარტებით, აღნიშნული თანხები შეტანილი იქნა მის ანგარიშზე საგადასახადო ვალდებულების შესრულების თავიდან აცილების მიზნით. მითითებული თანხა 4268 აშშ დოლარი შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის თანხლებით გაიტანა ბანკი „რ–ას“ ფილიალიდან 25.12.2015 წელს, იმ მიზნით, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელეს გადაეხადა 24.12.2015წ. აშშ-ში აუქციონზე შეძენილი მეორე ავტომანქანის საფასური. აღნიშნულის დასტურად მხარემ წარმოადგინა აუქციონზე გაყიდვის დამადასტურებელი მტკიცებულება, ხოლო პირველ მოპასუხეს საწინააღმდეგო სახის მტკიცებულება არ აქვს წარმოდგენილი. აღნიშნულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული თანხები, მართალია, შეტანილია შეგებებული სარჩელით მოპასუხის საბანკო ანგარიშზე, თუმცა ამ უკანასკნელის მხრიდან არამიზნობრივი ხარჯვა არ დასტურდება. ოჯახური თანაცხოვრების პერიოდში თანხები გაიხარჯა ერთობლივი მეურნეობის გაძღოლის პირობებში, შესაბამისად, არ არსებობს ამ ნაწილში შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

5.42. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე ითხოვს მასსა და სს „თ.ბ–ს“ შორის 30.09.2016 წელს დადებული საბანკო კრედიტის ხელშეკრულების საფუძველზე მიღებული კრედიტის 6800 ლარის ნახევრის შეგებებული სარჩელით მოპასუხისათვის დაკისრებას. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის განმარტებით, მისთვის ცნობილი არ იყო შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მიერ 30.09.2016 წელს 6800 ლარის ოდენობით ბანკიდან კრედიტის მიღების თაობაზე. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ 2000 ლარი გადარიცხა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სს ბანკი „რ–ას“ ანგარიშზე, სადაც 30.09.2016 წელს წინსწრებით დაიფარა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის №000629190 სესხის დავალიანება. შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის სახელზე 30.09.2016 წელს გაცემული სესხი წარმოადგენს მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში აღებულ ვალს, რაც მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს, თუმცა მის სრულად დაფარვამდე მხარეთა შორის ოჯახური თანაცხოვრება შეწყდა, კერძოდ, მეუღლეები 2017 წლის აპრილიდან ცალ-ცალკე ცხოვრობენ, ხოლო მითითებული ვალის საბოლოოდ დაფარვის ვადად განსაზღვრულია 07.10.2020 წელი. სსკ-ის 1169-ე მუხლი ადგენს მეუღლეთა საერთო ვალების გაყოფის წესს: მეუღლეთა საერთო ვალები მათ შორის იყოფა საერთო ქონებაში კუთვნილი წილის თანაზომიერად. შეგებებული სარჩელით მოპასუხე არ უარყოფს მითითებული სესხის ოჯახის საერთო ინტერესებისათვის გამოყენებას. საერთო ვალების გაყოფის ვალდებულებისაგან შეგებებული სარჩელით მოპასუხე ვერ გათავისუფლდება მხოლოდ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მან არ იცოდა აღნიშნული სესხის ოდენობა. შესაბამისად, შეგებებული სარჩელით მოპასუხე ვალდებულია მონაწილეობა მიიღოს საერთო ვალების გადახდაში. მეუღლეთა წილი საერთო ქონებაში კი თავდაპირველი სარჩელის მოთხოვნებთან დაკავშირებით სასამართლომ განსაზღვრა ½-ით. გამომდინარე აღნიშნულიდან, შეგებებული სარჩელით მოპასუხეს შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სესხის სახით მიღებული თანხის 6800 ლარისა და მასზე დარიცხული სარგებლის ნახევრის - 4038.5 ლარის გადახდა.

