საქმე N:ას-1605-2022

საქმე №ას-1605-2022 11 აპრილი, 2023 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი, მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ხ–ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – სს „ს.რ–ა“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. სს „ხ–მა“ (შემდეგში - მოსარჩელე ანმოსარჩელე საზოგადოება ან კასატორი)სარჩელი აღძრა სს „ს.რ–ის“(შემდეგში - მოპასუხე ან მოწინააღმდეგე მხარე) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა, მოპასუხის გასხვისების ზოლში, მდებარე, ქ. თბილისი, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა და მოსარჩელისათვის გადაცემა.

2. სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებებად მითითებულია შემდეგი:

3. -1985 წელს ქ. თბილისში, მდ.მტკვარზე მოსარჩელე საზოგადოების სტრუქტურულმა ერთეულმა „ხ–ი რ. N?"-მა მოპასუხესთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე ააშენა სარკინიგზო ხიდი.

4. -თავდაპირველად, გათვალისწინებული იყო ორი 45 მეტრის სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) გამოყენება. „ხ–ი რ. N?"-ის მიერ რუსეთში, ქ.ვორონეჟის ხიდის მშენებელ ქარხანაში შეკვეთილი, დამზადებული, თავისივე ხარჯებით შეძენილი და ჩამოტანილ იქნა ლითონის ხიდის ორი კონსტრუქცია თითოეული სიგრძით 45 მეტრი. ორივე ლითონის ხიდის მალების ნაშენის (ფერმის) საერთო ღირებულებამ შეადგინა 47753 მანეთი და 68 კაპიკი.

5. -შემოტანილი ორი ლითონის ხიდის მალის კონსტრუქციიდან „ხ–ი რ. N?"- ისგან დამოუკიდებელი მიზეზებით გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთი, ხოლო მეორე კონსტრუქციის ნაცვლად გამოყენებულ იქნა რკინა-ბეტონის ხიდის მალის ნაშენები სქემით 23,68*45*23,62. შესაბამისად, ერთი ლითონის ხიდის მალის კონსტრუქციის ფერმა არ იქნა გამოყენებული მშენებლობაზე და დარჩა „ხ–ის" ბალანსზე.

6. -მართალია, რკინიგზამ გამოუყენებელი ლითონის ხიდის მალის კონსტრუქციის ღირებულება არ აანაზღაურა, მაგრამ მხარეებს შორის ზეპირად მიღწეულ იქნა შეთანხმება, რომ დარჩენილ კონსტრუქციას გამოიყენებდნენ სხვა რკინის ხიდის მშენებლობაზე და აანაზღაურებდნენ მის ღირებულებას. ამ მიზეზით და არასაჭირო ხარჯების თავიდან აცილების მიზნით, ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) „ხ–მა" არ დაშალა, არ გადაიტანა თავის ბაზაზე და დატოვა აშენებული სარკინიგზო ხიდის მიმდებარედ, მდ.მტკვრის მარცხენა მხარეს.

7. -შემდგომში, საბჭოთა კავშირის დაშლის და სხვა პოლიტიკური მოვლენების გამო, არ მოხდა „ხ–ის" კუთვნილი ხიდის კონსტრუქციის გამოყენება რკინიგზისა და სხვა ხიდების მშენებლობაზე და ის დარჩა რკინიგზის გასხვისების ზოლში, ქ.თბილისში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513.

8. მოსარჩელე საზოგადოებამ 08.10.2018წ. N01-301 წერილით მოითხოვა მისი კუთვნილი ქონების გადმოცემა, მაგრამ მოპასუხემ თავისი 18.10.2018წ N6081 წერილით არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა იმ მოტივით, რომ ხიდის კონსტრუქციაზე „ხ–ის" კუთვნილების ფაქტი არ დასტურდებოდა. მოპასუხის განმარტებით, აღნიშნული ქონება აყვანილი იყო რკინიგზის ბალანსზე N00000002020, ნარჩენი ღირებულებით 22097 ლარი, მაგრამ ბალანსზე აყვანის საფუძველი წერილში მითითებული არ ყოფილა. აღნიშნულის გამო, „ხ–ი" იძულებული შეიქნა 08.04.2019წ N01-138 წერილით დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოება „ვორონეჟის ლითონის ხიდის კონსტრუქციების ქარხნიდან" გამოეთხოვა აღნიშნული ხიდის შესახებ სასაქონლო და სატრანსპორტო ზედდებულები, რაზეც ვორონეჟის ქარხნიდან მიღებულ იქნა პასუხი, რომლითაც დასტურდება, რომ ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) ორი კონსტრუქცია შეძენილი და შემოტანილია „ხ–ი რ. N?"-ის მიერ. ვორონეჟის ქარხნის პასუხი, გადატვირთვის უწყისი და ტექნიკური შემოწმების და გადატვირთვის აქტი 16.10.2019წ. N01-126 წერილით წარედგინა სს „ს.რ–ას“, მაგრამ მოპასუხემ 13.02.2020წ. N868 წერილით არც ამჯერად დააკმაყოფილა მოთხოვნა იმ მოტივით, რომ დამზადებისა და გამოგზავნის თარიღები ერთმანეთს არ ემთხვეოდა.

9. -სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.01.2019წ. N0000580019 დასკვნის მიხედვით, „ქ. თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე (სარკინიგზო გადასასვლელთან) განთავსებული დასაწყობებული რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენების ვიზუალური და ინსტრუმენტალური გამოკვლევის შედეგების საფუძველზე შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მათში არსებული დაზიანებები ამცირებენ რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის სიხისტეს და მზიდუნარიანობას. შესაბამისად, მათი გამოყენება თავდაპირველი დანიშნულებით გაუმართლებელია, ხოლო მათი მეორადი გამოყენება დასაშვებად მიგვაჩნია, „ნატურული ცდებით მიღებული შედეგების საფუძველზე, ფაქტიური საექსპლუატაციო დატვირთვების განსაზღვრით". ამავე ექსპერტიზის 14.02.2019წ. N000988019 დასკვნის მიხედვით, ქ.თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის ღირებულება 2019 წლის თებერვლის თვის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენს 41 022 ლარს. შპს „კ–ის" სარკინიგზო 45.5 მეტრი სიგრძის მალის ნაშენის აზომვითი ნახაზისა და ფოლადის მოცულობების ცხრილის მიხედვით, რომელშიც ასახულია მალის ნაშენის ელემენტების დასახელება, ნახაზის შედგენის დროისთვის მალის ნაშენის მიახლოებითმა წონამ შეადგინა 79,50 ტონა. აზომვის მომენტში მალის ნაშენს არ ჰქონდა ფოლადის კონსტრუქციის სათვალთვალო მოწყობილობა, სატროტუარე კონსოლები და მოაჯირები.

10. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ მოპასუხე სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობს 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენს (ფერმას), რის გამოც, იგი გამოთხოვილი უნდა იქნეს მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან და დაუბრუნდეს მის მესაკუთრეს - მოსარჩელეს.

11. მოპასუხის წარმომადგენელმა წარდგენილი შესაგებლით და სასამართლოს სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებით სარჩელი არ ცნო. მხარემ სადავოდ გახადა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებულ ნივთზე. ამასთან, მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა ქ. თბილისში, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) იდენტურობა მოპასუხის ბალანსზე რიცხულ და მოპასუხის მფლობელობაში არსებულ ლითონის ხიდის მალის ნაშენთან (ფერმასთან). სადავო ნივთთან მიმართებით მოპასუხემ ასევე მიუთითა სსკ-ის 165-ე მუხლის საფუძველზე საკუთრების უფლების შეძენაზე.

12. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრდა მოსარჩელის მიერ.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

14. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის არსებობდა შემდეგი სახის წერილობითი კომუნიკაცია, კერძოდ:

15. - 2018 წლის 08 ოქტომბერს მოსარჩელემ წერილით მიმართა მოპასუხეს, რომლითაც აცნობა, რომ ამჟამად ლითონის ფერმა განთავსებული იყო მოპასუხის განსხვისების ზოლში და ატმოსფერული ზეგავლენის გამო, განვითარდა კოროზიული პროცესები, რამაც მისი გამოყენება საეჭვო გახადა. აღნიშნულის გამო, მოსარჩელემ მოითხოვა ნება დაერთო მოპასუხეს, რომ რკინიგზის გასხვისების ზოლში მოსარჩელეს განეხორციელებინა მისი დაშლა და გადატანა ბაზაზე, როგორც კუთვნილი მატერიალური ფასეულობა. აღნიშნულ წერილზე მოპასუხემ მოსარჩელეს წერილობით უპასუხა 2018 წლის 18 ოქტომბერს, რომლითაც აცნობა, რომ არ დასტურდებოდა მითითებული ლითონის ხიდის ფერმის მოსარჩელის საკუთრებაში არსებობის ფაქტი, ასევე აცნობა, რომ თბილისი საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე, კმ. 2513-ში მდებარე ლითონის ხდის ფერმა, რომლის ღირებულებაც შეადგენდა 22097 ლარს იყო მოპასუხის ბალანსზე N00000002020.

16. - მოსარჩელემ მოპასუხეს წარუდგინა კონსტრუქციის დამამზადებელი დახურული სააქციო საზოგადოება „ვორონეჟლითონხიდის“ კონსტრუქციის ქარხნის 17.04.2019 წლის 655/20 წერილი, 8/IV-83 ტრანსპორტირების N78ნ აქტი. განმცხადებლის მოსაზრებით, აღნიშნული დოკუმენტები ადასტურებდა სადავო ნივთზე მოსარჩელის საკუთრების უფლებას. შესაბამისად, მოითხოვა სადავო ნივთის დაბრუნება (იხ. 16.10.2019 წლის N01-126 წერილი ტ.1, ს.ფ. 24). მოსარჩელეს კვლავ უარი ეთქვა ნივთის დაბრუნებაზე. მოპასუხის განმარტებით, წარდგენილი დოკუმენტაციით არ დასტურდებოდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება მოთხოვნილ ნივთზე. აგრეთვე, არ დგინდებოდა განმცხადებლის მიერ მოთხოვნილი ლითონის ფერმის იდენტურობა მოპასუხის ბალანსზე რიცხულ ლითონის ხიდის ფერმასთან (იხ. 2020 წლის 13 თებერვლის N868 წერილი ტ.1, ს.ფ. 25).

17. დადგენილი იქნა, რომ „ხ–ის N1 ფილიალი“ (ყოფილი „ხ–ი ?“) სახელმწიფო რეგისტრაციაში გატარდა 1998 წლის 02 თებერვალს. დებულების თანახმად, სს „ხ–ი N1 ფილიალი“ არ იყო იურიდიული პირი და უფლებებსა და მოვალეობებს იღებდა მოსარჩელის მიერ გაცემული მინდობილობის საფუძველზე. მისი დამფუძნებელი იყო სს „ხ–ი“. ამავე დებულების თანახმად, N1 ფილიალი სახელმწიფო საწარმო ფირმა „ხ“-ს სტრუქტურული ერთეულის „ხ–ი ?“-ის უფლებამონაცვლედ იქნა მიჩნეული.

18. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2019 წლის 30 იანვრის N000580019 ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია შემდეგი: „თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე (სარკინიგზო გადასასვლელთან) განთავსებული დასაწყობებული რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენების ვიზუალური და ინსტრუმენტალური გამოკვლევის შედეგების საფუძველზე შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მათში არსებული დაზიანებები ამცირებენ რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის სიხისტეს და მზიდუნარიანობას, შესაბამისად, მათი გამოყენება თავდაპირველი დანიშნულებით გაუმართლებელია, ხოლო მათი მეორადი გამოყენება დასაშვებად მიგვაჩნია, ნატურული ცდებით მიღებული შედეგების საფუძველზე, ფაქტიური საექსპლუატაციო დატვირთვების განსაზღვრით“.

19. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლოს ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2019 წლის 14 თებერვლის N000988019 ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია შემდეგი: „ქ.თბილისში, 31-ე ქარხნის ტერიტორიაზე ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის ღირებულება 2019 წლის თებერვლის თვის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენს 41022 ლარს.

20. 2010 წლის 21 იანვრის ბრძანების თანახმად, „ს.რ–ის ცალკეულ სადგურებში არსებული რკინიგზის ხიდების მალის ნაშენის მარაგების მოვლა-შენახვის სამუშაოებს, წლების განმავლობაში აწარმოებდნენ სალიანდაგო სამმართველოს თანამშრომლები. წლების განმავლობაში მალის ნაშენები სალიანდაგო მეურნეობის ბალანსზე არ ირიცხებოდა და ითვლებოდა როგორც იმ რეგიონში არსებული ხიდის მარაგები. საბუღალტრო აღრიცხვის სრულყოფისათვის აუცილებელია ყველა სახის მარაგები აყვანილ იქნას ბალანსზე“. აღნიშნულიდან გამომდინარე შეიქმნა შესაბამისი კომისია.

21. დსს ვორონეჟსტალმოსტ-ის გენერალური დირექტორისადმი გაგზავნილ წერილში (08.04.2019წ.N01-138) აღნიშნულია, რომ 1983 წლის 1 კვარტალში, გლავმოსტოსტროი /მთავარ ხ–ი /მოსტოტრესტი /ხ–ი-ს ხელშეკრულების საფუძველზე, აქტით N78, N39 მოსტოტრიადი/ხიდის რ–ს მისამართით ველის სადგურზე ამიერკავკასიის რკინიგზაზე გადაიტვირთა ხიდის რკინიგზის ორი მალის ნაშენი (თითო 45 მ. სიგრძის) საქართველოში ცნობილ მოვლენებთან დაკავშირებით დაიკარგა გადმოტვირთული კონსტრუქციების თანმხლები საბუთები, რის გამოც, ითხოვა დახმარება საბუთების ასლების გადმოგზავნასთან დაკავშირებით დახურული სააქციო საზოგადოება „ვორონეჟსტალმოსტის“ /ვორონეჟფოლადხიდი/ 17.04.2019წ. N635/20 პასუხის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო არ შენახულა ხელშეკრულება და ტტნ. თუმცა წერილის ავტორის განმარტებით, იგი ადასტურებს, რომ 1983 წლის 1 კვარტალში N39 ხიდის რ–ს მისამართით ველის სადგურზე ამიერკავკასიის რკინიგზაზე გადაიტვირთა წერილში აღნიშნული მასალის ნაშენი, რის შესახებაც,პასუხს დაურთო სერთიფიკატების ასლები(იხ. ს.ფ. 30-35).

22. N78 აქტის მიხედვით (პუნქტი 1), მალის ნაშენი N6282 დამზადებულია ვორონეჟის ქარხანაში 1983 წლის იანვრიდან 1983 წლის მარტის თვემდე პერიოდში, შესრულებულია გუპროტრანს N738/18-ს-ნოს ტექნიკური პროექტის მიხედვით. აქტის მიხედვით, გაანგარიშებული მალის სიგრძეა - 45,0მ. სრული სიგრძე - 45,8მ. აქტის თანახმად, (პუნქტი 10), მალის ნაშენი დამზადებულია სტანდარტით სნიპ III-18-75; მალის ნაშენის კონსტრუქციის წონაა - 77,333 ტ, ხოლო მალის ნაშენის საერთო წონა - 96,394 ტ. (პუნქტი 13). აქტის თანახმად, მალის ნაშენი N6282 გადმოიტვირთა 04.02-28.02.1983 წლამდე სადგურზე ველი, ამიერკავკასიის რკინიგზაზე, ბელდანი ჩაიას მდინარის ხიდზე გავლით N39 ხიდის რ–ს მისამართზე (იხ. აქტი N78, ტ.1, ს.ფ. 36-40).

23. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ნივთის გამოთხოვის შესახებ მოთხოვნით მოსარჩელემ მოპასუხეს წერილით მიმართა 2018 წელს, სადაც მიუთითა, მიუხედავად იმისა, რომ ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) განთავსება მოპასუხე საზოგადოების გასხვისების ზოლში მოხდა გასული საუკუნის 80-იან წლებში, მთელი ამ დროის განმავლობაში, სადავო არ ყოფილა მოსარჩელის საკუთრების უფლება და შესაბამისად, ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით მოპასუხისათვის მანამდე არ მიუმართავს.

24. მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტებით დადასტურებულად იქნა მიჩნეული, რომ სადავო ნაგებობა მოპასუხე საზოგადოების ბალანსზე იქნა აყვანილი 2010 წელს, კერძოდ, 2010 წლის 5 თებერვლის აქტში აღნიშნულია, რომ თანახმად, 2010 წლის 21 იანვრის ბრძანებისა, შემოწმდა აღმოსავლეთ სალიანდაგო სამართველოს სამხრეთ აღმოსავლეთის რეგიონში გადასარბენი თბ. საკვანძო-ფონიჭალის კმ 2513-ში მდებარე ლითონის ფერმა სქემით 1X45,0მ. (ლითონის ფერმა ზედა სვლით). 2010 წლის 21 იანვრის ბრძანების თანახმად კი, „ს.რ–ის ცალკეულ სადგურებში არსებული რკინიგზის ხიდების მალის ნაშენის მარაგების მოვლა-შენახვის სამუშაოებს, წლების განმავლობაში აწარმოებდნენ სალიანდაგო სამმართველოს თანამშრომლები. წლების განვმავლობაში მალის ნაშენები სალიანდაგო მეურნეობის ბალანსზე არ ირიცხებოდა და მიიჩნეოდა როგორც იმ რეგიონში არსებული ხიდის მარაგები. საბუღალტრო აღრიცხვის სრულყოფისათვის აუცილებელია ყველა სახის მარაგები აყვანილ იქნას ბალანსზე“. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შეიქმნა შესაბამისი კომისია (იხ. ტ.1, ს.ფ. 110-114).

25. წარდგენილ შესაგებელში მოპასუხემ სადავოდ გახადა მოსარჩელის საკუთრების უფლება, სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებულ ნივთზე. ასევე, საკითხი იმის შესახებ იდენტურია თუ არა ქ. თბილისში, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) სს „ს.რ–ის“ ბალანსზე რიცხულ და მოპასუხის მფლობელობაში არსებულ ლითონის ხიდის მალის ნაშენთან (ფერმასთან) მიმართებით. მოპასუხემ ასევე მიუთითა მოსარჩელის უფლებამოსილებაზე და აღნიშნა, რომ არ დგინდებოდა თუ რა კავშირი არსებობდა „N39 ხიდის რაზმსა“ და სს „ხ–ს“ შორის, ასევე არ დასტურდებოდა უფლებამონაცვლეობის საკითხი.

26. აპელანტმა სადავოდ გახადა მოპასუხის ზემოაღნიშნული შედავება, ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით და მიუთითა, რომ თუკი სასამართლო სწორად და სრულყოფილად მოახდენდა მტკიცებულებების სახით მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტების შეფასებას, მაშინ სარწმუნო გახდებოდა, რომ ვორონეჟის ქარხნის მიერ 1983 წელს დამზადებული და „რ. 39“ - ისთვის მიწოდებული ლითონის ხიდის მალის ნაშენი და თბილისში, მდ. მტვრის მარცხენა მხარეს, 31-ე ქარხნის მიმდებარედ, რკინიგზის გასხვისების ზოლში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე კმ 2513 განთავსებული სარკინიგზო ხიდი იდენტური იყო და ეს ნივთი წარმოადგენდა მოსარჩელის /აპელანტი საკუთრებას.

27. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა სადავო ნივთის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემებზე: დადგენილია, რომ სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხის გასხვისების ზოლში, მდებარე, ქ. თბილისი, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) გამოთხოვა. ვინაიდან მოპასუხემ სადავოდ გახადა სადავო ნივთის მოსარჩელისათვის კუთვნილების ფაქტი, მოსარჩელე იძულებული გახდა დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოება „ვორონჟის ლითონის ხიდის კონსტრუქციების არხნიდან“ გამოეთხოვა აღნიშნული ხიდის შესახებ სასაქონლო და სატრანსპორტო ზედდებულები, რაზეც ვორონეჟის ქარხნიდან მიღებული იქნა პასუხი, რომლითაც დასტურდება, რომ ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) კონსტრუქცია შეძენილი და შემოტანილია “ხ–ი რ. 39”-ის მიერ. კერძოდ, ეს დოკუმენტებია ვორონეჟის ქარხნის პასუხი, გადატვირთის უწყისი და ტექნიკური შემოწმებისა და გადატვირთვის აქტი, კერძოდ:დსს ვორონეჟ სტალმოსტ-ის გენერალური დირექტორისადმი გაგზავნილ წერილში (08.04.2019წ. N01-138) მოსარჩელე საზოგადოების დირექტორი უთითებს, რომ 1983 წლის 1 კვარტალში, გლავმოსტოსტროი/მთავარხ–ი/მოსტოტრესტი/ხ–ი ხელშეკრულების საფუძველზე, აქტით N78, N39 მოსტოტრიადი/ხიდის რ–ს მისამართით ველის სადგურზე ამიერკავკასიის რკინიგზაზე გადაიტვირთა ხიდის რკინიგზის ორი მალის ნაშენი (თითო 45 მ. სიგრძის) საქართველოში ცნობილ მოვლენებთან დაკავშირებით დაიკარგა გადმოტვირთული კონსტრუქციების თანმხლები საბუთები, რის გამოც, ითხოვა დახმარება საბუთების ასლების გადმოგზავნასთან დაკავშირებით (იხ.ტ.1,ს.ფ.26-29) დახურული სააქციო საზოგადოება „ვორონეჟსტალმოსტის“/ვორონეჟფოლადხიდი/ 17.04.2019წ. N635/20 პასუხის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო არ შენახულა ხელშეკრულება და ტტნ. თუმცა წერილის ავტორის განმარტებით, იგი ადასტურებს, რომ 1983 წლის 1 კვარტალში N39 ხიდის რ–ს მისამართით ველის სადგურზე ამიერკავკასიის რკინიგზაზე გადაიტვირთა წერილში აღნიშნული მასალის ნაშენი, რის შესახებაც პასუხს დაურთო სერთიფიკატების ასლები (იხ. ს.ფ. 30-35). თანდართული N78 აქტის მიხედვით (პუნქტი 1), მალის ნაშენი N6282 დამზადებულია ვორონეჟის ქარხანაში 1983 წლის იანვრიდან 1983 წლის მარტის თვემდე პერიოდში, შესრულებულია გუპროტრანს N738/18-ს-ნოს ტექნიკური პროექტის მიხედვით. აქტის 2.1 და 2.2 პუნქტების მიხედვით, გაანგარიშებული მალის სიგრძეა - 45,0მ. სრული სიგრძე - 45,8მ. აქტის თანახმად, (პუნქტი 10), მალის ნაშენი დამზადებულია სტანდარტით სნიპ III-18-75; მალის ნაშენის კონსტრუქციის წონაა - 77,333 ტ, ხოლო მალის ნაშენის საერთო წონა - 96,394 ტ. (პუნქტი 13). აქტის თანახმად, მალის ნაშენი N6282 გადმოიტვირთა 04.02-28.02.1983 წლამდე სადგურზე ველი, ამიერკავკასიის რკინიგზაზე, ბელდანი ჩაიას მდინარის ხიდზე გავლით N39 ხიდის რ–ს მისამართზე (იხ. აქტი N78, ტ.1, ს.ფ. 36-40). რაც შეეხება, სს „ს.რ–ის“ მიერ 2010 წლის 5 თებერვალს შედგენილ აქტს, მასში მითითებულია, რომ აღმოსავლეთ სალიანდაგო სამართველოს სამხრეთ აღმოსავლეთის რეგიონში გადასარბენი თბ. საკვანძო–ფონიჭალის კმ 2513–ში განთავსებულია ლითონის ფერმა სქემით 1X45,0მ. (ლითონის ფერმა ზედა სვლით, ფერმა შესდგება (ორი სექციისაგან). 1. ფერმის სიმაღლე 3,65მ. 2. ფერმის სიგრძე 45,0მ.3. ღერძებს შორის მანძილი 2,0მ. 4. წონა 89,10ტ. 5. დატვირთვის ნორმა 6–8. 6. ფერმა დამზადებულია 1970 წელს, ქ. ვორონეჟი, ფოლადის მარკა 15 XჩHD–2, დამზადების ტექნიკური ნორმებია სნიპი III–В–5–62. 7. ფერმა – დეფორმირებულია, გაძარცულია, კოროზირებულია, არ ექვემდებარება აღდგენას, ექსპლუატაციისათვის უვარგისია. 8. ბალანსზე არ ირიცხება. 9 მალის ნაშენს აკლია სექციების შემაერთებელი ზედები, ჭანჭიკებთან ერთად 0,655ტ. 10. მალის ნაშენს აკლია კვანძების შემაერთებელი 0,054ტ. მაღალი სიმტკიცის ქანჩები ჭანჭიკებთან ერთად. 11. დანაკლისი შეადგენს საერთო წონის 0,8% ე. ი. 0,709ტ. პალატის შეფასებით, საქმეზე წარმოდგენილი დოკუმენტები და მასში ასახული ლითონის ხიდის მალის ნაშენის მაიდენტიფიცირებელი მონაცემები ერთმანეთს არ ემთხვევა, კერძოდ: N78 აქტის მიხედვით (პუნქტი 10), მალის ნაშენი დამზადებულია სტანდარტით სნიპ III-18-75, ხოლო რკინიგზის კომისიის 2010 წლის 5 თებერვლის აქტის თანახმად, ხიდის ფერმა დამზადებულია სნიპ III–В–5–62-ით. ასევე, N78 აქტის მიხედვით (პუნქტი 1), გამოგზავნილი მალის ნაშენი N6282 დამზადებულია ვორონეჟის ქარხანაში 1983 წლის იანვრიდან მარტის თვემდე პერიოდში, ხოლო, რკინიგზის კომისიის 2010 წლის 5 თებერვლის აქტის თანახმად, საკვანძო-ფონიჭალის კმ 2513-ში მდებარე 45 მ. ლითონის ფერმა დამზადებულია ვორონეჟში, 1970 წელს.გარდა ამისა, N78 აქტის თანახმად, გაანგარიშებული მალის სიგრძეა - 45,0მ. სრული სიგრძე - 45,8მ. ხოლო, რაც შეეხება მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ შპს„კ–ის“ აზომვით ნახაზებს, მასში მითითებულია, რომ მალის ნაშენის სიგრძეა - 45,5 მ., ხოლო რკინიგზის კომისიის 2010 წლის 5 თებერვლის აქტის თანახმად, ხიდის ფერმის სიგრძეა - 45,0 მ.

28. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია აპელანტმა სადავოდ გახადა 2010 წლის 5 თებერვლის აქტი და მიუთითა, რომ აღნიშნული დოკუმენტი შედგენილია ცალმხრივად მხოლოდ მოპასუხის მონაწილეობით, თუმცა, სააპელაციო პალატის შეფასებით, დასახელებული არგუმენტი არ იძლევა საფუძველს მისი არ გაზიარებისთვის, ვინაიდან, სხვა რაიმე დოკუმენტი, რომელიც აღწერდა სადავო ნივთის მონაცემებს, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის, ხოლო ვინაიდან მოპასუხე სადავოდ ხდის გამოთხოვილი ნივთისა და მის სარგებლობაში არსებული ნივთის იდენტურობის საკითხს, აღნიშნული გარემოება ვერ დადასტურდება მხოლოდ მოსარჩელის მიერ მითითებული და მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტებით.

29. ამასთან, როგორც ზემოთ აღნიშნა, ნივთის საიდენტიფიკაციო მონაცემები თანხვედრაში არ არის ასევე თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტებშიც. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოპასუხე არ ფლობს სადავო ნივთს (ქ. თბილისში, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა)) დასაბუთებულია და არ არსებობს საპირისპირო დასკვნის გაკეთების საფუძველი.

30. სააპელაციო სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ იმ გარემოებაზე, რომ გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში ქ.ვორონეჟიდან ჩამოტანილი იქნა 2 ცალი ლითონის ხიდის კონსტრუქცია, საიდანაც ერთი ადგილზევე მდ.მტკვარზე დამონტაჟდა, ხოლო მეორე - დროებით განთავსდა მოპასუხე საზოგადოების ტერიტორიაზე შემდგომი გამოყენების მიზნით. თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი წერილითა (ტ.1, ს.ფ. 30-32), გადმოტვირთის უწყისითა (ტ.1, ს.ფ.33-35) და აქტი N78 (ტ.1, ს.ფ.36-40) დგინდება, რომ საუბარია მხოლოდ ერთ რკინის კონსტრუქციაზე N6282.

31. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის უმნიშვნელოვანესია საკუთრების უფლების საკითხი, კერძოდ, უნდა დადგინდეს რამდენად წარმოადგენს მოსარჩელე მოპასუხისგან გამოსათხოვი ნივთის მესაკუთრეს.

32. სადავო პერიოდში როდესაც მოხდა ხიდის მალის შეკვეთა და საქართველოში ჩამოტანა, ამ პერიოდისათვის ანუ გასული საუკუნის 80-იან წლებში მიმდინარე პოლიტიკური და ეკონომიკური პროცესების გათვალისწინებით (ყოფილი სსრკ-ის დაშლის პროცესი) საკუთრების უფლება ცხადია არ ატარებდა იმ ხასიათს, რომელიც მოგვიანებით დამოუკიდებელი დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პირობებში ჩამოყალიბდა.

33. მიუხედავად იმისა, რომ ხიდის მალის ნაშენის შეკვეთა განხორციელდა „ხ–ის“ მიერ, აღნიშნული არ ადასტურებს ამ უკანასკნელის საკუთრების უფლებას შეკვეთილ ნივთზე. აქტი N78-ში მითითებულია, რომ სწორედ „ხ–ი“ წარმოადგენდა დამკვეთს, ხოლო აღნიშნული მალის ნაშენი უნდა გადმოტვირთულიყო „N39 ხიდის რ–ს“ მისამართზე - გადმოიტვირთა 04/02-28/02/1983 წლამდე სადგურის ველზე, ამიერკავკასიის რკინიგზაზე ბელდანი ჩაის მდინარის ხიდზე გავლით N39 ხიდის რ–ს მისამართზე. ამდენად, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება არამხოლოდ ის გარემოება, რომ სადავო ნივთის გადმოტვირთვა მოხდა იმ ტერიტორიაზე, სადაც ამჟამად დევს ნივთი ქ.თბილისში, 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორია, არამედ ისიც არ დგინდება, რომ შესაძლოა თავდაპირველად გადმოიტვირთა N39 ხიდის რ–ს მისამართზე, თუმცა, იგი გადაგზავნილი იქნა ქ.თბილისში, 31-ე ქარხნის ტერიტორიაზე.

34. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ როგორც N78 აქტით დგინდება რკინის მალის ნაშენის ტიტულის ნომერი იყო 6282, და მიღების დასტურად მას ზედ დაეჭედა მტს ინსპექციის დამღა „ნაგალი და ურო“. ამდენად, ნივთს მისთვის დამახასიათებელი ნიშანი გააჩნდა, რაც განსახილველ შემთხვევაში, გამოსათხოვ სადავო ნივთთან მიმართებაში არსად ფიგურირებს.

35. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება, რომ სარჩელში მითითებული ნივთი - ლითონის ხიდის მალების ნაშენი (ფერმა) არის სწორედ ის ლითონის კონსტრუქცია, რომელიც ამჟამად სს „ს.რ–ის“ ბალანსზე ირიცხება.

36. ასევე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება აპელანტისა თუ მისი წინამორბედების რაიმე სახის კავშირი, მათ შორის, სახელშეკრულებო ურთიერთობა, მოპასუხე საზოგადობასთან, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს, რომ მხარეები არ ყოფილან ერთმანეთთან სამართლებრივ თუ ფაქტობრივ ურთიერთობაში (აღნიშნული არ დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებით), მით უმეტეს, თუკი გავითვალისწინებთ მოსარჩელის პოზიციას იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეებს ერთმანეთთან აკავშირებდათ ხანგრძლივი პარტნიორული ურთიერთობა და ლითონის კონსტრუქციის განლაგებაც იმიტომ მოხდა მოპასუხის ტერიტორიაზე, რომ მომავალში კიდევ აპირებდნენ თანამშრომლობას.

37. ასეც რომ არ იყოს, მხარეთა შორის სხვა განსაკუთრებული ურთიერთობა უნდა ყოფილიყო ჩამოყალიბებული, რომ თუნდაც მიბარების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ათწლულების განმავლობაში მოპასუხეს შეენახა მოსარჩელის კუთვნილი რამდენიმე ტონიანი ლითონის კონსტრუქცია.

38. რაც შეეხება უფლებამონაცვლეობის საკითხს, აპელანტი სადავოდ ხდიდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებას აღნიშნულთან დაკავშირებით და მიუთითებდა რომ ,,ხ–ი 39" რეორგანიზაციის შედეგად გახდა სს „ხ–ის“ N1 ფილიალი, რომლის დამფუძნებელია სს ,,ხ–ი" და ვინაიდან, ფილიალი არ არის იურიდიული პირი, მას პასუხისმგებლობა აკისრია მხოლოდ სს ,,ხ–ი"-ს მიერ გაცემული ქონების ფარგლებში. N1 ფილიალი, სახელმწიფო საწარმო ფირმა ,,ხ–ის" სტრუქტურული ერთეულის ხ–ი 39-ის უფლებამონაცვლეა, აღნიშნული კი იმას ნიშნავს, რომ სწორედ სს ,,ხ–ი", როგორც სათაო საწარმო/საზოგადოება, წარმოადგენს მისი სტრუქტურული ერთეულების - ,,ხ–ი 39"-ის თუ სს,,ხ–ი"-ს მიერ დაფუძნებული ფილიალი N1-ის მოხოვნებისა და ვალდებულებების უფლებამონაცვლეს - მესაკუთრეს.

39. განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი სამეწარმეო რეგისტრაციის მასალებზე, რომლითაც დგინდება, რომ სს „ხ–მა“ 1998 წლის 02 თებერვალს დაარეგისტრირა სს „ხ–ის“ N1 ფილიალი, რომელიც დებულების მიხედვით, წარმოადგენდა სახელმწიფო საწარმო ფირმა „ხ–ის“ სტრუქტურული ერთეულის „ხ–ი-39“-ის უფლებამონაცვლეს. მითითებული დოკუმენტები არ ადასტურებს რა სამართალურთიერთობა არსებობდა მოსარჩელე - სააქციო საზოგადოებასა და „N39 ხ–ის რ.ს“, ასევე „ხიდს“ შორის, ასევე „ხ–ს“ შორის. ამასთან, აქტი N78-ის თანახმად, დამკვეთად დასახელებულია „ხ–ი“, რომელთან მიმართებითაც ასევე არ დგინდება არც საკუთრებისა და არც რაიმე სამართალმემკვიდრეობის ფაქტი ყველა იმ სუბიექტთან მიმართებაში, რაც დასახელდა სარჩელში. წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ისიც არ დასტურდება, რომ "ხ–ს" ჰქონდა რაიმე სახის სახელშეკრულებო ურთიერთობა სს „ს.რ–ასთან" (ან მის წინამორბედთან).

