საქმე №ას-1216-2022 19 ივნისი, 2023 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ.ფ–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – ლ.ა–ი, ი.ქ–ვა, თ.ბ–ი, ვ.ბ–ი (მოსარჩელეები)

თავდაპირველი მოპასუხეები - თ.ლ–ძე, თ.მ–ლი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. ლ.ა–სა (შემდგომში - „პირველი მოსარჩელე“) და შპს „ს.კ.ს–ოს“ (შემდგომში - „კომპანია“) შორის 01.08.2016 წელს გაფორმდა N11382 სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ პირველი მოსარჩელისაგან ისესხა 5 000 ევრო, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით. ვადის გასვლის შემდეგ პირველ მოსარჩელესა და კომპანიას შორის კვლავ გაფორმდა N11864 სარგებლიანი სესხის ხელშეკრულება 8 000 ევროზე. სესხის საერთო ოდენობა შეადგენს 13 000 ევროს (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 21-29).

2. ი.ქ–ვას (შემდგომში - „მეორე მოსარჩელე“) და კომპანიას შორის 14.03.2016 წელს გაფორმდა N9401 სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეორე მოსარჩელისაგან ისესხა 14 000 აშშ დოლარი, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 06 თვით. ხელშეკრულება 2016 წლის 12 სექტემბრის შეთანხმებით გაგრძელდა 06 თვის ვადით, იმავე პირობებით.

3. მეორე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 11.06.2016 წელს გაფორმდა N11069 სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეორე მოსარჩელისაგან ისესხა 6 000 აშშ დოლარი (იხ. ტ. 3, ს.ფ. 26-36).

4. თ.ბ–სა (შემდგომში - „მესამე მოსარჩელე“) და კომპანიას შორის 15.12.2015 წელს გაფორმდა N7986 სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მესამე მოსარჩელისაგან ისესხა 4 000 აშშ დოლარი, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 03 თვით.

5. მესამე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 2016 წლის 15 მარტსა და 2016 წლის 14 ივლისს გაფორმდა დამატებითი შეთანხმებები მათ შორის დადებული ხელშეკრულების ოთხ-ოთხი თვით, იგივე პირობებით გაგრძელების თაობაზე.

6. მესამე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 28.06.2016 წელს გაფორმდა N10872 სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მესამე მოსარჩელისაგან ისესხა 5 300 აშშ დოლარი, წლიური 25%-იანი სარგებლის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 03 თვით.

7. 27.09.2016 წელს გაფორმდა დამატებითი შეთანხმება N10872 სესხის ხელშეკრულების 03 თვით გაგრძელების თაობაზე (იხ. ტ. 2, ს.ფ. 34-51).

8. ვ.ბ–სა (შემდგომში - „მეოთხე მოსარჩელე“) და კომპანიას შორის 08.01.2016 წელს გაფორმდა N8371 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 8 000 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

9. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 10.02.2016 წელს გაფორმდა N8945 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 51 500 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

10. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 15.02.2016 წელს გაფორმდა N9020 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 10 300 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

11. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანია შორის 11.03.2016 წელს გაფორმდა N9380 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 2 800 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

12. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 10.05.2016 წელს გაფორმდა N10246 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 2 200 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

13. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 08.06.2016 წელს გაფორმდა N10637 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 4 500 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

14. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 11.07.2016 წელს გაფორმდა N11086 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 11 000 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

15. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 26.07.2016 წელს გაფორმდა N11301 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 40 000 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

16. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 03.08.2016 წელს გაფორმდა N11425 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 30 800 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

17. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 06.08.2016 წელს გაფორმდა N11471 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 27 550 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

18. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 25.08.2016 წელს გაფორმდა N11669 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 15 500 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

19. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 02.09.2016 წელს გაფორმდა N11751 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 8 700 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

20. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 15.09.2016 წელს გაფორმდა N11884 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 11 400 აშშ დოლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

21. მეოთხე მოსარჩელესა და კომპანიას შორის 28.04.2016 წელს გაფორმდა N10104 ხელშეკრულება, რომლითაც კომპანიამ მეოთხე მოსარჩელისაგან ისესხა 50 000 ლარი, წლიური 33%-ის დარიცხვით, დაბრუნების ვადა განისაზღვრა 12 თვით.

