საქმე №ას-421-2023 20 ივლისი, 2023 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მიქაბერიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია, თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - გ.მ–ი

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „ს–ლი“

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. გ.მ–მა (შემდგომ - მოსარჩელე, კასატორი) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ს–ლის“ (შემდგომ - მოიჯარე, მოპასუხე, აპელანტი) მიმართ 10 080 აშშ დოლარის ანაზღაურების მოთხოვნით.

სარჩელის საფუძვლები

2. შპს „ტ-ფ–ის“ (შემდგომ - მეიჯარე) საკუთრებად ირიცხება თბილისში, ........, მე-6 სართულზე მდებარე 65.00 კვ.მ უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდი: №..........), ხოლო იმავე მისამართზე მდებარე 135.00 კვ.მ (საკადასტრო კოდი: №.........) მოსარჩელისა და გ.ბ–ის (შემდგომ - მეიჯარის დირექტორი, თანამესაკუთრე) საერთო საკუთრებაა. მიუხედავად უძრავი ნივთების საჯარო რეესტრში დამოუკიდებელი საკადასტრო კოდებით რეგისტრაციისა, ფართებს არ აქვთ სასაზღვრო მიჯნა, ერთიანი საოფისე ფართია საერთო შესასვლელით. საჯარო რეესტრში არ არის რეგისტრირებული მესაკუთრეთა საკუთრებაში არსებული ფართების იდენტიფიცირების თაობაზე აზომვითი ნახაზი.

3. 2020 წლის 1 ოქტომბერს, მოპასუხესა და მეიჯარეს შორის გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მოპასუხეს დროებით სარგებლობაში გადაეცა მეიჯარის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება (საოფისე ფართი), თავის მხრივ, მოიჯარე ვალდებული იყო, გადაეხადა ყოველთვიური საიჯარო ქირა 1500 აშშ დოლარი. მიუხედავად ამისა, მოპასუხე სარგებლობდა მოსარჩელის თანასაკუთრებაში არსებული 135.00 კვ.მ ფართითაც. ამდენად, 2020 წლის 1 ოქტომბრიდან 2021 წლის 1 ივლისამდე მოპასუხე ფაქტობრივად ფლობდა 200.00 კვ.მ-ს. მიუხედავად კონკრეტულ ფართებზე (65.00 კვ.მ და 135.00 კვ.მ) დამოუკიდებელი საკადასტრო კოდების არსებობისა, საოფისე ფართი არის საზიარო უფლების საგანი. შესაბამისად, მთლიანი საზიარო საგნის განკარგვისთვისაც აუცილებელი იყო ყველა თანამესაკუთრის თანხომობა. მოსარჩელეს კი, ასეთი ნება არ გამოუვლენია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხე არ იყო უფლებამოსილი, ესარგებლა მოსარჩელის კუთვნილი 67.5 კვ.მ - ით (ვინაიდან 135.00 კვ.მ თანასაკუთრების ობიექტია, თითოეული თანამესაკუთრის წილი განისაზღვრება 67.5 კვ.მ-ით).

4. საექსპერტო დასკვნის თანახმად, სადავო უძრავი ქონების ყოველთვიური საიჯარო ქირის საბაზრო ღირებულება (2020 წლის 1 ოქტომბრიდან 2021 წლის 1 ივლისამდე) შეფასებულია 2 520 აშშ დოლარით. ვინაიდან, 135.00 კვ.მ ფართს ჰყავს ორი თანამესაკუთრე, მოსარჩელის მიერ თვეში მისაღები საიჯარო ქირის ოდენობა 1260 აშშ დოლარია, ხოლო 8 თვეში ასაღები საიჯარო ქირა - 10 080 აშშ დოლარი, ეს თანხა მოპასუხემ დაზოგა, შესაბამისად, უსაფუძვლო გამდიდრების წესების თანახმად, უნდა დაეკისროს მოპასუხეს.

მოპასუხის შესაგებელი

5. მოპასუხემ წარდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე დროებით სარგებლობაში გადაეცა 200 კვ.მ. მოპასუხის მითითებით, იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებამდე ნახა საიჯარო ობიექტი, რომელიც იყო ერთიანი და მისთვის მისაღები (ვინაიდან ფართი ესაჭიროებდა სხვადასხვა დასახელების ავეჯის განსათავსებლად). ოფისს ჰქონდა ერთი შესასვლელი. ადგილზე დათვალიერებისას მეიჯარე კომპანია წარმოდგენილი იყო დირექტორით, რომელმაც განუმარტა, რომ მთლიანი ფართი იყო საიჯარო ურთიერთობის ობიექტი. შესაბამისად, მოიჯარისათვის უცნობი იყო, რომ იჯარით გადმოცემული უძრავი ქონება ორი ერთმანეთის მომიჯნავე ფართი იყო და ჰყავდა სხვა თანამესაკუთრეებიც. თანამესაკუთრეების შესახებ მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა 2021 წლის აპრილში, როდესაც მოსარჩელემ წერილობით მოითხოვა მის საკუთრებაში არსებული ფართის გამოთავისუფლება. აღნიშნული შეტყობინების მიღების შემდგომ მოპასუხემ გამოათავისუფლა სადავო ფართი, რის გამოც მეიჯარესთან შეთანხმებით 2021 წლის მარტიდან 2021 წლის ივლისამდე უნდა გადაეხადა ყოველთვიური ქირა 1000 აშშ დოლარი, ნაცვლად 1500 აშშ დოლარისა. აქედან გამომდინარე, მოპასუხე მართლზომიერად ფლობდა სადავო ფართს და არ არსებობს თანხის დაკისრების წინაპირობები.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

6. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურება 10 080 აშშ დოლარი, სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 1 749 ლარი, წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯი - 1 500 ლარი, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ - სახელმწიფო ბაჟი - 1 251 ლარი.

7. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოპასუხემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება:

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილებით - სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 9 თებერვლის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

9. სააპელაციო პალატამ მიუთითა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ ს/კ №...... ფართით სარგებლობის უფლება მეიჯარე კომპანიის დირექტორმა გადასცა მოპასუხეს, რისთვისაც მოიჯარე იხდიდა შესაბამის საიჯარო ქირას. აქედან გამომდინარე, დგინდება, რომ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება განიკარგა ერთ-ერთი თანამესაკუთრის მიერ, მეორეს თანხმობის გარეშე. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ იჯარის ხელშეკრულებაში მითითებული ფართი და მოსარჩელისა და მეიჯარე კომპანიის დირექტორის თანასაკუთრებაში არსებული ფართი არის ერთიანი ქონება და არ არის გამიჯნული. სააპელაციო ინსტანციაში გამართულ სასამართლოს სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ მოსარჩელის კუთვნილი წილი არ წარმოადგენს ცალკე ბრუნვის ობიექტს და მისი განცალკევებით განკარგვა შეუძლებელია, რაც იმ დასკვნის საფუძველია, რომ მოსარჩელე თანასაკუთრებაში არსებული თავისი წილიდან ცალკე შემოსავალს ვერ მიიღებდა ერთიანი ქონების განკარგვის გარეშე, ისევე, როგორც სხვა თანამესაკუთრეები ვერ განკარგავდნენ თავიანთ კუთვნილ ქონებას, მოსარჩელის წილის განკარგვის გარეშე. იმ შემთხვევაში, თუკი მოსარჩელის წილი საერთო საკუთრებაში იქნებოდა განცალკევებული ფართი, რომელიც დამოუკიდებლად შემოსავლის მიღების შესაძლებლობას მისცემდა მესაკუთრეს და მოპასუხე ნებართვის გარეშე დაიკავებდა აღნიშნულ ფართს, წარმოდგენილი სარჩელის დაკმაყოფილების პერსპექტივა გაცილებით მაღალი იქნებოდა. მოცემულ შემთხვევაში კი, როდესაც თავად ქონების მესაკუთრეებსაც არ აქვთ გამიჯნული, თუ ფართის რა ნაწილი რომელს ეკუთვნის, მოიჯარისთვის ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა იმ საფუძვლით, რომ იგი მთლიანი ფართით სარგებლობდა დანარჩენი მესაკუთრეების თანხმობის გარეშე, ვერ იქნება გამართლებული, მით უფრო მაშინ, როდესაც მოსარჩელე თავის წილს დამოუკიდებლად ვერ გამოიყენებდა. პალატის მოსაზრებით, განსახილველ შემთხვევაში ვლინდებოდა თანასაკუთრებაში არსებული ფართის განკარგვა და შემოსავლის მიღება ერთი თანამესაკუთრის მიერ მეორე თანამესაკუთრის თანხმობის გარეშე, რაზეც ფართით მოსარგებლე, რომელიც იხდის შეთანხმებულ საიჯარო ქირას, პასუხისმგებელი ვერ იქნება. ამასთან, გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოებაც, რომ მოიჯარემ მოსარჩელის მხრიდან პრეტენზიის მიღების შემდგომ, კეთილსინდისიერად, ნებაყოფლობით გაათავისუფლა ფართი.

10. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია, რომ უფლების დარღვევაზე პასუხისმგებელს მოპასუხე არ წარმოადგენდა, არამედ მოსარჩელეს შესაძლოა, მოთხოვნის უფლება ჰქონოდა ქონების თანამესაკუთრის მიმართ, რომელმაც მისი ნებართვის გარეშე განკარგა მთლიანი ფართი. ეს გარემოება წინამდებარე საქმის ფარგლებში შესაფასებელი არ იყო, შესაბამისად, სააპელაციო პალატა მას ვერ განიხილავდა.

11. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

12. კასატორის მტკიცებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია მთლიანი 200 კვ.მ ოფისის მფლობელობის თაობაზე მეიჯარის დირექტორის თანხმობა. ამ უკანასკნელმა თავისი თანხმობის შესახებ მოწმედ დაკითხვის დროს მიუთითა, რაც მოსარჩელემ უარყო პაექრობის ეტაპზე და სააპელაციო შესაგებლით. ამასთან, რომც დავუშვათ, რომ მოპასუხეს მფლობელობა თანამესაკუთრის თანხმობით ჰქონდა მოპოვებული, ეს ფაქტი გავლენას ვერ ახდენს იმ სამართლებრივ მოცემულობაზე, რომ მოსარჩელეს ქონებაზე ფლობის უფლება არანამდვილი გარიგების საფუძველზე ჰქონდა მოპოვებული და არაკეთილსინდისიერი მფლობელი იყო. მთლიანი ფართის მესამე პირისათვის სარგებლობაში გადაცემა ნამდვილი იქნებოდა იმ შემთხვევაში, თუკი მის განკარგვაზე თანხმობას გამოხატავდა საზიარო საგნის ყველა მესაკუთრე. მოსარჩელეს კი, ამგვარი თანხმობა არ გამოუხატავს. ამასთან, მას არც შემდგომში არ მოუწონებია გარიგება.

13. არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მითითება, რომ მოპასუხემ მოსარჩელის მოთხოვნის შემდეგ ამ უკანასკნელის წილი ფართით სარგებლობა შეწყვიტა. უდავოა, რომ თანამესაკუთრეებს შორის საოფისე ფართი რეალურად გამიჯნული არ არის, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ იდეალური წილით ეკუთვნით მთლიანი ქონებიდან. შესაბამისად, წარმოუდგენელია იმის დადგენა, რომ აპელანტმა შეწყვიტა მოსარჩელის ფართით სარგებლობა, ისე, რომ იგი საზიარო საგანით სარგებლობას განაგრძობდა და ოფისი არ დაუტოვებია. ამასთან, აპელანტის მიერ წარმოდგენილი სალაროს გასავლის ორდერები, რომლითაც იგი საიჯარო ქირის შემცირებული ოდენობით გადახდის დადასტურებას ცდილობს, არ არის ნამდვილი, არ აქვს მტკიცებულებითი ძალა და სადავო ფაქტს ვერ ადასტურებს.

14. მოიჯარე სათანადო მოპასუხეა, რამდენადაც ის მოსარჩელის ქონების არაუფლებამოსილი მოსარგებლე იყო. მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხის მიმართ ხელყოფის კონდიქციას - სსკ-ის 982-ე მუხლს ეფუძნება. ამასთან, არასწორია მისი მტკიცება, რომ ხელშეკრულების დადებისას არ იცოდა ოფისი რომ საზიარო იყო, რამდენადაც საჯარო რეესტრში მოსარჩელე სადავო ფართის თანამესაკუთრედ არის რეგისტრირებული. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, შესაბამისად, უნდა გაუქმდეს და კონდიქციურ ნორმებზე დაყრდნობით სარჩელი დაკმაყოფილდეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

15. საკასაციო სასამართლომ, სსსკ-ის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

16. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

17. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

18. სააპელაციო სასამართლოს საქმე არ განუხილავს მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორმა ვერ მიუთითა რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლომ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშე დაადგინა მოცემული დავის გადაწყვეტისათვის სამართლებრივად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები და იურიდიულად სწორად შეაფასა ისინი, შესაბამისად, სააპელაციო პალატის მიერ გამოტანილი სამართლებრივი დასკვნები მართებულია.

21. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება - დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

22. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე თავის მოთხოვნას აფუძნებს ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მოპასუხემ მოსარჩელეს დაზოგილი სიკეთე, მოცემულ შემთხვევაში, დაზოგილი ქირა, რომელსაც იგი გადაიხდიდა, თუკი მესაკუთრესთან ექნებოდა სამართალურთიერთობა, აუნაზღაუროს მესაკუთრეს, რომელმაც, თავის მხრივ, ვერ მიიღო შესაბამისი სარგებელი და განიცადა ქონებრივი დანაკლისი. შესაბამისად, მოპასუხეთათვის თანხის დაკისრების მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 982-ე მუხლი (პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა, აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი. ბათილი განკარგვის შემთხვევაში უფლებამოსილ პირს შეუძლია, ხელმყოფისაგან მოითხოვოს დაუყოვნებლივი ანაზღაურება).

23. სასამართლოსთვის უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების გამოყენება (მითითება) სუბსიდიური ხასიათისააა, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარეთა შორის არ უნდა არსებობდეს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო საფუძველი. სხვადასხვა საქმეზე საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კონდიქციური დანაწესების (სსკ-ის 976-ე-991-ე მუხლები) გამოყენების უმთავრესი წინაპირობა მისი სუბსიდიურობით ვლინდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ უსაფუძვლო გამდიდრების წესები მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმებად გვევლინება მხოლოდ მაშინ, როდესაც სასამართლო, მოვლენათა დინამიკის გათვალისწინებით, დაასკვნის, რომ გამორიცხულია სხვა უფრო სპეციალური ნორმის გამოყენება და იკვეთება უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების უპირატესობა. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, როდესაც მხარეები სამართლებრივ ურთიერთობაში არმყოფი პირები არიან და მოპასუხე ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე ფლობს მოსარჩელის კუთვნილ უძრავ ქონებას, მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლების კონკურენცია კონდიქციური ვალდებულების სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს, კერძოდ კი, ხელყოფის კონდიქციის ნორმების შესაბამისად. სსკ-ის 982-ე მუხლის სამართლებრივი ბუნება და მისგან გამომდინარე შედეგები უკავშირდება სსკ-ის 164-ე მუხლს და მასში განმტკიცებულ სანივთო უფლებას: ნივთის მფლობელობისას მხოლოდ არაკეთილსინდისიერი მფლობელობა წარმოშობს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის გამოყენების აუცილებლობას სსკ-ის 982-ე მუხლის საფუძველზე (იხ. სუსგ-ები: №ას-1266-2019, 29.05.2020წ; №ას-1671-2018, №ას-774-723-2017, 11.10.2017წ: №ას-664-635-2016წ; 2.03.2017წ).

23. კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობისათვის უნდა ვლინდებოდეს ერთი პირის გამდიდრება მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული უნდა იყოს სამართლებრივ საფუძველს, რომელიც ან თავიდანვე არ არსებობდა, ან შემდგომში მოიშალა. მნიშვნელოვანია, რომ სსკ-ის 982-ე მუხლი მოიცვას ხელმყოფის მიერ მიღებული სარგებლის დაბრუნებას და არა - დაზარალებული პირისთვის ზიანის ანაზღაურებას (იხ. ჰაინრიხ შნიტგერი, ლია შატბერაშვილი, ,,სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი“, მუხლი 982, ველი 7, იხ. https://gccc.tsu.ge). სსსკ-ის 102-ე მუხლის თანახმად, უსაფუძვლო გამდიდრების კრედიტორმა (ანუ მოსარჩელემ) უნდა დაამტკიცოს სსკ-ის 982-ე მუხლის წინაპირობები.

24. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ......... მდებარე 65.00 კვ.მ ფართი (საკადასტრო კოდი: №........), რომელიც რეგისტრირებულია მეიჯარის საკუთრებად და ქ. თბილისში, ....... მე-6 სართულზე განთავსებული 135.00 კვ.მ ფართი (საკადასტრო კოდი: №......), რომელიც რეგისტრირებულია მოსარჩელისა და მეიჯარის (კომპანიის) დირექტორის თანასაკუთრებად, ერთიანი ფართია, რომელიც არ არის გამიჯნული და აქვს ერთი შესასვლელი. დადგენილია ისიც, რომ მეიჯარესა და მოპასუხეს შორის 2020 წლის 1 ოქტომბერს დაიდო იჯარის ხელშეკრულება ს/კ №......... ფართზე, თუმცა ხელშეკრულებაში არ იყო მითითებული, რომ იჯარის ობიექტი წარმოადგენდა ერთიანი ფართის შემადგენელ ნაწილს; არ იყო განსაზღვრული მისი ფართის ოდენობა და განლაგება ერთიან ქონებაში. საკასაციო პალატა აქვე ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე მეიჯარე კომპანიის 50%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორია, მეორე თანამესაკუთრე კი - კომპანიის დირექტორი. მოპასუხის მტკიცებით, მეიჯარისაგან მიღებული ჰქონდა თანხმობა, რომ იჯარის ხელშეკრულების ფარგლებში ესარგებლა სრული 200 კვ.მ ფართით, რაც, თავის მხრივ, განაპირობებდა საიჯრო ქირის ოდენობასაც. აღნიშნული დაადასტურა საქმეზე მოწმედ დაკითხულმა მეიჯარის დირექტორმაც. ამ ფაქტობრივი გარემოების საწინააღმდეგო მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. კასატორის პრეტენზია, რომ ამ ფაქტს არ ეთანხმება და სადავოდ ხდის, არასათანადო შედავებაა და მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს ვერ აბათილებს. ვარაუდს, რომ მოპასუხე მთლიანი ფართის ქირას იხდიდა, ამყარებს ის გარემოებაც, რომ ფაქტობრივი მოცემულობიდან გამომდინარე, მოიჯარე ერთიანი ფართის ნაწილს ვერ იქირავდება, რამდენადაც უდავოდ არის დადგენილი, რომ ფართები გამიჯნული არ იყო. უფრო მეტიც, თავად კასატორიც აპელირებს, რომ თანამესაკუთრეებს შორის საოფისე ფართი რეალურად გამიჯნული არ არის, რაც იმას ნიშნავს, რომ მათ იდეალური წილი ეკუთვნით მთლიანი ქონებიდან. შესაბამისად, წარმოუდგენელია დადგინდეს, მოპასუხემ შეწყვიტა მოსარჩელის ფართით სარგებლობა, ისე, რომ იგი საზიარო საგნით სარგებლობას განაგრძობდა და ოფისი არ დაუტოვებია. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ამავე ლოგიკით, წარმოუდგენელია მოიჯარეს მხოლოდ ქონების ნაწილი ექირავებინა და ესარგებლა იმ პირობებში, როდესაც მეიჯარის ნაწილი გამოყოფილი არ იყო. როგორც სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რაკი ქონება ერთიანი სივრცეა, ვერც მოსარჩელის და ვერც სხვა თანამესაკუთრეთა წილი განცალკევებით ვერ განიკარგებოდა და ცალკე უფლების ობიექტი ვერ იქნებოდა ფიზიკური მოცემულობიდან გამომდინარე. ამდენად, პალატა ასკვნის, რომ მოპასუხე საიჯარო ქირას მთლიანი - 200 კვ.მ ფართისთვის იხდიდა, რის გამოც, არ ვლინდება კონდუქციური ვალდებულების მთავარი წინაპირობა მოპასუხის გამდიდრება, რაც სარჩელის მოპასუხის მიმართ დაკმაყოფილებას გამორიცხავს.

25. ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ, რაკი მოსარჩელის თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება მისი თანხმობის გარეშე განიკარგა, მოსარჩელეს შესაძლოა, მოთხოვნის უფლება ჰქონდეს ქონების იმ თანამესაკუთრის მიმართ, რომელმაც მისი ნებართვის გარეშე განკარგა მთლიანი ფართი.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად სწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რის შედეგადაც მიიღო კანონიერი და უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის შესაბამისი გადაწყვეტილება.

27. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

28. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

29. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

30. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, კასატორს დაუბრუნდება 1 295 ლარის 70% – 906.5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.მ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

2. გ.მ–ს (პ/ნ ......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 1 295 ლარის (საგადასახადო დავალება №16495612822 / გადახდის თარიღი 24.03.2023), 70% - 906.5 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები: ლევან მიქაბერიძე

რევაზ ნადარაია

თეა ძიმისტარაშვილი