10 ნოემბერი, 2022 წელი,

საქმე №ას-1084-2020 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა/მოსამართლეები:

ვლადიმერ კაკაბაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

გიორგი მიქაუტაძე,

მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

I კასატორი (მოსარჩელე) - შპს „ჩ–ი“

II კასატორი (მოპასუხე) - სს „ს.ბ–ი“

მესამე პირი დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე - თ.კ–ი

მესამე პირი დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე - ვ.ა–ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება

პირველი კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

მეორე კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება, უსაფუძვლო გამდიდრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. 2010 წლის 8 ივლისს, სს „ს.ბ–სა“ (შემდეგში: მოპასუხე, მეორე კასატორი, კრედიტორი) და შპს „ჩ–ს“ (შემდეგში: მოსარჩელე, პირველი კასატორი, მოვალე) შორის საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება) დაიდო, რომლითაც მოსარჩელის სახელზე 10 000 000 აშშ დოლარი გაიცა.

1.1. 2010 წლის 8 ივლისს, ერთი მხრივ, კრედიტორს და მეორე მხრივ თ.კ–ს, ვ.ა–ს, პ.გ–ს და ლ.ჭ–ს შორის იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნები იქნა უზრუნველყოფილი და იპოთეკით დაიტვირთა ქ.თბილისში, ...... მდებარე 226.78 კვ.მ ფართი და 179.30 კვ.მ სარდაფი (შემდეგში - პირველი უძრავი ქონება).

უძრავი ნივთის საწესდებო კაპიტალში შეტანის მიზნით გაფორმებული გადაცემის ხელშეკრულების საფუძველზე პირველი უძრავი ქონება მოვალის საკუთრებაში აღირიცხა.

1.2. 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებები იქნა უზრუნველყოფილი და იპოთეკით დაიტვირთა მოვალის კუთვნილი სამი უძრავი ნივთი, კერძოდ:

ა). ქ.თბილისში, ....... მდებარე 125კვ.მ ფართი და 84.71კვ.მ სარდაფი (შემდეგში - მეორე უძრავი ქონება);

ბ). ქ.თბილისში, ........ მდებარე 58.42კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი (შემდეგში - მესამე უძრავი ქონება);

გ). ქ.ბათუმში, ........ მდებარე 317.48კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი (შემდეგში - მეოთხე უძრავი ქონება).

1.3. 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და თ.კ–ს შორის სოლიდარული თავდებობის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება იქნა უზრუნველყოფილი;

1.4. 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და ვ.ა–ს შორის სოლიდარული თავდებობის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება იქნა უზრუნველყოფილი;

2. 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის გაფორმებული პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების ფარგლებში საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - მეორე საკრედიტო ხელშეკრულება) დაიდო, რომლითაც 510 000 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

3. 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის გაფორმებული პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების ფარგლებში საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - მესამე საკრედიტო ხელშეკრულება) დაიდო, რომლითაც 590 000 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

4. 2010 წლის 23 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის გაფორმებული პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების ფარგლებში საკრედიტო ხელშეკრულება დაიდო (შემდეგში - მეოთხე საკრედიტო ხელშეკრულება), რომლითაც 100 000 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

5. 2011 წლის 4 თებერვალს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - მეხუთე საკრედიტო ხელშეკრულება) გაფორმდა, რომლითაც მოვალის სახელზე 871 000 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

კრედიტის მიზნობრიობად, მეორე და მესამე საკრედიტო ხელშეკრულებების სესხის დაფარვა განისაზღვრა.

6. 2011 წლის 4 თებერვალს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - მეექვსე საკრედიტო ხელშეკრულება) გაფორმდა, რომლითაც მოვალის სახელზე 150 000 აშშ დოლარის სესხი გაიცა.

კრედიტის მიზნობრიობად, მეორე და მესამე საკრედიტო ხელშეკრულების სესხის ძირისა და სარგებლის დაფარვა დადგინდა.

7. 2013 წლის 31 იანვარს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის დადებული პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების ფარგლებში საკრედიტო ხელშეკრულება გაფორმდა (შემდეგში - მეშვიდე საკრედიტო ხელშეკრულება), რომლითაც 704 000 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

კრედიტის მიზნობრიობად, მეხუთე საკრედიტო ხელშეკრულების სესხის ნაწილობრივ რეფინანსირება განისაზღვრა.

8. 2015 წლის 24 დეკემბერს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის შეთანხმება (ორი დანართითურთ) გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ნივთი, კერძოდ, პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონება კრედიტორს საკუთრებაში გადაეცა, რის სანაცვლოდაც მოვალის დავალიანებიდან, რომელიც ამ დროისათვის 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, 850 000 აშშ დოლარი დაიფარა.

შეთანხმების დანართით გათვალისწინებულია შესყიდვის ოფცია, კერძოდ, მოვალეს ბანკისათვის გადაცემული უძრავი ნივთების გამოსყიდვის შესაძლებლობა მიეცა.

შეთანხმების მიხედვით, შესყიდვის ოფცია ძალაში შედის შესყიდვის ოფციის საგანზე ბანკის საკუთრების უფლების რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან და 18 თვის განმავლობაში მოქმედებს.

შესყიდვის ოფცია ძალაშია მხოლოდ სამივე უძრავი ნივთის ერთდროულად გამოსყიდვის შემთხვევაში. ამასთან, ბანკი თანხმობას აცხადებს, რომ ოფციის მოქმედების პერიოდში (თუ კონტრაგენტის მხრიდან ოფციის პირობების დარღვევას ადგილი არ ექნება) საკუთრებაში მიღებულ ნივთებს კონტრაგენტის წერილობითი თანხმობის გარეშე არ გაასხვისებს.

უძრავი ნივთების გამოსყიდვის ფასი შემდეგი პრინციპით განისაზღვრა: კვადრატული მეტრის ღირებულება 1 487.62 აშშ დოლარი, რაც დღგ-ს და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა გადასახადებს მოიცავდა.

დანართის 2.5 პუნქტის თანახმად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ შეთანხმების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციიდან 7 დღის ვადაში უძრავი ქონების იჯარის ხელშეკრულებას 18 თვემდე ვადით გააფორმებდნენ. საიჯარო ქირა ყოველთვიურად 7 085 აშშ დოლარით (დღგ-ის გარეშე) განისაზღვრა. იჯარის ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში, დარღვევების აღმოსაფხვრელად მოიჯარეს 30 კალენდარულის დღის ვადა მიეცემოდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბანკს უფლება ჰქონდა, შესყიდვის ოფცია ცალმხრივად გაეუქმებინა.

9. 2015 წლის 24 დეკემბერს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის საკრედიტო ხელშეკრულება (შემდეგში - მერვე საკრედიტო ხელშეკრულება, სადავო პირველი ხელშეკრულება, სადავო პირველი გარიგება) დაიდო, რომლითაც მოვალის სახელზე 134 950 აშშ დოლარის კრედიტი გაიცა.

კრედიტის მიზნობრიობად მეშვიდე საკრედიტო ხელშეკრულების კრედიტის რეფინანსირება და იჯარის (დღგ-ის ჩათვლით) თანხის დაფარვა განისაზღვრა, მათ შორის, 134 950 აშშ დოლარიდან 73 528 აშშ დოლარი იყო შეთანხმების გაფორმების შემდეგ დარჩენილი დავალიანება, ხოლო 63 390 აშშ დოლარი - სამომავლოდ გადასახდელი საიჯარო ქირა.