22. მეოთხე მოსარჩელის მითითებით, მის მიმართ მოპასუხეების მიერ დანაშაულის შედეგად მიყენებული ზიანი ჯამში შეადგენს - 222 750 აშშ დოლარსა და 50 000 ლარს (იხ. ტ. 4, ს.ფ. 24-92).

23. მოსარჩელეებსა და კომპანიას შორის დადებულ სესხის ხელშეკრულებებში მითითებული თანხები გადაეცა კომპანიას, რომელმაც სესხისა და სარგებლის გადახდის ვალდებულება არ შეასრულა.

24. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენით, მ.ფ–ძე (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“, „აპელანტი“ ან „კასატორი“) და თ.მ–ლი (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“) ცნობილნი არიან დამნაშავეებად საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით, იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. იმავე განაჩენით, თ.ლ–ძე (შემდგომში - „მესამე მოპასუხე“) ცნობილია დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით, იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. მოპასუხეები მსჯავრდებულნი არიან კომპანიის კუთვნილი ქონების, მოსარჩელეებისაგან სესხად მიღებული თანხის გაფლანგვისათვის, რამაც გამოიწვია კომპანიის მიერ მოსარჩელე მხარის წინაშე სესხის დაბრუნების ვალდებულებების შეუსრულებლობა.

25. პირველმა მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეთა მიმართ და მოითხოვა მათთვის დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახით, 13 000 ევროს სოლიდარულად დაკისრება.

26. პირველმა მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, ხოლო მეორე და მესამე მოპასუხეებს შესაგებელი არ წარუდგენიათ.

27. მეორე მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეთა მიმართ და მოითხოვა მათთვის 20 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის სოლიდარულად დაკისრება.

28. პირველმა მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, ხოლო მეორე და მესამე მოპასუხეებს შესაგებელი არ წარუდგენიათ.

29. მესამე მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეთა მიმართ და მოითხოვა მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისროთ: 15.12.2015წ. N7986 სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე კომპანიისათვის გადაცემული ძირითადი თანხის - 4 000 აშშ დოლარისა და მასზე დარიცხული წლიური სარგებლის 25%-ის გადახდა აღსრულების დღემდე, რაც სარჩელის შეტანის მომენტისათვის შეადგენს 4 834 აშშ დოლარს; 28.06.2018წ. N10872 სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე კომპანიისათვის გადაცემული ძირითადი თანხის - 5 300 აშშ დოლარისა და მასზე დარიცხული წლიური სარგებლის 25%-ის გადახდა აღსრულების დღემდე, რაც სარჩელის შეტანის მომენტისათვის შეადგენს 6 404 აშშ დოლარს. მესამე მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა მოპასუხეებისათვის ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის, დავის საგნის 4%-ის - 2 628 ლარის სოლიდარულად დაკისრება.

30. პირველმა მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, ხოლო მეორე და მესამე მოპასუხეებს შესაგებელი არ წარუდგენიათ.

31. მეოთხე მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეთა მიმართ და მოითხოვა მათთვის სესხის ძირითადი თანხის 222 750 აშშ დოლარისა და 50 000 ლარის სოლიდარულად დაკისრება.

32. პირველმა მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო, ხოლო მეორე და მესამე მოპასუხეებს შესაგებელი არ წარუდგენიათ.

33. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 17 იანვრის განჩინებით ერთ წარმოებად გაერთიანდა სამოქალაქო საქმე პირველი მოსარჩელის სარჩელის გამო, მოპასუხეების მიმართ, დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით; სამოქალაქო საქმე მეორე მოსარჩელის სარჩელის გამო, მოპასუხეების მიმართ, დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით; სამოქალაქო საქმე მესამე მოსარჩელის სარჩელის გამო, მოპასუხეების მიმართ, დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით და სამოქალაქო საქმე მეოთხე მოსარჩელის სარჩელის გამო, მოპასუხეების მიმართ, დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

34. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 04 მარტის გადაწყვეტილებით პირველი მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეებს პირველი მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 13 000 ევროს გადახდა; მეორე მოპასუხის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეებს მეორე მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 20 000 აშშ დოლარის გადახდა; მესამე მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეებს მესამე მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 9 773,04 აშშ დოლარის გადახდა, ასევე, ადვოკატის მომსახურებისათვის გაღებული ხარჯის ასანაზღაურებლად 1 270 ლარის გადახდა; მეოთხე მოსარჩელის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხეებს მეოთხე მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ 222 750 აშშ დოლარისა და 50 000 ლარის გადახდა.

35. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე პირველმა მოპასუხემ წარადგინა სააპელაციო საჩივარი.

36. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 12 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

37. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-24 პუნქტებში მითითებული გარემოებები.

38. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივარში მითითებული მსჯელობა დელიქტური სამართლის მომწესრიგებელი ნორმებით დავის გადაწყვეტის შეუძლებლობის თაობაზე. სასამართლოს განმარტებით, როგორც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიამ 2017 წლის 31 ივლისის განაჩენით დაადგინა, მოპასუხეებმა კომპანიისათვის სესხის სახით მიცემული თანხები მართლსაწინააღმდეგოდ გაფლანგეს. აღნიშნული განაჩენით დასტურდება, რომ მოსარჩელეები დაზარალებულად იქნენ ცნობილნი. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო სასამართლომ განაჩენი უცვლელად დატოვა, ხოლო საკასაციო სასამართლომ საკასაციო საჩივარი განსახილველად არ დაუშვა. შესაბამისად, სახეზეა მოპასუხეთა მიერ ჩადენილი დანაშაულის შედეგად მოსარჩელეებისათვის მატერიალური ზარალის მიყენების ფაქტი, რაც დელიქტის შემადგენლობას იძლევა.

39. სააპელაციო პალატის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებმა კომპანიას სესხის სახით თანხა საკუთრებაში გადასცეს, საქმის მასალებში არსებული მტკიცებულებებით - სესხის ხელშეკრულებებითა და სალაროს შემოსავლის/გასავლის ორდერებით დასტურდება. ხოლო, ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეებმა სესხად გაცემული ფულადი თანხა მოპასუხეთა, მათ შორის პირველი მოპასუხის განზრახი დანაშაულებრივი ქმედების გამო ვერ დაიბრუნეს, საქმის მასალებში წარდგენილი შეუცილებადი მტკიცებულებით - განაჩენით არის დადასტურებული, რაც საქმეში არსებული მტკიცებულებებით ვერ გაქარწყლდება. აღნიშნული კი, სასამართლოს აძლევს შესაძლებლობას, რომ სესხად გადაცემული და დაუბრუნებელი თანხა დააკვალიფიციროს, როგორც „ზიანი“.

40. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარდგენილ 2017 წლის 31 ივლისის კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენზე, რომლითაც კომპანიის დამფუძნებელი მეორე მოპასუხე, დირექტორი, მესამე მოპასუხე და ფაქტობრივი მმართველი, პირველი მოპასუხე, მეანაბრეთა, მათ შორის მოსარჩელეთა კუთვნილი თანხების მითვისების გამო, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტითა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით ცნობილ იქნენ დამნაშავეებად. აღნიშნული განაჩენის საფუძველზე დადგენილია, რომ კომპანიის დირექტორმა, მესამე მოპასუხემ, რომელიც სრულად იყო პასუხისმგებელი საზოგადოების გამართულ საქმიანობაზე, პირველი მოპასუხის წაქეზებითა და მეორე მოპასუხის დახმარებით, მეანაბრეთა მიერ შეტანილი თანხები სესხის სახით პირველ მოპასუხეზე უკანონოდ გასცა, რაც ამ უკანასკნელმა პირადი შეხედულებისამებრ გამოიყენა და უკან არ დაუბრუნებია. სასამართლომ ასევე ყურადღება გაამახვილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2018 წლის 16 მაისის განაჩენზე, სადაც მითითებულია, რომ, მართალია, ოფიციალურად პირველ მოპასუხეს კომპანიაში არ გააჩნდა რაიმე სახის წილი და არც კომპანიის თანამშრომელი იყო, მაგრამ, რეალურად, ის კომპანიის ფაქტობრივ მმართველს წარმოადგენდა. იმავე განაჩენით დადგენილად არის მიჩნეული ისიც, რომ პირველი მოპასუხე კვირაში 2-3-ჯერ ცხადდებოდა კომპანიის ოფისში, წყვეტდა საკადრო საკითხებს, დავალებებს აძლევდა თანამშრომლებს, თავად იყო თავის თავზე სესხის გაცემის ინიციატორი, მასზე გაცემული სესხები და ხელშეკრულების პირობები დგებოდა მისივე მითითებით და თანხებთან დაკავშირებით ყველა მოქმედება ამ უკანასკნელთან თანხმდებოდა. განაჩენითვე განიმარტა, რომ პირველი მოპასუხის მოქმედება მეორე მოპასუხის მეშვეობით დაზარალებულთათვის მიყენებულ ზიანს უკავშირდება.

41. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, განაჩენით დადგენილი ფაქტები პრეიუდიციულად იქნება თუ არა მიჩნეული, მოპასუხე მხარეს მისი შინაარსის გამაქარწყლებელი სხვა რელევანტური მტკიცებულება არ წარუდგენია.

42. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 998-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309¹⁷-ე, 309²⁰-ე მუხლებით და სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ მოპასუხეთა ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შედეგად მოსარჩელეებს დიდი ოდენობით ზიანი მიადგათ.

43. სააპელაციო სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე, 412-ე მუხლებით და განმარტა, რომ საქმეშია სესხის ხელშეკრულებები, საიდანაც დგინდება, რომ კომპანიამ მოსარჩელეებისგან სარგებლიანი სესხი აიღო, რომელიც არ დაუბრუნებია. შესაბამისად, ვინაიდან განაჩენით უტყუარადაა დადასტურებული, რომ მოპასუხეები კომპანიის ფინანსურ აქტივებს პირადი მიზნით იყენებდნენ, რის შედეგადაც 2343 მოქალაქე, მათ შორის მოსარჩელეებიც დაზარალდნენ, სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ზიანის ოდენობა მართებულად იქნა დადგენილი.

44. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე პირველმა მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

45. კასატორმა მიუთითა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

45.1. მოსარჩელეებმა თანხა ასესხეს კომპანიას. კასატორს მათთვის არასახელშეკრულებო ზიანი არ მიუყენებია;

45.2. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სასესხო და დელიქტური ურთიერთობა ერთ ცნებაში მოაქცია. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წინამდებარე საქმე დელიქტური სამართლით მოსაწესრიგებელ საკითხთა წრეს მიეკუთვნება, რასაც კასატორი არ ეთანხმება, ვინაიდან წარდგენილი მტკიცებულებები არ აკმაყოფილებს დელიქტიდან გამომდინარე დავებისათვის დადგენილ სტანდარტულ ოთხ კომპონენტს, კერძოდ, პირველი მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის მიზეზობრივ კავშირს. ამ კომპონენტებიდან ერთ-ერთის არარსებობის შემთხვევაში კი, დაუშვებელია საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა დელიქტური სამართლის ნორმებზე დაყრდნობით. მოსარჩელეს ძირითად მტკიცებულებად წარდგენილი აქვს სესხის ხელშეკრულება, რომელიც თავისი შინაარსით წარმოადგენს მხოლოდ მხარეთა ნების გამოხატვის პირველად წერილობით დოკუმენტს. სესხის ხელშეკრულება არ წარმოადგენს იმ უტყუარ მტკიცებულებას, რომელიც ადგენს დელიქტის არსებობას და ზიანის ოდენობას;

45.3. სასამართლოს საქმის განხილვისას უნდა ეხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტით და მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით. სასამართლომ საქმე გადაწყვიტა მოსარჩელის მიერ მითითებული სამართლებრივი ნორმებით, თანაც ისე, რომ არ გამოიკვლია პირველი მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირი;