5.43. შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა ასევე შეეხება შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ 17.06.2016 წელს მიღებული სესხის - 2443 ლარის, ასევე, 11.07.2016 წლის სესხის - 2296 ლარის, 16.09.2013 წელს მიღებული სესხის 5700 ლარისა და 19.12.2013 წლის სესხის - 7070 ლარის ნახევრის შეგებებული სარჩელით მოპასუხისათვის დაკისრებას. საქმეში წარმოდგენილი მასალების თანახმად, 17.06.2016 წელს შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ სს ბანკი „რ–ასგან“ მიიღო სესხი 2500 ლარი. 11.07.2016 წელს №000629190 სესხის ნაშთად მიეთითა 2296 ლარი. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ 11.07.2016 წელს ახალი სესხის ხელშეკრულების გაფორმება და სესხის სახით ბანკისგან 2296 ლარის მიღება; №000629190 სესხი დაიფარა შემდეგნაირად: 08.07.2016 წელს 230 ლარი შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მიერ შეგებებული სარჩელით მოპასუხის საბანკო ანგარიშზე თანხის შეტანით, 11.07.2016წ., 10.08.2016წ. და 10.09.2016წ. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სახელფასო ანგარიშიდან თანხების ჩამოჭრით. საბოლოოდ, სესხის თანხა წინსწრებით დაიფარა შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მიერ 30.09.2016წ. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სასესხო ანგარიშზე 2000 ლარის შეტანის გზით. ასევე, საქმეში წარმოდგენილი მასალებით, 16.09.2013 წელს შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ სს ბანკი „რ–ასგან“ აიღო სესხი - 5700 ლარი. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მითითებით, სწორედ სესხის აღებისა და თანხის გამოტანის დღეს 16.09.2013 წელს არის შეძენილი და რეგისტრირებული პირველი ავტომანქანა. 19.12.2013 წელს შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ სს ბ. „რ–ასგან“ სესხის სახით მიიღო 7070 ლარი. სესხის თანხა იჭრებოდა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სახელფასო ანგარიშიდან, ხოლო საბოლოოდ თანხა წინსწრებით დაიფარა შეგებებული სარჩელით მოპასუხისთვის დეკრეტული შვებულების გამო ჩარიცხული თანხით. სს „თ.ბ–ის“ მიერ 28.09.2017 წელს გაცემული ცნობით ბანკი ადასტურებს, რომ შეგებებული სარჩელით მოპასუხე იყო სს ბ. „რ–ას“ კლიენტი და ჰქონდა სესხი (№000282343). 27.04.2015 წელს საბანკო ანგარიშზე შეტანილია 240 ლარი და ანგარიშზე არსებულ ნაშთთან ერთად სესხი სრულად წინსწრებით დაიფარა. შეგებებული სარჩელით მოპასუხის განმარტებით, 19.12.2013 წელს მიღებული სესხის თანხით 7070 ლარით დაიფარა თავდაპირველი 16.09.2013 წელს მიღებული სესხი - 5700 ლარი. აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებათა სამართლებრივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ მითითებული სასესხო ვალდებულებები შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ აიღო შეგებებული სარჩელით მოსარჩელესთან ქორწინების პერიოდში ოჯახის საერთო ინტერესების შესაბამისად და აღნიშნული ცნობილი იყო შეგებებული სარჩელით მოსარჩელისთვისაც. საწინააღმდეგო სახის მტკიცებულებაზე ამ უკანასკნელს არ მიუთითებია და არც წარმოუდგენია. შესაბამისად, მითითებულ ნაწილში, შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