10. 2016 წლის 18 თებერვალს, მოვალესა და კრედიტორს შორის იჯარის ხელშეკრულება და იჯარის ხელშეკრულების დანართი #1 (შემდეგში - სადავო მეორე ხელშეკრულება ან სადავო მეორე გარიგება) გაფორმდა, რომელთა შესაბამისად, პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონება მოვალეს იჯარით გადაეცა.

11. 2018 წლის 2 ივლისს, შპს „ლ–სა“ და კრედიტორს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო, რომლითაც პირველი უძრავი ქონება შპს ,,ლ–ს’’ საკუთრებაში გადაეცა. ნასყიდობის საფასური 610 000 აშშ დოლარს შეადგენდა.

12. 2017 წლის 4 აპრილს, კრედიტორმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების: მოვალის, ვ.ა–ის, პ.გ–ის, შპს ,,პ -ს’’, ლ.ჭ–ისა და თ.კ–ის მიმართ. მოსარჩელემ, მერვე საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების, 115 045.23 აშშ დოლარის მოპასუხეთათვის დაკისრება მოითხოვა.

13. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 17 იანვრის განჩინებით კრედიტორის სარჩელზე საქმის წარმოება შეჩერდა, მოვალის მიერ წინამდებარე საქმეზე აღძრული სარჩელის განხილვამდე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 30 აპრილის განჩინებით კრედიტორის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 17 იანვრის განჩინება ძალაში დარჩა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 21 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა კრედიტორის შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე.

14. მოვალემ კრედიტორის წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელი შეიტანა, რომლითაც მოითხოვა:

14.1. 2016 წლის 18 თებერვალს კრედიტორსა და მოვალეს შორის დადებული იჯარის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და ბათილი ხელშეკრულებების გაფორმებით გამოწვეული უსაფუძვლოდ მიღებული სარგებლის, 63 390 აშშ დოლარის მოპასუხისთვის დაკისრება;

14.2. მერვე საკრედიტო ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, რომლითაც მოვალეზე 134 950 აშშ დოლარის კრედიტის გაიცა;

14.3. კრედიტორისათვის უსაფუძვლო გამდიდრების ფარგლებში მიღებული სარგებლის მოსარჩელისათვის დაბრუნების დავალება, კერძოდ, მეორე და მესამე უძრავი ქონების მოვალის საკუთრებაში აღრიცხვა და ამ უკანასკნელისათვის 280 000 აშშ დოლარის ანაზღაურება.

- მოსარჩელის განმარტებით, კრედიტორის მიმართ მოვალის ვალდებულება 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, რომლის დასაფარად სავსებით საკმარისი იყო პირველი უძრავი ქონების ბანკისთვის საკუთრებაში გადაცემა, რადგან მისი ღირებულება შეადგენდა 1 202 434 აშშ დოლარს. მიუხედავად ამისა, დასახელებულ უძრავ ნივთთან ერთად ბანკმა მეორე და მესამე უძრავი ქონებაც თავის საკუთრებაში დაირეგისტრირა, რის შედეგადაც ორ მილიონამდე ღირებულების უძრავი ნივთები დაისაკუთრა, ისე, რომ მოსარჩელეს დავალიანებაც სრულად არ შესრულებულა და ახალი ვალდებულებებიც წარმოიქმნა.

- მის მიერ დასახელებული ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელემ მიუთითა საქმეზე წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნებზე, კერძოდ, შპს „შ. და გ.ც–ის“ 2018 წლის 8 ნოემბრის დასკვნასა და შპს ,,ს.ბ.ს.პ–ის’’ 2014 წლის 18 ივლისის დასკვნაზე.

15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 10 აპრილის გადაწყვეტილებით:

15.1. სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

15.2. მეორე უძრავი ქონება მოსარჩელეს საკუთრებაში დაუბრუნდა;

15.3. მეორე უძრავი ქონების გადაცემის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი კრედიტორსა და მოვალეს შორის 2016 წლის 18 თებერვალს დადებული იჯარის ხელშეკრულება;

15.4. 73 528 აშშ დოლარის გაცემის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი კრედიტორსა და მოვალეს შორის დადებული მერვე საკრედიტო ხელშეკრულება;

15.5. დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

16. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა.

17. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2020 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილებით:

- მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა;

- მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

- 73 528 აშშ დოლარის კრედიტის გაცემის შესახებ მერვე საკრედიტო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.

- 94 878 აშშ დოლარის გაცემის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი მერვე საკრედიტო ხელშეკრულება;

- სხვა ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

17.1. სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო წინამდებარე გადაწყვეტილების 1-13 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და შემდეგი შეფასებები და დასკვნები ჩამოაყალიბა:

17.1.1. პირველი ინსტანციის სასამართლომ ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად განიხილა სადავო გარემოებასთან დაკავშირებით მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები, ისინი სწორად შეაფასა და მართებულად დაადგინა, რომ პირველი უძრავი ქონების ღირებულება შპს ,,ს.ბ.ს.პ–ის’’ 2014 წლის 18 ივლისის დასკვნიდან გამომდინარე უნდა დადგენილიყო. სადავო ქონების საბაზრო ღირებულება გასხვისების ფასის მიხედვით ვერ განისაზღვრებოდა, ვინაიდან ნივთის ფასთან დაკავშირებით ხელშეკრულების მონაწილე მხარეთა შეთანხმება მესამე პირებისათვის სავალდებულო არ არის, ხელშეკრულების დადებისას მხარეები თავისუფალი ვაჭრობის პირობებში მოქმედებენ, რაც მათ ნივთის სარეალიზაციო ფასის დამოუკიდებლად დადგენის შესაძლებლობას აძლევთ, მიუხედავად მისი საბაზრო ღირებულებისა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველი დავის ფარგლებში მოპასუხეს არ წარმოუდგენია დასაშვები და დამაჯერებელი მტკიცებულებები, რომელიც მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების სამართლებრივ მნიშვნელობას გადაწონიდა და გააქარწყლებდა. შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ პირველი უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრისას „ს.ბ.ს.პ–ის“ დამოუკიდებელი აუდიტორის დასკვნა უნდა გამოყენებულიყო, რომელიც 2014 წელს მომზადდა და შეთანხმების გაფორმების დროისათვის არსებულ ვითარებას (ნივთის ღირებულება 1 202 434 აშშ დოლარი) ასახავდა.

17.1.2. საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე 2019 წლის 21 იანვრის განჩინება კანონიერი იყო, რადგან მოვალის მიერ აღძრული წინამდებარე სარჩელი და კრედიტორის მიერ აღძრული სარჩელი ერთი და იგივე დავის საგანს არ შეეხებოდა, მიუხედავად მათი მჭიდრო ურთიერთკავშირისა.

17.1.3. არც მერვე საკრედიტო ხელშეკრულება და არც სადავო იჯარის ხელშეკრულება მოჩვენებით გარიგებას არ წარმოადგენდა, ვინაიდან სამართლებრივ შედეგებს წარმოშობდა - ქონების ნაწილი ამჟამადაც მოვალის მფლობელობაში იყო და კრედიტი საიჯარო ქირის დასაფინანსებლად გაიცა.