40. ამასთან, უფლებამონაცვლეობის საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაშიც კი, აღნიშნული ვერ გახდებოდა ნივთის გამოთხოვის წინაპირობა, ვინაიდან, როგორც ზემოთ აღინიშნა, არ დასტურდება სადავო ნივთზე მოსარჩელის საკუთრების უფლების არსებობის ფაქტი.

41. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველ ნაწილზე (მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება).

42. სასამართლომ აღნიშნა, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრეს კანონი ანიჭებს სასამართლოსათვის ვინდიკაციური სარჩელით მიმართვის შესაძლებლობას, რათა აღდგენილ იქნეს ნივთზე მისი მფლობელობის შელახული უფლება.

43. შესაბამისად, სარჩელის საფუძვლიანობის შესამოწმებლად უნდა დადგინდეს შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 1. მოსარჩელე უნდა იყოს ნივთის მესაკუთრე; 2. მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი; 3. მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. იმ შემთხვევაში, თუ დადგინდება სამივე გარემოების არსებობა, სარჩელი საფუძვლიანია.

44. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, რამდენადაც ვერ დადასტურდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო ნივთზე, შესაბამისად, არ არსებობს მოპასუხის მიმართ აღძრული ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლით გათვალისწინებული ნორმის გამოყენებისთვის ზემოთ დასახელებული სამივე აუცილებელი გარემოება, რის გამოც არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

45. რაც შეეხება მოპასუხის მიერ შესაგებლში მითითებულ ხანდაზმულობის საკითხს, სსკ-ის 165-ე მუხლის თანახმად,თუ პირი მოძრავ ნივთს ხუთი წლის განმავლობაში უწყვეტად ფლობს როგორც საკუთარს, მოიპოვებს მასზე საკუთრების უფლებას (საკუთრების შეძენა ხანდაზმულობით). მოძრავი ნივთის შეძენა დაუშვებელია, თუ შემძენი ნივთს არაკეთილსინდისიერად ფლობდა, ან თუ მან მოგვიანებით შეიტყო, რომ ნივთი მას არ ეკუთვნოდა.

46. განსახილველ შემთხვევაში, მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტების ანალიზის შედეგად დასტურდება, რომ რომც ჩავთვალოთ მოსარჩელის მიერ მითითებული ყველა სადავო გარემოება დადასტურებულად, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოპასუხე საზოგადოებას სადავო მოძრავ ქონებაზე მოპოვებული აქვს საკუთრების უფლება, ვინაიდან იგი რკინის კონსტრუქციას ფლობს როგორც თავისი ქონება, ასევე მისი, როგორც თავისი ნივთის, ფაქტობრივი ფლობიდან 27 წლის შემდეგ 2010 წელს აიყვანა თავის ბალანსზე, რითაც ოფიციალურად განაცხადა მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით, ხოლო მოსარჩელის პირველი წერილი ნივთის გამოთხოვასთან დაკავშირებით წარდგენილია 2018 წელს ანუ ბალანსზე აყვანიდან 8 წლის შემდეგ.

47. ამდენად, მოპასუხე საზოგადოების ბალანსზე აყვანამდე 27 წლის განმავლობაში, ხოლო ბალანსზე აყვანის შემდეგ პრეტენზიის წარდგენამდე ანუ 2018 წლამდე 8 წლის განმავლობაში, პრეტენზიის წარდგენამდე სულ ჯამურად 35 წლის განმავლობაში, უწყვეტად ფლობდა და ამჟამადაც ფლობს სადავო მოძრავ ნივთს. ამდენად, სუბიექტმა მოძრავ ქონებასთან მიმართებაში შეიძინა საკუთრების უფლება ხანდაზმულობით, რაც კიდევ ერთი საფუძველია სააპელაციო საჩივრის უარყოფისთვის.

48. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება აპელანტმა (მოსარჩელემ) გაასაჩივრა საკასაციო საჩივრით. კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება.

49. საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

50. კასატორი მიუთითებს, რომ რუსეთში, ქ. ვორონეჟის ხიდის მშენებელ ქარხანაში მთავარხ–ის ხ–თან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე დამზადდა და ,,ხ–ი რ. №39"-ის მისამართით სარკინიგზო ტრანსპორტით გადაიტვირთა ლითონის ხიდის ორი კონსტრუქცია, თითოეული სიგრძით 45 მეტრი და ადრესატმა მიიღო ეს ტვირთი, ხოლო ორივე ლითონის ხიდის მალების ნაშენის (ფერმის) საერთო ღირებულებამ შეადგინა 47753 მანეთი და 68 კაპიკი. დადგენილია, რომ მოსარჩელის 08.04.2019წ №01-138 წერილით დახურული ტიპის სააქციო საზოგადოება ,,ვორონეჟსტალმოსტი"-სადმი ხიდების შესახებ დუკუმენტაციის გამოგზავნის თაობაზე, ,,ვორონეჟსტალმოსტ"-ის 17.04.2019წ №635/20 პასუხით სს ,,ხ–ი"-სადმი, ლითონის ხიდის მალის ნაშენის გადატვირთვის უწყისით, ,,ხ–ი 39-"ის დაკვეთილი ლითონის ხიდის მალის ნაშენის შემოწმების, ტექნიკური მიღების, ამიერკავკასიის რკინიგზის სადგურ ველში ,,ხ–ის რ. 39"-ზე გადატვირთვის თაობაზე ვორონეჟის ქარხნის მიერ შედგენილი აქტით №78; თვითონ ქ. ვორონეჟის ხიდის მშენებელ ქარხანას კი ამ გადატვირთვასთან დაკავშირებით ტვირთის მიმღები ,,ხ–ი რ. №39"-ის ან ვორონეჟის ხიდების მშენებელ ქარხანასთან სადაო ხიდის ნაშენი მალის დამკვეთი მხარის - მთავარხ–ის ხ–ის მიმართ, ღირებულების ან სხვა ხარჯების ანაზღაურების თაობაზე პრეტენზია არ გააჩნია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მისთვის ყველა ხარჯი ანაზღაურებულია ტვირთის მიმღების მიერ.

51. კასატორი მიუთითებს, რომ მართალია, მოპასუხე საზოგადოებამ თავისი 18.10.2018წ №6081 წერილით არ დააკმაყოფილა სარჩელის მოთხოვნა ხიდის კონსტრუქციის გადაცემის შესახებ იმ მოტივით, რომ ხიდის კონსტრუქციაზე მოსარჩელის კუთვნილების ფაქტი თითქოსდა არ დასტურდებოდა და აცნობა, რომ აღნიშნული ქონება აყვანილია რკინიგზის ბალანსზე №00000002020 ნარჩენი ღირებულებით 22097 ლარი, მაგრამ ბალანსზე აყვანის საფუძველი წერილში მითითებული არ არის და აღნიშნულის საფუძველი, როგორიც შეიძლება იყოს ნასყიდობა და სხვა მოპასუხე მხარეს არ გააჩნია. ვორონეჟის ქარხნის მიერ დადასტურებულია, რომ ლითონის ხიდის მალის ნაშენები ქარხანამ დაამზადა 1983 წელს, რაც ქარხანამ გაუგზავნა სწორედ ,,ხ–ის რ. 39" - ს სარკინიგზო გადატვირთვით ამიერკავკასიის რკინიგზის სადგურ ველში და ამ გადატვირთვის რაოდენობრივად ან ხარისხობრივად მიღებაზე ან ღირებულების ანაზღაურებაზე მხარეებს, როგორიცაა გამგზავნი და მიმღები, ურთიერთპრეტენზიები (წერილობითი ან/და სიტყვიერი) არა აქვთ.

52. იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომ ტრანპორტირების აქტის პირველი პუნქტის თანახმად, ვინაიდან ,,ლითონის ფერმის დამზადების თარიღად მითითებულია 1983 წლის იანვარ-მარტი", ხოლო ,,№ 78 აქტში ფერმის ტრანსპორტირების თარიღად მითითებულია 4-28 თებერვალი, 1983 წელი, რაც წინააღმდეგობაშია დამზადების თარიღთან,რის გამოც ვერ დასტურდება თბილისი საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე, კმ 2513-ში მდებარე ლითონის ხიდის ფერმის მოსარჩელის საკუთრების ფაქტი, კასატორი პრეტენზიას გამოთქვამს და მიუთითებს, რომ გადატვირთვის ფაქტის დადასტურების მიზნებისათვის ვორონეჟის ქარხნის მიერ სპეციალურ ფორმაში შედგენილი სპეციალური დოკუმენტით, როგორიცაა მალის ნაშენის გადატვირთვის უწყისი, გადატვირთვის თარიღად მითითებულია 4.02.1983 - 28.03.1983წ; ამ უწყისის მიხედვით, მალის ნაშენის ელემენტები და საჭვრეტი აღჭურვილობანი მოაჯირებით, ასევე, ხიდის ვაკისის რკინის ურდულები, სამონტაჟო რკინის ურდულები გადატვირთულია 1983 წლის 28 მარტს ვაგონებით № 6672890, № 430, 460,430 საქარხნო ზედნადებებით. ამ დოკუმენტის ნამდვილობა დადასტურებულია ვორონეჟის ქარხნის ტექნიკური კონტროლის განყოფილების, სხვა სამსახურების და ,,ვორონეჟსტალმოსტი"-ს უფლებამოსილი პირების ხელმოწერებითა და ბეჭდებით. მალის ნაშენის დამზადების თარიღად კი 08.04.1983 წლის №78 აქტის რუსულ ტესტში მითითებულია ,,с января 1983 г по март 1983 г., რომლის ქართული შესატყვისი თარგმანია ,,1983 წლის იანვრიდან 1983 წლის მარტის ჩათვლით პერიოდი, რა იმას ნიშნავს, რომ ხიდის დამზადების თარიღი და გადატვირთვის თარიღები თანხვედრაშია. თუმცა, №78 აქტის ქართულ თარგმანში დაშვებულია უზუსტობა, ციტირებული რუსული ტექსტი ნაცვლად ,,по март"- ,,მარტის ჩათვლით", თარგმნილია ,,მარტამდე". ამ შემთხვევაში, ადგილი აქვს სიტყვებით არაკეთილსინდისიერ მანიპულაციებს.

53. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიერ არასწორად დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო ნივთი არ წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას, ეს მაშინ, როცა გადაწყვეტილებაში ეს სასამართლო თვითონვე ადასტურებს, რომ ,,შემოტანილი ორი 45.0მ ლითონის ფერმიდან გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთი ფერმა; მეორე ფერმა დარჩა მოსარჩელის ბალანსზე და ეს ფაქტი უდავო ფაქტობრივ გარემოებად არის მიჩნეული. მართალია, ასეთი დასკვნის საფუძვლებად სასამართლოს მითითებული აქვს მხარეთა ახსნა-განმარტება, სამეწარმეო რეგისტრაციის მასალები, 08.04.1983წ N№78 აქტი, ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, 21.01.2010 წლის N№24/გნკ-3 ბრძანება, 05.02.2010წ აქტი, 08.02.2010წ N№66 წერილი, N№000580019 ექსპერტიზის დასკვნა, შპს ,,კ–ი"-ს აზომვითი ნახაზები, მაგრამ მითითებული მტკიცებულებებიდან არცერთი არ შეიცავს იმის დადასტურებას, რომ თითქოსდა სადაო ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) არ წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას. აღნიშნული მტკიცებულებები არაჯეროვნად არის შეფასებული. სამეწარმეო რეგისტრაციის მასალების მიხედვით დასტურდება, რომ ყოფილი ,,ხ–ი №39", ვის სახელზეც ვორონეჟის ქარხანამ გადატვირთა და რომელმაც მიიღო აღნიშნული სარკინიგზო ხიდები, რეორგანიზაციის შედეგად გახდა სს ხ–ის №N1 ფილიალი, ამ ფილიალის დამფუძნებელი კი არის სს ,,ხ–ი", ეს ფილიალი და არცერთი სხვა ფილიალი არ არის იურიდიული პირი, ამ ფილიალს თავის ვალდებულებებზე პასუხისმგებლობა აკისრია მხოლოდ სს ,,ხ–ი"-ს მიერ გაცემული ქონების ფარგლებში, N № 1 ფილიალი სახელმწიფო საწარმო ფირმა ,,ხ"-ს სტრუქტურული ერთეულის ხ–ი 39 - ის უფლებამონაცვლეა, აღნიშნული ნიშნავს, რომ სს ,,ხ–ი", როგორც სათაო საწარმო/საზოგადოება, წარმოადგენს მისი სტრუქტურული ერთეულების - ,,ხ–ი № 39"-ის თუ სს ,,ხ–ი"-ს მიერ დაფუძნებული ფილიალი N№1-ის მოხოვნებისა და ვალდებულებების უფლებამონაცვლეს - მესაკუთრეს. მით უფრო, რომ 1994 წელს ,,მეწარმეთა შესახებ" კანონის ამოქმედებიდან დღეის მდგომარეობით მოქმედი კანონების მიხედვით, ფილიალი არასოდეს არ წარმოადგენდა იურიდიულ პირს და მას თავისი სახელით გარიგების დადების უფლებაც არა აქვს, ფილიალი მთლიანად ან ნაწილობრივ ახორციელებს სათაო საწარმოს/საზოგადოების ფუნქციებს, ის სასამართლოში არ გამოდის თავისი სახელით, ფილიალის მიერ განხორციელებული საქმიანობით წარმოშობილ მოვალეობებზე პასუხს აგებს მხოლოდ მისი დამფუძნებელი იურიდიული პირი, ხოლო მასზე ფუნქციონირებისათვის გადაცემული ქონების მესაკუთრეს სათაო საწარმო/საზოგადოება წარმოადგენს; შესაბამისად,იმაზე მითითება, რომ სს ,,ხ–სა" და მის სტრუქტურულ ერთეულს ხ–ი 39 - ს ან ხ–ის ფილიალ №1-სა და ხ–ი 39 - ს შორის სამართლებრივი კავშირი არ დგინდება, სინამდვილეს არ შეესაბამება. ვორონეჟის ქარხნის 08.04.1983წ N№78 აქტით კიდასტურდება, რომ სადაო სარკინიგზო ხიდი, რომლის გაანგარიშებული მალაა 45,0 მეტრი, ხოლო სრული სიგრძე 45.8 მეტრი, საერთო წონა 96,394 ტონა, 1983 წლის იანვარში ვორონეჟის ქარხანასა და დამკვეთ ხ–ს შორის გაფორმებული №N30 ხელშეკრულების საფუძველზე დამზადებულია 1983 წლის იანვრიდან 1983 წლის მარტის ჩათვლით პერიოდში, რომელიც ამ აქტის მიხედვით გადაიტვირთა 04.02.-28.02.1983, (ხოლო მალის ნაშენის გადატვირთვის უწყისის მიხედვით 4.02.83 - 28.03.83წ) პერიოდში ამიერკავკასიის რკინიგზის დანიშნულების სადგურზე ველი, ბელდანის ჩაის მდინარის ხიდზე გავლით (და არა მდინარე ბელდანზე ასაშენებლად, როგორც ამას უთითებს რკინიგზა) № 39 ხიდის რ–ს მისამართზე; შესაბამისად, სასამართლოს დასკვნის საწინააღმდეგოდ, ეს აქტი არ შეიცავს ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ სს ,,ხ–ი" თითქოსდა არ არის სადაო სარკინიგზო ხიდის მესაკუთრე. ამონაწერით სამეწარმეო რეესტრიდან დასტურდება, რომ სს ,,ხ–ი" (204379886) რეგისტრირებულია 17.07.1996წ და მოქმედი საზოგადოებაა; არც ამ დოკუმენტით დასტურდება, რომ სს ,,ხ–ი" თითქოსდა არ არის სადაო სარკინიგზო ხიდის მესაკუთრე.ხოლო, მოპასუხე საზოგადოების 21.01.2010 წლის №N24/გნკ-3 ბრძანებით (განკარგულებით), რკინიგზის მიერ შექმნილი კომისიის 05.02.2010წ აქტით და შპს ,,ს.რ–ის" ფილიალ ,,ს.რ–ის ინფრასტრუქტურის ფილიალის" სალიანდაგო დეპარტამენტის აღმოსავლეთის სალიანდაგო სამმართველოს უფროსის ,,08.02.2010წ №N66 წერილით ,,ს.რ–ის" ფილიალ ,,ს.რ–ის ინფრასტრუქტურის ფილიალის" სალიანდაგო დეპარტამენტის უფროსისადმი დასტურდება მხოლოდ ის, რომ ეს ე. წ. დოკუმენტები შედგენილია ს.რ–ის მიერ თავისივე ნება-სურვილისა და გემოვნების შესაბამისად, რომლებიც არ არის რა ხელმოწერილი მოსარჩელის მიერ, მათ ორმხრივი აქტის ძალა არ გააჩნიათ, რის გამოც, სადავო ხიდის მალის ნაშენის იდენტიფიცირების მიზნებისათვის, იურიდიული ძალა ვერ მიენიჭებათ. მით უფრო, რომ მესაკუთრისთვის ამ ხიდის დაბრუნების თაობაზე წარმოშობილი დავისა და მითვისებული სხვისი ქონების დაკანონების მცდელობის გამო, რკინიგზის მიზნებში არ შედიოდა და არ შედის ვორონეჟის ქარხნის მიერ 1983 გამოშვებული ხიდების და იმავე წლის თებერვალში ადრესატისთვის გამოგზავნილი ხიდების მონაცემების იდენტურობის დადგენა, მტკვარზე გამოყენებული და აშენებული სარკინიგზო ხიდის მიმდებარედ, თბილისში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე განთავსებული მეორე ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) მონაცემებთან; აღნიშნულზე მიუთითებს ის ფაქტობრივი გარემოებაც, რომ სს ,,ხ–ი"-ს სტრუქტურული ერთეულის ,,ხ–ი რ. №39"-ის მიერ ქ. თბილისში, მდ. მტკვარზე 1985 წელს ხიდის აშენების ფაქტი რკინიგზამ არ უარყო და სადაოდ არ გახადა, რაც ასევე იმას ნიშნავს, რომ ვორონეჟის ქარხანაში 1983 წლის იანვარში დაკვეთილი და დამზადებული ორი ხიდიდან ერთ-ერთი ხიდი, რომელიც არ იქნა გამოყენებული და რომელიც რკინიგზამ თვითნებურად თავის ბალანსზე აიყვანა, ცხადია, რომ დროში დამზადებული ვერ იქნებოდა მის გამოყენებამდე 15 წლით ადრე - 1970 წელს, ეს მაშინ, როცა რკინიგზის მიერ გამოყოფილი ე. წ. კომისიის 05.02.2010წ აქტის მიხედვით, აშენებული ხიდის მიმდებარედ განთავსებული გამოუყენებელი მეორე ხიდის დამზადების თარიღად მითითებულია 1970 წელი, რაც სრული შეუსაბამობაა, რომ არაფერი ითქვას იმაზე, ამ კომისიას ხიდის ტექნიკური დოკუმენტაცია, სადაც ასახული იქნებოდა ხიდის მონაცემები, საერთოდ არ მოეპოვებოდა და ეს გარემოება სადაო არ არის, ხოლო თუ საიდან აღმოჩნდა ეს მაღალგაბარიტიანი და 96 ტონიანი ნივთი მდ. მტკვარზე უკვე აშენებული ხიდის მიმდებარედ, ან/და თუ რომელი წლიდან შეამჩნია რკინიგზამ ეს ხიდი უპატრონოდ-მიტოვებულად, კომისია არაფერს არ უთითებს და ეს გასაგებიცაა, ვინაიდან ამ ხიდის 1970 წელს გამოშვების თაობაზე რკინიგზას დოკუმენტები არ გააჩნია. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.01.2019წ №000580019 საინჟინრო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით დასტურდება მხოლოდ ის, რომ ,,ქ. თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე (სარკინიგზო გადასასვლელთან) განთავსებული დასაწყობებული რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენების ვიზუალური და ინსტრუმენტალური გამოკვლევის შედეგებიდან გამომდინარე, მათში არსებული დაზიანებები ამცირებენ რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის სიხისტეს და მზიდუნარიანობას, რის გამოც მათი გამოყენება თავდაპირველი დანიშნულებით გაუმართლებელია, ხოლო მათი მეორადი გამოყენება დასაშვებად არის მიჩნეული ნატურული ცდებით მიღებული შედეგების საფუძველზე, ფაქტიური საესპლუატაციო დატვირთვების განსაზღვრით. შესაბამისად, ექსპერტიზის დასკვნა №000580019 არ შეიცავს იმის უარყოფას, რომ თითქოსდა მოსარჩელე არ არის სადავო სარკინიგზო ხიდის მესაკუთრე.შპს ,,კ–ის" მიერ შედგენილი სარკინიგზო 45.5 მეტრი სიგრძის მალის ნაშენის აზომვითი ნახაზისა და ფოლადის მოცულობების ცხრილის მიხედვით, რომელშიც ასახულია მალის ნაშენის ელემენტების დასახელება, ნახაზის შედგენის დროისთვის მალის ნაშენის მიახლოებითმა წონამ შეადგინა 79, 50 ტონა. აზომვის მომენტში მალის ნაშენს არ ჰქონდა ფოლადის კონსტრუქციის სათვალთვალო მოწყობილობა, სატროტუარე კონსოლები და მოაჯირები. როგორც ამ დოკუმენტის შინაარსიდან ჩანს, არც აღნიშნული შეიცავს ინფორმაციას, რომ სადავო ნივთის მესაკუთრე არ არის მოსარჩელე.

54. სასამართლოს მითითებასთან დაკავშირებით, რომ რკინიგზის მიერ შედგენილ ე. წ. დოკუმენტები, როგორიცაა 21.01.2010 წლის N№24/გნკ-3 ბრძანება (სინამდვილეში ამ ე. წ. დოკუმენტის სახელწოდებაა ,,განკარგულება"), 05.02.2010წ აქტი და 08.02.2010წ №N66 წერილი, შედგენილია ცალმხრივად, რის გამოც, მათ სადაო ხიდის მალის ნაშენის იდენტიფიცირებისათვის, იურიდიული ძალა ვერ მიენიჭებათ, კასატორი აღნიშნავს, რომ 05.02.2010წ შედგენილი ე.წ. აქტის მიხედვით, რომელიც შეიცავს 21.01.2010წ განკარგულების საფუძველზე შექმნილი კომისიის მიერ ამ ხიდის ტექნიკური მონაცემების დადგენის მცდელობას, თბილისში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე კმ 2513 განთავსებული სარკინიგზო ხიდი თითქოსდა დამზადებულია 1970 წელს ქ. ვორონეჟში, მითითებულია ფოლადის მარკა, დამზადების ტექნიკური ნორმები, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ ამ ე.წ. კომისიას არ მოეპოვებოდა ამ ხიდის ტექნიკური დოკუმენტაცია, ხოლო ამ კომისიის შემადგენლობას არ გააჩნია ასეთ ტექნიკურ საკითხებზე დასკვნის გაცემის უფლებამოსილება და ექსპერტის კომპეტენცია, მათ მიერ 05.02.2010 შედგენილი მცირე მოცულობის (თაბახის ფურცლის ნახევარ გვერდზე) აქტი, ვორონეჟის ქარხნის მიერ დამზადებული 96 ტონის მოცულობის და 45.8მ სიგრძის სადაო ხიდის ტექნიკური მონაცემების დადგენის თვალსაზრისით, ატარებს სრულიად უსაგნო ხასიათს.