5.44. რაც შეეხება შეგებებული სარჩელის მოთხოვნას შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ თავისი დისთვის 09.03.2017 წელს გადარიცხული თანხის - 3500 ლარის ნახევრის - 1750 ლარისა და 30.06.2017 წელს სს „თ.ბ–ისგან“ მიღებულ სესხზე - 68 000 ლარზე შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სახელით განხორციელებული შენატანის - 7000 ლარის ნახევრის შეგებებული სარჩელით მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ, სასამართლომ მიუთითა: საქმეში წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, 30.06.2017 წელს სს „თ.ბ–ს“, შეგებებული სარჩელით მოპასუხეს, თ.გ–ს შორის დაიდო საბანკო კრედიტის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, მსესხებლებმა ბანკისგან მიიღეს თანხა 68000 ლარი. კრედიტის მიზნობრიობას წარმოადგენდა საცხოვრებელი ბინის შეძენა. 30.06.2017 წელს სს „თ.ბ–ის“ მიერ გაცემული ამონაწერის მიხედვით, შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ საბანკო ანგარიშზე შეიტანა 7000 ლარი. 29.06.2017 წელს სს „თ.ბ–თან“ გაფორმდა იპოთეკის ხელშეკრულება №1231231645614, რომლის მიხედვით, იპოთეკის საგანს წარმოადგენს უძრავი ნივთი, მდებარე: ქ. თბილისი, ........, სადარბაზო 3, სართული 6, ბინა №65 (ს/კ: .......). საბოლოოდ, აღნიშნული უძრავი ნივთი საკუთრების უფლებით აღირიცხა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მამის, ო.გ–ის სახელზე. სწორედ ეს უკანასკნელი ფიქსირდება სადავო ქონების შესაძენად მიღებული კრედიტის დაფარვის მიზნით ყოველთვიურად თანხის შემომტან პირად. შეგებებული სარჩელის ავტორს არ წარმოუდგენია მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ ბანკში გადარიცხული თანხების მესაკუთრედ შეგებებული სარჩელით მოპასუხის ყოფნის ფაქტს, ასევე, საგულისხმოა ისიც, რომ 2017 წლის ივნისის თვეში, მეუღლეთა შორის ოჯახური თანაცხოვრება შეწყვეტილი იყო, ხოლო წარმოდგენილი მტკიცებულებით ვერ დასტურდება, რომ მითითებული თანხები წარმოადგენდა ოჯახის მეურნეობის გაძღოლის შედეგად მიღებულ ფინანსურ სახსრებს, მით უფრო იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელეს, წარმოდგენილი მასალებით, 2017 წლისათვის მიღებული დასაბეგრი შემოსავლები არ უფიქსირდება. ამდენად, სათანადო მტკიცებულებათა არარსებობის გამო, სასამართლომ არ გაიზიარა შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის პოზიცია ზემოაღნიშნული თანხების შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ მითვისებასა და ოჯახის ინტერესების საწინააღმდეგოდ გახარჯვის ფაქტთან დაკავშირებით, რის გამოც, შეგებებული სარჩელი მითითებულ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

6. გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს პირველმა მოპასუხემ და მოსარჩელემ. პირველმა მოპასუხემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. მოსარჩელემ კი მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. მეორე მოპასუხემ სასამართლოში წარადგინა შეგებებული სააპელაციო საჩივარი, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმების მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.10.2019 წლის საოქმო განჩინებით პირველი ავტომანქანის ნაწილში საქმის წარმოება შეწყდა დავის საგნის არარსებობის გამო. მითითებულ ნაწილში გაუქმდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 07.07.2020 წლის განჩინებით მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; არ დაკმაყოფილდა არც მეორე მოპასუხის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი; უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მათ სამართლებრივ შეფასებებს.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 07.07.2020 წლის დამატებითი განჩინებით მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 910 ლარის გადახდა, სააპელაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში; პირველ მოპასუხეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 5000 ლარის გადახდა, სააპელაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში; მეორე მოპასუხეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 1100 ლარის გადახდა, შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის ანგარიშში; მოსარჩელის შუამდგომლობა საადვოკატო მომსახურებისთვის გაწეული ხარჯის მოწინააღმდეგე მხარეებზე დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. რაც შეეხება მოსარჩელის შუამდგომლობას მხარეთათვის ერთმანეთის სასარგებლოდ დაკისრებული თანხების ურთიერთგაქვითვის თაობაზე, სააპელაციო პალატამ დამატებითი განჩინებით განმარტა, რომ მოთხოვნა, რომელიც სააპელაციო საჩივარში დაყენებული არ ყოფილა და ახსნა-განმარტება, პოზიცია მხარეებს მასზე არ დაუფიქსირებიათ, ვერ იქნება განხილული და დაკმაყოფილებული დამატებითი განჩინების გამოტანის ფარგლებში.

I საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

10. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოპასუხეებმა წარადგინეს საკასაციო საჩივარი, რომლითც მოთხოვნილია გასაჩივრებული განჩინებისა და დამატებითი განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება, საბოლოო განჩინების წინმსწრები განჩინებების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

II საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

11. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - მიწის ნაკვეთის გასხვისების სარგებლის პირველ მოპასუხესთან ერთად სოლიდარულად მეორე მოპასუხისათვის დაკისრება, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, დამატებითი განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და მისი შუამდგომლობის დაკმაყოფილება.

12. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020 წლის განჩინებით კერძო საჩივარი საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.10.2019 წლის საოქმო განჩინებაზე (რომლითაც შეწყდა პირველი ავტომანქანის ნაწილში წარმოება დავის საგნის არარსებობის გამო) დარჩა განუხილველად.

13. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ისინი დაუშვებელია:

14. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

15. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

16. არ არსებობს საქმის ზეპირი განხილვის თაობაზე პირველი მოპასუხის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი. პალატას მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობა უნდა შემოწმდეს ზეპირი მოსმენის გარეშე, ვინაიდან საქმის მხარეთა დასწრებით განხილვის წინაპირობები არ არსებობს. სსსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შეუძლია გადაწყვეტილება გამოიტანოს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე. სასამართლომ საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ წინასწარ უნდა აცნობოს მხარეებს. საქმის განხილვის ფორმის განსაზღვრა სასამართლოს პრეროგატივაა. აღნიშნული ემყარება საკასაციო სამართალწარმოების ბუნებას, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს, არამედ მისი მსჯელობის საგანი საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების სწორი სამართლებრივი შეფასებაა. ამასთან, სსსკ-ის 407-ე მუხლით განსაზღვრულია შემოწმების ფაქტობრივი საფუძველი. საკასაციო პალატა აქვე მიუთითებს, რომ სსსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის კონსტიტუციასთან შესაბამისობის საკითხზე იმსჯელა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ და მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა არ ზღუდავს ადამიანის სასამართლოში მიმართვის კონსტიტუციურ უფლებას (№2/6/205,232, 03.07.2003წ. გადაწყვეტილება) (სუსგ №ას-807-2020, 12.11.2020წ; სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.). ამდენად, საკასაციო პალატა არ ამოწმებს საქმის ფაქტობრივ მხარეს, გადაწყვეტილების ფაქტობრივ საფუძველს, რის გამოც მხარეთა მონაწილეობის გარეშე, უფლებამოსილია შეაფასოს და მიიღოს გადაწყვეტილება. ამ შემთხვევაში, არსებითია არ დაირღვეს პრინციპი, რომელსაც ემყარება სამოქალაქო საქმის წარმოება, კერძოდ კი, იგივე შეჯიბრებითობის პრინციპი. მით უფრო, რომ როცა მხარეები მიმართავენ საკასაციო ინსტანციის სასამართლოს, მათთვის წინასწარვეა ცნობილი, რომ საქმის განხილვა შეიძლება ზეპირი მოსმენის გარეშეც მოხდეს (სუსგ №ა-1915-ბ-8-2015 , 22.07.2015წ; სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.). საქმეში „ჰერმი იტალიის წინააღმდეგ“ (დიდი პალატის 18.10.2006 წლის გადაწყვეტილება) ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზეპირი მოსმენის აუცილებლობა დამოკიდებულია შესაბამისი სამართალწარმოების კონკრეტულ მახასიათებლებზე. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ, საფრანგეთის მართლმსაჯულების სისტემაში საკასაციო სასამართლოს განსაკუთრებული როლის გათვალისწინებით, რომელიც შემოიფარგლებოდა იმის შეფასებით, სწორად იქნა გამოყენებული კანონი თუ არა, დასაშვებად მიიჩნია საკასაციო სასამართლოებში დამკვიდრებული საჩივრის განხილვის ფორმალური პროცედურა (ECtHR, ლევაგესანგარიის მომსახურება საფრანგეთის წინააღმდეგ, №21920/93, 1996 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, პარ. 48) (სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.).

17. პირველი საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანია, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სადავო ბინის, მიწის ნაკვეთისა და მეორე ავტომანქანის მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევის მართლზომიერება, ასევე - შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის კანონიერება, ხოლო მეორე საკასაციო საჩივრის ობიექტია სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება პირველი მოპასუხის შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე, ასევე იმ ნაწილში, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა გასხვისებული მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ფასის ნახევრის პირველ მოპასუხესთან ერთად სოლიდარულად მეორე მოპასუხისათვის დაკისრებაზე.

