საქმე №ას-426-2021 5 მაისი, 2022 წელი,
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),
თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),
რევაზ ნადარაია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ.ს–ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „რ–ე“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.02.2021 წლის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. სასარჩელო მოთხოვნა:
გ.ს–ძემ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“ ან „კასატორი“) სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „რ–ეს“(შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხე“) მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 11 170 ლარის გადახდის დაკისრება.
2. სარჩელის საფუძვლები:
2.1. მოსარჩელეს მართლზომიერ სარგებლობაში აქვს ხელვაჩაურის რაიონის სოფელ .......... 2500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ნაკვეთის ნაწილი წარმოადგენდა სავარგულს, ხოლო ნაწილზე გაშენებული იყო მრავალწლიანი ნარგავები. მოპასუხემ მიმდებარე ტერიტორიაზე დაიწყო ქვა-ღორღის მოპოვება, რის შედეგადაც მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი დაიმეწყრა. მეწყერმა ჩამოშალა მიწის საფარი და ნარგავები.
2.2. მოპასუხემ იკისრა ვალდებულება მოსარჩელისათვის ზიანის ასანაზღაურებლად გადაეხადა 15 000 ლარი. მოპასუხემ მოსარჩელეს შესთავაზა, რომ ზიანს საკუთარი ნაწარმის გამოყენებით აანაზღაურებდა. მოსარჩელემ მოპასუხისაგან მიიღო 800 ც. სამშენებლო ბლოკი (680 ლარი), 3 კბ. მ სამშენებლო სილა (90 ლარი). ასევე, შეთანხმების საფუძველზე, 2016-2017 წლებში მოპასუხემ შპს „ვ.ჯ–ს“ მიაწოდა 2160 ლარის ღირებულების ქვა-ღორღი, 2018 წელს კი - 720 ლარის ღირებულების. შპს „ვ.ჯ–მა“ საფასური სრულად გადაუხადა მოსარჩელეს. მოპასუხემ 2018 წლიდან შეწყვიტა ზიანის ანაზღაურება. მოპასუხეს ასანაზღაურებელი დარჩა 11 170 ლარი.
3. მოპასუხის პოზიცია:
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ, მართალია, იგი სოფელ .......... მოიპოვებს ქვა-ღორღს, თუმცა მოსარჩელის მიწის ნაკვეთი იმ ტერიტორიაზე და მის მიმდებარედ არ არის განთავსებული. ამასთან, მოპასუხის სამუშაოებს მეწყრული მოვლენები არ გამოუწვევია. მხარეები არც ზიანის ანაზღაურებაზე შეთანხმებულან. მოპასუხეს მოსარჩელისთვის არ მიუწოდებია არც თანხა და არც სამშენებლო მასალები.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:
4. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 10.12.2019 წლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:
4.1. მოსარჩელე მოპასუხეს სთხოვს, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთისათვის ზიანის მიყენების გამო, ფულად ანაზღაურებას. დელიქტიდან გამომდინარე დავებში მოსარჩელის მტკიცების ტვირთია ზიანის არსებობის ფაქტის, მართლსაწინააღმდეგო ქმედებისა და მათ შორის მიზეზობრივი კავშირის დადგენა, ხოლო მოპასუხის პროცესუალური ვალდებულება მოიცავს მის ქმედებაში ბრალის არარსებობის დადასტურებას.
4.2. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ, კომლის სხვა წევრებთან ერთად, ცხოვრობს ქედის რაიონის სოფელ .......... და თანასაკუთრებაში აქვს 2600 კვ. მ სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი. ასევე, დამატებით, სარგებლობდა 2500 კვ. მ მიწის ნაკვეთით, რომელსაც იყენებდა სავარგულად. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი დაზიანდა მეწყრული მოვლენების შედეგად, რომლის მიზეზი გახდა მოპასუხის მიერ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება. სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის პოზიცია და მიუთითა, რომ ზიანის მიყენების ფაქტის დასადასტურებლად უპირველესად უნდა მოხდეს იმ ობიექტის იდენტიფიცირება, რომელსაც მიადგა ზიანი. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის განმარტებით, ზიანის ობიექტი მიწის ნაკვეთია, თუმცა, მისი მოსარჩელისადმი კუთვნილების ან/და მართლზომიერი მფლობელობის საკითხი სადავოა.