17.1.4. მოვალის დავალიანება 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, თუმცა სამი უძრავი ნივთის ბანკის საკუთრებაში გადაცემით მხოლოდ 850 000 აშშ დოლარი დაიფარა, მიუხედავად იმისა, რომ პირველი უძრავი ნივთის ღირებულება 1 202 434 აშშ დოლარი იყო.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კრედიტორის საკუთრებად გადაფორმებული ქონების ღირებულებასა და მოვალის დავალიანებას შორის აშკარა დისპროპორცია არსებობდა, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ ხელშეკრულება საწარმომ უძრავი ქონების შენარჩუნების მიზნით გააფორმა. საწარმო მძიმე ეკონომიკურ მდგომარეობაში იმყოფებოდა და დავალიანების გადახდის საშუალება არ გააჩნდა. გარიგების მეორე მხარემ მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობით ისარგებლა, გარიგების მხარეს არასამართლიანი პირობები შესთავაზა და სამივე უძრავი ქონების საკუთრებაში მიღების პირობით დავალიანების ნაწილობრივ დაფარვას დათანხმდა, ე.ი. მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობა გახდა გარიგების შედგენის მიზეზი, რაც ჩვეულებრივ შემთხვევაში არ დაიდებოდა.

უძრავი ქონების საკუთრებაში მიღებისას კომერციულმა ბანკმა უნდა გაითვალისწინოს ყველა რისკი, კერძოდ, რისკი იმისა, რომ ქონება საბაზრო ღირებულებაზე დაბალ ფასად შეიძლება გასხვისდეს, რასაც მოცემულ შემთხვევაში 2018 წლის 2 ივლისს შპს „ლ–ს“ და კრედიტორს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებაც ამყარებდა, რომლითაც შპს ,,ლ–ს’’ საკუთრებაში პირველი უძრავი ქონება გადაეცა და ნასყიდობის საფასურმა 610 000 აშშ დოლარი შეადგინა.

ამდენად, საქმეზე წარმოდგენილი მინიმალური შეფასების გათვალისწინებითაც კი, მოვალის დავალიანების დასაფარად, მათ შორის, კომერციული ბანკისთვის დამახასიათებელი რისკების დაზღვევით, პირველი და მესამე უძრავი ქონების კრედიტორის საკუთრებაში გადაცემა საკმარისი იყო.

17.1.5. ზემომითითებული გარემოებების გათვალისწინებით, მეორე უძრავი ქონების კრედიტორის საკუთრებაში გადაცემის ნაწილში კრედიტორსა და მოვალეს შორის დადებული შეთანხმება ბათილია, ბათილია 2015 წლის 24 დეკემბრის საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებაც იმ ნაწილში, რომლითაც დარჩენილი დავალიანების დაფარვის მიზნით სესხად 73 528 აშშ დოლარი გაიცა (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, შემდეგში - სსკ-ის 54-ე მუხლის თანახმად ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს; ამავე კოდექსის 55-ე მუხლის თანახმად ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია ერთი მხარის მიერ მეორეზე გავლენის ბოროტად გამოყენებით, როცა მათი ურთიერთობა დაფუძნებულია განსაკუთრებულ ნდობაზე). ამასთან, რაკი მეორე უძრავი ნივთის საკუთრებაში გადაცემის ნაწილში შეთანხმება ბათილი იყო და სამართლებრივ შედეგებს არ წარმოშობდა, სსკ-ის 61-ე მუხლიდან გამომდინარე ბათილი იყო იჯარის ხელშეკრულებაც და მეორე საკრედიტო ხელშეკრულებაც იმ ნაწილში, რომლითაც მეორე უძრავი ქონების საიჯარო ქირის გადასახდელად კრედიტი გაიცა, რაც აღნიშნულ ფართზე 7 თვის საიჯარო ქირის (3 050 აშშ დოლარი) გათვალისწინებით 21 350 აშშ დოლარს შეადგენდა.

17.1.6. იმის გათვალისწინებით, რომ ბანკისათვის მეორე უძრავი ქონების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ კრედიტორსა და მოვალეს შორის დადებული ხელშეკრულება ბათილად ცნობას ექვემდებარებოდა, აღნიშნული უძრავი ნივთი მოსარჩელეს უნდა დაბრუნებოდა.

18. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ და მოპასუხემ.

18.1. მოსარჩელის მოთხოვნაა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილებით, სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. შემდეგი მოტივებიდან გამომდინარე:

- მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხემ კრედიტი იმ იმედით გასცა, რომ თუკი გადახდისუუნარო მოვალე კრედიტის გადახდას ვერ შეძლებდა, კრედიტორი თავის მოთხოვნას თავდებთა იპოთეკით დატვირთული ქონებით დაიკმაყოფილებდა. სადავო საკრედიტო ხელშეკრულება სასამართლოს სსკ-ის 8.3, 54-ე და 115-ე მუხლების კონტექსტში უნდა განეხილა, ვინაიდან კრედიტორის ქმედებები დასახელებული ნორმების რეგულირების სფეროში ექცევა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისგან განსხვავებულია.

- სააპელაციო სასამართლომ ნამდვილად ცნო იჯარის ხელშეკრულება, რომლის ერთ-ერთ მხარეს მხოლოდ ქონების შენარჩუნების სურვილი ამოძრავებდა და, - არა საიჯარო ურთიერთობაში რეალურად მონაწილეობა. მოქმედი კანონმდებლობით იჯარის ხელშეკრულებას სრულიად სხვა მიზნები და სამართლებრივი შედეგები აქვს. აღნიშნული დასკვნით სასამართლომ ფაქტობრივად პირდაპირ აღიარა იჯარის ხელშეკრულების მოჩვენებითი ბუნება, რაც იჯარის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საკმარისი საფუძველია.

- იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებისას არ იკვეთება მხარეთა საერთო ნება, რაც სახელშეკრულებო ურთიერთობებში მნიშვნელოვანი პირობაა. კრედიტორის მიზანი იყო, მოჩვენებით დადებული გარიგებით სარგებლის მიღება, ხოლო მოვალეს სურდა, იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთების შენარჩუნება, რაც საიჯარო ურთიერთობების მიზნებს სცილდება.

18.2. მოპასუხე საკასაციო საჩივრით მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმებას და, ახალი გადაწყვეტილებით, პირველი კასატორის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, შემდეგ საფუძვლებზე მითითებით:

- 2015 წლის 24 დეკემბრის საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 115 045.23 აშშ დოლარის მოთხოვნით წინამდებარე საქმეზე სარჩელის აღძვრამდე მოვალის წინააღმდეგ კრედიტორმა სასამართლოში სარჩელი შეიტანა. ხსენებულ სარჩელზე წარდგენილ შესაგებელში მოვალე სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებებს (მათ შორის, დავალიანების არსებობის მოთხოვნასა და ოდენობას) დაეთანხმა და მხოლოდ ის აღნიშნა, რომ კრედიტორთან მრავალწლიანი ურთიერთობის პერიოდში წარმოშობილი ყველა უთანხმოება ურთიერთმოლაპარაკებით სრულდებოდა, რის გამოც ამ უკანასკნელის მხრიდან სარჩელის აღძვრით გაკვირვებულია. ამდენად, განსახილველი სარჩელის მიზანი იმ შეთანხმებათა ბათილად ცნობა, უძრავი ნივთების დაბრუნება და თანხის დაკისრებაა, რომლის კანონიერება მოპასუხემ შესაგებლით უკვე დაადასტურა.

ზემომითითებული სარჩელით აღძრულ საქმეზე სასამართლომ საქმის წარმოების შეჩერების გადაწყვეტილება მიიღო, რაც კანონსაწინააღმდეგოა. მიუხედავად საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ შუამდგომლობისა, სასამართლოს მტკიცებით, მოვალეს იმ ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება ჰქონდა, რომელთა კანონიერებაც სხვა სამართალწარმოების ფარგლებში უკვე აღიარა. ქვემდგომი ინსტანციიის სასამართლოებს აღნიშნული პროცესუალური საკითხები უნდა შეემოწმებინათ და მოვალის სარჩელი განუხილველად უნდა დაეტოვებინათ, თუმცა ასეთ ქმედებას ადგილი არ ჰქონია.

- კრედიტორის საკუთრებად გაფორმებული ქონების ღირებულებასა და თავის დავალიანებას შორის დისპროპორციის გამო ხელშეკრულებათა ბათილობის შესახებ მოსარჩელის პრეტენზია უსაფუძვლოა. მხარეთა შორის ნასყიდობის გარიგებები გამოსყიდვის უფლებით დაიდო, რომლებზეც ვადა ერთჯერადად გაიზარდა სწორედ მოვალის საუკეთესო ინტერესის გათვალისწინებითა და ფინანსური გაჯანსაღების იმედით, რაც მოვალის ქონების დაუფლების თაობაზე ბანკის დაფარულ ინტერესს გამორიცხავს. დამკვიდრებული სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებითაც, სამოქალაქო კოდექსის 54-55-ე მუხლები სადავო გარიგებების ბათილად ცნობის დამოუკიდებელ საფუძვლად ვერ ჩაითვლება.

- კრედიტორი უთითებს და არც სასამართლო უარყოფს, რომ შპს „ლ–ს“ პირველი უძრავი ქონება 610 000 აშშ დოლარად მიყიდა, ხოლო მოვალის ვალდებულება 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა. ამ გარემოებით დასტურდება, რომ დარჩენილი ერთი უძრავი ნივთის - მესამე უძრავი ქონების ღირებულება სრულად ვერ დაფარავს მოვალის ვალდებულებებს. შესაბამისად, უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტს ადგილი არ ჰქონია.

19. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 12 ოქტომბრის განჩინებებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში - სსსკ-ის) 391-ე მუხლის მიხედვით, მოსარჩელისა და მოპასუხის საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად. 2022 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით, სსსკ-ის 391.5 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, საკასაციო პალატამ მითითებული საკასაციო საჩივრები დასაშვებად ცნო და დაადგინა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მოპასუხის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო მოსარჩელის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

20. საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შემდეგია: რამდენად კანონიერია მოსარჩელის მოთხოვნები, საკრედიტო და იჯარის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის, უსაფუძვლო გამდიდრების ფარგლებში მიღებული სარგებლის მოპასუხისთვის დაკისრებისა და უძრავი ქონებების თავის საკუთრებაში აღრიცხვის თაობაზე.

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძველი ისაა, რომ კრედიტორის მიმართ მოსარჩელის დავალიანების, კერძოდ, 920 000 აშშ დოლარის დასაფარად, პირველი უძრავი ქონების მოპასუხის საკუთრებაში გადაცემა საკმარისია, რადგან ამ ქონების ღირებულება 1 202 434 აშშ დოლარს შეადგენდა. მიუხედავად ამისა, დასახელებულ უძრავ ნივთთან ერთად, კრედიტორმა საკუთრებაში მეორე და მესამე უძრავი ქონებაც მიიღო, რითაც ორ მილიონამდე ღირებულების უძრავი ნივთები დაისაკუთრა, ისე, რომ მოსარჩელის დავალიანებაც სრულყოფილად შესრულებულად არ მიიჩნია და ახალი ვალდებულებებიც წარმოუქმნა.

21. პალატის განსჯით, დასმულ საკითხზე სწორი დასკვნის ჩამოსაყალიბებლად, საყურადღებოა, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილად ცნობილი შემდეგი გარემოებები:

1). 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება დაიდო, რომლითაც მოსარჩელის სახელზე 10 000 000 აშშ დოლარი გაიცა.

2). 2010 წლის 8 ივლისს, ერთი მხრივ, კრედიტორს და მეორე მხრივ თ.კ–ს, ვ.ა–ს, პ.გ–ს და ლ.ჭ–ს შორის იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება იქნა უზრუნველყოფილი და იპოთეკით დაიტვირთა პირველი უძრავი ქონება.

3). 2010 წლის 8 ივლისს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის იპოთეკის ხელშეკრულება გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულება იქნა უზრუნველყოფილი და იპოთეკით დაიტვირთა მოვალის კუთვნილი სამი უძრავი ნივთი, კერძოდ: მეორე, მესამე და მეოთხე უძრავი ქონება.

4). 2015 წლის 24 დეკემბერს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის შეთანხმება (ორი დანართითურთ) გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ნივთი, კერძოდ, პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონება კრედიტორს პირდაპირ საკუთრებაში გადაეცა, რის სანაცვლოდაც მოვალის დავალიანებიდან, რომელიც ამ დროისათვის 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, 850 000 აშშ დოლარი დაიფარა.

შეთანხმების დანართით გათვალისწინებულია შესყიდვის ოფცია, კერძოდ, მოვალეს ბანკისათვის გადაცემული უძრავი ნივთების გამოსყიდვის შესაძლებლობა მიეცა.

შეთანხმების მიხედვით, შესყიდვის ოფცია ძალაში შედის შესყიდვის ოფციის საგანზე ბანკის საკუთრების უფლების რეესტრში რეგისტრაციის მომენტიდან და 18 თვის განმავლობაში მოქმედებს.

შესყიდვის ოფცია ძალაშია მხოლოდ სამივე უძრავი ნივთის ერთდროულად გამოსყიდვის შემთხვევაში. ამასთან, ბანკი თანხმობას აცხადებს, რომ ოფციის მოქმედების პერიოდში (თუ კონტრაგენტის მხრიდან ოფციის პირობების დარღვევას ადგილი არ ექნება) დასაკუთრებულ ნივთებს კონტრაგენტის წერილობითი თანხმობის გარეშე არ გაასხვისებს.

უძრავი ნივთების გამოსყიდვის ფასი შემდეგი პრინციპით განისაზღვრა: კვადრატული მეტრის ღირებულება 1 487.62 აშშ დოლარი, რაც დღგ-ს და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა გადასახადებს მოიცავდა.

დანართის 2.5 პუნქტის თანახმად, მხარეებმა დათქვეს, რომ შეთანხმების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციიდან 7 დღის ვადაში უძრავი ქონების იჯარის ხელშეკრულებას 18 თვემდე ვადით გააფორმებდნენ. საიჯარო ქირა ყოველთვიურად 7 085 აშშ დოლარით (დღგ-ის გარეშე) განისაზღვრა. იჯარის ხელშეკრულების პირობების დარღვევის შემთხვევაში, დარღვევების აღმოსაფხვრელად მოიჯარეს 30 კალენდარულის დღის ვადა მიეცემოდა, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ბანკს უფლება ჰქონდა, შესყიდვის ოფცია ცალმხრივად გაეუქმებინა.