45.4. მოსარჩელეს ზიანი მიადგა კომპანიის ხელმძღვანელების მიერ მათთვის დაკისრებული მოვალეობების არაკეთილსინდისიერად და არასათანადოდ შესრულების გამო. სწორედ კომპანიის ხელმძღვანელობის მიერ არასწორად გადადგმული ნაბიჯების გამო მოხდა კომპანიიდან ფულადი თანხების მასობრივად დაბრუნება კრედიტორებისათვის, რამაც გამოიწვია კომპანიის გადახდისუუნარობა. პირველი მოპასუხის მიერ კომპანიისგან თანხის სესხება არ იყო კომპანიის გაკოტრების მიზეზი. აღნიშნული დადგენილია სისხლის სამართლის საქმეზე სარევიზიო აქტებით და ასახულია განაჩენში, კერძოდ, აღწერილია, რომ იმ შემთხვევაში, თუ პირველი მოპასუხე დააბრუნებდა კომპანიაში ნასესხებ ფულად თანხებს, კომპანია მაინც ვერ გადაურჩებოდა გაკოტრებას. აშკარაა, რომ პირველი მოპასუხის ქმედება არ არის მიზეზობრივ კავშირში მოსარჩელის ზარალთან, რომელიც მას მიადგა კომპანიაში თანხის შეტანით;

45.5. თუ სასამართლო იხილავს საქმეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის გათვალისწინებით, მაშინ ყოვლად დაუშვებელია პროცენტის დაკისრება მოპასუხეთათვის. რომელი გარემოება იძლევა იმის გარანტიას, რომ მოსარჩელე ამ სარგებელს მიიღებდა, თუ არ დადგებოდა ის შედეგი, რაც დადგა. პროცენტის დაანგარიშება მიუღებელია დელიქტური ურთიერთობის დროს, ვინაიდან ის პირდაპირ გამომდინარეობს სასესხო ურთიერთობიდან, რაც მხარეებს წინასწარ აქვთ გათვალისწინებული;

45.6. სააპელაციო პალატა უთითებს, რომ კომპანიის დირექტორი - მესამე მოპასუხე, სრულად იყო პასუხისმგებელი საზოგადოების გამართულ საქმიანობაზე და უკანონოდ გასცა სესხი პირველ მოპასუხეზე. პირველი მოპასუხე მოქმედებდა საკუთარი ინტერესების სასარგებლოდ, ხოლო კომპანიის ხელმძღვანელს უნდა მიეღო ისეთი გადაწყვეტილება, რომელიც გამიზნული იქნებოდა კომპანიის ინტერესების სწორად წარმართვისაკენ. სწორედ ამ მიმართულებით უნდა ემსჯელა სააპელაციო სასამართლოს და კასატორი ამორიცხულიყო მოპასუხეთა სიიდან, ვინაიდან მისი ბრალეული ქმედება არ იყო მიმართული მოსარჩელისაკენ. კომპანიის ხელმძღვანელობას ჰქონდა აღებული კონპანიის სწორად წარმართვის ვალდებულება და მათ ეკისრებათ კრედიტორებისათვის მიყენებულ ზიანზე პასუხისმგებლობა;

45.7. სახეზე არ არის მიზეზობრივი კავშირი, რადგან კასატორმა ფული კომპანიისგან 2016 წლის 01 იანვრამდე ისესხა, ხოლო მოსარჩელეებმა ამის შემდგომ ასესხეს კომპანიას თანხა;

45.8. გარდა ამისა, მოსარჩელეებს არ წარუდგენიათ მიყენებული ზიანის ოდენობის განმსაზღვრელი ექსპერტიზის დასკვნა;

45.9. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ ეყრდნობა არცერთ საერთაშორისო პრაქტიკას. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა უზენაესი სასამართლოს განმარტება მოცემული კატეგორიის დავებისათვის.

46. საქართველოს უზენაესი სასამართლო სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 03 ოქტომბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

47. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნას დაუშვებლად.

48. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

49. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

50. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

51. კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით პრეტენზია (შედავება) არ განუხორციელებია.

