საქმე №ას-1341-2020 25 ნოემბერი, 2022 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მირანდა ერემაძე, ვლადიმერ კაკაბაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - გ.ჩ–ძე (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ბმა ,,ს.ა. ?“ (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება

დავის საგანი - უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა (სარჩელით), დავალიანების დაკისრება (შეგებებული სარჩელით)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ.ჩ–ძემ (შემდგომ - მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე, კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბმა ,,ს.ა. ?-ის“ (შემდგომ - მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი, ამხანაგობა, აპელანტი) მიმართ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის მიერ მოსარჩელის მიმართ ამხანაგობის კუთვნილი ლიფტით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით, კერძოდ, ამხანაგობას აეკრძალოს, ლიფტის მომსახურე კომპანიის შპს ,,ჯ”-ის მეშვეობით მოსარჩელის ლიფტის ბარათების დაბლოკვა, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს მოსარჩელის მიერ ლიფტით შეუზღუდავად სარგებლობა.

სარჩელის საფუძვლები

2. მოსარჩელის მითითებით, მეუღლესა და ორ მცირეწლოვან შვილთან ერთად თბილისში, ....... კორპუსის №39 ბინაში ცხოვრობს. ამ მისამართზე არსებული ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თავმჯდომარე ერთპიროვნულად განსაზღვრავს წევრთა მიერ ამხანაგობის სასარგებლოდ ყოველთვიურად გადასახდელი მოსაკრებლის ოდენობას. კონკრეტული თანხა ანგარიშდება ბინის ფართის მიხედვით, ერთ კვადრატულ მეტრზე 0.80 თეთრი, რაც მოსარჩელისთვის შეადგენს თვეში - 126 ლარს.

3. მოსარჩელის მითითებით, დადგენილი თანხა არაადეკვატური და არაპროპორციულია. ამხანაგობის თავმჯდომარე კი უარს აცხადებს ფინანსური დოკუმენტაციის მისთვის გადაცემაზე, რის გამოც მოსარჩელისათვის გაუგებარია, რეალურად რას ხმარდება ამხანაგობის წევრთა მიერ გადახდილი თანხა.

4. მოსარჩელემ გამოთქვა მზადყოფნა, რომ ნაცვლად 126 ლარისა, გადაეხადა ყოველთვიურად 60 ლარი, რაზედაც ამხანაგობის თავმჯდომარემ უარი განაცხადა. ამ უკანასკნელმა მის მიერ დაანგარიშებული ძველი დავალიანების გადახდის გრაფიკის წარდგენა მოითხოვა, რაზეც მოსარჩელემ განუმარტა, რომ, ვინაიდან არ გააჩნდა სტაბილური ყოველთვიური შემოსავალი, კონკრეტულ დროში გაწერილი გრაფიკის შეთავაზებას ვერ შეძლებდა. ამის შემდგომ, თავმჯდომარემ მიმართა ამხანაგობის ლიფტის მომსახურე კომპანიას და მოსარჩელის ლიფტის ბარათები დააბლოკინა.

5. მოსარჩელის განმარტებით, ბინაში 2 არასრულწლოვანი ბავშვი (1 წლისა და 7 წლის) ცხოვრობს, აქვს ჯანმრთელობის პრობლემები და მე-17 სართულზე ფეხით ასვლა და ჩამოსვლა დღეში რამდენჯერმე ფიზიკურად არ შეუძლია. მოსარჩელე და მისი ოჯახის წევრები, ლიფტის ბარათების დაბლოკვის გამო გაუსაძლის პირობებში აღმოჩნდნენ, მათ ფაქტობრივად ეზღუდებათ კერძო საკუთრებით ჯეროვანი სარგებლობის შესაძლებლობა, ვინაიდან შეუძლებელი ხდება ყოველდღიურად საცხოვრებელ ბინაში ასვლა ან ჩამოსვლა.

მოპასუხის შესაგებელი

6. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2017 წლის 30 სექტემბრის ამხანაგობის კრების ოქმით განისაზღვრა ტარიფის ოდენობა, რაც ხელმოწერილია თავად მოსარჩელის მიერაც. ამგვარად, მოსარჩელე თავად დაეთანხმა, ჯერ კიდევ 2017 წლის 30 სექტემბერს გადასახადების დაწესებასა და მისი გამოანგარიშების წესს, რომელიც ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ’’ საქართველოს კანონისა და ამხანაგობის წესდებით გათვალისწინებული და პროცედურების დაცვით დადგენილია ბინათმესაკუთრეთა გადაწყვეტილებით.