სსსკ-ის 407.2 მუხლის (სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება)) დანაწესიდან გამომდინარე, ეს გარემოებები საკასაციო სასამართლოსათვის სავალდებულოა.

22. შექმნილი ფაქტობრივი მოცემულობიდან გამომდინარე იკვეთება შემდეგი დასკვნა:

კრედიტორსა და მოვალეს შორის საბანკო კრედიტის სახელშეკრულებო ურთიერთობა არსებობდა, ხოლო აღნიშნული კრედიტის უზრუნველყოფას ორი იპოთეკის ხელშეკრულება ემსახურებოდა, რომლებითაც იპოთეკით დაიტვირთა მოვალის საკუთრებაში არსებული ოთხი უძრავი ქონება.

დასახელებული პირველი იპოთეკის ხელშეკრულების 4.1.1.5 პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების დადების თარიღისათვის იპოთეკის საგნის (პირველი უძრავი ქონება) ღირებულება 420 000 აშშ დოლარს ან ბანკში დადგენილი კომერციული კურსით სხვა ვალუტაში მის ეკვივალენტს შეადგენდა (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 340-348).

მეორე იპოთეკის ხელშეკრულების 4.1.1 პუნქტისა და დანართი „ა-ს“ შესაბამისად, ხელშეკრულების დადების თარიღისათვის იპოთეკის საგნად მითითებული დანარჩენი სამი უძრავი ქონების ღირებულება ჯამურად 580 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, კერძოდ:

მეორე უძრავი ქონება - 230 000 აშშ დოლარი ან ბანკში დადგენილი კომერციული კურსით სხვა ვალუტაში მისი ეკვივალენტი;

მესამე უძრავი ქონება - 100 000 აშშ დოლარი ან ბანკში დადგენილი კომერციული კურსით სხვა ვალუტაში მისი ეკვივალენტი;

მეოთხე უძრავი ქონება - 250 000 აშშ დოლარი ან ბანკში დადგენილი კომერციული კურსით სხვა ვალუტაში მისი ეკვივალენტი (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 349-357).

23. სსკ-ის 867-ე მუხლის თანახმად, საბანკო კრედიტის ხელშეკრულებით კრედიტის გამცემი აძლევს ან მოვალეა მისცეს მსესხებელს სასყიდლიანი კრედიტი სესხის ფორმით. ამავე კოდექსის 286.1 მუხლის მიხედვით, უძრავი ნივთი შეიძლება ისე იქნეს გამოყენებული (დატვირთული) მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად, რომ უზრუნველყოფილ კრედიტორს მიეცეს უფლება, სხვა კრედიტორებთან შედარებით პირველ რიგში მიიღოს თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება ამ ნივთის რეალიზაციით ან მის საკუთრებაში გადაცემით (იპოთეკა), ხოლო 301.1 მუხლის შესაბამისად, თუ მოვალე არ დააკმაყოფილებს მოთხოვნას, რომლის უზრუნველყოფის საშუალებაც არის იპოთეკა, იპოთეკარი უფლებამოსილია, მოითხოვოს უძრავი ნივთის რეალიზაცია, თუ იპოთეკის ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

სსკ-ის 301.1 მუხლი იპოთეკარს იპოთეკის საგნის რეალიზაციის მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს, თუ სახეზეა შემდეგი წინაპირობები:

ა). იპოთეკარმა ნამდვილად გაასესხა თანხა, რომლის დაბრუნება უზრუნველყოფილია უძრავ ნივთზე კრედიტორის სასარგებლოდ დადგენილი იპოთეკით;

ბ). მოვალე ვადაში არ აბრუნებს სესხს, ანუ მოპასუხემ გააჭიანურა ვალდებულების შესრულება;

გ). უძრავ ნივთზე არსებული იპოთეკა იურიდიული ძალის მქონეა, რადგანაც აკმაყოფილებს მისი ნამდვილობის წინაპირობებს (სსკ-ის 289.1 მუხლი) (იხ. სუსგ, საქმე №ას-1906-2018, 25.06.2019).

ამრიგად, იპოთეკის დადგენისას მხარეები თავდაპირველადვე ითვალისწინებენ საგნის ღირებულებას. ამ შემთხვევაში, წინდაწინ იქმნება იმის ვარაუდი, რომ იპოთეკის საგნის რეალიზაციაა სწორედ მოთხოვნის დაკმაყოფილების საშუალება. იგი ხელს უწყობს კრედიტორს, წინასწარ შეაფასოს, რამდენად უზრუნველყოფს იპოთეკის საგანი მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას მოვალის მხრიდან ვალდებულების დარღვევის შემთხვევაში. ამ პირობებში ნათელია, თუ სად გადის მოვალის პასუხისმგებლობის ზღვარი.

იპოთეკის ხელშეკრულების არსი, ისევე, როგორც, აღნიშნული სახელშეკრულებო ურთიერთობის საკანონმდებლო მოწესრიგება გვიყალიბებს შემდეგ დასკვნას:

სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით უზრუნველყოფილი იპოთეკის საგნის ღირებულების შედავების საკითხის შეფასებისას სასამართლოსათვის ამოსავალი სწორედ ამ ხელშეკრულებაში მითითებული ღირებულება უნდა გახდეს, რამდენადაც სახელშეკრულებო ურთიერთობის წარმოშობის დროისთვის იპოთეკის საგნის მესაკუთრემ (რომელიც, შესაძლოა, კრედიტორის პირადი მოვალეც იყოს) გამოხატა მზაობა სწორედ ამ ღირებულების მქონე ნივთით მოეხდინა გაცემული სესხის უზრუნველყოფა.

შესაძლოა, კრედიტორსა და მოვალეს შორის სასესხო ურთიერთობა, რომლის უზრუნველყოფასაც კონკრეტული იპოთეკის საგანი ემსახურება, ხანგრძლივი დროის მანძილზე გაგრძელდეს ან ამა თუ იმ სესხის ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი დავალიანების დაფარვას დიდი დრო დასჭირდეს, ამ პერიოდის ფარგლებში იპოთეკის საგნის ღირებულება შესაძლოა შეიცვალოს.

ასეთ შემთხვევაში, შესაბამისი უძრავი ქონების ღირებულების იპოთეკის ხელშეკრულებისგან განსხვავებულად დადგენის მოტივით დასაბუთებული პრეტენზია სამართლებრივად ვარგისად ვერ მიიჩნევა, რამდენადაც იპოთეკის ხელშეკრულების დადების მომენტში კრედიტორის მოთხოვნის უზრუნველყოფაზე მზადყოფნა იპოთეკის საგნის მესაკუთრემ სწორედ ხელშეკრულებაში მითითებული კონკრეტული ღირებულების გათვალისწინებით გამოთქვა და აღნიშნული გარიგების კანონიერებაზე ნივთის საფასურის შემდგომი ცვლილებები გავლენას ვერ მოახდენს.

24. განსახილველი საკითხის შეფასებისას, კიდევ ერთი გარემოებაა საგულისხმო, სახელდობრ:

თავდაპირველი საკრედიტო ხელშეკრულების დადებიდან (2010 წლის 8 ივლისი) რამდენიმე წლის შემდეგ, კერძოდ, 2015 წლის 24 დეკემბრის გარიგებით, კრედიტორი და მოვალე იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ნივთის (პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონების) კრედიტორის (იპოთეკარის) საკუთრებაში გადასვლაზე შეთანხმდნენ.

აღნიშნული გარიგების №ა დანართით მხარეებმა შესყიდვის ოფცია გაითვალისწინეს, რომლითაც მოვალეს კრედიტორისათვის გადაცემული უძრავი ნივთების გამოსყიდვის შესაძლებლობა მიეცა. ამასთან, მასში იპოთეკით დატვირთული თითოეული საგნის კვადრატული მეტრის საშუალო ღირებულებაზეც მიეთითა, რაც სამივე შემთხვევაში 1 487.62 აშშ დოლარს შეადგენდა (ტომი 1, ს.ფ. 169-171).

ზემოთ მოყვანილი გარემოებებიდან გამომდინარე, აშკარაა, რომ იპოთეკის ხელშეკრულების შედგენიდან (2010 წლის 8 ივლისი) იპოთეკის საგნების მოვალის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ გარიგების დადებამდე (2015 წლის 24 დეკემბერი) არსებულ დროის მონაკვეთში იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ქონების, მათ შორის, პირველი უძრავი ქონების ღირებულებებთან მიმართებით რადიკალური განსხვავება არ იკვეთება და განსახილველი სარჩელის ერთ ერთი არგუმენტი დაუსაბუთებელია.

25. როგორც აღინიშნა, მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2015 წლის 24 დეკემბერს, კრედიტორსა და მოვალეს შორის შეთანხმება (ორი დანართითურთ) გაფორმდა, რომლითაც პირველი საკრედიტო ხელშეკრულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ნივთი, კერძოდ, პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონება კრედიტორს პირდაპირ საკუთრებაში გადაეცა, რის სანაცვლოდაც მოვალის დავალიანებიდან, რომელიც ამ დროისათვის 920 000 აშშ დოლარს შეადგენდა, 850 000 აშშ დოლარი დაიფარა.

სსკ-ის მე-300 მუხლით სწორედ ის შემთხვევაა დარეგულირებული, როდესაც იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის კრედიტორის საკუთრებაში გადაცემაა შესაძლებელი. მითითებული ნორმის მიხედვით: თუ მოვალე გააჭიანურებს იპოთეკით უზრუნველყოფილი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთი შეიძლება გადავიდეს კრედიტორის (იპოთეკარის) საკუთრებაში, თუ კრედიტორი და მოვალე ამის თაობაზე ერთობლივი განცხადებით მიმართავენ საჯარო რეესტრს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, თუ იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის მესაკუთრე გააჭიანურებს იპოთეკით უზრუნველყოფილი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას და იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთი არ გადავა კრედიტორის (იპოთეკარის) საკუთრებაში ამ მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ნოტარიუსი გასცემს სააღსრულებო ფურცელს, თუ ამის თაობაზე არსებობს მხარეთა შეთანხმება და ნოტარიუსმა სანოტარო აქტში წერილობით განმარტა სააღსრულებო ფურცლის გაცემის სამართლებრივი შედეგები. ნოტარიუსის მიერ გაცემული სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე იძულებითი აღსრულება განხორციელდება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

26. ვალდებულების წარმოშობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვანი საფუძველი ხელშეკრულებაა. საქართველოს კანონმდებლობით უზრუნველყოფილი და დაცულია ხელშეკრულების თავისუფლების პრინციპი, კერძოდ, სსკ-ის 319.1 მუხლის თანახმად, კერძო სამართლის სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ხელშეკრულებები და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულებათა შინაარსი. მათ შეუძლიათ დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება კანონს. აღნიშნული მეტყველებს მასზედ, რომ სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული ხელშეკრულების კლასიფიკაცია ამომწურავი არ არის და ხელშეკრულების მხარეებს, როგორც წესი უფლება აქვთ, დამოუკიდებლად აირჩიონ ხელშეკრულების ტიპიც და განსაზღვრონ ამ ხელშეკრულების შინაარსი (იხ: სერგი ჯორბენაძე, ხელშეკრულების თავისუფლება სამოქალაქო სამართალში, თბილისი, 2017, გვ. 103).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, რაკი იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის კრედიტორის საკუთრებაში გადასვლის თაობაზე კრედიტორი და მოვალე ხელშეკრულების ფარგლებში შეთანხმდნენ, შესაბამისად, ამ უკანასკნელის საკუთრებად აღრიცხული ქონების ღირებულებასა და მოსარჩელის დავალიანებას შორის დისპროპორციის (ფასის მნიშვნელოვანი განსხვავება) საფუძვლით სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთება არარელევანტურია.

26. საკასაციო პალატის განსჯით, სადავო გარიგებების ბათილად ცნობის საფუძვლის არსებობა განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება, კერძოდ, სახეზე არ არის სსკ-ის 54-ე (ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს), 55-ე (ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია ერთი მხარის მიერ მეორეზე გავლენის ბოროტად გამოყენებით, როცა მათი ურთიერთობა დაფუძნებულია განსაკუთრებულ ნდობაზე), 56.1 (ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყვეს (მოჩვენებითი გარიგება) მუხლებით გათვალისწინებული ფაქტობრივი შემადგენლობა.

26.1. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ საქმეზე განმარტა, რომ: სსკ-ის 54-ე მუხლის საკანონმდებლო დანაწესის მიზანი ისეთი გარიგებების თავიდან აცილებაა, რომლებიც ფორმალურად კანონსაწინააღმდეგო არაა, თუმცა, თავისი არსით, საზოგადოებრივ მართლწესრიგს არღვევს და სამოქალაქო ბრუნვის სუბიექტთა თანაცხოვრებას აუარესებს, რაც შედეგობრივად, სამოქალაქო ბრუნვას აფერხებს (იხ. სუსგ: №ას-212-201-2017, 15.05.2017; №ას-15-15-2016, 1.03.2016).

სსკ-ის 54-ე მუხლი გამოყოფს „სამი სახის ფასეულობას“, რომელთა დარღვევა იწვევს გარიგების ბათილობას: კანონით დადგენილი წესი და აკრძალვა; საჯარო წესრიგი; ზნეობის ნორმები... ამ მუხლის მიზანია, ზოგადად მართლწესრიგსა და სამოქალაქო სამართალს შორის კავშირის უზრუნველყოფა და იმის დაფიქსირება, რომ გარიგების ნამდვილობა არ არის მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსის ნორმებზე დამოკიდებული... დამკვიდრებული შეხედულების თანახმად, გარიგება ეწინააღმდეგება ზნეობის ნორმებს, როდესაც იგი არსებითად არღვევს ერთ-ერთი მხარის ინტერესებს და არათანაბარ პირობებში აყენებს მას... ზნეობის შესაბამისი გარიგება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს სოციალური სამართლიანობის პრინციპს, ხელშეკრულების მხარეს არ უნდა აყენებდეს შეუსაბამოდ რთულ მდგომარეობაში. ამ საკითხის კვლევისას, შემოწმების საგანია არა გარიგების მონაწილეთა ქცევა ზნეობასთან მიმართებაში, არამედ გარიგების შინაარსის მიმართება ზნეობასთან (იხ. სუსგ: №ას-10-2020, 24.06.2020).

რაც შეეხება სსკ-ის 55-ე მუხლის შინაარსს, იგი ადგენს მკაფიო კრიტერიუმს – განსაკუთრებულ ნდობაზე დაფუძნებულ ურთიერთობებში ერთი მხარის მიერ მეორეზე გავლენის ბოროტად გამოყენებას. „ამ დროს მნიშვნელოვანია არა გარიგების შინაარსი, არამედ გარიგების დადების სახე. გარიგების დადების საფუძველი არის არა ინდივიდის ნამდვილი ნება, არამედ ხელშეკრულების მხარის მიერ „გარემოებათა ბოროტად გამოყენება“ (იხ. კერესელიძე ,უზოგადესი სისტემური ცნებები, 2009, გარემოებათა ბოროტად გამოყენება, გვ. 354). სსკ-ის 8.3 მუხლით კი /სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი/ განმტკიცებულია კეთილსინდისიერების პრინციპი. შესაბამისად, ამ ნორმის საფუძველზე ფასდება ურთიერთობის მონაწილეთა ქცევა. „უფლებათა ბოროტად გამოყენებისაგან სხვათა თავისუფლებას იცავს სამოქალაქო კანონის იმპერატიული ნორმები“ (სსკ-ის 10.3 მუხლი). შესაბამისად, მხარეთა უფლება, თავისუფლად დადონ ხელშეკრულება და ასევე თავისუფლად განსაზღვრონ მისი შინაარსი, აბსოლუტური არ არის. სახელშეკრულებო დებულებების განსაზღვრის დროს ისინი ვალდებული არიან გაითვალისწინონ ზემოაღნიშნული (შდრ. იხ. სუსგ: Nას-755-811-2011, 10.09.2012; Nას-63-58-2013, 11.02.2013; Nას-40-38-2013, 25.02.2013; Nას-813-764-2015, 28.10.2015; Nას-1167-1087-2017, 23.01.2018) .

მოცემულ შემთხვევაში, სადავო გარიგებების ბათილად ცნობის საფუძვლის არსებობის შესახებ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა შემდეგი ძირითადი მოსაზრებებითაა დასაბუთებული, კერძოდ:

1). კრედიტორის საკუთრებად გადაფორმებული ქონების ღირებულებასა და მოვალის დავალიანებას შორის აშკარა დისპროპორციაა;

2). სადავო ხელშეკრულებები მოვალემ უძრავი ქონების შენარჩუნების მიზნით გააფორმა, იგი მძიმე ეკონომიკურ მდგომარეობაში იმყოფებოდა და დავალიანების გადახდის საშუალება არ ჰქონდა/გარიგების მეორე მხარემ მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობით ისარგებლა და მას აშკარად არასამართლიანი პირობები შესთავაზა - დავალიანების ნაწილობრივ დაფარვას მხოლოდ სამი უძრავი ქონების საკუთრებაში მიღების პირობით დათანხმდა, ე.ი. მოსარჩელის მძიმე მდგომარეობა გახდა გარიგების დადების მიზეზი, რაც ჩვეულებრივ შემთხვევაში არ დაიდებოდა.

დისპროპორციულობის საკითხის შეფასებისას შემდეგი გარემოებების გათვალისწინებაა აუცილებელი:

1). კრედიტორსა და მოვალეს შორის საბანკო კრედიტის სახელშეკრულებო ურთიერთობა არსებობდა, ხოლო აღნიშნული კრედიტის უზრუნველყოფას ორი იპოთეკის ხელშეკრულება ემსახურებოდა, რომლებითაც იპოთეკით დაიტვირთა მოვალის საკუთრებაში არსებული ოთხი უძრავი ქონება.

როგორც ზემოთ განიმარტა, სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებით უზრუნველყოფილი იპოთეკის საგნის ღირებულების სადავოობის საკითხის შეფასებისას სასამართლოსთვის ამოსავალი სწორედ ამ ხელშეკრულებაში მითითებული ღირებულება უნდა იქცეს, რამდენადაც სახელშეკრულებო ურთიერთობის წარმოშობის დროისთვის იპოთეკის საგნის მესაკუთრემ (რომელიც, შესაძლოა, კრედიტორის პირადი მოვალეც იყოს) სწორედ კონკრეტული ღირებულების მქონე ნივთით გამოხატა სესხის უზრუნველყოფის თანხმობა (ვრცლად იხ. წინამდებარე განჩინების 23-ე პუნქტში წარმოდგენილი დასაბუთება).

2). თავდაპირველი საკრედიტო ხელშეკრულების დადებიდან (2010 წლის 8 ივლისი) რამდენიმე წლის შემდეგ, კერძოდ, 2015 წლის 24 დეკემბრის გარიგებით, კრედიტორი და მოვალე იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ნივთის (პირველი, მეორე და მესამე უძრავი ქონების) კრედიტორის (იპოთეკარის) საკუთრებაში გადაცემაზე შეთანხმდნენ, ხოლო აღნიშნული გარიგების №ა დანართით მხარეებმა შესყიდვის ოფცია გაითვალისწინეს, რომლითაც მოვალეს კრედიტორისათვის გადაცემული უძრავი ნივთების გამოსყიდვის შესაძლებლობა მიეცა. მასში იპოთეკით დატვირთული თითოეული საგნის კვადრატული მეტრის საშუალო ღირებულებაზეც მიეთითა, რაც სამივე შემთხვევაში 1 487.62 აშშ დოლარს შეადგენდა. აშკარაა, რომ იპოთეკის ხელშეკრულების დადებიდან (2010 წლის 8 ივლისი) იპოთეკის საგნების მოვალის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ გარიგების დადებამდე (2015 წლის 24 დეკემბერი) დროის მონაკვეთში იპოთეკით დატვირთული სამი უძრავი ქონების, მათ შორის, პირველი უძრავი ქონების ღირებულებაში იმგვარი რადიკალური სხვაობა არ იკვეთება, რომლის საფუძველზეც სარჩელის პრეტენზია დასაბუთებულად ჩაითვლება.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კრედიტორის საკუთრებად გადაფორმებული ქონების ღირებულებასა და მოვალის დავალიანებას შორის განსხვავებული საფასურის მითითების მოტივით სადავო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს.

სადავო გარიგებებს სსკ-ის 54-55-ე მუხლებით გათვალისწინებული რეგულირების ფარგლებში ვერც ის გარემოება მოაქცევს, რომ მოვალე მძიმე ფინანსურ მდგომარეობაში იმყოფებოდა, ვალდებულების შესრულებას ვერ ახერხებდა და იპოთეკის საგნების აუქციონზე რეალიზაციის თავიდან აცილების სურვილი ამოძრავებდა. ამ შემთვევაში, საქმის მასალებით გამოკვეთილია საყურადღებო ასპექტი, კერძოდ:

1). იმის გამო, რომ მოვალე ფინანსურად მძიმე მდგომარეობაში იმყოფებოდა და იპოთეკის საგნების აუქციონზე რეალიზაციის თავიდან აცილება სურდა, მხარეებმა იჯარის ხელშეკრულების დადების შესახებ ურთიერთთანხმობას მიაღწიეს, რომელიც ორივე მხარის მიზანს ემსახურებოდა.

2). თავდაპირველი საკრედიტო ხელშეკრულება მხარეებმა 2010 წელს გააფორმეს, რის შემდეგაც კრედიტის დაბრუნების ვადის გაგრძელებასა და რესტრუქტურიზაციაზე არაერთხელ შეთანხმდნენ, თუმცა, მიუხედავად ამისა, მოვალემ ვალდებულება ჯეროვნად ვერ შეასრულა.