18. პალატა განმარტავს, რომ საოჯახო კანონმდებლობით მეუღლეთა საკუთრება იყოფა ორ ნაწილად: ინდივიდუალურ (სსკ-ის 1161-ე-1162-ე მუხლები) და საერთო თანაზიარ საკუთრებად (სსკ-ის 1158-ე მუხლი). ინდივიდუალურია ისეთი ქონება, რომელიც ერთ-ერთ მეუღლეს ეკუთვნის და თვითონვე განკარგავს. თანაზიარ ქონებად (მეუღლეთა საერთო ქონებად) ჩაითვლება მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება, თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ასეთ ქონებაზე მეუღლეთა თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი. ქორწინების განმავლობაში მეუღლეთა შორის შეძენილ ქონებაზე თანასაკუთრების რეჟიმის დაწესებით, კანონმდებელი ხელმძღვანელობს იმ ვარაუდით, რომ, როგორც წესი, ასეთი ქონება იქმნება მეუღლეთა ერთობლივი სახსრებით, საოჯახო მეურნეობის ერთობლივი გაძღოლითა და ერთობლივი შრომით (შდრ. სუსგ №ას-7-7-2016, 16.03.2016წ; №ას-708-708-2018, 26.07.2019წ.).

19. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ის 1158-ე მუხლი ადგენს მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების მათ საერთო ქონებად, თანასაკუთრებად არსებობის პრეზუმფციას. ნორმა განსაზღვრავს მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმს, რომლითაც დადგენილია მათი უფლებები ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონების მიმართ და ემსახურება ოჯახის ინტერესების დაცვის მიზანს, კერძოდ, ივარაუდება, რომ ქორწინების პერიოდში შეძენილი ქონება შეძენილია ოჯახის გაძღოლის, საერთო მიზნების უზრუნველსაყოფად, ამდენად, დავის შემთხვევაში ქორწინების განმავლობაში ქონების შეძენის ფაქტი (კანონით დადგენილი გამონაკლისების გარდა) საკმარისი საფუძველია ქონების მეუღლეთა თანასაკუთრებად მიჩნევისათვის. სადავო ქონების თანასაკუთრებად პრეზუმირების ფარგლებში, საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი ეკისრება იმ მხარეს, რომელიც სადავოდ ხდის ამ გარემოებას (სუსგ №ას-1426-1346-2017, 02.03.2018წ.).

20. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოსარჩელე და პირველი მოპასუხე 15.11.2008 წლიდან იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში. 2017 წლის აპრილიდან მათ შორის ოჯახური თანაცხოვრება შეწყდა. 06.02.2014 წელს პირველი მოპასუხე დარეგისტრირდა სადავო ბინის, 27.10.2014 წელს - მიწის ნაკვეთის, ხოლო 18.05.2016 წელს - მეორე ავტომანქანის მესაკუთრედ. ამრიგად, ყველა ჩამოთვლილი ნივთი (სადავო ბინა, მიწის ნაკვეთი და მეორე ავტომანქანა) შეძენილია მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში. დადგენილია ისიც, რომ სადავო ქონების შეძენის დროისათვის, მხარეები ეწეოდნენ საერთო საოჯახო მეურნეობას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა სამართლებრივად სწორად შეაფასეს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და სადავო ქონება მართებულად მიიჩნიეს პირველი მოპასუხისა და მოსარჩელის თანასაკუთრებად.

21. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ თავიანთი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას, სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობით დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლივად, რომლის ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა (სუსგ №ას-584-543-2017, 06.06.2017წ; №ას-484-2019, 30.10.2020წ.).

22. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს პირველი მოპასუხის პრეტენზიას, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია სადავო ბინა მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის თანასაკუთრებად. პირველმა მოპასუხემ ვერ შეძლო იმ გარემოების სათანადო მტკიცებულებებით დადასტურება, რომ სადავო ბინა იმ ქონების (გლდანის ბინის) გასხვისებით მიღებული თანხით შეიძინა, რომელიც მას დაქორწინებამდე ეკუთვნოდა. რელევანტური მტკიცებულებების არარსებობის პირობებში, ობიექტურად შეუძლებელია იმ დასკვნის გამოტანა, რომ სადავო ბინა პირველი მოპასუხის ინდივიდუალური საკუთრებაა. რაც შეეხება პირველი მოპასუხის სახელზე თავის დისგან - მ.ჭ–ძისგან გადმორიცხულ თანხებს, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად არ მიიჩნიეს იგი მხოლოდ პირველი მოპასუხის საკუთრებად, რადგან თავად მ.ჭ–ძის ჩვენებითაც ირკვევა, რომ აღნიშნული თანხები განკუთვნილი იყო პირველი მოპასუხისა და მისი ოჯახის კეთილდღეობისთვის (ქორწინებაში მყოფი მეუღლის მიერ საჩუქრად მიღებული ნივთის საკუთრების ფორმის (ინდივიდუალური თუ საერთო) განსაზღვრასთან დაკავშირებით იხ: სუსგ №ას-963-2018, 25.04.2019წ., პუნ.22).

23. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას პირველ მოპასუხესა და მის ძმას - მეორე მოპასუხეს შორის 21.04.2017 წლის ჩუქების ხელშეკრულების, როგორც მოჩვენებითი გარიგების (სსკ-ის 56.1 მუხლი), ½ ნაწილში ბათილად ცნობისა და სადავო ბინის ½ ნაწილის მესაკუთრედ მოსარჩელის მიჩნევის თაობაზე. მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის მიხედვით, მოჩვენებითი გარიგების დადება უკავშირდება მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობას (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთ-ერთ მოტივს შეიძლება, წარმოადგენდეს მესამე პირის მოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება და ა.შ). ერთ-ერთ საქმეზე საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ ამ მხრივ მეტად დიდი მნიშვნელობა გააჩნია პრეზუმფციებისა და მტკიცების ტვირთის სწორად განსაზღვრას. მითითებული გარემოებების დადასტურება ეკისრება პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბათილობას, რადგან, თუნდაც მოსარჩელე უთითებდეს გარიგების ერთი მხარის არაკეთილსინდისიერებაზე, ივარაუდება, რომ გარიგების მეორე მხარე მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, რისი გაქარწყლებაც, ევალება მოსარჩელეს. მაგრამ იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგება იდება ნათესავებს (მაგალითად, მამა-შვილს) ან სხვა ოჯახის წევრებს შორის, უნდა ვივარაუდოთ, რომ ოჯახის წევრებისათვის ცნობილია არსებული ვალდებულებების თაობაზე (სუსგ №ას-1029-2019, 30.10.2019წ; №ას-1348-2019, 22.01.2020წ.). განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლომ მართებულად დაუშვა პრეზუმფცია, რომ ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას დასაჩუქრებულისთვის ცნობილი იყო სადავო ბინის ქორწინების განმავლობაში შეძენის შესახებ, რაც უძრავ ნივთზე მეუღლეთა თანასაკუთრების წარმოშობის საფუძველია. აღნიშნული კი გამორიცხავს ბინის ½ ნაწილზე დასაჩუქრებულის საკუთრების უფლების კანონიერებას.

24. რაც შეეხება მოსარჩელის, როგორც თანამესაკუთრის, სასარგებლოდ პირველი მოპასუხისათვის მეორე ავტომანქანისა და მიწის ნაკვეთის განკარგვით მიღებული სარგებლის წილის დაკისრებას, საკასაციო პალატა ვერც ამ ნაწილში გაიზიარებს პირველი საკასაციო საჩივრის პრეტენზიას. სსკ-ის 1160-ე მუხლის მე-3 ნაწილი მოსარჩელეს, როგორც დაზარალებულ მეუღლეს, აძლევს უფლებას, მოითხოვოს მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკარგვით მიღებული სარგებელი თავისი წილის პროპორციულად. გათვალისწინებით იმისა, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა დაადგინეს: მეორე ავტომანქანის მოსარჩელის თანხმობის გარეშე პირველი მოპასუხის მიერ გასხვისებით სარგებლის მიღება; ასევე, მიწის ნაკვეთის პირველი მოპასუხის მიერ მეორე მოპასუხეზე ჩუქების მოჩვენებითობა და ამ უკანასკნელის სახელით გასხვისებით სარგებლის პირველი მოპასუხის მიერ მიღება (გამდიდრების ფაქტი), სსკ-ის 1160-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა და 982-ე მუხლის პირველი ნაწილით პირველ მოპასუხეს მართებულად დაეკისრა მოსარჩელის სამართლებრივი სიკეთის მისი თანხმობის გარეშე გასხვისებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების (გამდიდრების გათანაბრების) ვალდებულება.

25. პირველი საკასაციო საჩივრით განჩინება სადავოდ არის გამხდარი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილშიც, თუმცა მხარეს დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია სასამართლოს მიერ დადგენილი იმ გარემოებების გასაქარწყლებლად, რომ პირველი მოპასუხისა და მოსარჩელის მიერ სხვადასხვა დროს აღებული სესხები და პირველი მოპასუხის მიერ მოსარჩელის საბანკო ანგარიშზე შეტანილი თანხები დაიხარჯა მოსარჩელისა და პირველი მოპასუხის მიერ, ოჯახის საერთო ინტერესების შესაბამისად (იხ. წინამდებარე განჩინების 5.40, 5.41, 5.43 პუნქტები). რაც შეეხება შეგებებული სარჩელით მოპასუხის მიერ 09.03.2017 წელსა და 30.06.2017 წელს გადარიცხულ თანხებს (იხ. წინამდებარე განჩინების 5.44 პუნქტი), შეგებებული სარჩელის ავტორმა ვერ დაადასტურა, რომ მითითებული თანხები ეკუთვნოდა შეგებებული სარჩელით მოპასუხეს და იყო ოჯახის მეურნეობის გაძღოლის შედეგად მიღებული ფინანსური სახსრები. შესაბამისად, მითითებულ ნაწილში შეგებებული სარჩელი მართებულად არ დაკმაყოფილდა.

26. მეორე საკასაციო საჩივრის ავტორი სადავოდ ხდის შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მიერ 30.09.2016 წელს აღებული საბანკო კრედიტისა და მასზე დარიცხული სარგებლის ნახევრის მისთვის დაკისრების მართლზომიერებას. სსკ-ის 1169-ე მუხლის თანახმად, მეუღლეთა საერთო ვალები მათ შორის იყოფა საერთო ქონებაში თითოეულის კუთვნილი წილის თანაზომიერად. საერთო ვალი ისეთი ვალია, რომელიც აღებულია ორივე მეუღლის მიერ ან თუნდაც ერთ-ერთის მიერ, მაგრამ ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე. თუ ვალი აღებულია ერთ-ერთი მეუღლის მიერ, მაგრამ ოჯახის საერთო ინტერესებიდან გამომდინარე, ივარაუდება, რომ ვალი საერთოა. იყო თუ არა ვალის აღება ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე, უნდა დაადგინოს სასამართლომ. სასამართლომ ყოველ შემთხვევაში უნდა გაარკვიოს ვალის აღების მიზანი და მისი გამოყენების შედეგები (შდრ. რ. შენგელია, ე. შენგელია, საოჯახო სამართალი, თბილისი, 2015, 131; სუსგ №ას-1451-2019, 12.02.2021წ.). მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ 30.09.2016 წელს შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის სახელზე გაცემული სესხი წარმოადგენს მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში აღებულ ვალს, რაც მოხმარდა ოჯახის საერთო ინტერესებს. დადგენილია, რომ შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ 2000 ლარი გადარიცხა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის სს ბ. „რ–ას“ ანგარიშზე, რითაც 30.09.2016 წელს წინსწრებით დაიფარა შეგებებული სარჩელით მოპასუხის №000629190 სესხის დავალიანება, რასაც შეგებებული სარჩელით მოპასუხეც ადასტურებს (იხ. შესაგებელი ტ.2, ს.ფ.211). საკასაციო პალატა იზიარებს საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას, რომ საერთო ვალის გაყოფის ვალდებულებისაგან შეგებებული სარჩელით მოპასუხე ვერ გათავისუფლდება მხოლოდ იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მან არ იცოდა აღნიშნული სესხის ოდენობა. ასევე, დაუსაბუთებელია მეორე საკასაციო საჩივრის ავტორის პრეტენზია თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 07.07.2020 წლის დამატებით განჩინებაზე.