7. მოპასუხის განმარტებით, იქიდან გამომდინარე, რომ მოსარჩელე 3 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში არ იხდიდა დადგენილ გადასახადს, რომელიც აუცილებელია საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციისთვის, მას სოლიდური დავალიანება დაუგროვდა, შესაბამისად, მას სრულიად კანონიერად შეეზღუდა საერთო ქონებით - ლიფტით სარგებლობა.

შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა

8. მოპასუხემ (ამხანაგობამ) შეგებებული სარჩელი წარადგინა მოსარჩელის წინააღმდეგ და მოითხოვა დავალიანების - 5679.6 ლარის დაკისრება.

9. შეგებებული სარჩელის ავტორის განმარტებით, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე 2014 წლის 20 იანვრიდან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობაში არსებული ბინის მესაკუთრეა. ამ სახლის ბინათმესაკუთრეთა მიერ ჯერ კიდევ შექმნის დღიდან დადგენილი იყო საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციისათვის აუცილებელი ხარჯების ასანაზღაურებლად თითოეული ბინის მესაკუთრის მიერ ყოველთვიურად ბინის თითოეული კვადრატული მეტრისათვის 0.80 ლარის გადახდის ვალდებულება. 2017 წლის 30 სექტემბერს ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრების მიერ მიღებულ იქნა ახალი წესდება და ხელახლა დადგინდა ბინათმესაკუთრეთა იგივე ვალდებულება - 0.80 ლარიანი ტარიფი 1 კვ.მ-ზე, რომელსაც ხელმოწერით მოპასუხეც დაეთანხმა.

10. მოპასუხეს მისი ბინის ფართიდან (მხოლოდ საცხოვრებელი) გამომდინარე, ყოველთვიურად უწევდა 126.6 ლარის გადახდა. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, ამ უკანასკნელის მხრიდან სისტემურად ირღვეოდა ნაკისრი ვალდებულება და იგი წლების განმავლობაში თავს არიდებდა საერთო ქონების ხარჯებში მონაწილეობას. დღეის მონაცემებით, მის მიერ სულ გადახდილია 1 410 ლარი და დავალიანება ამხანაგობის წინაშე შეადგენს 5 679.6 ლარს.

შესაგებელი შეგებებულ სარჩელზე

11. შეგებებული სარჩელით მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ 2017 წლის 30 სექტემბერს მოწვეული საერთო კრება არ გამართულა, უბრალოდ, მას ხელი მოაწერინეს თავმჯდომარის უფლებამოსილების გაგრძელებასთან დაკავშირებით. რაც შეეხება 2017 წლის 22 ნოემბრის საერთო კრებაზე ტარიფის განხილვას - ამ კრებაზე საერთოდ არ მიუწვევიათ.

12. მოპასუხემ მიუთითა მის მიერ ძირითად სარჩელში მითითებულ გარემოებებზეც და დამატებით განმარტა, რომ, გარდა გადახდილი 1410 ლარის დავალიანებისა, მან დამატებით 500 ლარი ამხანაგობის თავმჯდომარეს ხელზე გადასცა. ამასთანავე, 2018 წლის ივლისიდან იხდიდა 126 ლარს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

13. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით - სარჩელი დაკმაყოფილდა; ამხანაგობას აღეკვეთა მოსარჩელის მიმართ ამხანაგობის კუთვნილი ლიფტით სარგებლობის ხელშეშლა, კერძოდ, ამხანაგობას აეკრძალა ლიფტის მომსახურე კომპანიის - ,,ჯ“-ის მეშვეობით, მოსარჩელის ლიფტის ბარათების დაბლოკვა მოსარჩელის მიერ ამხანაგობის კუთვნილი ლიფტით შეუზღუდავად სარგებლობის უზრუნველსაყოფად; ამხანაგობის შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხეს ამხანაგობის სასარგებლოდ 228 ლარის გადახდა დაეკისრა.

14. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება ამხანაგობამ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:

15. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებით, ამხანაგობის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ნაწილობრივ გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება (თანხის დაკისრების ნაწილში) და ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ამხანაგობის შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შეგებებული სარჩელის მოპასუხეს 2808 ლარის გადახდა ამხანაგობის სასარგებლოდ დაეკისრა.

16. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომლის თანახმად, ამხანაგობა მოსარჩელეს ხელს უშლის და საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლის მე-17 სართულზე მდებარე ბინის დაუბრკოლებლად გამოყენებას უზღუდავს.

17. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ხელშეშლის საფუძვლად ამხანაგობა მხოლოდ მოსარჩელის მიერ მომსახურების თანხის გადაუხდელობას ასახელებს, რაც არ წარმოშობს ამხანაგობის უფლებას, ხელი შეუშალოს მოსარჩელეს საკუთრებით თავისუფლად სარგებლობაში, შესაბამისი მატერიალურ-სამართლებრივი საფუძვლის არარსებობის გამო, მით უფრო, იმ პირობებში, როდესაც ლიფტით კორპუსს ემსახურება არა ამხანაგობა, არამედ კერძო კომპანია. სასამართლოს მითითებით, ლიფტით სარგებლობა მეჩვიდმეტე სართულზე მდებარე საცხოვრებელ ბინასთან დამაკავშირებელ აუცილებელ და არაერთ შემთხვევებში ერთადერთი დამაკავშირებელი, გადასაადგილებელი საშუალებაა. ლიფტით სარგებლობის უფლება კი, მოწინააღმდეგე მხარეს შეზღუდული აქვს უსაფუძვლოდ ამხანაგობის მხრიდან, რომელმაც, თავის მხრივ, ვერ დაადასტურა ის გარემოება, რომ შეზღუდვა მართლზომიერი და გამართლებულია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში წარდგენილ სააპელაციო საჩივარს არ აქვს წარმატების პერსპექტივა.

18. რაც შეეხება ამხანაგობის შედავებას, რომლის თანახმად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოსარჩელის მიერ 2017 წლის 30 სექტემბრის კრების ოქმზე ხელის მოწერა არასწორად დაუკავშირა სწორედ ამ პერიოდიდან მისი მხრიდან ნების გამოვლენას, გაეღო ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების ექსპლუატაციის ხარჯები, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ - სსკ) 956-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 960-ე მუხლზე, ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებზე, იმავე კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ვ“ ქვეპუნქტსა და მე-2-მე-3 პუნქტებზე, მე-14 მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტებზე მითითებით განმარტა, რომ შეგებებული სარჩელის მოპასუხე, 2014 წლის 20 იანვრიდან ამხანაგობაში არსებული ბინა №39-ის მესაკუთრეა, სადაც ჯერ კიდევ შექმნის დღიდან დადგენილი იყო საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციისათვის აუცილებელი ხარჯების ასანაზღაურებლად თითოეული ბინის მესაკუთრის მიერ ყოველთვიურად 0.80 ლარის გადახდის ვალდებულება ბინის თითოეული კვადრატული მეტრისათვის, თუმცა აღნიშნული ტარიფი ოფიციალურად დადგენილ იქნა ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრების მიერ კანონის შესაბამისად, 2017 წლის 30 სექტემბერს ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრების მიერ მიღებული ახალი წესდებით, რომელსაც ხელმოწერით დაეთანხმა შეგებებული სარჩელის მოპასუხე.

19. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, შეგებებული სარჩელის მოპასუხის ოჯახი, ამხანაგობასთან კომუნიკაციისას მზად იყო, ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული ქონების ექსპლუატაციის ხარჯებისთვის ყოველთვიურად 60 ლარი გადაეხადა, რისი გათვალისწინებითაც, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ამ უკანასკნელს უნდა დაეკისროს ქონების ექსპლუატაციის ხარჯებისთვის აქცეპტირებული თანხის ოდენობა 2014 წლის იანვრიდან - 2017 წლის 30 სექტემბრამდე პერიოდზე.

20. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, შეგებებული სარჩელის მოპასუხის დავალიანება 2017 წლის 30 სექტემბრის კრების ოქმიდან - შეგებებული სარჩელის სასამართლოში წარმოდგენის ეტაპამდე (17.10.2018წ.) უნდა დაანგარიშდეს ბინის კვადრატულობის 0.80 თეთრზე გადამრავლების შედეგად, რაც ყოველთვიურად 126 ლარის გადახდის ვალდებულების გათვალისწინებით შეადგენს სულ 1638 ლარს (13 თვეზე). ამასთან, ვინაიდან დადგენილია, რომ შეგებებული სარჩელის მოპასუხის დავალიანება 1410 ლარი გადახდილია, მას 2017 წლის 30 სექტემბრიდან შეგებებული სარჩელის აღძვრის პერიოდამდე დავალიანების სახით უნდა დაეკისროს მხოლოდ 228 ლარი. გასული პერიოდის დავალიანების ოდენობად კი, სააპელაციო სასამართლომ სამართლიანად და საფუძვლიანად მიიჩნია თავად მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითებული თანხის - 60 ლარის დაკისრება ყოველთვიურად, რაც 2014 წლის იანვრიდან 2017 წლის აგვისტოს ჩათვლით თვეების ჯამზე (43 თვე) გადამრავლებით შეადგენს 2580 ლარს. საბოლოოდ, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეგებებული სარჩელის მოპასუხის დავალიანება ამხანაგობის წინაშე 2808 ლარით (2580 + 228) უნდა განისაზღვროს.

21. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ვლინდება ამხანაგობის მიერ წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილების ნაწილობრივ შეცვლის საფუძველი.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

22. ზემოაღნიშნული განჩინება შეგებებული სარჩელის მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება მოითხოვა.

23. კასატორის მითითებით, ამხანაგობის წევრის მიერ გადასახდელი კონკრეტული თანხის ოდენობა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრებაზე უნდა განისაზღვროს, რაც მოცემულ შემთხვევაში, არ ვლინდება.

24. კასატორი არ ეთანხება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომლის თანახმად, კასატორის ოჯახი ამხანაგობასთან კომუნიკაციისას მზადყოფნას გამოთქვამდა ამხანაგობის საერთო ხარჯებისათვის ყოველთვიურად 60 ლარი გადაეხადა. კასატორის მითითებით, მას პირადად არ დაუფიქსირებია 60 ლარის გადახდის მზაობა, მით უფრო, 2014 წლიდან 2017 წლამდე პერიოდზე. საკითხი უკავშირდება კასატორის მეუღლის ელექტრონულ წერილს, სადაც ის იძულებული იყო, მიეწერა ამხანაგობის თავმჯდომარისათვის 60 ლარის გადახდის შესახებ, რათა ლიფტით სარგებლობა არ შეზღუდულიყო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

25. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

26. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

27. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით. ამასთან, საკასაციო საჩივარი დასაშვები რომც ყოფილიყო, მას არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

28. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია. დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

29. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ 2014 წლის იანვრიდან - 2017 წლის 30 სექტემბრამდე პერიოდში არ ვლინდებოდა ამხანაგობის წევრის მიერ ნების გამოვლენა, არსებული ტარიფის (0.80 თეთრის) შესაბამისად აენაზღაურებინა ყოველთვიურად შენობის ექსპლუატაციისა და მოვლა-შენახვის ხარჯი, საფუძვლიანად მიიჩნია თავად მოპასუხის მიერ მითითებული თანხის - ყოველთვიურად 60 ლარის ამ უკანასკნელისათვის დაკისრება (რაც 2014 წლის იანვრიდან 2017 წლის აგვისტოს ჩათვლით თვეების ჯამზე გადამრავლების შედეგად შეადგენს 2580 ლარს). სწორედ აღნიშნულ ნაწილშია გასაჩივრებული სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რასაც კასატორი იმ გარემოებაზე მითითებით ხდის სადავოდ, რომ ზემოაღნიშნულ პერიოდში, ამხანაგობის კრების ოქმით დადგენილი არ ყოფილა ამხანაგობის წევრის მიერ საერთო ქონებაში რიცხული ქონების მოვლა-პატრონობისათვის გადასახდელი თანხის ოდენობა, შესაბამისად, ამ პერიოდის მიხედვით ამხანაგობის წევრისათვის (შეგებებული სარჩელის მოპასუხისათვის) შენობის ექსპლუატაციისა და მოვლა-შენახვის ხარჯების დაკისრება უკანონოა.

