საქმე №ას-1066-2021 26 ივლისი, 2022 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ.ს–ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ჰ.ჯ–ია“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.06.2021 წლის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

1. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 10.02.2021 წლის გადაწყვეტილებით მ.ს–ძის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოსარჩელე“, „დასაქმებული“ ან „კასატორი“) სარჩელი შპს „ჰ.ჯ–იას“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მოპასუხე“ ან „დამსაქმებელი“) მიმართ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:

1.1. სამეწარმეო რეესტრის მონაცემებით, შპს „ს–ი“ მეწარმე იურიდიულ პირად 20.05.2004 წელს დარეგისტრირდა. მისი საიდენტიფიკაციო კოდია №........ ამავე რეესტრის მონაცემებით, შპს „ქ.ც–ი“ მეწარმე იურიდიულ პირად 29.10.2001 წელს დარეგისტრირდა. მისი საიდენტიფიკაციო კოდია №...... ორივე კომპანიაში, მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების დადების (01.03.2011 წელი) და სადავო №26-ე ბრძანების (08.02.2013 წელი) გამოცემის მომენტისთვის, ხელმძღვანელ პირს წარმოადგენდა გენერალური დირექტორი მ.ჰ–ი.

1.2. 01.03.2011 წელს, ერთის მხრივ, მოსარჩელესა და, მეორეს მხრივ, შპს „ს–სა“ და შპს „ქ.ც–ს“ შორის შრომითი ხელშეკრულება დაიდო. ხელშეკრულებით მოსარჩელე შპს „ს–ისა“ და შპს „ქ.ც–ის“ რუსთავის ქარხნების მენეჯერად დაინიშნა. ხელშეკრულება განუსაზღვრელი ვადით დაიდო. ხელშეკრულებას დამსაქმებლების მხრიდან ხელს ტექნიკური დირექტორი ვ.ჰ–ი და ადამიანური რესურსების მართვის დირექტორი ე.ვ–ძე აწერს.

1.3. შრომითი ხელშეკრულების 2.1. პუნქტის მიხედვით, მოსარჩელის ყოველწლიური დარიცხული ხელფასი 99200 ლარით განისაზღვრა. ხელფასის გადახდა ყოველი თვის მომდევნო საანგარიშო თვის 15 რიცხვამდე მოხდებოდა. ამავე ხელშეკრულებით, მოსარჩელე ასევე მიიღებდა მონაწილეობას დამსაქმებლის ბონუს სისტემაში, რომელიც ეფუძნებოდა „ჰაიდელბერგცემენტ ჯგუფში“ მოქმედ სტანდარტებს. დასაქმებულის მიზნობრივი ბონუსი შეადგენდა 24800 ლარს, რომელიც, თავის მხრივ, შემდეგი კომპონენტებისგან შედგებოდა - 40% საქართველოს შედეგი და 60% დასაქმებულის ინდივიდუალური ამოცანები/მიზნები. ბონუსის გადახდა შემდეგი წლის გაზაფხულზე მოხდებოდა. ამავე ხელშეკრულების 2.3. პუნქტში აღნიშნულია, რომ ბონუსი წარმოადგენს სპეციალურ გასამრჯელოს, რომელიც, მიუხედავად მისი განმეორებითი ხასიათისა, არ ქმნიდა მისი მომავალში მიღების იურიდიულ უფლებას.

1.4. საქმეში წარმოდგენილი თანამდებობრივი ინსტრუქციების მიხედვით, რუსთავის ცემენტის ქარხნების მენეჯერი ანგარიშვალდებულია ტექნიკური დირექტორის წინაშე. 01.06.2012 წლის მდგომარეობით თანამდებობრივი ინსტრუქცია შედგენილია მოპასუხის ბლანკიან ფურცელზე. თანამდებობის დასახელებაში მითითებულია - შპს „H“-ს რუსთავისა და „ქ.ც–ის“ ცემენტის ქარხნების მენეჯერი. თანამდებობრივ ინსტრუქციებს ხელს მოსარჩელეც აწერს.

1.5. შპს „ს–მა“ 03.08.2011 წელს შეიცვალა სახელწოდება და გახდა შპს „ჰ.ჯ–ია“. 2017-2018 წლებში განხორციელებული რეორგანიზაციების შედეგად მოპასუხე წარმოადგენს შპს „ქ.ც–ის“ უფლებამონაცვლეს.

1.6. 23.02.2013 წელს მოპასუხესა და მოსარჩელეს შორის დაიდო ტრანსპორტის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, მოსარჩელემ კომპანიის კუთვნილი „ტოიოტა ფორტუნერი“ 8300 ლარად შეიძინა. იმავე დღეს მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა და ნასყიდობის საგანი მოსარჩელეს გადაეცა.