55. სააპელაციო სასამართლომ, დაასკვნა, რომ ვინაიდან ,,№78 აქტის მე-2 გვერდზე, ასევე, 2019 წლის 17 აპრილის №635/20 წერილში აღნიშნულია, რომ მალის ნაშენი გადმოიტვირთა სადგურ ველში, ამიერკავკასიის რკინიგზაზე, მაშინ, როდესაც სს ,,ს.რ–ის" მიერ ხიდის მშენებლობის დაკვეთა განხორციელდებოდა საქართველოში არსებული მდინარისათვის და საქონლის მიწოდებაც საქართველოს ტერიიტორიაზე განხორციელდებოდა" ასეთი დასკვნიდან თავის მხრივ გამომდინარეობს დასკვნა, რომ ამიერკავკასიის რკინიგზის სადგური ,,ველი" სასამართლოს მიერ რომელიღაც უცხო ქვეყნის სარკინიგზო სადგურად და ტერიტორიად არის მიჩნეული, ეს მაშინ, როცა სადგური ველი მდებარეობს საქართველოს ტერიტორიაზე - თბილისი - გაჩიანი - რუსთავის სარკინიგზო მაგისტრალზე, მტკვარზე 1985წ აშენებული ხიდის და ამჟამად განთავსებული გამოუყენებელი სადავო ხიდის მიმდებარედ. შესაბამისად, ამჯერად სასამართლო ინსტანციათა მიერ ადგილი აქვს გეოგრაფილ საკითხებში გაუთვითცნობიერებლობას.

56. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ თითქოსდა ,,ხიდის მალის ნაშენების დამზადებისა და გადმოტვირთვის თარიღები არ ემთხვევა ერთმანეთს" და მიუთითა, რომ თითქოსდა ,,არ დასტურდება მოსარჩელის სამართლებრივი კავშირი სს ,,ხ–თან". მართალია, ასეთი სახელწოდების საზოგადოება საქმეში საერთოდ არ ფიგურირებს, მაგრამ თუ სასამართლოს მხედველობაში აქვს სამართლებრივი კავშირის არქონა საკავშირო დანიშნულების დაწესებულება ,,ხ–თან", რომელთანაც სს ,,ხ–ის“ სამართლებრივ კავშირის არქონა სასამართლომ მხოლოდ სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერის მეშვეობით დაადგინა, აღნიშნული სამართლებრივი კავშირის არქონა ვერ იქნება დამაბრკოლებელი გარემოება იმის დასადასტურებლად, რომ თითქოსდა მოსარჩელეს სადაო მალის ნაშენზე მფლობელობის ან/და საკუთრების უფლება არ გააჩნია, ვინაიდან ფაქტია, რომ ვორონეჟის ქარხანამ ხიდები გადატვირთა საქართველოში ტვირთის მფლობელი და მიმღები ხ–ის რ. №39-ის მისამართით და არა მოსკოვში საკავშირო დანიშნულების ორგანიზაცია ,,ხ–ის" მისამართით. ხოლო, ის გარემოება, რომ ეს ხიდები დამზადებულ იქნა და გაგზავნილ იქნა სწორედ ხ–ის რ. №39-ის მისამართით მთავარხ–ის ტრესტ ხ–სა და ვორონეჟის ქარხანასთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, არ ნიშნავს იმას, რომ ამ ხიდის მესაკუთრე ამჟამად უკვე უცხო ქვეყნის დაწესებულება ,,ხ–ია", ვინაიდან ამ ხიდების ხ–ის რ. №39-ის მისამართით გადატვირთვით ქარხანამ და ხ–მა დაადასტურეს, რომ ტვირთის მფლობელი არის მისი მიმღები - ხ–ის რ. №39, რომელიც სამეწარმეო რეესტრის მასალების მიხედვით იყო რა სს ,,ხ–ი"-ს სტრუქტურული ერთეული, გარდაქმნილ იქნა სს ,,ხ–ი"-ს № 1 ფილიალად, რომელიც იურიდიული პირი არ არის, ხოლო ეს ფილიალი დაფუძნებულია სწორედ სს ,,ხ–ი"-ს მიერ, რომლის ქონების მესაკუთრეც კანონის მიხედვით სწორედ მისი დამფუძნებელი იურიდიული პირი მოსარჩელეა.

57. კასატორი აღნიშნავს, როგორც სასამართლომ დაასკვნა, ,,სს ,,ს.რ–ის" გასხვისების ზოლში, მდებარე ქ. თბილისში, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) არ იმყოფება მოპასუხის მფლობელობაში" (იხ. გადაწყვ. პუნქტი 3.2.4), რაც გაიზიარა სააპელაციო სასამართლომ, თუმცა გაუგებარია თუ რას ემსახურება ასეთი შეფასება, ხოლო ასეთი დასკვნიდან რა აზრიც გამოვიტანეთ ესაა, რომ თუ ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) არ იმყოფება მოპასუხის მფლობელობაში", ესე იგი, გამოდის, რომ მოსარჩელეს მის მიმართ პრეტენზია არ უნდა გააჩნდეს, ვინაიდან ის ამ საქმეში არასათანადო მოპასუხეა. ცხადია, რომ ასეთი დასკვნა გასაზიარებელი არ არის, ვინაიდან მოპასუხე თვითონვე აცხადებს, რომ სადაო მალის ნაშენი მან ბალანსზე აიყვანა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის ამ ნივთს დაეუფლა, ეს მაშინ, როცა მას ამ ნივთის ფლობის უფლება კანონიერად არ მოუპოვებია.

58. ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ ქ.თბილისში, მდ. მტკვარზე 1985 წელს მოსარჩელე სააქციო საზოგადოების სტრუქტურული ერთეულის ,,ხ–ი რ. №39"-ის მიერ ს.რ–ასთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე აშენდა სარკინიგზო ხიდი, ხოლო ამ ხიდის აშენების ფაქტი რკინიგზამ არ უარყო და სადავოდ არ გახადა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მან ეს ფაქტობრივი გარემოებები დაადასტურა და აღიარა.

59. თავდაპირველად, რკინიგზის მიერ გათვალისწინებული იყო ორი 45 მეტრის სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) გამოყენება, მაგრამ რომ გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთი და რომ ქ. ვორონეჟის ხიდის მშენებელ ქარხანაში დამზადებული ლითონის ხიდის ორივე კონსტრუქცია თითოეული სიგრძით 45 მეტრი საერთო ღირებულებით 47753 მანეთი და 68 კაპიკი გაგზავნილ იქნა სწორედ ,,ხ–ი რ. №39"-ის მისამართზე სარკინიგზო ტრანსპორტით, რომელმაც მიიღო ეს ტვირთი.

60. გამოუყენებელი მე-2 ლითონის ხიდის მალის ნაშენის ღირებულება რკინიგზამ არ გადაიხადა, ეს მაშინ, როცა რკინიგზამ თვითონ გახადა სადაოდ ხიდის შემძენი დამკვეთის ვინაობა - ,,ხ–ი" თუ ,,ხ–ი რ. 39" და იმ კომპანიის ვინაობა, თუ ამათგან რომელმა გადაიხადა ხიდის მალის ნაშენის ღირებულება და ტრანსპორტირების ხარჯები.

61. სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ შემოტანილი ორი ლითონის ხიდის მალის კონსტრუქციიდან ,,ხ–ი რ. №39"-ისგან დამოუკიდებელი მიზეზებით გამოყენებულ იქნა მხოლოდ ერთი, ხოლო მეორე კონსტრუქციის ნაცვლად გამოყენებულ იქნა რკინა-ბეტონის ხიდის მალის ნაშენები სქემით 23,68*45*23,62. შესაბამისად, ერთი ლითონის ხიდის მალის კონსტრუქციის ფერმა არ იქნა გამოყენებული მშენებლობაზე, რომელიც მოსარჩელე საზოგადოებამ არ დაშალა, არ გადაიტანა თავის ბაზაზე და დატოვა აშენებული სარკინიგზო ხიდის მიმდებარედ, მდ. მტვრის მარცხენა მხარეს. შემდგომში არ მოხდა მოსარჩელე საზოგადოების კუთვნილი ხიდის კონსტრუქციის გამოყენება რკინიგზისა და სხვა ხიდების მშენებლობაზე და ის დარჩა რკინიგზის გასხვისების ზოლში, თბილისში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე კმ 2513.

62. კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელემ 08.10.2018წ №01-301 წერილით მოითხოვა მისი კუთვნილი ქონების გადმოცემა, მაგრამ მოპასუხემ თავისი 18.10.2018წ №6081 წერილით არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა იმ მოტივით, რომ ხიდის კონსტრუქციაზე მოსარჩელე საზოგადოების კუთვნილების ფაქტი არ დასტურდებოდა. ამასთან, აცნობა, რომ აღნიშნული ქონება აყვანილია რკინიგზის ბალანსზე №00000002020, ნარჩენი ღირებულებით 22097 ლარი, მაგრამ ბალანსზე აყვანის საფუძველი წერილში მითითებული არ არის. მოსარჩელემ 08.04.2019წ №01-138 წერილით სააქციო საზოგადოება ,,ვორონეჟის ლითონის ხიდის კონსტრუქციების ქარხნიდან" გამოითხოვა აღნიშნული ხიდის შესახებ სასაქონლო და სატრანსპორტო ზედდებულები, რაზეც ვორონეჟის ქარხანამ წერილობითი პასუხით დაასტურა, რომ ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) ორი კონსტრუქცია ვორონეჟის ქარხანაში შეძენილი და საქართველოში შემოტანილია ,,ხ–ი რ. №39"-ის მიერ. ვორონეჟის ქარხნის პასუხი, გადატვირთვის უწყისი და ტექნიკური შემოწმების და გადატვირთვის აქტი 16.10.2019წ №01-126 წერილით წარედგინა რკინიგზას, მაგრამ რკინიგზამ 13.02.2020წ №868 წერილით არც ამჯერად დააკმაყოფილა მოთხოვნა იმ მოტივით, რომ დამზადებისა და გამოგზავნის თარიღები ერთმანეთს არ ემთხვევა.

63. სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 30.01.2019წ №000580019 დასკვნის თანახმად, ქ. თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე (სარკინიგზო გადასასვლელთან) განთავსებული დასაწყობებული რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენების ვიზუალური და ინსტრუმენტალური გამოკვლევის შედეგების მიხედვით, მათში არსებული დაზიანებები ამცირებენ რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის სიხისტეს და მზიდუნარიანობას. შესაბამისად, მათი გამოყენება თავდაპირველი დანიშნულებით გაუმართლებელია, ხოლო მათი მეორადი გამოყენება დასაშვებად იქნა მიჩნეული, ნატურული ცდებით მიღებული შედეგების საფუძველზე, ფაქტიური საესპლუატაციო დატვირთვების განსაზღვრით. ამავე ექსპერტიზის 14.02.2019წ №000988019 დასკვნის მიხედვით, ,,ქ. თბილისში 31-ე ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიაზე ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი რკინიგზის ხიდის მალის ნაშენის ღირებულება 2019 წლის თებერვლის თვის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენს 41 022 ლარს.

64. სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ შპს ,,კ–ის“ მიერ შესრულებული სარკინიგზო 45.5 მეტრი სიგრძის მალის ნაშენის აზომვითი ნახაზისა და ფოლადის მოცულობების ცხრილის მიხედვით, რომელშიც ასახულია მალის ნაშენის ელემენტების დასახელება, ნახაზის შედგენის დროისთვის მალის ნაშენის მიახლოებითმა წონამ შეადგინა 79, 50 ტონა. აზომვის მომენტში მალის ნაშენს არ ჰქონდა ფოლადის კონსტრუქციის სათვალთვალო მოწყობილობა, სატროტუარე კონსოლები და მოაჯირები.

65. კასატორი აღნიშნავს, მართალია, სასამართლომ იმის დასაბუთების მიზნებისათვის, რომ თითქოსდა სადაო სარკინიგზო ხიდი - ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) არ წარმოადგენს სს ,,ხ–ის" საკუთრებას", მიუთითა მხარეთა ახსნა-განმარტებაზე, სამეწარმეო რეგისტრაციის მასალებზე, 08.04.1983წ N78 აქტზე, ამონაწერზე სამეწარმეო რეესტრიდან, 21.01.2010 წლის N24/გნკ-3 ბრძანებაზე, 05.02.2010წ აქტზე, 08.02.2010წ N66 წერილზე, N000580019 ექსპერტიზის დასკვნაზე, შპს ,,კ–ი"-ს მიერ შესრულებულ აზომვითი ნახაზებზე, მაგრამ ამავე სასამართლოს დეტალურად, ობიექტურად და მიუკერძოებლად რომ შეესწავლა და ,,მეწარმეთა შესახებ" კანონის ნორმების დანაწესებიდან გამომდინარე რომ შეეფასებინა მოსარჩელის ახსნა-განმარტება, სამეწარმეო რეგისტრაციის მასალები, 08.04.1983წ N78 აქტი, ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, N000580019 ექსპერტიზის დასკვნა, შპს ,,კ–ი"-ს აზომვითი ნახაზები, ვორონეჟის ქარხანასა და სს ხ–ი"-ს მიმოწერის გათვალისწინებით დარწმუნდებოდა, რომ ვორონეჟის ქარხნის მიერ 1983 წელს დამზადებული და რ. 39 - ისთვის მიწოდებული ლითონის ხიდის მალის ნაშენი და თბილისში, მდ. მტვრის მარცხენა მხარეს, 31-ე ქარხნის მიმდებარედ, რკინიგზის გასხვისების ზოლში, საკვანძო ფონიჭალის გადასარბენზე კმ 2513 განთავსებული სარკინიგზო ხიდი იდენტურია და ეს ნივთი წარმოადგენს სს ,,ხ–ი"-ს საკუთრებას (ვრცლად იხ. დაზუსტებული საკასაციო საჩივარი).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

66. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 იანვრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

67. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

68. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს.

69. ამასთან, საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხოლოდ მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით, რაც შეეხება სამართლის ნორმების გამოყენებას, სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, ადგენს თუ რა სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს მხარეთა შორის და ამ ურთიერთობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე აკმაყოფილებს ან არ აკმაყოფილებს სარჩელს. მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის შეფასება შედის სასამართლოს კომპეტენციაში, თუმცა საქმეზე გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს შეჯიბრებითობის პრინციპის სრულად რეალიზაციის პირობებში.

70. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოთხოვნის საფუძველი სამოქალაქო სამართალში, ზოგადად არის სამართლის ის ნორმა, რომელიც დამოუკიდებლად ან სხვა მოთხოვნის საფუძვლებთან ერთობლიობაში აფუძნებს ამა თუ იმ მოთხოვნას ანუ სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეთა კონკრეტულ უფლება-მოვალეობებს (იხ. ჰ.ბოელინგი, ლ.ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე სასამართლო გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, მეორე გამოცემა, თბ., 2004, 38.) კერძო სამართლებრივი ურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების დანიშნულებაა ურთიერთობაში მონაწილე სუბიექტების უფლებების განსაზღვრა და მათი განხორციელების უზრუნველყოფა.

71. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სსსკ-ის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ სარჩელი შედგება ორი ელემენტისგან: სარჩელის საგნისა და სარჩელის საფუძვლისგან. სარჩელის საგანია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისადმი (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), ხოლო სარჩელის საფუძველი - კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი).

72. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას. თავის მხრივ, მოთხოვნის საფუძვლის (საფუძვლების) ძიებისას, სასამართლოსათვის ამოსავალია ის კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სწორედ მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები და გარემოებები განსაზღვრავენ სარჩელის მოთხოვნის შინაარსს.

73. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხის გასხვისების ზოლში, მდებარე, ქ. თბილისი, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენის (ფერმის) მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვისა და მოსარჩელისათვის გადაცემის შესახებ გამომდინარეობს სსკ-ის 172- ე მუხლის პირველი ნაწილიდან.

74. ამ ტიპის სარჩელის წარმატებულობა, ბუნებრივია, უნდა შემოწმდეს მისი დამფუძნებელი ნორმის/ნორმების წინაპირობებთან მიმართებაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ უპირველესად, სასამართლომ სწორად უნდა განსაზღვროს მოთხოვნის მარეგულირებელი სამართლებრივისაფუძველი - კანონის ნორმა, გამოარკვიოს სარჩელში მითითებული ფაქტების შესაბამისობა დამფუძნებელი ნორმის აბსტრაქტულ ელემენტებთან (ფორმალური გამართულობა), დადებითი პასუხის შემთხვევაში, სარჩელსა და შესაგებელში გამოთქმული პოზიციების ურთიერთშეჯერებით გამოარკვიოს სადავო და უდავო ფაქტობრივი გარემოებები (მტკიცების საგანი) და გაანაწილოს მხარეთა შორის მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტების დადასტურების ტვირთი (მტკიცების ტვირთი).

75. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში აღნიშნავს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ, სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა, ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, § 30; Van de Hurk v. the Netherlands, §59; Perez v. France, §80). ამასთან, მხარეებს უნდა ჰქონდეთ არა მხოლოდ იმის შესაძლებლობა, რომ იცოდნენ იმ მტკიცებულებათა შესახებ, რომლებიც მათ სჭირდებათ თავიანთი სარჩელის წარმატებისათვის, არამედ, ჰქონდეთ კომენტარის გაკეთების საშუალება ყველა იმ მტკიცებულებასთან და მოსაზრებასთან დაკავშირებით, რომლებიც წარდგენილია სასამართლოს აზრის ფორმირებაზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით (იხ. Milatova and others v. The Czech republic §59; Niderost-huber v. Switzerland, §24; K.S. v. finland § 21).

76. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის დისპოზიციიდან გამომდინარე (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), საკასაციო პალატის შეფასების საგანი იქნება კასატორის შედავებების საფუძვლიანობა.

77. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ: არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა; გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა; არასწორად განმარტა კანონი. საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

78. განსახილველ შემთხევაში, საკასაციო პრეტენზიები წარმოდგენილია, სააპელაციო სასამართლოს მიერ როგორც საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისას საპროცესო სამართლებრივი ნორმების დარღვევის საფუძვლით [სსსკ-ის 102-ე, 103-ე, 105-ე, 407.1 და 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილი], ასევე მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების არასწორი გამოყენების საფუძვლით.

79. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სავინდიკაციო სარჩელი ეფუძნება იმ მოცემულობას, რომ მესაკუთრეს, რომელსაც ჩამოერთვა მფლობელობა, შეუძლია ნივთი მოითხოვოს მფლობელისაგან, რომელიც არაკეთილსინდისიერად აკავებს ნივთს. საკუთრების უფლებამ ნივთზე სრული ბატონობა უნდა უზრუნველყოს, მათ შორის ფაქტობრივი ბატონობა - მფლობელობის სახით. ცხადია, მესაკუთრეს სხვა უფლებამოსილებებთან ერთად აქვს მფლობელობის უფლებაც და თუკი მოხდება საკუთრების მფლობელობის ჩამორთმევა, მას შეუძლია არაუფლებამოსილ მფლობელს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება (იხ.: თამარ ზარანდია, სანივთო სამართალი, გამომცემლობა „მერიდიანი“, მეორე შევსებული გამოცემა, 2019წ., გვ. 245).

80. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალში საკუთრების უფლება ფართოდაა განმარტებული და იგი მოიცავს მთელ რიგ ქონებრივ/ფულად უფლებებს, რომელიც საკუთრებიდან გამომდინარეობს. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში – მარქსი ბელგიის წინაღმდეგ განმარტა: „იმის აღიარებით, რომ ყოველ ადამიანს აქვს თავისი საკუთრებით (ქონებით) შეუფერხებელი სარგებლობის უფლება, მუხლი პირველი არსებითად უზრუნველყოფს საკუთრების უფლებას. ეს არის სრულიად ცხადი წარმოდგენა, რომელსაც ტოვებს სიტყვები „საკუთრება“ და „საკუთრების გამოყენება“. (მარქსი ბელგიის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება განაცხ. №6833/74, სტრასბურგი, 1979 წლის 13 ივნისი).

81. სხვა საქმეზე ევროპული სასამართლო იმეორებს, რომ „საკუთრების ცნებას დამატებითი №1 ოქმის პირველი მუხლის მიხედვით, დამოუკიდებელი მნიშვნელობა აქვს, რომელიც არ შემიფარგლება ფიზიკური ნივთების ფლობით და ის დამოუკიდებელია ეროვნულ კანონმდებლობაში არსებული ოფიციალური კლასიფიკაციისგან: „საკუთრების“ ცნება არ შემოიფარგლება „არსებული საკუთრებით“, არამედ ის შეიძლება მოიცავდეს აქტივებს, სარჩელების ჩათვლით, რომლებთან დაკავშირებითაც განმცხადებელს შეუძლია განაცხადოს, რომ მას გააჩნია საკუთრების უფლებისა ან ქონებრივი ინტერესის ეფექტური გამოყენების გონივრული და „კანონიერი მოლოდინი“ (იხ. იონერილდიზი თურქეთის წინაამდეგ, დიდი პალატა, №48939/99, §124, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2004-XII და პრინცი ჰანს-ადამ II ლიხტენშტეინი გერმანიის წინააღმდეგ; დიდი პალატა, N42527/98, § 83, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო 2001-VIII).

82. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საპროცესო უფლების ჯეროვნად რეალიზების მიზნით, მოსარჩელემ უნდა მიუთითოს ყველა იმ გარემოებაზე, რომლებიც კანონის მიხედვით ასაბუთებენ სასარჩელო მოთხოვნას (სსსკ-ის 178- ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტები, 219-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მოსარჩელის მიერ, ამ საპროცესო ვალდებულების შესრულების შემთხვევაში კი, უკვე მოპასუხეზეა დამოკიდებული, მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებების არსებობის უარყოფა (სსკ-ის 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილი). სსსკ-ის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს შეჯიბრებითობის პრინციპს, რომლის თანახმად, მტკიცების საგნის განსაზღვრა და მასში შემავალი ფაქტების დამტკიცების ტვირთი მხარეებს ეკისრებათ. სსსკ-ის მე-3 მუხლი განსაზღვრავს დისპოზიციურობის პრინციპს, რომელიც მხარეებს ანიჭებს თავისუფლებას განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები; გარემოება დამტკიცებულად შეიძლება ჩაითვალოს, თუ ერთი მხარე მიუთითებს მასზე და მეორე მხარე არ ეწინააღმდეგება ამ მითითებას. ეს იმას ნიშნავს, რომ შეჯიბრებითი პრინციპის საფუძველზე, მოპასუხე უნდა შეედავოს მოსარჩელის გამართულ (დასაბუთებულ) მოთხოვნას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, იგი წააგებს სამართლებრივ დავას. მოპასუხის სტადიაზე მოწმდება არა მხოლოდ ის, წარადგინა თუ რა მოპასუხემ შესაგებელი, არამედ, ასევე, წარდგენილი შესაგებელი რამდენად აბათილებს და არყევს (მოსარჩელის განმარტებების საფუძველზე შექმნილ) მოთხოვნის წარმოშობის ვარაუდს. შესაგებლის ზოგადი კლასიფიკაცია შემდეგია: მატერიალური და საპროცესო შესაგებელი; აბსტრაქტული (ზოგადი) და კონკრეტული შესაგებელი; მარტივი და კვალიფიციური (არსებითი) შესაგებელი. რა ტიპის შესაგებელს წარადგენს მოპასუხე, სრულად თავსდება ამ უკანაკნელის ნების ავტონომის ფარგლებში. კონკრეტული შესაგებლის წარდგენის ვალდებულება გამომდინარეობს 201-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შინაარსიდან (ივარაუდება, რომ შედავებული უნდა იყოს დავის გადასაწყვეტად მნიშვნელოვანი ფაქტები და არა სამართლებრივი მოსაზრებები, ე.ი. ისეთი ფაქტები, რომელთა არსებობა წარმოშობენ მოთხოვნას), წინააღმდეგ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები, დამტკიცებულად ითვლება. მოსამართლე განსაკუთრებული ყურადღებას აქცევს პირველ რიგში, საპროცესო შესაგებელს, ხოლო ამის შემდეგ მატერიალურ შესაგებელს. მატერიალური შედავება მიმართულია სარჩელის მატერიალურ-სამართლებრივი შედეგის მიღწევის წინააღმდეგ, რაც გულისხმობს მოპასუხის მხრიდან ისეთ ფაქტებზე (წინაპირობებზე) მითითებას, რომლებიც გამორიცხავენ, წყვეტენ ან აფერხებენ (განუხორციელებელს ხდიან) სარჩელით მოთხოვნილი შედეგის დადგომას; სსსკ-ის 201-ე მუხლის მეოთხე და მეხუთე ნაწილების თანახმად, „პასუხში (შესაგებელში) სრულყოფილად და თანამიმდევრობით უნდა იყოს ასახული მოპასუხის მოსაზრებები სარჩელში მითითებულ თითოეულ ფაქტობრივ გარემოებასა და მტკიცებულებასთან დაკავშირებით. თუ მოპასუხე არ ეთანხმება სარჩელში მოყვანილ რომელიმე გარემოებას, იგი ვალდებულია მიუთითოს ამის მიზეზი და დაასაბუთოს შესაბამისი არგუმენტაციით; წინააღმდეგ შემთხვევაში, მას ერთმევა უფლება, შეასრულოს ასეთი მოქმედება საქმის არსებითად განხილვის დროს. მოპასუხე ვალდებულია, პასუხს დაურთოს მასში მითითებული ყველა მტკიცებულება. თუ მოპასუხეს საპატიო მიზეზით არ შეუძლია პასუხთან ერთად მტკიცებულებათა წარდგენა, იგი ვალდებულია, ამის შესახებ მიუთითოს პასუხში. წინააღმდეგ შემთხვევაში მოპასუხეს ერთმევა უფლება, შემდგომში წარადგინოს მტკიცებულებები). სამოქალაქო პროცესში მტკიცების საგანი, რომელიც წარმოადგენს სადავო მატერიალურსამართლებრივ ფაქტებს, რომელზეც მიუთითებენ მოსარჩელე და მოპასუხე, მოთხოვნის თუ შესაგებლის დასაბუთების ან გაქარწყლებისათვის, შეუძლებელია წარმოვიდგინოთ მტკიცებითი საქმიანობის გარეშე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილი ნათელი დადასტურებაა იმისა, რომ მოპასუხე ვალდებულია, საქმის მომზადების მიზნით აქტიურად იმოქმედოს, რაც, უპირველესად, სასამართლოსათვის სარჩელზე მისი წერილობითი მოსაზრებების წარდგენაში გამოიხატება. მოპასუხის მიერ ამ უფლების განუხორციელებლობა, სსსკ-ის 206-ე მუხლის შესაბამისად, ართმევს მას უფლებას, შეასრულოს ასეთი მოქმედება ამ საქმის არსებითად განხილვის დროს (ანუ, სასამართლოს სხდომაზე მხარისაგან მტკიცებულების მიღება აღარ ხდება). ამ შემთხვევისათვის სხვა რაიმე სპეციალურ შედეგს კანონი არ ადგენს“ (შდრ. სუსგ დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-664-635-2016, 02 მარტი, 2017, პ.201).

83. სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულია, რომ მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დადგინდება სამივე წინაპირობის არსებობა, შესაძლებელი გახდება მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა. ვიდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემოებათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირის არამართლზომიერ მფლობელობაში; ( შდრ: სუსგ №ას-709-2022, 30 სექტემბერი, 2022).

84. მოდავე მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილებას აწესრიგებს სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი არის სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა სათანადოდ არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი – ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთი დამოკიდებულია არა მხარის როლზე პროცესში, არამედ მოთხოვნის საფუძველზე. მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64;).

85. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინდიკაციური სარჩელის აღძვრის შემთხვევაში, მოსარჩელეს ეკისრება, დაამტკიცოს ნივთზე საკუთრების უფლების არსებობა, ასევე, სადავო ნივთის მოპასუხის მიერ ფლობის ფაქტი, რაც შეეხება მფლობელს, მისი შესაგებელი შეიძლება ემყარებოდეს, როგორც ფლობის ნამდვილი, მართლზომიერი უფლების არსებობას, ისე - საკუთრების უფლების ნამდვილობას და როგორც ერთი, ისე - მეორე ფაქტის სათანადო მტკიცებულებით დადასტურება მისი მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს.

86. წინამდებარე განჩინების პ.24-ით დადგენილია, რომ სადავო ნაგებობა მოპასუხე საზოგადოების ბალანსზე იქნა აყვანილი 2010 წელს, კერძოდ, 2010 წლის 5 თებერვლის აქტში აღნიშნულია, რომ თანახმად, 2010 წლის 21 იანვრის ბრძანებისა, შემოწმდა აღმოსავლეთ სალიანდაგო სამართველოს სამხრეთ აღმოსავლეთის რეგიონში გადასარბენი თბ. საკვანძო-ფონიჭალის კმ 2513-ში მდებარე ლითონის ფერმა სქემით 1X45,0მ. (ლითონის ფერმა ზედა სვლით). 2010 წლის 21 იანვრის ბრძანების თანახმად კი, „ს.რ–ის ცალკეულ სადგურებში არსებული რკინიგზის ხიდების მალის ნაშენის მარაგების მოვლა-შენახვის სამუშაოებს, წლების განმავლობაში აწარმოებდნენ სალიანდაგო სამმართველოს თანამშრომლები. წლების განვმავლობაში მალის ნაშენები სალიანდაგო მეურნეობის ბალანსზე არ ირიცხებოდა და მიიჩნეოდა როგორც იმ რეგიონში არსებული ხიდის მარაგები. საბუღალტრო აღრიცხვის სრულყოფისათვის აუცილებელია ყველა სახის მარაგები აყვანილ იქნას ბალანსზე“. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შეიქმნა შესაბამისი კომისია (იხ. ტ.1, ს.ფ. 110-114).

87. განსახილველ შემთხვევაში, მართალია აპელანტმა სადავოდ გახადა 2010 წლის 5 თებერვლის აქტი და მიუთითა, რომ აღნიშნული დოკუმენტი შედგენილია ცალმხრივად მხოლოდ მოპასუხის მონაწილეობით, თუმცა, სააპელაციო პალატის შეფასებით, დასახელებული საფუძველი არ იძლევა მისი არ გაზიარებისთვის, ვინაიდან, სხვა რაიმე დოკუმენტი, რომელიც აღწერდა სადავო ნივთის მონაცემებს, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის, ხოლო ვინაიდან მოპასუხე სადავოდ ხდის გამოთხოვილი ნივთისა და მის სარგებლობაში არსებული ნივთის იდენტურობის საკითხს, აღნიშნული გარემოება ვერ დადასტურდება მხოლოდ მოსარჩელის მიერ მითითებული და მის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტებით. ამასთან, ნივთის საიდენტიფიკაციო მონაცემები თანხვედრაში არ არის ასევე თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტებშიც. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოპასუხე არ ფლობს სადავო ნივთს (ქ. თბილისში, საკვანძო-ფონიჭალის გადასარბენზე კმ. 2513-ში განთავსებული 45 მეტრი სიგრძის ლითონის ხიდის მალის ნაშენი (ფერმა) დასაბუთებულია და არ არსებობს საპირისპირო დასკვნის გაკეთების საფუძველი. (იხ. წინამდებარე განჩინების პ.28-29.).

88. სააპელაციო სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებულ იმ გარემოებაზე, რომ გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში ქ.ვორონეჟიდან ჩამოტანილი იქნა 2 ცალი ლითონის ხიდის კონსტრუქცია, საიდანაც ერთი ადგილზევე მდ.მტკვარზე დამონტაჟდა, ხოლო მეორე - დროებით განთავსდა მოპასუხე საზოგადოების ტერიტორიაზე შემდგომი გამოყენების მიზნით. თავად მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი წერილით (ტ.1, ს.ფ. 30-32), გადმოტვირთის უწყისით (ტ.1, ს.ფ.33-35) და აქტი N78 (ტ.1, ს.ფ.36-40) დგინდება, რომ საუბარია მხოლოდ ერთ რკინის კონსტრუქციაზე N6282.

89. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ როგორც N78 აქტით დგინდება, რკინის მალის ნაშენის ტიტულის ნომერი იყო 6282, და მიღების დასტურად მას ზედ დაეჭედა მტს ინსპექციის დამღა „ნაგალი და ურო“. ამდენად, ნივთს მისთვის დამახასიათებელი ნიშანი გააჩნდა, რაც განსახილველ შემთხვევაში გამოსათხოვ სადავო ნივთთან მიმართებაში არსად ფიგურირებს.

90. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება, რომ სარჩელში მითითებული ნივთი - ლითონის ხიდის მალების ნაშენი (ფერმა) არის სწორედ ის ლითონის კონსტრუქცია, რომელიც ამჟამად სს „ს.რ–ის“ ბალანსზე ირიცხება (იხ. წინამდებარე განჩინების პ.7.).

91. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში, რამდენადაც ვერ დადასტურდა მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო ნივთზე, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ არ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლით გათვალისწინებული ნორმის გამოყენებისთვის ზემოთ დასახელებული სამივე აუცილებელი გარემოება, რის გამოც არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, ხოლო წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით კასატორმა ვერ დაარწმუნა საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძვლების არსებობაში.

92. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

93. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, არ იკვეთება საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ვინაიდან ნორმის დანაწესით საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციათან ანდა ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

94. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისითაც. მსგავს საკითხებზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

95. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც, მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

96. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ხ–ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. სს „ხ–ს“ (ს.კ:.....) (ქ.თბილისი, „სახელმწიფოხაზინა“, ბანკისკოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს თ.კ–ას მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით 12.01.2023-ში N7832 საგადახდო დავალებით გადახდილი 2051 ლარის 70% – 1,435.7 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზურაბ ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი

მირანდა ერემაძე