30. მოხმობილი ფაქტების, შეგებებული სარჩელის საფუძვლისა და მხარეთა მოსაზრებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა კანონისმიერ ვალდებულებით ურთიერთობას - საზიარო საგანთან დაკავშირებულ ხარჯებს ეხება. სსკ-ის 956-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საზიარო საგანს მოწილენი ერთობლივად მართავენ. ამავე კოდექსის 960-ე მუხლის თანახმად, თითოეული მოწილე სხვა მოწილეთა მიმართ ვალდებულია, თავისი წილის თანაზომიერად იკისროს საზიარო საგანთან დაკავშირებული ხარჯები. თავად საზიარო საგანი წარმოადგენს რა მრავალბინიან სახლს, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის ძიებისას საკასაციო პალატა ხელმძღვანელობს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით, რომლის მე-7 მუხლის შესაბამისად, მესაკუთრეს შეუძლია, ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით (7.2 პუნქტი). მესაკუთრე, განურჩევლად მისი ბინის მდებარეობისა, სხვა ბინის მესაკუთრეთა წინაშე ვალდებულია, თავისი წილის შესაბამისად გაწიოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯები, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი (7.3 პუნქტი). ზემოაღნიშნული კანონის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ვ" ქვეპუნქტის შესაბამისად კი, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი ვალდებულია, მონაწილეობა მიიღოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციისათვის საჭირო ხარჯების გაწევაში. ამ მუხლით განსაზღვრული მოვალეობის შეუსრულებლობისას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას შეუძლია მიმართოს სასამართლოს (21.3 მუხლი). ორმხრივი ინტერესებისა და საერთო ქონების მართვისა და მოვლის ვალდებულების გათვალისწინებით, მხარეს, რომელიც უარს აცხადებს ხარჯებში თანამონაწილეობაზე (ან სხვაგვარად არ თანამშრომლობს სხვა დაინტერესებულ თანამესაკუთრეებთან), წარმოეშობა კანონისმიერი ვალდებულება, რომ ან განახორციელოს მისი, როგორც მესაკუთრის, ვალდებულება და გასწიოს შესაბამისი ხარჯები ნივთის მოვლისთვის, ან ამ ვალდებულების განხორციელებაზე უარის თქმას დაუპირისპიროს ისეთი შესაგებელი, რომელიც საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებაზე მეორე მხარის ბრალეულობას დაადასტურებს.

31. საკასაციო პალატის განმარტებით, ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტი ემყარება რა სამოქალაქო კოდექსით გარანტირებულ მესაკუთრის/თანამესაკუთრის სანივთო უფლებებსა და კანონისმიერი ვალდებულებითი სამართლით აღიარებულ პრინციპებს, აზუსტებს სამოქალაქო კოდექსის ზემოხსენებულ რეგულაციას და, შესაძლებელია, საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისთვის ხარჯების გაღების საკითხის მოწესრიგებისას მის შემავსებლად იქნეს მიჩნეული (შდრ. სუსგ. №ას-1002-963-2016, 15 მარტი, 2019 წელი). ამასთან, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ,,წევრობა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობაში ეფუძნება არა პირის სუბიექტურ გადაწყვეტილებას, არამედ ობიექტურ გარემოებას, რომ მას აქვს საკუთრება ბინაზე მრავალბინიან სახლში. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა, ამ შემთხვევაში, პირის თვითრეალიზაციის, თავისუფალი განვითარების უფლების ჯგუფური განხორციელების უფლება კი არ არის, არამედ თავად საკუთრების ობიექტის ბუნებიდან გამომდინარე და ელემენტარული საყოფაცხოვრებო და საარსებო მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების ობიექტური გარემოებით განპირობებული რეალობაა. ბინათმესაკუთრეთა გაერთიანება ხდება უძრავი ნივთისადმი სამართლებრივი დამოკიდებულების ობიექტური ფაქტორის გამო. გაერთიანების წევრობა წყდება ავტომატურად, ბინაზე საკუთრების უფლების დაკარგვისთანავე, ანუ ამ ობიექტური ფაქტორის გაქრობისთანავე, პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას აქაც არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, ო. ალაფიშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ, საქმე №2/2/439, 15.09.2009წ.).

32. საკასაციო პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე ამხანაგობის წევრია, იგი რეგისტრირებულია უძრავი ქონების მესაკუთრედ 2014 წლის 20 იანვრიდან. ამასთან, არც ის გარემოებაა სადავო, რომ ამხანაგობის მიერ ჯერ კიდევ შექმნის დღიდან დადგენილი იყო საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციისათვის აუცილებელი ხარჯების ასანაზღაურებლად თითოეული ბინის მესაკუთრის მიერ ყოველთვიურად ბინის თითოეული კვადრატული მეტრისათვის 0.80 ლარის გადახდის ვალდებულება (ბინის კვადრატულობის გათვალისწინებით, მოპასუხის მიერ ყოველთვიური გადასახდელი თანხა შეადგენდა 126 ლარს). აღნიშნული ტარიფი კი ოფიციალურად დადგენილ იქნა ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრების მიერ კანონის შესაბამისად, 2017 წლის 30 სექტემბერს ბინათმესაკუთრეთა საერთო კრების მიერ მიღებული ახალი წესდებით, რომელსაც ხელმოწერით შეგებებული სარჩელის მოპასუხეც დაეთანხმა. ეს უკანასკნელი ზემოაღნიშნული დაწესებული თანხის გადახდას, მათ შორის, სადავო პერიოდზე, იმ გარემოებაზე მითითებით ხდიდა სადავოდ, რომ გაურკვეველი იყო რეალურად რას ხმარდებოდა ამხანაგობის წევრთა მიერ გადახდილი თანხა. ამასთან, ამხანაგობის წინაშე მზადყოფნას გამოთქვამდა, ყოველთვიურად გადაეხადა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისათვის - 60 ლარი.

33. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კასატორის ამგვარი ნების გამოვლენის პირობებში, ასევე იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ამხანაგობას აქვს საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ყოველთვიური ხარჯი და ამხანაგობის წევრებს შორის არსებობს კანონისმიერი ვალდებულებითსამართლებრივი ურთიერთობა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის მოვლა-პატრონობასთან დაკავშირებით, კასატორს, როგორც ამხანაგობის წევრს, წინამდებარე განჩინების 30-ე პუნქტში მითითებული სამართლებრივი დანაწესებიდან გამომდინარე, საერთო ქონების ექსპლუატაციისათვის აქცეპტირებული თანხის ოდენობა კანონიერად დაეკისრა, რაც ყოველთვიური 60 ლარის გათვალისწინებით, სადავო პერიოდის მიხედვით (2014 წლის იანვრიდან - 2017 წლის აგვისტოს ჩათვლით), ჯამურად შეადგენს 2580 ლარს.

34. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით მხოლოდ შეგებებული სარჩელის მოპასუხემ გაასაჩივრა, ხოლო ამხანაგობას არ გამოუყენებია გასაჩივრების საპროცესო შესაძლებლობა და მის სასარგებლოდ შეგებებული სარჩელის მოპასუხისათვის სადავო პერიოდზე ყოველთვიურად 60 ლარის დაკისრება (ამ ნაწილში ჯამში 2580 ლარი) სადავოდ არ გაუხდია, საკასაციო პალატის მსჯელობის საგანი ვერ გახდება დაკისრებული თანხის ზევით შეგებებული სარჩელის მოპასუხისათვის თანხის დაკისრება. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დასაბუთებულია და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების წინაპირობები.

35. რაც შეეხება კასატორის საკასაციო პრეტენზიას, რომლის თანახმად, მას არ დაუფიქსირებია 60 ლარის გადახდის მზაობა, საკასაციო პალატა დაუსაბუთებლობის მოტივით არ იზიარებს და მიუთითებს, რომ კასატორი ძირითად სარჩელში თავად აღნიშნავდა, რომ იგი მზადყოფნას გამოთქვამდა ნაცვლად 126 ლარისა, საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისათვის ამხანაგობისათვის გადაეხადა ყოველთვიურად 60 ლარი, რაზედაც ამხანაგობის თავმჯდომარემ უარი განუცხადა.

36. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

37. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

38. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან (შდრ. სუსგ: №ას-267-254-2016, 10 ივნისი, 2016 წელი; №ას-1030-2019, 17 ივლისი, 2017 წელი; №ას-1046-986-2015, 26 თებერვალი).

39. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

40. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს დაუბრუნდება 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.ჩ–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. გ.ჩ–ძეს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადახდო დავალება №9889920099 / გადახდის თარიღი 25.09.2020), 70% - 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

მირანდა ერემაძე

ვლადიმერ კაკაბაძე