27. სსსკ-ის 404-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შეიძლება იყოს აგრეთვე სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას, იმისგან დამოუკიდებლად, დასაშვებია თუ არა მათ მიმართ კერძო საჩივრის შეტანა. პირველი საკასაციო საჩივრით ასევე გასაჩივრებულია თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის საბოლოო განჩინების წინმსწრები განჩინებები, კერძოდ: 15.10.2019წ. საოქმო განჩინებები სასამართლო შემადგენლობის აცილების თაობაზე შუამდგომლობების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; 15.10.2019წ. საოქმო განჩინება სასამართლო სხდომის დახურვის თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; 15.10.2019წ. საოქმო განჩინება მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ, მართალია, მხარე სადავოდ ხდის ზემოაღნიშნულ საოქმო განჩინებებს, თუმცა მათი გაუქმების თაობაზე სათანადოდ დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენია. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული საოქმო განჩინებების გაუქმების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული რაიმე საფუძველი არ არსებობს. რაც შეეხება პირველ საკასაციო საჩივარში მითითებულ, მტკიცებულებების გამოთხოვისა და მტკიცებულებების საქმისათვის დართვის შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 19.11.2019 წლის სხდომაზე მოპასუხე მხარის მიერ დაყენებულ შუამდგომლობებს (იხ. პირველი საკასაციო საჩივარი, ტ.6, ს.ფ. 438-439; იხ. 19.11.2019 წლის სხდომის ოქმი, ტ.6, ს.ფ. 180-215), ვინაიდან მხარეს ისინი დაყენებული ჰქონდა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროსაც, მათ დაკმაყოფილებაზე უარი კი გაასაჩივრა სააპელაციო საჩივრით, სააპელაციო პალატამ მათთან დაკავშირებით იმსჯელა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში და მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მითითებული შუამდგომლობები სწორად არ დაკმაყოფილდა (იხ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 28.01.2020 წლის სხდომის ოქმი, 14:18:50-14:21:25, ტ.6, ს.ფ. 242-263; იხ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 07.07.2020წ. განჩინება, ტ.6, ს.ფ. 367), რასთან დაკავშირებითაც პირველი საკასაციო საჩივრით წამოყენებული არ არის დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

29. კასატორებმა ვერ შეძლეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლეს მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორები მიუთითებენ. საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მათი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

30. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივრები დაუშვებელია, პირველი საკასაციო საჩივრის ავტორებს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020 წლის განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის 30%-ის (სსსკ-ის 39-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „გ“ პუნქტის „გ.ა“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით) გადახდა, ხოლო მეორე საკასაციო საჩივრის ავტორს უკან უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ.ჭ–ძის შუამდგომლობა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის შესახებ არ დაკმაყოფილდეს.

2. მ.ჭ–ძისა და ვ.ჭ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

3. ნ.გ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

4. მ.ჭ–ძისა და ვ.ჭ–ძის მოთხოვნა წინამდებარე განჩინების შესავალ ნაწილში მითითებული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.10.2019წ. საოქმო განჩინებების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

5. ნ.გ–ს (პ/ნ: ....) უკან დაუბრუნდეს ს.ნ–ძის (პ/ნ: ......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადასახადო დავალება №1, გადახდის თარიღი 18.12.2020წ.) 70% – 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

6. თუ სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დღეს, ლარის მიმართ აშშ დოლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსიდან გამომდინარე, 1375 აშშ დოლარის, 712.5 აშშ დოლარისა და 762.4 ლარის საერთო ჯამი 6000 ლარზე ნაკლები იქნება, მ.ჭ–ძის და ვ.ჭ–ძის მიმართ დადგინდეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შემდეგი წესი:

6.1. მ.ჭ–ძესა (პ/ნ: ......) და ვ.ჭ–ძეს (პ/ნ: ........) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროთ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის, 1375 აშშ დოლარის 30%-ის, 412,5 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა.

6.2. მ.ჭ–ძეს (პ/ნ: .....) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის, 712,5 აშშ დოლარისა და 762,4 ლარის 30%-ის, 213,75 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და 228,72 ლარის გადახდა.

7. თუ სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დღეს, ლარის მიმართ აშშ დოლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსიდან გამომდინარე, 1375 აშშ დოლარის, 712.5 აშშ დოლარისა და 762.4 ლარის საერთო ჯამი 6000 ლარზე მეტი იქნება, მ.ჭ–ძის და ვ.ჭ–ძის მიმართ დადგინდეს სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შემდეგი წესი:

7.1. მ.ჭ–ძესა (პ/ნ: ......) და ვ.ჭ–ძეს (პ/ნ: ......) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროთ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის, 1375 აშშ დოლარის 30%-ის, 412,5 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, მაგრამ არაუმეტეს 1800 ლარისა.

7.2. თუ 7.1. პუნქტში მითითებული თანხა იქნება 1800 ლარზე ნაკლები, მ.ჭ–ძეს (პ/ნ: .........) მისთვის საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.11.2020წ. განჩინებით გადავადებული სახელმწიფო ბაჟის 30%-ის ანგარიშში სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დამატებით დაეკისროს 1800 ლარისა და მ. და ვ.ჭ–ძეებისათვის სახელმწიფო ბაჟის სახით ერთობლივად 7.1 პუნქტით დაკისრებული თანხის სხვაობა.

8. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: თამარ ზამბახიძე

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

რევაზ ნადარაია