1.7. მოსარჩელემ 06.03.2013 წელს განცხადებით მიმართა დამსაქმებლის გენერალურ დირექტორს და, როგორც ამავე კომპანიის ცემენტის ქარხნების ყოფილმა მენეჯერმა, სთხოვა კომპანიიდან შეძენილი ავტომანქანის ღირებულების - 8300 ლარის მის ანგარიშზე დარიცხული საბოლოო ანგარიშის თანხიდან გამოკლება.

1.8. მოსარჩელეს დამსაქმებლისგან 27.02.2013 წელს 2925 ლარი ჩაერიცხა, ხოლო 28.02.2013 წელს შპს „ქ.ც–იდან“ ჩაერიცხა 10512 ლარი. ორივე თანხის დანიშნულებაში მითითებულია „საბოლოო ანგარიშსწორება“.

1.9. შრომის წიგნაკში არსებული ჩანაწერით, მოსარჩელე 08.02.2013 წელს გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან. გათავისუფლების საფუძვლად მითითებულია 08.02.2013 წლის №26 ბრძანება. შრომის წიგნაკში არსებული ბოლო ჩანაწერი დამოწმებულია დამსაქმებლის ბეჭდით.

1.10. მოსარჩელე 21.04.2013 წლიდან 28.04.2016 წლამდე მუშაობდა საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკულ კორპორაციაში ტექნიკური დირექტორის თანამდებობაზე, ხოლო 28.04.2016 წლიდან ქუთაისის ავტოქარხნის დირექტორის თანამდებობაზე.

1.11. დამსაქმებლის საშტატო ნუსხის მიხედვით, რუსთავის ქარხნების მენეჯერის თანამდებობა, ან მისი ტოლფასი თანამდებობა, შტატით გათვალისწინებული არ არის.

1.12. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ შპს „ქ.ც–ისა“ და მოპასუხის გენერალურ დირექტორს მ.ჰ–ს 07.02.2013 წლის განცხადებით რუსთავის ცემენტის ქარხნების მენეჯერის თანამდებობიდან გათავისუფლების თხოვნით მიმართა. სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერებით დასტურდება, რომ 07.02.2013 წლის მდგომარეობით მოპასუხისა და შპს „ს–ის“ გენერალური დირექტორი და, შესაბამისად, ხელმძღვანელი პირი მ.ჰ–ი იყო. საქმეში წარმოდგენილია 07.02.2013 წლით დათარიღებული ე.წ. „შიდა წერილი“, რომელიც შედგენილია და ხელმოწერილია მოსარჩელის მიერ და რომლითაც მან მ.ჰ–ს სხვა სამუშაოზე გადასვლის მოტივით დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლება სთხოვა. მოსარჩელეს დოკუმენტის ნამდვილობა (რომ მისი დაწერილია და ხელმოწერაც მას ეკუთვნის) სადავოდ არ გაუხდია. სასამართლო სხდომაზე კი მიუთითა, რომ ე.წ. „შიდა წერილი“ მ.ჰ–ს პირადად დაუტოვა. მხარის განმარტება, რომ შიდა წერილი განცხადება არ არის და მას რაიმე რეაგირება არ შეიძლებოდა მოჰყოლოდა, სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია. სადავო ბრძანების გამოცემის დროს მოქმედი საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში სშკ) 38-ე მუხლის თანახმად, თუ შრომითი ურთიერთობის მოშლის ინიციატორი დასაქმებულია, იგი ვალდებულია დამსაქმებელი წერილობითი შეტყობინებით გააფრთხილოს. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელემ დამსაქმებელს წერილობით მიმართა. წერილის შინაარსით კი ცალსახად დასტურდება, რომ მოსარჩელემ უფლებამოსილ პირს დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლება სთხოვა. საქმეში რაიმე მტკიცებულება, რაც დამსაქმებლის მხრიდან გადაწყვეტილების მიღებამდე მოსარჩელის მიერ გამოვლენილი ნების უარყოფას ან გამოხმობას დაადასტურებდა, წარმოდგენილი არ არის.

1.13. მოსარჩელის განმარტებასთან დაკავშირებით, რომ რადგან ორ დამოუკიდებელ კომპანიაში მუშაობდა, განცხადებაც ცალ-ცალკე უნდა დაწერილიყო, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე, კერძოდ: მოპასუხის გენერალური დირექტორის ბრძანებით ინვენტარიზაცია ტარდებობა როგორც უშუალოდ ამ კომპანიის კუთვნილ რუსთავის ცემენტის ქარხანაში, ასევე იმ ქარხანაშიც, რომელიც იურიდიულად შპს „ქ.ც–ს“ ეკუთვნოდა; მოპასუხის ბლანკზეა გამოცემული ბრძანება, რომლითაც მოსარჩელეს შეუთავსეს შპს „ს–ის“ კუთვნილი კასპის ქარხნის მენეჯერის თანამდებობა; 30.06.2010 წელს გამოცემულ ბრძანებაზე დატანილია შპს „ჰაიდელბერგცემენტ კავკასუსის“ სარეგისტრაციო მონაცემები; 06.12.2012 წლის №76/GE11 და №34/GE15 განკარგულებების გამოცემის საფუძვლად შპს „ჰ. კ–ის“ ბრძანებაა მითითებული. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტებით დასტურდება, რომ ორივე კომპანია ერთობლივად იმართებოდა და, შესაბამისად, განცხადება, რომლითაც მოსარჩელემ სამსახურიდან გათავისუფლება მოითხოვა, ორივე კომპანიიდან გათავისუფლებაზე მოთხოვნად უნდა ჩაითვალოს.

1.14. სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოშლის შესახებ 08.02.2013 წლის №26 ბრძანებაზე ხელმოწერა მ.ჰ–ს ეკუთვნის. მხარემ სადავო გახადა ხელმოწერის ნამდვილობა და ამის საფუძვლად ექსპერტიზის დასკვნის კვლევით ნაწილში მითითებულ განსხვავებებზე მიუთითა. სასამართლომ მხარის ეს განმარტება უსაფუძვლოდ მიიჩნია, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით ცალსახად დგინდება, რომ ბრძანებაზე ხელმოწერა შესრულებულია მ.ჰ–ის მიერ. დასკვნის კვლევით ნაწილში მითითებულ განსხვავებებს რაც შეეხება, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ექსპერტი წარმოადგენს რა სათანადო ცოდნით აღჭურვილ პირს, კვლევით ნაწილში მითითებული მონაცემი გავლენას ვერ იქონიებს მის საბოლოო დასკვნაზე, რომლის მიხედვით, ხელმოწერის ნამდვილობა დადასტურებულია. სხვა რაიმე მტკიცებულება, რაც ექსპერტიზის დასკვნას უარყოფდა და საწინააღმდეგოს დაადასტურებდა, საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

1.15. მოსარჩელის განმარტებით, მას სამსახურიდან გათავისუფლების ნება არ გამოუვლენია და არც იცოდა, რომ მასთან შრომითი ხელშეკრულება შეწყვეტილი იყო. მოსარჩელემ თავდაპირველ სარჩელში განმარტა, რომ მისი ინფორმაციით მასთან შრომითი ურთიერთობა შეჩერებული იყო საწარმოში მომხდარი ქურდობის ფაქტზე საკითხის გარკვევის დასრულებამდე. იგივეს განმარტავდა მხარე საქმის განხილვის დროსაც, თუმცა რაიმე მტკიცებულება, რაც შრომითი ურთიერთობის შეჩერების ფაქტს დაადასტურებდა, ან თუნდაც ამგვარი ვარაუდის საფუძველი გახდებოდა, მხარეს სასამართლოსთვის არ წარმოუდგენია. სშკ-ის 36-ე მუხლის მე-2 ნაწილში მოცემულია სრული ჩამონათვალი, რამაც შეიძლება შრომითი ურთიერთობის შეჩერება გამოიწვიოს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით კი, რომელიმე საფუძვლით შრომითი ურთიერთობის შეჩერება გონივრული ვადით უნდა მოხდეს. მითითებული ნორმა ჩამოყალიბებულია ისე, რომ სხვა საფუძველი, გარდა ჩამონათვალში მოცემულისა, არ შეიძლება გახდეს შრომითი ურთიერთობის შეჩერების საფუძველი. მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოება ამ ჩამონათვალში მითითებული არ არის. შესაბამისად, მოსარჩელეს არ შეიძლება ჰქონოდა გონივრული საფუძველი იმისა, რომ მასთან შრომითი ურთიერთობა შეჩერებული იყო. გარდა ამისა, სშკ-ის 36-ე მუხლის მე-3 ნაწილით შრომითი ურთიერთობის შეჩერება გონივრული ვადით უნდა მოხდეს. განსახილველ შემთხვევაში კი, 2013 წლის თებერვლიდან სარჩელის აღძვრამდე შვიდი წელი და ექვსი თვეა გასული, რაც კანონით დადგენილ გონივრულ ვადას აღემატება.

1.16. ბრძანების გამოცემისას მოქმედი სშკ-ის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის მოშლა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია. ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების მოშლის ინიციატორი შეიძლება იყოს დასაქმებულიც, რისთვისაც მან დამსაქმებელს წერილობით უნდა მიმართოს. სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შრომითი ურთიერთობის დასრულების ინიციატორი მოსარჩელე იყო და რამდენადაც სადავო ბრძანებაში მისი გამოცემის საფუძვლად სშკ-ის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილია მითითებული, რაც ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით შრომითი ურთიერთობის დასრულების შესაძლებლობას ითვალისწინებს, სასამართლოს მოსაზრებით, სადავო ბრძანება არ ეწინააღმდეგება კანონს, მისი გამოცემისას არ არის დარღვეული იმ დროს მოქმედი კანონის მოთხოვნები და, შესაბამისად, არ არსებობს ბრძანების ბათილად ცნობისა და სამსახურში აღდგენის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები. ვინაიდან სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება შეესაბამება სშკ-ის შესაბამის ნორმებს, მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

1.17. გარდა ამისა, წარმოდგენილი სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობა გამორიცხულია ხანდაზმულობის საფუძვლითაც. სადავო ბრძანების გამოცემის მომენტისთვის მოქმედი შრომის კოდექსი შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის თაობაზე მიღებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების ვადას დამოუკიდებლად არ ითვალისწინებდა და ამავე კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე, გადაწყვეტილების გასაჩივრებაზე სამოქალაქო კოდექსით სახელშეკრულებო ურთიერთობისთვის დადგენილი მოთხოვნის სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა ვრცელდებოდა.

1.18. სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ერთობლიობაში მიუთითებს იმაზე, რომ მოსარჩელემ 2013 წლის თებერვალში იცოდა მასთან შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ. აღნიშნულზე მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილი შემდეგი მტკიცებულებები: სარეკომენდაციო წერილი, რომელიც მოსარჩელემ სარჩელთან ერთად წარმოადგინა და რომლის პირველივე წინადადებიდან ცალსახად დგინდება, რომ დოკუმენტის გაცემის მომენტისთვის მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა უკვე დასრულებული იყო. დასრულების თარიღად წერილში 08.02.2013 წელია მითითებული და, როგორც მხარემ განმარტა, სარეკომენდაციო წერილი მან სავარაუდოდ მისი შედგენის დღეს ე.ი. 14.02.2013 წელს ჩაიბარა (სასამართლოს 08.02.2021 წლის სხდომაზე მხარემ განმარტა, რომ ზუსტად არ ახსოვს, თუმცა სარეკომენდაციო წერილი სავარაუდოდ მისი მომზადების დღეს აიღო, 15:53:19-15:55:23); საბანკო ამონაწერით და საგადახდო დავალებით დგინდება, რომ მოსარჩელეს 27.02.2013 წელს მოპასუხისგან 2925 ლარი ჩაერიცხა. დანიშნულებაში მითითებულია, რომ თანხა წარმოადგენს საბოლოო ანგარიშსწორებას; საბოლოო ანგარიშსწორებაა მითითებული 28.02.2013 წელს შპს „ქ.ც–იდან“ ჩარიცხული თანხის დანიშნულებაშიც; 06.03.2013 წლის განცხადებაში მოსარჩელემ კომპანიიდან შეძენილი ავტომანქანის ღირებულების გადახდა საბოლოო ანგარიშსწორებიდან დაქვითვის გზით მოითხოვა. ამავე განცხადებაში მოსარჩელე უთითებს, რომ არის კომპანიის ცემენტის ქარხნების ყოფილი მენეჯერი; მოპასუხის წარმომადგენლების განმარტებით, სამსახურიდან გათავისუფლების გამო მოსარჩელეს დაზღვევა 01.03.2013 წლიდან შეუწყდა. აღნიშნულის საწინააღმდეგო განმარტება ან მტკიცებულება მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია (იხ. სასამართლოს 08.02.2021 წლის სხდომის ოქმის აუდიო ჩანაწერი 17:10:58-17:11:20). სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული მტკიცებულებები საკმარისია იმის დასადასტურებლად, რომ მოსარჩელემ თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ სასამართლოში თავდაპირველ სარჩელზე შემოტანილი შესაგებლით კი არ შეიტყო, არამედ 2013 წლის თებერვლიდან იცოდა.

1.19. შრომითი ურთიერთობის დასრულება მოსარჩელისთვის ცნობილი რომ იყო, აღნიშნულს თავად მოსარჩელის მიერ თავდაპირველ სარჩელზე დართული ავტობიოგრაფიაც (ე.წ. CV) ადასტურებს, სადაც მითითებულია, რომ იგი მოპასუხის რუსთავის ცემენტისა და ქ.ც–ის ქარხნებში მენეჯერად 21.04.2013 წლამდე მუშაობდა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ 2013 წლის თებერვალში იცოდა. ყოველ შემთხვევაში, ამის თაობაზე მას მაქსიმუმ 2013 წლის აპრილიდან უნდა სცოდნოდა, რადგან შრომითი ურთიერთობის დასრულების თარიღად ავტობიოგრაფიაში 21.04.2013 წელია მითითებული. რამდენადაც შრომითი ურთიერთობის დასრულებაზე მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერების თაობაზე სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადა ვრცელდება, მისი ათვლა 21.04.2013 წლიდანაც რომ დაიწყოს, დასრულებულად 21.04.2016 წლიდან ითვლება. სარჩელი კი აღძრულია 14.07.2020 წელს, ე.ი. სამწლიანი ხანდაზმულობის ვადის ამოწურვის შემდგომ. გამომდინარე ზემოაღნიშნულიდან, რამდენადაც მოპასუხე ამ საფუძვლითაც უარყოფს წარმოდგენილ მოთხოვნას, სასარჩელო მოთხოვნა არ შეიძლება დაკმაყოფილდეს ასევე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამოც.

2. გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 18.06.2021 წლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, მათ სამართლებრივ შეფასებებს და მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის სამართლებრივი წინამძღვრები, ამასთან, წარმოდგენილი სარჩელი იყო ხანდაზმული.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

4. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინა მოსარჩელემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

6. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

7. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

8. არ არსებობს საქმის ზეპირი განხილვის თაობაზე კასატორის შუამდგომლობის დაკმაყოფილების საფუძველი. პალატას მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობა უნდა შემოწმდეს ზეპირი მოსმენის გარეშე, ვინაიდან საქმის მხარეთა დასწრებით განხილვის წინაპირობები არ არსებობს. სსსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შეუძლია გადაწყვეტილება გამოიტანოს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე. სასამართლომ საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ წინასწარ უნდა აცნობოს მხარეებს. საქმის განხილვის ფორმის განსაზღვრა სასამართლოს პრეროგატივაა. აღნიშნული ემყარება საკასაციო სამართალწარმოების ბუნებას, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს, არამედ მისი მსჯელობის საგანი საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების სწორი სამართლებრივი შეფასებაა. ამასთან, სსსკ-ის 407-ე მუხლით განსაზღვრულია შემოწმების ფაქტობრივი საფუძველი. საკასაციო პალატა აქვე მიუთითებს, რომ სსსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის კონსტიტუციასთან შესაბამისობის საკითხზე იმსჯელა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ და მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივრის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა არ ზღუდავს ადამიანის სასამართლოში მიმართვის კონსტიტუციურ უფლებას (№2/6/205,232, 03.07.2003წ. გადაწყვეტილება) (სუსგ №ას-807-2020, 12.11.2020წ; სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.). ამდენად, საკასაციო პალატა არ ამოწმებს საქმის ფაქტობრივ მხარეს, გადაწყვეტილების ფაქტობრივ საფუძველს, რის გამოც მხარეთა მონაწილეობის გარეშე, უფლებამოსილია შეაფასოს და მიიღოს გადაწყვეტილება. ამ შემთხვევაში, არსებითია არ დაირღვეს პრინციპი, რომელსაც ემყარება სამოქალაქო საქმის წარმოება, კერძოდ კი, იგივე შეჯიბრებითობის პრინციპი. მით უფრო, რომ როცა მხარეები მიმართავენ საკასაციო ინსტანციის სასამართლოს, მათთვის წინასწარვეა ცნობილი, რომ საქმის განხილვა შეიძლება ზეპირი მოსმენის გარეშეც მოხდეს (სუსგ №ა-1915-ბ-8-2015 , 22.07.2015წ; სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.). საქმეში „ჰერმი იტალიის წინააღმდეგ“ (დიდი პალატის 18.10.2006 წლის გადაწყვეტილება) ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზეპირი მოსმენის აუცილებლობა დამოკიდებულია შესაბამისი სამართალწარმოების კონკრეტულ მახასიათებლებზე. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ, საფრანგეთის მართლმსაჯულების სისტემაში საკასაციო სასამართლოს განსაკუთრებული როლის გათვალისწინებით, რომელიც შემოიფარგლებოდა იმის შეფასებით, სწორად იქნა გამოყენებული კანონი თუ არა, დასაშვებად მიიჩნია საკასაციო სასამართლოებში დამკვიდრებული საჩივრის განხილვის ფორმალური პროცედურა (ECtHR, ლევაგესანგარიის მომსახურება საფრანგეთის წინააღმდეგ, №21920/93, 1996 წლის 23 ოქტომბრის გადაწყვეტილება, პარ. 48) (სუსგ №ას-1150-2020, 29.09.2021წ.).

9. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ შრომითსამართლებრივი ურთიერთობა ეფუძნება მხარეთა თანასწორუფლებიანობის საფუძველზე ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგად მიღწეულ შეთანხმებას (სშკ-ის (წინამდებარე განჩინებაში მითითებულია და შეფასებულია სშკ-ის ნორმები დასაქმებულის გათავისუფლების მომენტში მოქმედი რედაქციით) მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილი). შრომითი ურთიერთობისას მხარეებმა უნდა დაიცვან საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ადამიანის ძირითადი უფლებები და თავისუფლებები (სშკ-ის მე-2 მუხლის მე-6 ნაწილი). შრომითი ურთიერთობებისადმი წმინდა სახელშეკრულებო მიდგომის გამოყენება არ არის მიზანშეწონილი, რადგან კლასიკურად ასეთი ურთიერთობა მოიცავს მის მონაწილეთა შეთანხმებას თანაბარ საწყისებზე, მაშინ, როდესაც შრომით ურთიერთობაში ერთი პირი ნებაყოფლობით თანხმდება მეორის დაქვემდებარებაში ყოფნას (სუსგ №ას-98-94-2016, 26.07.2016წ; №ას-368-2019, 31.07.2019წ.).

10. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას დამსაქმებლის პოზიტიური ვალდებულებაა დაასრულოს დასაქმებულთან შრომითი ურთიერთობა მხოლოდ ლეგიტიმური გზებით, ხოლო ნეგატიური ვალდებულებაა, სათანადო საფუძვლის გარეშე არ შეწყვიტოს შრომითი ურთიერთობა (შდრ. სუსგ №ას-1776-2019, 10.04.2020წ.).

11. შრომით ურთიერთობებში უფლებათა რეალიზაციას გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან შესაძლებელია, სამართალურთიერთობა შეწყდეს როგორც ლეგიტიმურ, ისე არალეგიტიმულ საფუძველზე. შრომითი ურთიერთობის სწორი რეგულაცია წარმოადგენს შრომის უფლების დაცვის გარანტს. შესაბამისად, დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის უფლებათა წონასწორობას ემსახურება შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის კანონისმიერი საფუძვლის არსებობა. შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის კანონისმიერ რეგულირებას აქვს შემაკავებელი ეფექტი, რომელიც ამ ურთიერთობის მონაწილეებს იცავს თვითნებობისა და სოციალური უსამართლობისაგან.

12. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტა უკიდურესი ღონისძიებაა, რომელიც გამოყენებულ უნდა იქნეს გამონაკლის და მხოლოდ კანონით პირდაპირ გათვალისწინებულ შემთხვევაში, მყარი საფუძვლის არსებობის პირობებში. საქართველოში განხორციელებული შრომის კანონმდებლობის რეფორმის ერთ-ერთი მიზანი სწორედ დასაქმებულის უფლებების დაცვა იყო. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ შრომის სამართალი დაკავშირებულია ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებასთან და თითოეული დასაქმებულის საქმის ინდივიდუალური შეფასებისას მოქმედებს ე.წ. „favor prestatoris“ პრინციპი, რაც დასაქმებულთათვის სასარგებლო წესთა უპირატესობას ნიშნავს. აღნიშნული პრინციპის გამოყენებისას საჭიროა დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მოთხოვნებისა და ინტერესების წონასწორობის დაცვა სამართლიანობის, კანონიერებისა და თითოეული მათგანის ქმედების კეთილსინდისიერების კონტექსტით (შდრ. სუსგ №ას-941-891-2015, 29.01.2016წ; №ას-1421-2020, 05.03.2021წ; №ას-512-2020, 18.02.2021წ.).

13. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძვლების კვლევისას, სასამართლო ამოწმებს დამსაქმებლის მიერ უფლების გამოყენების მართლზომიერების საკითხს, რის საფუძველზეც აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. ამისათვის აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების საკითხის შესწავლა. სასამართლომ უნდა შეამოწმოს, რამდენად მართლზომიერად მოქმედებდა დამსაქმებელი დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლებისას. აღნიშნული საკითხის გამორკვევა შესაძლებელია მხოლოდ შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე გამოცემულ ბრძანებაში მითითებული დასაქმებულის გათავისუფლების საფუძვლის კვლევის შედეგად (შდრ. სუსგ №ას-861-861-2018, 25.09.2018წ; №ას-483-457-2015, 07.10.2015წ.).

14. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მოსარჩელე 01.03.2011 წლიდან დასაქმებული იყო შპს „ს–სა“ (მოპასუხის სახელწოდება სახელის შეცვლამდე) და შპს „ქ.ც–ში“ (მოპასუხე წარმოადგენს შპს „ქ.ც–ის“ უფლებამონაცვლეს) ქარხნების მენეჯერის თანამდებობაზე (ტ.1, ს.ფ. 166-171). შრომითი ხელშეკრულების მოშლის შესახებ 08.02.2013 წლის №26 ბრძანებით მოსარჩელესთან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა ორივე დამსაქმებელთან (იხ. ტ.1, ს.ფ. 165; ტ.3, ს.ფ.16). დადგენილია ასევე, რომ ორივე კომპანიაში, მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების დადებისა (01.03.2011 წელი) და გათავისუფლების შესახებ სადავო №26-ე ბრძანების (08.02.2013 წელი) გამოცემის მომენტისთვის, ხელმძღვანელ პირს წარმოადგენდა გენერალური დირექტორი მ.ჰ–ი. საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით დგინდება, რომ 08.02.2013 წლის №26 ბრძანებაზე ხელმოწერა შესრულებულია მ.ჰ–ის მიერ (ტ.3, ს.ფ. 5-12).

15. 08.02.2013 წლის სადავო ბრძანებაში შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლად მითითებულია ბრძანების გამოცემისას მოქმედი სშკ-ის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილი (იხ. ტ.1, ს.ფ.165; ტ.3, ს.ფ.16). აღნიშნული ნორმის თანახმად, შრომითი ხელშეკრულების მოშლა შეიძლება ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით, ამ მუხლით დადგენილი წესით. ამავე კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი კი განსაზღვრავს, რომ შრომითი ხელშეკრულების მოშლა შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია. მითითებული ნორმა შრომის ხელშეკრულების მხარეებს ანიჭებს უფლებამოსილებას, შეწყვიტონ მათ შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობა ხელშეკრულების მოშლის გზით. კასატორი სადავოდ ხდის მის მიერ შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ ნების გამოვლენას, თუმცა დასაბუთებული პრეტენზია ვერ წარმოადგინა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი იმ გარემოების გასაქარწყლებლად, რომ მან 07.02.2013 წლით დათარიღებული ე.წ. „შიდა წერილით“, რომელიც შედგენილია და ხელმოწერილია მის მიერ, მ.ჰ–ს სხვა სამუშაოზე გადასვლის მოტივით დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლება სთხოვა (იხ. ტ.1, ს.ფ.164). მოსარჩელეს დოკუმენტის ნამდვილობა (რომ მისი დაწერილია და ხელმოწერაც მას ეკუთვნის) სადავოდ არ გაუხდია. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ ამ დოკუმენტით მას ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება არ გამოუხატავს, ვინაიდან დოკუმენტის შინაარსიდან მკაფიოდ იკვეთება დასაქმებულის სურვილი დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ. პალატა განმარტავს, რომ თანამდებობიდან გათავისუფლების მოთხოვნით მოსარჩელის მიერ ხელმოწერილი განცხადების არსებობის პირობებში, მოქმედებს აღნიშნულ დოკუმენტში მხარის მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობის პრეზუმფცია. საწინააღმდეგოს დადასტურება კი იმ მხარის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა, რომელიც აღნიშნულ განცხადებას სადავოდ ხდის (შდრ. სუსგ №ას-649-616-2014, 05.11.2014წ; №ას-147-139-2017, 18.12.2017წ; №ას-543-2020, 24.02.2021წ; №ას-269-2019, 27.10.2021წ.). განსახილველ შემთხვევაში, დასაქმებულს მის მიერ გამოვლენილი ნების არანამდვილობის დამადასტურებელ გარემოებებზე არ მიუთითებია.

16. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოთხოვნა განხორციელებადი არ არის ხანდაზმულობის გამოც, რის შესახებაც მოპასუხემ მიუთითა შესაგებელში (ტ.1, ს.ფ.150-163).

17. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ სასამართლოს ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადა უნდა გამოეყენებინა და მიიჩნევს, რომ პირველი და მეორე ინსტანციის სასამართლოებმა სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობის საკითხის გადაწყვეტისას მართებულად იხელმძღვანელეს სსკ-ის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილით. რადგან სადავო ბრძანების გამოცემისას მოქმედი სშკ სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გასაჩივრების სპეციალურ ვადას არ ითვალისწინებდა, სშკ-ის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე (შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კანონი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით), მოსარჩელის მოთხოვნაზე სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა (სსკ-ის 129.1 მუხლი) ვრცელდება (შდრ. სუსგ №ას-588-556-2014, 27.04.2015წ; № ას-445-424-2015, 29.01.2016წ; №ას-1188-1108-2017, 29.12.2017წ.). სსკ-ის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე.

18. სსკ-ის 130-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როცა პირმა შეიტყო ან პირს უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ მისთვის ცნობილი არ იყო შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ. საკასაციო პალატა მართებულად მიიჩნევს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების თანახმად, მოსარჩელემ 2013 წლის თებერვალში უკვე იცოდა აღნიშნულის შესახებ (იხ. წინამდებარე განჩინების 1.18 პუნქტი). შრომითი ურთიერთობის დასრულება მოსარჩელისთვის ცნობილი რომ იყო, თავად მოსარჩელის მიერ თავდაპირველ სარჩელზე დართული ავტობიოგრაფიაც (ე.წ. CV) ადასტურებს, სადაც მითითებულია, რომ დასაქმებული ქარხნებში მენეჯერად 21.04.2013 წლამდე მუშაობდა (ტ.1, ს.ფ. 87-90). ამრიგად, სასარჩელო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად და ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისად 21.04.2013 წლის მიჩნევის შემთხვევაშიც, სარჩელი ხანდაზმულია, ვინაიდან იგი სასამართლოს 14.07.2020 წელს (ტ.1, ს.ფ.3-23), მოთხოვნის წარმოშობიდან დაახლოებით შვიდი წლის შემდეგ წარედგინა. ამრიგად, მოსარჩელემ თავისი სამოქალაქო უფლება კანონით დაცულ ვადაში არ განახორციელა.

19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

20. კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

21. რაც შეეხება მტკიცებულებების გამოთხოვის, მოწმეთა მოწვევისა და საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე კასატორის შუამდგომლობებს, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას და საქმის საკასაციო სასამართლოში განხილვისას, განსხვავებით პირველი და სააპელაციო ინსტანციების სასამართლოებისაგან, კანონმდებლობით მხარე ასეთ შესაძლებლობას მოკლებულია - საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს (შდრ. სუსგ №ას-48-2020, 17.09.2020წ; №ას-27-2019, 15.11.2019წ.). მოწმის ჩვენება, როგორც ერთ-ერთი დასაშვები მტკიცებულებათაგანი, ასევე ვერ იქნება მიღებული საკასაციო პალატის მიერ, რაც მოწმის დაკითხვის შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია (შდრ. სუსგ №ას-928-890-2014, 02.10.2015წ.). შესაბამისად, არ არსებობს მტკიცებულებების გამოთხოვის, მოწმეთა მოწვევისა და საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე კასატორის შუამდგომლობების დაკმაყოფილების საფუძველი, მტკიცებულებები უნდა დაუბრუნდეს შუამდგომლობის ავტორს. საკასაციო პალატა აქვე აღნიშნავს, რომ კასატორის მოთხოვნა მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმის შესახებ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 09.06.2021 წლის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე დაუსაბუთებელია.

22. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია და კასატორს გადახდილი აქვს საკასაციო სამართალწარმოებისათვის განსაზღვრული სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარი, მას უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ.ს–ძის შუამდგომლობა საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის შესახებ არ დაკმაყოფილდეს.

2. მ.ს–ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

3. მ.ს–ძის შუამდგომლობები მტკიცებულებების გამოთხოვის, მოწმეთა მოწვევისა და საქმეზე მტკიცებულებების დართვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს. მტკიცებულებები დაუბრუნდეს შუამდგომლობის ავტორს (ტ. 4, ს.ფ. 209-215, 221-248).

4. მ.ს–ძეს (პ/ნ: ......) უკან დაუბრუნდეს ი.მ–ძის (პ/ნ: ......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადასახადო დავალება №0, გადახდის თარიღი 19.10.2021წ.) 70% – 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

5. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

რევაზ ნადარაია