4.3. სასამართლომ, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, სარწმუნოდ ვერ დაადგინა, ვერც ნაკვეთის ადგილმდებარეობა და ვერც მოსარჩელის მართლზომიერი მფლობელობის უფლება ან თვითნებურად დაკავებულის სტატუსი. საქმეში წარმოდგენილია დოლოგნის ადმინისტრაციულ ერთეულში ქედის მუნიციპალიტეტის მერიის წარმომადგენლის მიერ გაცემული ცნობა, რომელშიც მითითებულია, რომ მოსარჩელეს გააჩნია სოფელ ........ საკომლო მიწის ნაკვეთი (0.25). თუმცა, ცნობაში მითითებულია საკომლო მიწის ნაკვეთის და არა სხვა უფლებრივი ობიექტის შესახებ. ასეთის დადასტურების შემთხვევაშიც, ცნობა არ შეიცავს ინფორმაციას დავისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებების შესახებ, კერძოდ, დამეწყრილი ნაკვეთის მდებარეობას (განლაგება კარიერის გავლენის დასადასტურებლად) და სამართლებრივ სტატუსს (მოსარჩელის ბატონობის უფლების დასადასტურებლად). აღნიშნულის დადგენის გარეშე შეუძლებელია სარწმუნოდ დადასტურდეს, ჰქონდა თუ არა მოსარჩელეს მართლზომიერ მფლობელობაში ან თვითნებურად დაკავებული მიწა, რომელიც დაიმეწყრა მოპასუხის ქმედების შედეგად. შესაძლოა, რაღაც მიწის ნაკვეთით მოსარჩელე მართლაც სარგებლობდა, რის შესახებაც უთითებენ მოწმეები, თუმცა, სადავო ობიექტის იურიდიული ბუნების (უძრავი ნივთი) გათვალისწინებით, მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებით მისი იდენტიფიცირება ვერ მოხდება. მოსარჩელე განმარტავდა, რომ ვერ დაირეგისტრირა მიწის ნაკვეთი, რადგან მეწყრული მოვლენების გამო ნაკვეთს მოშორდა მიწის საფარი და კლდოვანი ქანების აზომვითი ნახაზის შედგენასა და მის დარეგისტრირებაზე საჯარო რეესტრმა უარი უთხრა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული მიზეზი, სამართლებრივად, არ წარმოადგენს დაბრკოლებას უძრავი ქონების საკუთრებაში დარეგისტრირებისათვის.
4.4. სასამართლომ დაადგინა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას და იგი სახელმწიფო საკუთრებაა. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ წლების მანძილზე სარგებლობდა მიწის ნაკვეთით, რომელიც, მართალია, არ არის მის საკუთრებაში დარეგისტრირებული, თუმცა, შესაძლებელია განიხილებოდეს როგორც მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული. სასამართლომ არ გაიზიარა ეს მსჯელობა და მიუთითა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ და „ბ“ პუნქტებზე. სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელე სადავო მიწის ნაკვეთს მართლზომიერად არ ფლობდა. მას არ მოუპოვებია ნივთზე მფლობელობა მესაკუთრის ნების საფუძველზე. ასევე, ვერ დასტურდება მის მიერ მიწის ნაკვეთის თვითნებურად დაკავების ფაქტობრივი საფუძვლებიც (დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე სუბიექტის საცხოვრებელი სახლის ან სხვა შენობის არსებობა, სუბიექტის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრეობა და ა.შ.), რაც მითითებული ნორმის თანახმად, აღნიშნული სტატუსის მინიჭებისათვის აუცილებელ პირობას წარმოადგენს. იმისათვის, რომ ზიანი დადასტურდეს პირმა უნდა განიცადოს ქონებრივი დანაკლისი ან დაკარგოს შემოსავალი. ასეთი ზიანი მოსარჩელეს არ განუცდია, ზიანის ობიექტის არარსებობის გამო. ამდენად, იგი ვერ მიიჩნევა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 992-ე მუხლით გათვალისწინებულ ზიანის ანაზღაურების სუბიექტად.
4.5. იმ შემთხვევაშიც, თუ სასამართლო დადგენილად ჩათვლიდა მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტს, მოცემულ საქმეში, ადგილი არ აქვს დელიქტის კიდევ ერთ ელემენტს - მიზეზობრივ კავშირს შედეგსა და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას შორის. სასამართლომ ვერ მოახდინა სადავო მიწის ნაკვეთის იდენტიფიცირება ზიანის წყაროსთან მისი სიახლოვის, შესაძლებელი გავლენის მოხდენისა და ამ გავლენის რეალური შედეგის დადგენის თვალსაზრისით. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია სოფელ .......... მდებარე მიწის ნაკვეთების დამეწყვრის მიზეზის საყოველთაოდ ცნობილ ფაქტად მიჩნევის თაობაზე. ამდენად, მოსარჩელე არ გაანთავისუფლა დელიქტური სამართლის აუცილებელი ელემენტის - მიზეზობრივი კავშირის დადასტურების მტკიცების ტვირთისაგან.
4.6. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ აღნიშნული ტერიტორიების დამეწყვრის მიზეზი საყოველთაოდ ცნობილია და იგი უკავშირდება მოპასუხის მიერ სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებას. სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 106-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ, ზოგადად, მეწყრული მოვლენების შედეგად აჭარის მაღალმთიანი რეგიონების სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების დაზიანებისა და მიწის ფენის გადარეცხვის ფაქტი, შესაძლებელია მიჩნეული იქნეს საყოველთაოდ აღიარებულად, თუმცა ამ მოვლენების შესაბამისი მტკიცებულებების გარეშე, უპირობოდ, მოპასუხის საქმიანობასთან დაკავშირება, საყოველთაოდ ცნობილ ფაქტად ვერ იქნება აღიარებული და მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებით ვერ დამტკიცდება. სასამართლომ მიუთითა, რომ მიზეზობრივი კავშირის დასადგენად აუცილებელია იმ სახის მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებს პირდაპირ კავშირს წარმოებულ სამუშაოებსა და მიწის ნაკვეთის საფარის დაზიანებას შორის. მოცემულ შემთხვევაში, ასეთი კავშირი მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა.
4.7. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხემ ზიანის ფაქტი აღიარა ნაწილობრივი ანაზღაურებით. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მოპასუხემ ვალდებულება აღიარა და ზიანის ასანაზღაურებლად მას მიაწოდა სამშენებლო ბლოკი და მასალები. მოპასუხემ სადავოდ გახადა ეს გარემოება და განმარტა, რომ ასეთ ანაზღაურებას ადგილი არ ჰქონია. მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მტკიცების ტვირთის რეალიზება. გარდა მხარის ახსნა-განმარტებისა, რაიმე სახის მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა მოპასუხის მხრიდან ვალდებულების აღიარებას, საქმეში წარმოდგენილი არ არის.
4.8. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის პოზიცია, რომ მან შპს „ვ.ჯ–ისაგან“ მიიღო გარკვეული თანხა მოპასუხის მიერ შესასრულებელი ვალდებულების დასაფარად. ასეთი ანაზღაურების დასადასტურებლად წარმოდგენილი ცნობა არ შეიცავს მოვალის მიერ ვალდებულების აღიარებას. იგი ეხება არა მოპასუხის, არამედ შპს „რ.ბ–ის“ მხრიდან გარკვეული ქმედების განხორციელებას. აღნიშნული სარწმუნოდ ვერ დაადასტურა მოწმის სახით დაკითხულმა მ.ა–ძემ. მოსარჩელე თავის პოზიციას ამყარებდა იმ გარემოებით, რომ მოპასუხემ აანაზღაურა მომიჯნავედ არსებული ნაკვეთების ზიანის ღირებულება, ხოლო ამ ფაქტის დასადასტურებლად მან მიუთითა მოწმეთა ჩვენებებზე. სასამართლო სხდომაზე დაკითხულმა მოწმეებმა ე.ს–ძემ და მ.ს–ძემ განმარტეს, რომ მოპასუხემ იყიდა მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთები და გადაუხადა ნასყიდობის ღირებულება.
5. გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:
6. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.02.2021 წლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, მათ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მისი მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება, შესაბამისად, არ არსებობდა დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების თაობაზე მისი სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.
საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:
7. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება.
8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:
9. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
10. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
11. მოსარჩელე უთითებს, რომ მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთი დაზიანდა მეწყრული მოვლენების შედეგად, რაც გამოიწვია მიმდებარე ტერიტორიაზე მოპასუხის მიერ ქვა-ღორღის მოპოვებამ. აღნიშნულის გამო მოსარჩელე მოპასუხისგან ითხოვს მიწის ნაკვეთის დაზიანებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას, რაც კანონისმიერი ვალდებულებითი სამართლის სფეროს მიკუთვნებული საკითხია და სადავო ურთიერთობა დელიქტური სამართლის ნორმებით მოწესრიგებას ექვემდებარება, კერძოდ, მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია სსკ-ის 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება), 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) მუხლები.
12. სსკ-ის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულების წინაპირობებია: მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, ზიანი, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის, ზიანის მიმყენებლის ბრალი. პირს ზიანის ანაზღაურება დაეკისრება, თუ არსებობს ზემოხსენებული ნორმით გათვალისწინებული ოთხივე წინაპირობა (სუსგ №ას-769-737-2016, 20.06.2018წ; №ას-1426-2018, 11.04.2019წ.). დელიქტურ ვალდებულებასთან დაკავშირებით სარჩელის აღძვრისას მოსარჩელეს ევალება სსსკ-ის 102-ე მუხლით გათვალისწინებული მტკიცების სტანდარტის დაცვით, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტუროს ზემოაღნიშნული წინაპირობების არსებობა. მოსარჩელის მიერ თავისი პოზიციის დასადასტურებლად კონკრეტული მტკიცებულებების წარდგენის შემდეგ კი, საწინააღმდეგო გარემოებების მტკიცება მოპასუხის ვალდებულებას წარმოადგენს, რისი შეუსრულებლობაც მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს (სუსგ №ას-1127-1047-2017, 18.10.2017წ; №ას-748-2020, 19.11.2020წ; №ას-72-72-2018, 15.02.2018წ.).
13. განსახილველ შემთხვევაში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხის საქმიანობის შედეგად დაზიანდა მოსარჩელის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთი, ამ უკანასკნელს ეკისრებოდა, რომელმაც სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით თავის მტკიცების საგანში შემავალი სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დამტკიცება ვერ შეძლო.
14. დადგენილია, რომ ზიანის ობიექტად ნაგულისხმევი სასოფლო–სამეურნეო დანიშნულების 0.25 ჰა მიწის ნაკვეთი მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებული არ არის. მოსარჩელე მიუთითებს, რომ იგი მიწის ნაკვეთის მართლზომიერი მფლობელია. საკასაციო პალატა ეთანხმება გასაჩივრებულ გაჩინებაში მოცემულ დასკვნას, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო ზიანის ობიექტის – მიწის ნაკვეთის იდენტიფიცირება და ვერც დაზიანებული მიწის ნაკვეთის მოსარჩელის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებობის ფაქტის დადასტურება (ტ.1, ს.ფ.266-268). საქმის მასალებით არც ის გარემოება დგინდება, რომ მეწყრული მოვლენების განვითარება სწორედ მოპასუხის საქმიანობამ განაპირობა, შესაბამისად, არ იკვეთება დელიქტური პასუხიმგებლობის დაკისრებისთვის აუცილებელი ისეთი წინაპირობა, როგორიცაა მიზეზობრივი კავშირი მოპასუხის ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის. ამრიგად, მოსარჩელემ სსკ-ის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული შემადგენლობის არსებობა ვერ დაადასტურა, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.
15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).
16. კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.
17. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია და კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 558.50 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% – 390.95 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. გ.ს–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.
2. გ.ს–ძეს (პ/ნ: ......) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 558.50 ლარის (საგადახდო დავალება №24630528, გადახდის თარიღი 07.04.2021წ.) 70% – 390.95 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.
3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე
მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე
რევაზ ნადარაია