მოვალეს 2010 წლიდან სასესხო დავალიანების ანაზღაურების შესაძლებლობა რამდენჯერმე მიეცა, უფრო მეტიც, სწორედ მოსარჩელის მძიმე ფინანსური მდგომარეობა და იპოთეკის საგნების აუქციონზე რეალიზაციის თავიდან აცილება შეიქმნა მხარეებს შორის იჯარის ხელშეკრულების გაფორმების ერთ-ერთი მთავარი საფუძველი, რათა სათანადო ანაზღაურების სანაცვლოდ მოვალეს კუთვნილი ქონების კვლავ თავის საკუთრებაში მიღების შესაძლებლობა გასჩენოდა. ცხადია, რომ მეორე კასატორმა მოსარჩელის არასახარბიელო ფინანსური მდგომარეობა არაერთხელ გაითვალისწინა და ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარეც, შეუძლებელია დავასკვნათ, რომ კრედიტორის მხრიდან ადგილი ჰქონდა გარიგების კონტრაჰენტ მხარეზე გავლენის ბოროტად გამოყენებას.

26.2. სსკ-ის 56.1 მუხლის ჭრილში სადავო გარიგებების სააპელაციო სასამართლოსეული შეფასება გასაზიარებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მყარად დადგენილი პრაქტიკის მიხედვით, მოჩვენებითი გარიგების დადება უკავშირდება მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობას (მაგალითად, მოჩვენებითი გარიგების დადების ერთ-ერთ მოტივს შეიძლება, წარმოადგენდეს მესამე პირის მოტყუება, პასუხისმგებლობისაგან თავის არიდება და ა.შ). მითითებული გარემოებების დადასტურება ეკისრება პირს, რომელიც ითხოვს ამ საფუძვლით გარიგების ბათილობას, რადგან, თუნდაც მოსარჩელე უთითებდეს გარიგების ერთი მხარის არაკეთილსინდისიერებაზე, ივარაუდება, რომ გარიგების მეორე მხარე კეთილსინდისიერად მოქმედებდა, რისი გაქარწყლებაც, მოსარჩელეს ევალება (შდრ. იხ. სუსგ.: №ას-1029-2019, 30.10.2019; №ას-1348-2019, 22.01.2020; №ას-3-2020, 16.06.2020).

სსკ-ის 56.1 მუხლში ის შემთხვევა იგულისხმება, როდესაც, როგორც ნების გამომვლენი, ასევე, მისი მიმღები, იმ განზრახვის გარეშე მოქმედებენ, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. აღნიშნული იმაზე მიუთითებს, რომ მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“, „გარიგება“ მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში, ორივეს გაცნობიერებული აქვს, რომ მათ მიერ ასეთი ნების გამოვლენას იურიდიული შედეგი არ მოჰყვება (იხ. სუსგ №ას-1029-2019, 30.10.2019). სსკ-ის 56.1 მუხლით გათვალისწინებული შედეგის მიმართ გადამწყვეტია მხოლოდ და მხოლოდ მხარეთა ნამდვილი ნება, ანუ მათ არ უნდა სურდეთ იმ სამართლებრივი შედეგის მიღწევა, რასაც გარიგება ითვალისწინებს (იხ. სუსგ №ას-296-283-2015, 4.06.2015).

განსახილველ შემთხვევაში, სადავო ხელშეკრულებების გაფორმებისას ორივე მხარე იმ განზრახვით მოქმედებდა, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყოლოდა, რადგან საკუთარი მიზნის მიღწევას თითოეული მათგანი სწორედ ამ შედეგის დადგომას უკავშირებდა, კერძოდ, კრედიტორს, თავის საკუთრებაში არსებული ფართის იჯარით გაცემის სურვილი ამოძრავებდა, ხოლო, მოვალე - უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების შენარჩუნებას ცდილობდა. ეს გარემოება დასახელებული ხელშეკრულებების მოჩვენებით გარიგებად მიჩნევის შესახებ მოსაზრებას საფუძველს აცლის.

ზემოაღნიშნული მსჯელობის გასაქარწყლებლად ვერ გამოდგება არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ იჯარით აღებულ ფართებში მოვალე სამეწარმეო საქმიანობას აღარ ეწეოდა, რადგან ამა თუ იმ გარიგების მოჩვენებითობის შეფასებისას არსებითად მნიშვნელოვანი იმის გარკვევაა, მოქმედებდნენ თუ არა მხარეები იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოჰყოლოდა. აქვე სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება იმაზეც სწორად გაამახვილა, რომ სადავო საკრედიტო ხელშეკრულების გაფორმებისას მოვალეს კრედიტორის მიმართ სასესხო დავალიანებაც ჰქონდა და საიჯარო ქირის თანხის გადახდის ვალდებულებაც მართებდა. ხსენებული საკრედიტო ხელშეკრულების მიზნობრიობადაც სწორედ ის დასახელდა, რომ შედეგად კრედიტის რეფინანსირება და იჯარის (დღგ-ს ჩათვლით) თანხის დაფარვა უნდა შესრულებულიყო.

ამრიგად, საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, ზემოთ მოყვანილი გარემოებები საკმარის საფუძველს ქმნის დასკვნისათვის, რომ სადავო ხელშეკრულებები მოჩვენებით გარიგებებს არ მიეკუთვნებიან.

27. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ რაკი სადავო ხელშეკრულებების კანონსაწინააღმდეგობა მოსარჩელემ სასამართლოს ვერ დაუმტკიცა, შესაბამისად, სარჩელი წარმატებულად ვერ ჩაითვლება და მის დაკმაყოფილებაზე მოვალეს უარი უნდა ეთქვას.

28. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად. შესაბამისად საკასაციო პალატა მიზანშეწონილად მიიჩნევს გაანალიზოს და განიხილოს მხოლოდ კასატორთა ძირითადი არგუმენტები (იხ. „ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ“, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

29. სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე.

სსსკ-ის 53.1 მუხლის პირველი და მეორე წინადადების შესაბამისად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ამავე კოდექსის 55-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სასარგებლოდ, მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია.

მოცემულ შემთხვევაში, რაკი წინამდებარე გადაწყვეტილებით მოპასუხის მიმართ მოსარჩელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, ამიტომ მოპასუხის სასარგებლოდ მოსარჩელეს უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, ჯამურად 15 000 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 53-ე, 199¹, 264.3, 404-ე, 408.3, 409-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. სს „ს.ბ–ის“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. შპს „ჩ–ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილება იქნეს მიღებული;

4. შპს „ჩ–ის“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

5. მოსარჩელე შპს „ჩ–ს“ მოპასუხე სს „ს.ბ–ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, ჯამურად 15 000 ლარის ანაზღაურება.

6. გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2018 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც ყადაღა დაედო მოპასუხე სს ,,ს.ბ–ის" კუთვნილ უძრავ ნივთებს, რომელთა მისამართი და მახასიათებლებია:

- ქ. თბილისი, .........., სარდაფი, 84.71 კვ.მ, ს/კ ........- ქ. თბილისი, ........, არასაცხოვრებელი ფართი, 58.42 კვ.მ, ს/კ ..............

7. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ვლადიმერ კაკაბაძე

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე

მირანდა ერემაძე