52. კასატორის ძირითადი პრეტენზია კანონის არასწორ გამოყენებას ემყარება. მისი განმარტებით, მოცემულ შემთვევაში სახეზე არ არის დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელი ყველა წინაპირობა, კერძოდ, არ არსებობს მიზეზობრივი კავშირი პირველი მოპასუხის ქმედებასა და მოსარჩელეებისათვის მიყენებულ ზიანს შორის, შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილება არ უნდა გამოეტანა დელიქტური ვალდებულების მომწესრიგებელ ნორმებზე დაყრდნობით. არამედ, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტითა და მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით, ვინაიდან მოსარჩელეებს ზიანი მიადგათ კომპანიის ხელმძღვანელობის მიერ მათთვის დაკისრებული მოვალეობების არაკეთილსინდისიერად და არასათანადოდ შესრულების შედეგად.

53. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას კანონის არასწორ გამოყენებასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნის ფაქტობრივი შემადგენლობა (აღწერილობა) სამართლებრივ მოწესრიგებას სწორედ დელიქტური ვალდებულებებით გათვალისწინებული საფუძვლებიდან საჭიროებს. კერძოდ, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელეთა მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი [პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი], 998-ე მუხლი [თუ ზიანის დადგომაში მონაწილეობს რამდენიმე პირი, ისინი პასუხს აგებენ, როგორც სოლიდარული მოვალეები. ზიანისათვის პასუხს აგებს არა მარტო ის, ვინც იგი უშუალოდ მიაყენა, არამედ ისიც, ვინც ის დაიყოლია ან მისი ხელშემწყობი იყო, ასევე ისიც, ვინც შეგნებულად ისარგებლა სხვისთვის მიყენებული ზიანით] და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი [იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება].

54. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ დელიქტური ვალდებულება სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს. იგი არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება, რომელიც ზიანის მიყენების შედეგად წარმოიშობა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი შეიცავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის. კერძოდ, უნდა დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. სწორედ ამ ელემენტების ერთობლიობა ქმნის დელიქტური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველს („გენერალური დელიქტი“). თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა, გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას (იხ. მაგ., სუსგ საქმე №ას-718-683-2015, 09 სექტემბერი, 2015 წელი; №ას-1131-1087-2016, 01 მარტი, 2017 წელი).

55. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს საქმეში არსებულ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2017 წლის 31 ივლისის კანონიერ ძალაში შესულ განაჩენს, რომლითაც კომპანიის დამფუძნებელი (მესამე მოპასუხე), დირექტორი (მეორე მოპასუხე) და ფაქტობრივი მმართველი (პირველი მოპასუხე/კასატორი) მეანაბრეთა, მათ შორის მოსარჩელეთა კუთვნილი თანხების გაფლანგვის გამო, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 182-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტითა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით ცნობილ იქნენ დამნაშავეებად.

56. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ 2010 წლის 24 სექტემბერს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით გაუქმდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, რომლითაც სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილ ფაქტებს ჰქონდათ პრეიუდიციული ძალა, როდესაც საქმეს იხილავდა სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქოსამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილი იყო განაჩენი, თუმცა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰ მუხლის ფორმულირებით, დანაშაულის მიყენების ფაქტი პრეიუდიციის რანგშია აყვანილი, ანუ მიჩნეულია ფაქტად, რომელიც მტკიცებას არ საჭიროებს.

57. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰ მუხლი ადგენს, თუ რა უნდა ჩაითვალოს დადასტურებულად ანუ ე.წ. პრეიუდიციად. აღნიშნული მუხლის მე-2 ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის განხილვისას სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს ზიანის მიყენების ფაქტს, რაც იმას ნიშნავს, რომ პრეიუდიციული მნიშვნელობა მხოლოდ ზიანის ფაქტსა და მიზეზობრივ კავშირს გააჩნია. საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული ამ სპეციალური წარმოების არსი სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს აღარ უწევს ზიანის მიყენების ფაქტის, ე.ი. თავად მიყენებული ზიანის, ზიანის მიმყენებლის ბრალის, მის ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის კვლევა. თუკი ზიანი დანაშაულის შედეგად დადგა, ყველა აღნიშნული გარემოება სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი განაჩენით დასტურდება. რაც შეეხება ზიანის ოდენობას, აღნიშნულთან მიმართებით მსჯელობას შესაძლებელია შეიცავდეს თავად განაჩენი/ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე გამოცემული ადმინისტრაციული აქტი, სხვა შემთხვევებში, ზიანის გაანგარიშება დასაშვებია უფლებამოსილი პირის/ორგანოს მიერ შედგენილი დოკუმენტით (სსსკ-ის 309¹⁷ მუხლის მე-2 ნაწილი) (იხ. სუსგ საქმე №ას-1322-2018, 04 აპრილი, 2019 წელი).

58. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით ერთმანეთისგან არის გამიჯნული ცალკეული დელიქტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის განხილვის გამარტივებული წესი და დელიქტით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე წარდგენილი სარჩელის ჩვეულებრივი წარმოება. კანონით მინიჭებული შესაძლებლობა, საქმე განხილულ იქნას გამარტივებული წესით შემჭიდროვებულ ვადებში, მოსარჩელის დისპოზიციური უფლებაა და მას არ ეკრძალება სარჩელის წარდგენა საერთო საფუძველზე. ამასთან, ჩვეულებრივი სასარჩელო წესით დელიქტის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღარების თაობაზე სარჩელის განხილვისას მხარეები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-103-ე მუხლების შესაბამისად წარუდგენენ სასამართლოს, როგორც მართლსაწინააღმდეგო ქმედების, ასევე ზიანის მიყენების ფაქტის, მიზეზობრივი კავშირისა და ზიანის ოდენობის ამსახველ მტკიცებულებებს, რომელთაც სასამართლო იმავე კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად აფასებს.

59. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეთა მიერ საქმეში წარდგენილი კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დასტურდება, რომ მოსარჩელეებმა კომპანიისათვის სესხის სახით გადაცემული თანხა მოპასუხეთა განზრახი, ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო ქმედების გამო ვერ დაიბრუნეს, რისი გათვალისწინებითაც არსებობს დელიქტური ზიანის ანაზღაურებისათვის კანონით გათვალისწინებული წინაპირობები.

60. ამასთან, ზემოაღნიშნულ განაჩენში მითითებული გარემოებები პრეიუდიციის რანგში რომც არ იქნეს განხილული, მოპასუხეებს არ წარუდგენიათ განაჩენით დადასტურებული ფაქტების გამაქარწყლებელი, სამართლებრივად ვარგისი რაიმე მტკიცებულება.

61. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. იმავე კოდექსის 412-ე მუხლის შესაბამისად, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს.

62. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების სამართლებრივ შეფასებას ზიანის ოდენობასთან მიმართებით და განმარტავს, რომ ვინაიდან განაჩენით დადგენილმა დანაშაულებრივმა ქმედებამ გამორიცხა მოსარჩელეთა მიერ მსესხებლისათვის სესხად გაცემული თანხის და მასზე დარიცხული პროცენტის უკან დაბრუნება, ზიანის ოდენობად სწორედ სესხად გაცემული ძირი თანხა და მასზე დარიცხული საპროცენტო სარგებელი უნდა იქნეს მიჩნეული.

63. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილებისა და საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს.

64. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით; ვერც საკასაციო საჩივრის ავტორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

65. ამასთან, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. მაგ., სუსგ საქმე №ას-94-2021, 06 ივლისი, 2021 წელი; №ას-850-2022, 30 სექტემბერი, 2022 წელი; №ას-1564-2022, 23 თებერვალი, 2023 წელი; №ას-620-2022, 30 მაისი, 2023 წელი), რის გამოც საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით; არც დასაბუთებული პოზიციაა წარმოდგენილი ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან წინააღმდეგობის საფუძვლით.

66. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

67. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 03 ოქტომბრის განჩინებით კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. მ.ფ–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი