№ას-1052-2021

28 სექტემბერი, 2022 წელი თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გ. მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

პირველი კასატორი – შპს „ს–კი“ (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - შპს „ს–ი“ (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

მეორე კასატორი – შპს „ს–ი“ (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს–კი“ (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 09 ივლისის გადაწყვეტილება

პირველი კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

მეორე კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი ძირითადი სარჩელით – ზიანის ანაზღაურება, მიუღებელი შემოსავლისა და საიჯარო ქირის დავალიანების გადახდის დაკისრება

დავის საგანი შეგებებული სარჩელით – ზიანის ანაზღაურება და უკანონო მფლობელობიდან მოძრავი ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. შპს „ს–კმა“ (შემდეგში - მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე, პირველი კასატორი) სარჩელი აღძრა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში შპს „ს–ის“ მიმართ (შემდეგში - მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე, მეორე კასატორი) შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

1.1. შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დაეკისროს ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანის - 418 383.00 ლარის ანაზღაურება;

1.2. შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დაეკისროს მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 2016 წლის 08 აპრილიდან ყოველთვიურად 4460 ლარის ოდენობით, ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანის სრულად ანაზღაურებამდე;

1.3. შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დაეკისროს საიჯარო ფართით სარგებლობისათვის 17 თვის საიჯარო ქირის, ჯამში 34 000.00 ლარის, (თვეში 2000 ლარის) ანაზღაურება 2016 წლის 08 აპრილიდან 2017 წლის 11 ოქტომბრამდე პერიოდში.

2. მოპასუხემ - შპს „ს–მა“ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

3. მოპასუხემ - შპს „ს–მა“ შეგებებული სარჩელი წარადგინა შპს „ს–კის“ მიმართ შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

3.1.შპს „ს–კს“ შპს „ს–ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის ანაზღაურება 1 914 251.00 ლარის ოდენობით;

3.2.შპს „ს–კის“ უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნეს შპს „ს–ის“ კუთვნილი მექანიკური თვითმცლელი და დაუბრუნდეს შპს „ს–ს“.

4. შეგებებულ სარჩელზე წარმოდგენილი შესაგებლით მოპასუხემ - შპს „ს–კმა“ შეგებებული სარჩელი არ ცნო.

5. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2019 წლის 02 მაისის გადაწყვეტილებით, შპს „ს–კის“ სარჩელი და შპს „ს–ის“ შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

5.1.პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

5.1.1. შპს „ს–კი“ საკუთრების უფლებით ფლობდა ქ. ბათუმში, ........ მდებარე 6500 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს, მასზე არსებული ნაგებობებით, საკადასტრო კოდით - ......... საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება შპს „ს–კს“ იჯარის ხელშეკრულებების საფუძველზე სარგებლობის უფლებით გადაცემული ჰქონდა სხვადასხვა კომპანიებისათვის და სამეწარმეო საქმიანობის ფარგლებში იღებდა შემოსავალს იჯარის სახით.

5.1.2. შპს „ს–ის“, როგორც სამეწარმეო სუბიექტის საქმიანობის საგანს წარმოადგენდა ავეჯის დამზადება და მზა პროდუქციის, ასევე, ავეჯის დასამზადებელი საშუალებების რეალიზაცია.

5.1.3. 2014 წლის 01 იანვარს, შპს „ს–კსა“ და შპს „ს–ს“ შორის გაფორმდა „სამაცივრე საწყობის იჯარით გაცემის შესახებ“ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, შპს „ს–კმა“ შპს „ს–ს“ დროებით სარგებლობაში გადასცა ქ. ბათუმში, ......... მდებარე 2500 კვმ. სასაწყობე ფართი. სასაწყობე ფართის საიჯარო ღირებულება განისაზღვრა თვეში 3560 ლარის ოდენობით. შპს „ს–ის“ მიერ იჯარით აღებული 2500 კვ.მ. საიჯარო ფართი მოიცავდა ორ ერთმანეთისაგან იზოლირებულ და ერთმანეთისაგან რამდენიმე მეტრით დაშორებულ ფართს, საიდანაც შედარებით დიდი მოცულობის ფართს შპს „ს–ი“ იყენებდა საწარმოო საქმიანობისათვის - ავეჯის დასამზადებლად. ამავე ფართში, შპს „ს–ს“ განთავსებული ჰქონდა საწარმოო საქმიანობისათვის განკუთვნილი ტექნიკა, კომპანიის ძირითადი საშუალებები: მანქანა-დანადგარები, აპარატურა და სხვა მოწყობილობები. მეორე, შედარებით მცირე ფართს, შპს „ს–ი“ იყენებდა სასაწყობედ, მზა ავეჯისა და ავეჯის დასამზადებელი მასალის შესანახად. მხარეთა შეთანხმებით საიჯარო ურთიერთობის ვადა განისაზღვრა 2014 წლის 31 დეკემბრამდე, რაც ორივე მხარის თანხმობით გაგრძელდებოდა ავტომატურად (ხელშეკრულების 6.3. პუნქტი). ამასთანავე თითოეული მხარე უფლებამოსილი იყო ვადამდე შეეწყვიტა ხელშეკრულება, წინასწარ 10 დღით ადრე გაფრთხილების ვალდებულებით (ხელშეკრულების 3.2. პუნქტი).

5.1.4. 01.01.2014 წლის იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს „ს–მა“ იკისრა ვალდებულება გაფრთხილებოდა შპს „ს–კის“ საკუთრებაში არსებულ ქონებას, დაეცვა სანიტარული ნორმები, ხანძარსაწინააღმდეგო და უსაფრთხოების წესები. ამ ვალდებულების ფარგლებში, შპს „ს–ის“ დაკვეთის საფუძველზე, შპს „უ.ს–ი“ პერიოდულად უზრუნველყოფდა შპს „ს–ის“ ელ.დანადგარებისა და მოწყობილობების ტექნიკური უსაფრთხოების შემოწმებასა და გაზომვას. 2016 წლის 17 მარტს, მხარეთა შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტით დგინდებოდა, რომ შპს „ს–ის“ მიერ შესრულებულ სამუშაოთა ხარისხი შეესაბამებოდა ელექტრო მომხმარებლების უსაფრთხო ექსპლოატაციისა და ტექნიკა-უსაფრთხოების წესების მოთხოვნებს.

5.1.5. 2016 წლის 01 იანვარს, შპს „ს–კსა“ და შპს „თ–ს“ (დირექტორი რ.კ–ძე) შორის გაფორმდა სამაცივრე საწყობის იჯარით გადაცემის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, შპს „თ–ს“ 2016 წლის 30 დეკემბრამდე იჯარით გადაეცა 80 კვმ. სასაწყობე ფართი. სასაწყობე ფართის საიჯარო ღირებულება განისაზღვრა თვეში 200 ლარით. შპს „თ–ი“ გადაცემულ ფართს იყენებდა, როგორც სანტექნიკის საწყობს.

5.1.6. 2016 წლის იანვრის თვეში, შპს „ს–კსა“ და შპს „ნ–ას“ (დირექტორი ზ.ბ–ძე) შორისაც გაფორმდა „სამაცივრე საწყობის იჯარით გაცემის შესახებ ხელშეკრულება“. ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ნ–ას“ 2016 წლის 30 დეკემბრამდე სარგებლობაში გადაეცა 350 კვმ. ფართი. საიჯარო ღირებულება განისაზღვრა თვეში 700 ლარის ოდენობით. შპს „ნ–ას“ მიერ ფართი გამოყენებული იყო, როგორც სამაცივრე საწყობი.

5.1.7. 2016 წლის 07 აპრილს, დაახლოებით 08:40 საათზე, შპს „ს–კის“ კუთვნილ და შპს „ს–ისათვის“ იჯარით გადაცემულ ფართში გაჩნდა ხანძარი. ხანძრის შედეგად დაიწვა და განადგურდა შპს „ს–ის“, შპს „ნ–სა“ და შპს „თ–ის“ სარგებლობაში გადაცემული საიჯარო ფართი, მათში განთავსებული მოძრავი ნივთებით.

5.1.8. შპს „ს–კის“ კუთვნილი უძრავი ქონების განადგურების ფაქტთან დაკავშირებით ბათუმის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის პირველ განყოფილებაში დაიწყო გამოძიება, რომელიც ამ ეტაპზე დასრულებული არ არის. გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული სახანძრო - ტექნიკური და ქიმიური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, „ქ. ბათუმში, ...... მდებარე საწარმოში (შპს „ს–ი“) და მის საწყობში ხანძრის გაჩენა დაკავშირებული იყო ელექტროტექნიკურ მიზეზებთან. კერძოდ, ელექტროსადენების მოკლე ჩართვასთან. შემთხვევის ადგილზე არსებული თერმული დაზიანების ანალიზის საფუძველზე, ხანძრის გაჩენის კერა დაფიქსირდა შპს „ს–ის“ მიერ იჯარით აღებულ ფართში სახელდობრ: საწარმოში შესასვლელი კარებიდან მარჯვენა შუა ნაწილში. ექსპერტიზაზე წარმოდგენილ ელექტროსადენებზე დაფიქსირდა მოკლე ჩართვის ნიშნები. საკვლევად წარდგენილ ნიმუშებზე არ აღინიშნებოდა აალებადი ნივთიერებებისა და ნავთობპროდუქტების კვალი“.

5.1.9. 2016 წლის 25 მაისს, შპს „ს–მა“ წერილობით მიმართა შპს „ს–კს“ მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ 2016 წლის 05 აპრილიდან.

5.1.10. 2016 წლის 27 მაისს, შპს „ს–კმა“ განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს და მოითხოვა სარჩელის აღძვრამდე მისი უზრუნველყოფის მიზნით, ქ. ბათუმში, ........ მდებარე შპს „ს–კის“ საკუთრებაში განთავსებული შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთების დაყადაღება, რაც დაკმაყოფილდა. შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთები, სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, დაყადაღებული იყო 2016 წლის 27 მაისიდან 2016 წლის 21 სექტემბრის ჩათვლით პერიოდში.

5.1.11. შპს „ს–კის“ კუთვნილი, ქ. ბათუმში, ......... ქუჩა №16-ში მდებარე ფართიდან მოძრავი ნივთების გადატანა შპს „ს–მა“ უზრუნველყო 2017 წლის 10 ოქტომბერს, რაზეც მხარეებს შორის შედგა მიღება-ჩაბარების აქტი. შპს „ს–მა“ ჩაიბარა 105 დასახელების, სხვადასხვა რაოდენობის მზა ავეჯი და საავეჯო მასალა. ამასთან, 2016 წლის 21 სექტემბრამდე მოძრავი ნივთების გადატანა შპს „ს–კის“ კუთვნილი ობიექტიდან შპს „ს–ს“ შეზღუდული ჰქონდა სასამართლოს განჩინების საფუძველზე გამოყენებული ყადაღით, ხოლო 2016 წლის 21 სექტემბრიდან 2017 წლის 10 ოქტომბრამდე, ამ ნივთების გადატანის საშუალება არ ეძლეოდა შპს „ს–კის“ წინააღმდეგობის გამო.

5.1.12. შპს „ს–კმა“ თავის საკუთრებაში არსებული ქ. ბათუმში, ..........., მდებარე უძრავი ქონება - არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობა, საკადასტრო კოდით - ....., მათ შორის სასაწყობე ფართი, სადაც ხანძრის შემდეგ ინახებოდა შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთები, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გაასხვისა 2017 წლის 4 ოქტომბერს. აღნიშნული უძრავი ქონების (ს/კ .......) მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში, 2017 წლის 4 ოქტომბრიდან, ირიცხება შპს „ხ–ტა“.

5.1.13. შპს „ს–ის“ მიერ, 2014 წელს იჯარით აღებული 2500 კვ.მ. ფართი მოიცავდა ერთმანეთისაგან იზოლირებულ საწარმოო ფართს და სასაწყობო ფართს. 07.04.2016 წელს გაჩენილი ხანძრის შედეგად დაიწვა და განადგურდა შპს „ს–ის“ სარგებლობაში არსებული საწარმოო ფართი მასში განთავსებული მოძრავი ნივთებით. რაც შეეხება სასაწყობე ფართს, სადაც ინახებოდა მზა პროდუქცია და ავეჯის დასამზადებელი მასალა (საერთო ღირებულებით 656 954 ლარი), ხანძრის შედეგად არ დაზიანებულა. ხანძრის შემდეგ, მხოლოდ სასაწყობე ფართით სარგებლობისათვის საიჯარო ღირებულება მხარეთა შეთანხმებით განისაზღვრა 2000 ლარით. ამ შეთანხმების საფუძველზე, მხარეთა შორის ნებაყოფლობითი საიჯარო ურთიერთობა მოიცავდა დაახლოებით ერთ თვეს. ამავე შეთანხმების საფუძველზე, შპს „ს–მა“ 2016 წლის 3 ივნისს, შპს „ს–კს“ გადაუხადა საიჯარო ქირა - 2000 ლარი.

5.1.14. 2016 წლის აპრილსა და მაისში, შპს „ს–მა“ სხვადასხვა კომპანიასთან გააფორმა ავეჯისა და ავეჯის მასალების მიწოდების შესახებ ხელშეკრულებები, საერთო ღირებულებით 201000.00 ლარი, თუმცა, ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება ვერ უზრუნველყო, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 27.05.2016 წლის განჩინებით, შპს „ს–კის“ მოთხოვნის საფუძველზე, შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთების დაყადაღების გამო.

5.2.პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 317-ე, 408-ე, 411-ე, 992, 581-ე, 561-ე, 591-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა, რომ ხანძრის გაჩენა გამოიწვია შპს „ს–ის“ მხრიდან ხანძარსაწინააღმდეგო ან უსაფრთხოების წესების დარღვევამ. შესაბამისად, დადასტურებული არ იყო შპს „ს–ის“ ბრალეულობა და მიზეზობრივი კავშირის არსებობა შპს „ს–ის“ ქმედებასა და მოკლე ჩართვის მიზეზით ხანძრის გაჩენას შორის. ეს გარემოებები კი, გამორიცხავდა შპს „ს–კის“ სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

5.3.რაც შეეხება შპს „ს–კის“ მოთხოვნას 17 თვის საიჯარო ქირის, თვეში 2000 ლარის ოდენობით, ჯამში 34 000 ლარის დაკისრების თაობაზე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ საიჯარო ქირის დასაკისრებლად, სახეზე არ იყო სსკ-ის 591-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი, რადგან დადგინდა, რომ ხანძრის შედეგად, შპს „ს–კის“ უძრავი ნივთის დაზიანების შემდგომ პერიოდში - 2016 წლის 7 აპრილიდან 2017 წლის 10 ოქტომბრის ჩათვლით (18 თვის მანძილზე) შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთები ინახებოდა შპს „ს–კის“ კუთვნილ საიჯარო ფართში. მხარეებმა მათ შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულებით გაითვალისწინეს ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით ხელშეკრულების შეწყვეტის შესაძლებლობა, წინასწარ 10 დღით ადრე შეტყობინების ვალდებულებით. 2016 წლის 27 მაისს, შპს „ს–მა“ წერილობით მიმართა შპს „ს–კს“ და აცნობა ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე, თუმცა, შპს „ს–ი“ მოკლებული იყო შესაძლებლობას გადაეტანა კუთვნილი მოძრავი ნივთები შპს „ს–კის“ ობიექტიდან და საიჯარო ფართი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში დაებრუნებინა მეიჯარისათვის, ერთის მხრივ, სასამართლო განჩინების საფუძველზე მოძრავი ნივთების დაყადაღების გამო და მეორე მხრივ, თავად შპს „ს–კის“ წინააღმდეგობის გამო.

5.4.შპს „ს–ის“ შეგებებულ სარჩელთან დაკავშირებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სათანადო მტკიცებულებების არ არსებობის გამო, მიიჩნია, რომ ნივთების დაზიანების პერიოდი არ დგინდებოდა და არ დასტურდებოდა შპს „ს–კის“ ბრალეულობა ნივთების დაზიანებაში. სასამართლომ აღნიშნა, რომ მითითებული გარემოებები, სსკ-ის 408-ე, 992-ე მუხლების საფუძველზე, გამორიცხავდა ან ნაწილში მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელემ მართალია მოითხოვა მექანიკური თვითმცლელის გამოთხოვა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან, მაგრამ რაიმე მტკიცებულება ამ ტექნიკის მოსარჩელის საკუთრებაში არსებობის შესახებ, ან ამ ტექნიკის მოპასუხის უკანონო მფლობელობაში რეალურად არსებობის შესახებ, არ წარმოუდგენია, მაშინ, როცა მოპასუხე სასარჩელო მოთხოვნას არ ცნობდა და უარყოფდა ამგვარი ტექნიკის ფლობის ფაქტს. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის წინაპირობები, რის გამოც სასარჩელო მოთხოვნა ამ ნაწილშიც არ დაკმაყოფილდა.

6. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა; ძირითადი სარჩელით მოსარჩელემ - შპს „ს–კმა“ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო, შეგებებული სარჩელით მოსარჩელემ - შპს „ს–მა“ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

7. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

7.1. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 09 ივლისის გადაწყვეტილებით, შპს „ს–ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო, შპს „ს–კის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2019 წლის 02 მაისის გადაწყვეტილება შპს „ს–კის“ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; შპს „ს–კის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 284 565,60 ლარის და საპროცესო ხარჯის - 12 000 ლარის გადახდა; შპს „ს–ის“ შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

8. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

8.1.სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეული ამ განჩინების 5.1.1.-5.1.2., 5.1.5.-5.1.6., 5.1.8.-5.1.14. პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და დამატებით დაადგინა შემდეგი:

8.1.1. 2014 წლის 01 იანვარს, შპს „ს–კს“ (მეიჯარე) და შპს „ს–ს“ (მოიჯარე) შორის დაიდო სამაცივრე საწყობის იჯარით გაცემის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც: მეიჯარემ მოიჯარეს, მისივე თხოვნის საფუძველზე, დროებით სარგებლობაში გადასცა სამაცივრე სასაწყობე ფართი 2500 კვ.მ. (1.1 პუნქტი); სასაწყობე ფართი, იჯარით გადაცემის მომენტისათვის იმყოფებოდა ვარგის მდგომარეობაში და იგი გამოყენებული უნდა ყოფილიყო მხოლოდ დანიშნულებისამებრ (1.2 პუნქტი); სასაწყობე ფართის ღირებულება ყოველთვიურად შეადგენდა 3500 ლარს დღგ-ს ჩათვლით (2.1 პუნქტი); დამქირავებელი ვალდებული იყო გაფრთხილებოდა იჯარის საკუთრებაში არსებულ და იჯარით აღებულ ფართზე განთავსებულ ქონებას, დაეცვა ხანძარსაწინააღმდეგო და უსაფრთხოების წესები, სანიტარული ნორმები (4.2 პუნქტი); ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2014 წლის 31 დეკემბრამდე, თუმცა ავტომატურად გაგრძელდებოდა ორივე მხარის თანხმობით (6.1, 6.3 პუნქტები).

8.1.2. მხარეთა შორის სადავო არაა ის გარემოება, რომ მათ გააგრძელეს აღნიშნული იჯარის ხელშეკრულების მოქმედების ვადა.

8.1.3. საქმეში წარმოდგენილი ხანძრის წაკიდების შესახებ აქტით დადგენილია, რომ 2016 წლის 07 აპრილს, 08:40 საათზე, შპს „ს–კის“ კუთვნილი და შპს „ს–ის“ მიერ იჯარით აღებულ უძრავ ქონებაში გაჩნდა ხანძარი. სახანძრო-სამაშველო დანაყოფების მისვლის მომენტისათვის იწვოდა შენობის შუა გული, ხის საამქრო. ხანძრის შედეგად დაიწვა 3500 კვ.მ. ერთ შენობაში განთავსებული სხვადასხვა დანიშნულების საწყობები. ავეჯის საწყობი და 1500 კვ.მ. საამქრო.

8.1.4. შპს „ს–კის“ კუთვნილი უძრავი ქონების განადგურების ფაქტთან დაკავშირებით ბათუმის საქალაქო სამმართველოს პოლიციის პირველ განყოფილებაში დაიწყო გამოძიება, რომელიც ამ ეტაპზე დასრულებული არ არის. გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული სახანძრო - ტექნიკური და ქიმიური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, „ქ. ბათუმში, ....... მდებარე საწარმოში (შპს „ს–ი“) და მის საწყობში ხანძრის გაჩენა დაკავშირებული იყო ელექტროტექნიკურ მიზეზებთან. კერძოდ, ელექტროსადენების მოკლე ჩართვასთან. შემთხვევის ადგილზე არსებული თერმული დაზიანების ანალიზის საფუძველზე, ხანძრის გაჩენის კერა დაფიქსირდა შპს „ს–ის“ საწარმოში შესასვლელი კარებიდან მარჯვენა შუა ნაწილში. ექსპერტიზაზე წარმოდგენილ ელექტროსადენებზე დაფიქსირდა მოკლე ჩართვის ნიშნები. საკვლევად წარდგენილ ნიმუშებზე არ აღინიშნებოდა აალებადი ნივთიერებებისა და ნავთობპროდუქტების კვალი“.

8.1.5. შპს „ს–კის“ დაკვეთის საფუძველზე, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარდა საინჟინრო/სასაქონლო ექსპერტიზა, ქ. ბათუმში, ....... მდებარე, ხანძრის შედეგად განადგურებული საამქროს აღდგენის სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვის განსაზღვრის მიზნით. 2016 წლის 27 დეკემბერს გაცემული №007649816 დასკვნის თანახმად, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვა შეადგენდა 418 382.80 ლარს. აღნიშნული დასკვნის შედგენისას ექსპერტმა გ.ო–ძემ გამოიყენა შემდეგი მასალები: შპს „ს–კის“ მიერ შედგენილი: ქ. ბათუმში ....... საამქროს აღდგენის სამუშოების ხარჯთაღრიცხვა ღირებულებით 418 382,20 ლარი; მშენებლობის შემფასებელთა მიერ 2013 წელს გამოცემული დოკუმენტაცია „მშენებლობის და სარემონტო სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვის ფასების გაანგარიშების შესახებ“; 2014 წლის 14 იანვრის საქართველოს მთავრობის N52 და N55 დადგენილებები; სამშენებლო ნორმები და წესები (ს.ნ. და წ. 4-2-82); სამშენებლო რესურსების ფასები 2016 წლის მე-4 კვარტლის დონეზე. ექსპერტის მითითებით, ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი ხარჯთაღრიცხვა მთლიანობაში შედგენილი იყო სამშენელო ნორმებისა და წესების მოთხოვნათა შესაბამისად.

სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე დაიკითხნენ, როგორც შპს „ს–კის“ მიერ წარმოდგენილი, ისე შპს „ს–ის“ მიერ წარმოდგენილი საექსპერტო დასკვნების ავტორები.

- ექსპერტმა გ. ო–ძემ, რომელიც არის შპს „ს–ს“ მიერ წარმოდგენილი 2016 წლის 27 დეკემბრის N007649816 საექსპერტო დასკვნის ავტორი, სააპელაციო სასამართლოს შეკითხვაზე განმარტა, რომ მას ვიზუალური დათვალიერება არ მოუხდენია შემთხვევის ადგილისა, თავად მას არ შეუდგენია საპროექტო ნახაზი, თუ როგორ უნდა მომხდარიყო დამწვარი ნაგებობის აღდგენა, არამედ მან მხარის - შპს „ს–კის“ მიერ წარმოდგენილი მასალების საფუძველზე ჩაატარა ამ მასალების კანონშესაბამისობის ექსპერტიზა. სახელდობრ, შპს „ს–მა“ ექპერტ გ. ო–ძეს წარუდგინა საექსპერტო დასკვა ხანძრის შედეგად განადგურებული საამქროს ხარჯთაღრიცხვის შესახებ (ე.ი. მას წარუდგინეს სხვის მიერ ჩატარებული ხარჯთაღრიხცვის ექსპერტიზა) და მის მიერ სწორედ ამ ხარჯთაღრიცხვის შესაბამისობა იქნა შეფასებული არსებულ ფასებთან, მთავრობის დადგენილებებთან და სამშენებლო ნორმებთან და წესებთან .

- შპს „ს–ის“ მიერ წარმოდგენილი საექსპერტო დასკვნის ავტორის - დ. ფ–ძის განმარტებით, მან ვიზუალურად დაათვალიერა შემთხვევის ადგილი, მოცულობები აიღო მუშა ნახაზებიდან და ისე შეადგინა ხარჯთაღრიცხვა საამქროს დაზიანებულ ნაწილის სამშენებლო სამუშაოების შესახებ, რამაც ჯამში 284 565 ლარი შეადგინა. ხარჯთაღრიცხვა შედგა საპროექტო დავალების საფუძველზე, სამუშაოთა მოცულობები აღებული იქნა მუშა ნახაზებიდან. აღნიშნულ დასკვნას თან ერთვის დამწვარი შენობის ფოტოები და ნაგებობის აღდგენითი სამუშოების პროექტი და გეგმა, რომლის განმარტებით ბარათში მითითებულია, რომ ხანძრის შედეგად დამწვარი შენობა-ნაგებობის ვიზუალური დათვალიერებისა და ზარალის აღწერის საფუძველზე მოხდა მოცულობების გამოთვლა და შესაბამისი აღდგენითი ღირებულების დადგენა.

8.2. სააპელაციო პალატის განმარტებით, ვინაიდან, მხარეთა შეთანხმების შესაბამისად, შპს „ს–ის“ ვალდებულებას წარმოადგენდა საიჯარო ფართის გაფრთხილებისა და მოვლის ვალდებულება, მათ შორის, ხანძარსაწინააღმდეგო და უსაფრთხოების წესების დაცვა; რადგანაც შპს „ს–მა“ შპს „ს–კისაგან“ ხელშეკრულებთ გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგისი ნივთი მიიღო; ვინაიდან არ დგინდებოდა, რომ შპს „ს–მა“ შპს „ს–კს“ წაუყენა პრეტენზია ნივთის დაფარული ნაკლის გამო, რასაც შეეძლო ხანზარი გამოეწვია - ცხადია საიჯარო ფართის დაზიანებაზე (განადგურებაზე) პასუხისმგებელ პირს სწორედ მოიჯარე შპს „ს–ი“ წარმოადგენს.

8.3. სააპელაციო პალატამ უდავოდ მიიჩნია, რომ საიჯარო ფართი გადაცემის მომენტისათვის იყო უნაკლო. თუ საიჯარო ფართი ნაკლიანი იყო (ასე მაგალითად, მასში მოძველებული და საფრთხის შემცველი სადენები გადიოდა; რომ ამ ფართში იდგა კარადა, რომლის მოვლის ვალდებულება შპს „ს–კს“ ჰქონდა და იგი არ ასრულებდა ამ ვალდებულებას, რამაც საიჯარო ფართში ხანძარი გამოიწვია) და სწორედ რომ ამ ნაკლმა გამოიწვია ხანძარი - ეს მოიჯარის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. პალატის განმარტებით, საიჯარო ფართი ვის მფლობელობაშიცაა, სწორედ ის არის პასუხისმგებელი მის უსაფრთხოებაზე. იგი ვალდებულია მოუაროს მას და თუ რაიმე ნაკლს ხედავს მოიჯარე, ამის შესახებ, მან დაუყოვბებლივ უნდა აცნობოს მეიჯარეს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გაქირავებული ნივთის შეცვლის ან გაუარესების გამო (აქ უდავოდ მიიჩნია, რომ გაუარესდა კი არა, განადგურდა გაქირავებული ნივთი) გამქირავებელს უფლება აქვს მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება (სამოქალაქო კოდექსი 573-ე მუხლის პირველი ნაწილი).

8.4. განსახილველ შემთხვევაში, რადგან მოპასუხეზე იყო მტკიცების ტვირთი, პალატამ მიიჩნია, რომ შპს „ს–მა“ ვერ დაამტკიცა, რომ იჯარის საგნის განადგურება სწორედ მოსარჩელის ბრაულეულმა ქმედებამ ან უმოქმებამ გამოიწვია. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა მასზედ, რომ სასამართლოს შეკითხვაზე შპს „ს–ის“ წარომადგენელმა განმარტა, რომ რადგან საიჯარო ფართში განთავსებული ე.წ. „კარადის“ (იგულისხმება ელ. სადენის კარადა) მოვლისა და პატრონობის ვალდებულება შპს „ს–კს“ ჰქონდა, მომხდარ ხანძარში სწორედ შპს „ს–კი“ იყო ბრალეული. პალატა არ დაეთანხა აღნიშნულ მოსაზრებას იმის გამო, რომ დაუდასტურებელი იყო ის გარემოება, რომ ხანძარი სწორედ კარადის მოუვლელობამ გამოიწვია; ამასთან, შპს „ს–მა“ სათანადო მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა, რომ კარადის მოვლის ვალდებულება შპს „ს–კს“ ჰქონდა.

8.5. პალატამ დადენილად მიიჩნია, რომ ელექტროსადენების მოკლე ჩართვის გამო, შპს „ს–ის“ საწარმოში და მის საწყობში გაჩნდა ხანძარი, რის შედეგადაც დაიწვა შპს „ს–კის“ კუთვნილ უძრავ ქონებაში განთავსებული სხვადასხვა დანიშნულების საწყობები, რაც შპს „ს–ზე“ ზიანის ანაზღაურების დაკისრების საფუძველს წარმოადგენდა.

8.6. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა შპს „ს–ის“ შედავება, რომ იგი იცავდა უსაფრთხოების წესებს, რაც გამორიცხავდა მასზე ზიანის ანაზღაურების დაკისრებას. ამ კუთხით, სადავო პერიოდში, მხარემ წარმოადგინა მხოლოდ ერთი - 17.03.2016 წლის შპს „უ.ს–ის“ გამზომი ლაბორატორიის სპეციალისტსა და შპს „ს–ს“ შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის თანახმადაც შემოწმდა და გაიზომა ტექნიკურ უსაფრთხოებაზე ავეჯის საწარმო. ხელშეკრულება N17/03-1 საფუძველზე, შესრულდა ელ.დანადგარებისა და მოწყობილობების ტექნიკურ უსაფრთხოებაზე შემოწმება და გაზომვები, რაც განისაზღვრებოდა შესრულებული სამუშაოს ოქმის მიხედვით. შესრულებულ სამუშაოთა ხარისხი შეესაბამებოდა ელექტრო მომხმარებლების უსაფრთხო ექსპლუატაციისა და ტექნიკა-უსაფრთხოების წესების მოთხოვნებს, თუმცა, აღნიშნული შემოწმება ჩატარდა ზედაპირულად, გარეგნული დათვალიერებით, არ შემოწმებულა საწარმოს შიდა კაბელები და უსაფრთხოება, რაც ვერ გამორიცხავდა შპს „ს–ის“ პასუხისმგებლობას.

8.7. სააპელაციო პალატამ ასევე, არ გაიზიარა შპს „ს–ის“ შედავება იმის თაობაზე, რომ შპს „ნ–ას“ სარგებლობაში არსებულ ფართს, რომელიც ასევე შპს „ს–კის“ საკუთრებაში არსებული ფართი იყო, ელექტროენერგია ელექტროსადენით მათ სარგებლობაში არსებული ფართის გავლით მიეწოდებოდა, რაც შესაძლოა ხანძრის გამომწვევი მიზეზი ყოფილიყო. სააპელაციო პალატის განმარტებით, მოპასუხეს ამ გარემოების დასადასტურებლად, სარწმუნო და სათანადო მტკიცებულება სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია, რაც გამორიცხავდა მისი მოსაზრების გაზიარების შესაძლებოლობას.

8.8. ასევე, პალატამ დაუდასტურებულად მიიჩნია შპს „ს–ის“ შედავება იმის თაობაზე, რომ საწარმოში ელექტროენერგიის ხშირი დაზიანებები იყო, რაც გამოწვეული იყო უვარგისი კაბელებით, რომლის უხარისხოდ აღდგენას, უზრუნველყოფდა შპს „ს–კი“, რაც ადასტურებს იმას, რომ შპს ს–კი“ წარმოადგენდა პასუხისმგებელ სუბიექტს. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ აღნიშნულის დასადასტურებლად შპს „ს–ს“ წარმოდგენილი ჰქონდა მათი ყოფილი თანამშრომლების წერილობითი ახსნა-განმარტებები, რომელთა სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხვაზე საბოლოოდ მანვე განაცხადა უარი. შპს „ს–ის“ მიერ წარმოდგენილი წერილობითი დოკუმენტები, სადაც შპს „ს–ში“ დასაქმებული პირები აღნიშნავდნენ, თუ როგორი ხშირი ხასიათი ჰქონდა ელ-სადენების დაზიანებებს საიჯარო ფართში და როგორ ახდენდა მათ გამოსწორება-შეკეთებას შპს „ს–კი“, სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ვერ აკმაყოფილებდა მტკიცებულების ვერანაირ სტანდარტს, რამეთუ წერილობითი ფორმით წარმოდგენილი იმ პირთა ახსნა-განმარტებები, რომლებიც არც მხარეები იყვნენ და არც მოწმეებად არ დაკითხულან სასამართლოში, მტკიცებულების კანონით განსაზღვრულ ვერცერთ სახეს ვერ აკმაყოფილებს. გარდა ამისა, ასეთ ვითარებაში, მოწინააღმდეგე მხარე მოკლებული იყო შესაძლებლობას, კითხვები დაესვა ახსნა-განმარტების მიმცემი პირებისათვის, გამოეკვლია მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და წარმოედგინათ საწინააღმდეგო მტკიცებულებები, რაც არღვევდა შეჯიბრებითობის პრინციპს, რის გამოც სასამართლო ვერ გაიზიარებდა მათ.

8.9. ამდენად, ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ არსებობდა დელიქტური ვალდებულების წარმოშობის წინაპირობები, რაც შპს „ს–ის“ მიერ, შპს „ს–კისათვის“ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების საფუძველი იყო.

8.10. რაც შეეხება შპს „ს–კისათვის“ ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანის ოდენობას, სააპელაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ მიმართებით, მოდავე მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნები ურთიერთსაწინააღმდეგო იყო. „ს–კის“ დაკვეთის საფუძველზე ჩატარებული დასკვნის თანახმად, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვა შეადგენდა 418 382.80 ლარს, თუმცა, აღნიშნული დასკვნის შედგენისას, ექსპერტმა იხელმძღავნელა შპს „ს–კის“ მიერ ცალმხრივად შედგენილი საამქროს აღდგენის სამუშოების ხარჯთაღრიცხვით, ღირებულებით 418 382,20 ლარი. ექსპერტმა დამკვეთის მიერ ცალმხრივად შედგენილი ხარჯთაღრიცხვა მხოლოდ სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნებს შეადარა, ანუ ფაქტობრივად მან ხარჯთაღრიცხვის ექსპერტიზა ჩაატარა. იგი შემთხვევის ადგილზე არ გასულა, შესაბამისად, უშუალოდ არ აღუწერია დაზიანებები და არ გამოუთვლია მისგან გამომდინარე მიყენებული ზიანის - აღდგენითი სამუშაოების ღირებულების ოდენობა. ამის საწინააღმდეგოდ, შპს „ს–ის“ დაკვეთის საფუძველზე ჩატარებული დასკვნის თანახმად, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვამ შეადგინა - 284 565.60 ლარი. ხარჯთაღრიცხვა შედგა საპროექტო დავალების საფუძველზე, სამუშაოთა მოცულობები აღებული იქნა მუშა ნახაზებიდან. აღნიშნულ დასკვნას თან ერთვის დამწვარი შენობის ფოტოები და ნაგებობის აღდგენითი სამუშოების პროექტი და გეგმა, რომლის განმარტებით ბარათში მითითებულია, რომ მოცულობების გამოთვლა და შესაბამისი აღდგენითი ღირებულების დადგენა ხანძრის შედეგად დამწვარი შენობა-ნაგებობის ვიზუალური დათვალიერებისა და ზარალის აღწერის საფუძველზე მოხდა. აღნიშნული დასკვნის შედგენისას, შემფასებელი ადგილზე გავიდა, რაც სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზეც დაადასტურა ექსპერტმა დ. ფ–ძემ, რომელმაც უშუალოდ აღწერა ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანი და მისგან გამომდინარე აღდგენითი სამუშაოების ღირებულების ოდენობა. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის სადავო საკითხის გადაწყვეტისათვის, შპს „ს–ის“ მიერ წარმოდგენილი დასკვნა უფრო სანდო, სამართლებრივი ღირებულების მქონე, სარწმუნო და გასაზიარებელი მტკიცებულება იყო, რის გამოც დაეყრდნო შპს „ს–ის“ მიერ წარმოდგენილ დასკვნას და მიიჩნია, რომ ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანის ოდენობა 284 565,60 ლარს შეადგენდა.

8.11. შპს „ს–კი“ ასევე ითხოვდა მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ მისი ყოველთვიური შემოსავალი ფართების გაქირავებით შეადგენდა 4 460 ლარს, რასაც იგი ვეღარ იღებდა ფართის დაწვის გამო. აღნიშნულ მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ხანძრის გაჩენა წინასწარ ვერ იქნებოდა სავარაუდო მოპასუხისათვის, რაც გამორიცხავდა ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

8.12. რაც შეეხება შპს „ს–კის“ მოთხოვნას შპს „ს–ისათვის“ 17 თვის ქირის დავალიანების - 34 000 ლარის (თვეში 2000 ლარი) დაკისრებას, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ს–ი“ მართლაც სარგებლობდა შპს „ს–კის“ საიჯარო ფართით, სადაც განთავსებული ჰქონდა მოძრავი ნივთები, რის გამოც მან გადაუხადა კიდეც 1 თვის საიჯარო ქირა, თუმცა, პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ შემდგომში, შპს „ს–ის" კუთვნილი მოძრავი ნივთები, სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით, დაყადაღებული იყო 2016 წლის 27 მაისიდან 2016 წლის 21 სექტემბრის ჩათვლით პერიოდში, ხოლო, 2016 წლის 21 სექტემბრიდან 2017 წლის 10 ოქტომბრამდე ამ ნივთების გადატანის საშუალება მოპასუხეს არ ეძლეოდა შპს „ს–კის“ წინააღმდეგობის გამო. შესაბამისად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთები შპს „ს–კის“ საიჯარო ფართში იმყოფებოდა შპს „ს–ის“ ნების გარეშე, რაც გამორიცხავდა მოპასუხისათვის ქირის თანხის დაკისრებას.

8.13. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სააპელაციო პალატამ ხანძრის გაჩენაში ბრალეულ და პასუხისმგებელ პირად არა შპს „ს–კი“, არამედ თავად შპს „ს–ი“ მიიჩნია, სააპელაციო პალატამ უსაფუძლოდ მიაჩნია შპს „ს–ის“ შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა ხანძრის შედეგად მისთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე. ასევე, პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია შპს „ს–ის“ შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნა ხანძარს გადარჩენილი მოძრავი ნივთების მეიჯარის ტერიტორიიდან გატანის ხელშეშლით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, რადგან აღნიშნული მოძრავი ნივთები სწორედ სადავო პერიოდში იყო დაყადაღებული სასამართლო განჩინების საფუძველზე, რაც გამორიცხავდა შპს „ს–კის“ ბრალეულობას მათი რეალიზაციის შეუძლებლობის შედეგად მიყენებული ზიანის თაობაზე. რაც შეეხება შპს „ს–ის“ მოთხოვნას შპს „ს–კის“ უკანონო მფლობელობიდან მოძრავი ნივთის - მექანიკური თვითმცლელის გამოთხოვის თაობაზე, პალატის განამრტებით, მოსარჩელემ ვერანაირი მტკიცებლებით, ვერ დაადასტურა მისი მტკიცების საგანში შემავალი ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მის კუთვნილ მოძრავ ნივთს მოპასუხე ფლობდა, რაც გამორიცხავდა შპს „ს–ის“ ვინდიკაციური სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.

9. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა. შპს „ს–კმა“ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, ხოლო, შპს „ს–მა“ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

9.1.შპს „ს–კის“ საკასაციო მოთხოვნის ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

9.1.1. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ ზიანის ანაზღაურების შესახებ საკითხის გადაწყვეტა დააფუძნა თავისი ინიციატივით სადავოდ გამხდარ ფაქტობრივ გარემოებას, რა დროსაც დაეყრდნო არარელევანტურ მტკიცებულებას. კერძოდ, კასატორის განმარტებით, პალატამ გაიზიარა შპს „ს–ის“ ხარჯთაღრიცხვის სპეციალისტის დასკვნა და უგულვებელყო სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნა იმ დასაბუთებით, რომ შპს „ს–ის“ დასკვნის ავტორი იყო უშუალოდ გასული შემთხვევის ადგილზე. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატა კონკრეტულ სამართლებრივ ნორმაზე მითითებით (დაყრდნობით) არ ასაბუთებს, თუ რომელი სამართლებრივ დებულება და დანაწესი გამორიცხავს შპს „ს–კის“ მიერ, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში“ ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნის ნამდვილობას ანდა ჰქმნის მასში რაიმე საფუძვლით ეჭვის შეტანის საფუძველს. იმისათვის, რომ სასამართლომ უარყოს რომელიმე მტკიცებულება და გაიზიაროს სხვა, საჭიროა სამართლებრივ ნორმაზე დაყრდნობილი მსჯელობა, რაც გადაწყვეტილებაში ასახული არ არის. კასატორის მითითებით, თუ სააპელაციო სასამართლო არ იზიარებდა ექსპერტის დასკვნას, იგი უფლებამოსილი იყო თავად დაენიშნა ექსპერტიზა, რაც მარ არ განუხორციელებია და დაუსაბუთებლად გაიზიარა დასკვნა, რომლის ავტორი პირადად აკეთებს დათქმას, რომ მისი ხარჯთაღრიცხვის წინაშე უპირატესია ლევან სამხარაულის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა.

9.1.2. კასატორის მითითებით, პალატას გადაწყვეტილებაში უნდა აესახა და დაესაბუთებინა მსჯელობა მასზედ, რომ სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესი გამორიცხავს ამავე კოდქსის 411-ე მუხლის დებულებას ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც მოვალისათვის წინასწარ არ იყო სავარაუდი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, თუმცა გადაწყვეტილება არ შეიცავს აღნიშნულზე მსჯელობას, რაც მეტყველებს მის დაუსაბუთებლობაზე.

9.1.3. კასატორის განმარტებით, იჯარის ხელშეკრულების საფუძელზე ნაკისრი ვალდებულებისაგან მოსარჩელის გათავისუფლება იმაზე დაყრდნობით, რომ მოიჯარე შეზღუდული იყო ქმედებაში, გაუმართლებელია, რადგან მეიჯარეს და მოიჯარეს ურთიერთობა დამყარებული ჰქონდა სასყიდლიან ანაზღაურებად საწყისზე. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, სამართლებრივ ნორმაზე მითითების გარეშე, მოიჯარე გათავისუფლდა ყოველთვიური გადასახადისაგან, რაც ასევე გადაწყვეტილების იურიდიულ დაუსაბუთებლობაზე მიუთითებს.

9.1.4. კასატორის მითითებით, რამდენადაც სააპელაციო პალატამ გააუქმა პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება და მიიღო ახალი გადაწყვეტილება, მას უნდა ემსჯელა პროცესუალური ხარჯების ხელახლა გადანაწილების შესახებ, მით უფრო მაშინ, როდესაც ასეთ მოთხოვნა წამოყენებული ჰქონდა აპელანტს. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო პალატამ ისე არ დააკმაყოფილა შპს „ს–კის“ მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 5 000 ლარის შპს „ს–ისათვის“ დაკისრების თაობაზე, რომ არ მიუთითებია შესაბამისი სამართლებრივი ნორმა, რაც მოთხოვნის დაკმაყოფილებას გამორიცხავდა.

9.2.შპს „ს–ის“ საკასაციო მოთხოვნის ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

9.2.1. კასატორის მოსაზრებით, დაუსაბუთებელია შპს „ს–ის“ დადანაშაულება მომხდარ ხანძარში, რადგან სააპელაციო სასამართლოზე მოწმის სახით დაკითხულ იქნენ ექსპერტ კრიმინალისტები, რომლებმაც გამორიცხეს შპს „ს–ის“ ბრალეულობა. მათი განმარტებით, მოკლე ჩართვა შესაძლებელია გამოეწვია ნებისმიერ შემთხვევას, რაც არ იყო დამოკიდებული შპს „ს–ის“ მოქმედებასა ან უმოქმედობასთან. ექსპერტებმა ასევე გამორიცხეს აღნიშნული ობიექტის მომეტებული საფრთხის შემცველ ობიექტად დასახელება. კასატორის მითითებით, სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ იმ ფაქტს, რომ ხელშეკრულების მიხედვით, იჯარით აღებული ფართის მოვლა-პატრონობა შპს „ს–ის“ ვალდებულება იყო, თუმცა, რაში გამოიხატა შპს „ს–ის“ მხრიდან იჯარით აღებული ფართის მოუვლელობა, კასატორისთვის გაუგებარია, რამეთუ ფართში განთავსებული იყო ავეჯის დამამზადებელი საწარმო, რომლის გამართულად მუშაობაში, პირველ რიგში, თავად შპს „ს–ი“ იყო დაინტერესებული, რადგან ავეჯის დამზადება და რეალიზაცია მის ძირითად შემოსავლის წყაროს წარმოადგენდა.

9.2.2. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გვერდი აურა იმ მნიშვნელოვან ფაქტს, რომ საქმეში წარმოდგენილი ხანძრის შესახებ აქტში მითითებულია ხანძრის სავარაუდო დრო - დილის 08 საათი და 30 წუთი, შპს „ს–ი“ კი, ღამის ცვლაში არ საქმიანობდა, ანუ ყველა დაზგა-დანადგარი, რომელსაც უნდა მოეხმარა ელექტროენერგია და შეეძლო გამოეწვია მოკლე ჩართვის პროვოცირება გაუმართაობით, თუ სხვა მიზეზით, გათიშული იყო, რაც კატეგორიულად გამორიცხავს მათ ბრალეულობას მოკლე ჩართვაში. კასატორის მითითებით, ელექტროენერგიის მომარაგების მხრივ მუდამ პრობლემები იყო, ხშირი იყო ავარიები გარე სადენებზე (კაბელებზე), რომელთა მოვლა პატრონობა შედიოდა მეიჯარის - შპს „ს–კის“ მოვალეობაში. იმის გამო, რომ ძალზედ ხშირი იყო შეფერხებები ელექტროენერგიის მიწოდების თვალსაზრისით, შპს „ს–ი“ იძულებული გახდა შეეძინა დიზელგენერატორი და დენის მარეგულირებელი (უპს), რაც იწვევდა დამატებით ხარჯებს, რომლის გამოქვითვაც ხდებოდა იჯარის საფასურიდან.

9.2.3. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა მათ მიერ წარმოდგენილი დოკუმეტაცია ელექტრო მოწყობილობების შემოწმების შესახებ, რადგან ამ დოკუმენტებით დასტურდება, რომ შპს „ს–ის“ მიერ მოწყობილი ელექტრო სადენები და სხვა დანადგარების მუშაობა შეესაბამებოდა არსებულ წესებს და სტანდარტებს. ასევე, მათი მხრიდან წარმოდგენილი იყო ახსნა-განმარტებები, რომლებიც ადასტურებენ პრობლემებს ელექტროენერგიის მოწოდების მხრივ და იმ ფაქტს, რომ ამის გამოსწორებას ყოველთვის ცდილობდა მეიჯარე შპს „ს–კი“ და ამდენად, სწორედ იგი იყო პასუხისმგებელი ელექტრომოწოდებასა და უსაფრთხოებაზე.

9.2.4. კასატორის მოსაზრებით, ურთიერთსაწინააღმდეგო და აბსურდულია სასამართლოს დასკვნა შპს „ს–ის“ შეგებებული სარჩელის არ დაკმაყოფილების ნაწილში. ამ მიმართებით, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია იმ საკითხზე, თუ რამდენად კანონიერი იყო შპს „ს–კის“ ქმედებები 2016 წლის 21 სექტემბრის შემდეგ, ანუ მას შემდეგ, რაც სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით, ძალაში დარჩა მოძრავი ნივთების ყადაღისაგან გათავისუფლება და ამის მიუხედავად, 2017 წლის 10 ოქტომბრამდე ადგილი ჰქონდა ნივთების გატანაში ხელშეშლას. ამასთან, კასატორის მითითებით, მათი მხრიდან წარმოდგენილია სხვადასხვა კომპანიებთან გაფორმებული ხელშეკრულებები პროდუქციის მიწოდებასა და შემდგომში, ამ ხელშეკრულებების შეწყეტის შესახებ. ასევე, გადახდილი თანხების უკან დაბრუნების დამადასტურებელი საბანკო დოკუმენტაცია, რაც სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ შეფასების გარეშე დატოვა.

9.2.5. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ ერთი მხრივ, სასამართლომ არ დააკმაყოფილა შპს „ს–კის“ მოთხოვნა 2016 წლის 7 აპრილიდან 2017 წლის 10 ოქტომბრამდე პერიოდში ქირის დაკისრების თაობაზე, რა დროსაც აცხადებს, რომ შპს „ს–ის“ კუთვნილი ქონება მისი ნების გარეშე იყო განთავსებული შპს „ს–კის“ კუთვნილ ფართში, ხოლო, მეორე მხრივ, პალატამ არ დააკმაყოფილა მათი მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების დაკისრების შესახებ სწორედ იმ პერიოდზე, როცა ნივთები კასატორის ნების საწინააღმდეგოდ იყო განთავსებული შპს „ს–კის“ საწყობში და ამის გამო, ზიანი მიადგა. სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ შეფასების გარეშე დატოვა აუდიტის დასკვნები, რომლითაც გაანგარშიებული იქნა კასატორისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა. ამ დასკვნებში დეტალურად არის გაანალიზებული ის ქმედებები, რამაც გამოიწვია შპს „ს–ისათვის“ ზიანის მიყენება. აქვე კასატორი აღნიშნავს, რომ შპს „ს–კს“ კასატორის მიერ წარდგენილი აუდიტის დასკვნების საპირისპიროდ, რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია და შემოიფარგლა მხოლოდ სიტყვიერი უარყოფით.

9.2.6. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სამართლოს რომც ჩაეთვალა, რომ შპს „ს–კის“ ქმდებები ნივთების წაღებაში ხელშელის შესახებ სწორი იყო, მისი ამ ქმედებით ზიანის შეგნებულად მიყენება აშკარა იყო, რადგან შპს „ს–კის“ მოთხოვნით დაყადაღებული იქნა 6 000 000 ლარის ღირებულლების ქონება, ხოლო, დაზუსტებული მოთხოვნით, შპს „ს–კი“ ითხოვდა 418 000 ლარს, ქირას - 40 000 ლარს, ასევე საპროცესო ხარჯების ანაზღაურებას.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 24 ნოემბრის და 2021 წლის 28 დეკემბრის განჩინებებით, შპს „ს–კისა“ და შპს „ს–ის“ საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

11. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივრები დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

12. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

13. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

14. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

15. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ხოლო, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებსა და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

16. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატას გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

17. საკასაციო სასამართლოს მიერ არაერთ გადაწყვეტილებაშია დადგენილი, რომ სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმებისას სასამართლო იკვლევს, რამდენად ვლინდება სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებების ის ერთობლიობა, რომლებიც სასარჩელო მოთხოვნის, ან მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებლის წარმატებას განაპირობებს. სასამართლო ვალდებულია, განსაზღვროს მოთხოვნის ფარგლები (ისე რომ არ გასცდეს მას), მოძებნოს დავის მომწესრიგებელი შესატყვისი სამართლის ნორმა (სპეციალური ან ზოგადი წესი) და დაადგინოს იმ გარემოებათა არსებობა/არარსებობა (ფაქტობრივი გარემოებები), რომლებიც ამ ნორმის გამოყენებისთვის აუცილებელ წინაპირობებს წარმოადგენენ. საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, „სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (იხ. სუსგ-ები: №ას- 15-29-1443-2012; №ას-973-1208-04; №ას- 664-635-2016).

18. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მოდავე მხარეები ერთმანეთთან საიჯარო-სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ, რომლის თანახმად, შპს „ს–კმა“ (მეიჯარემ) შპს „ს–ს“ (მოიჯარეს) დროებით სარგებლობაში, ვარგის მდგომარეობაში, 2500 კვ.მ სამაცივრე სასაწყობე ფართი გადასცა.

19. თავდაპირველი სარჩელის მიხედვით, დავის საგანია ხანძრის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, მიუღებელი შემოსავლისა და საიჯარო ქირის დავალიანების გადახდის დაკისრება, ხოლო, შეგებებული სარჩელის მიხედვით - ზიანის (მატერიალური ფასეულობის განადგურებით მიღებული პირდაპირი ზიანი, სარეალიზაციო ქონების განკარგვის შეზღუდვის შედეგად მიუღებელი შემოსავალი, მასალების დაზიანების შედეგად მიღებული ზიანი) ანაზღაურება და უკანონო მფლობელობიდან მოძრავი ნივთის გამოთხოვა.

20. წარმოდგენილი სასარჩელო მოთხოვნებისა და ამ მოთხოვნების საფუძვლად, მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების ფარგლებში, პალატა მიიჩნევს, რომ მხარეთა მოთხოვნები ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების თაობაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე (ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან), 992-ე (პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი), 408.1 (იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება), 409-ე (თუ ზიანის ანაზღაურება პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენით შეუძლებელია ან ამისათვის საჭიროა არათანაზომიერად დიდი დანახარჯები, მაშინ კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ანაზღაურება) და 411-ე (ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო) მუხლებიდან გამომდინარეობს; საიჯარო ქირის დავალიანების ანაზღაურებაზე ძირითადი სარჩელით მოსარჩელის მოთხოვნა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 581.1-ე (იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. საიჯარო ქირა შეიძლება განისაზღვროს როგორც ფულით, ისე ნატურით. მხარეებს შეუძლიათ შეთანხმდნენ საიჯარო ქირის განსაზღვრის სხვა საშუალებებზედაც) და 591-ე (თუ მოიჯარე საიჯარო ურთიერთობის დამთავრების შემდეგ არ დააბრუნებს იჯარით აღებულ ქონებას, მაშინ მეიჯარეს შეუძლია მოითხოვოს დათქმული საიჯარო ქირის გადახდა ქონების დაბრუნების დაყოვნებისათვის; მეიჯარეს შეუძლია მოითხოვოს სხვა სახის ზიანის ანაზღაურებაც) მუხლებს ეფუძნება, ხოლო, უკანონო მფლობელობიდან მოძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე შეგებებული სარჩელით მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170.1-ე (მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას) და 172-ე (მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება; თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება, მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით) მუხლები წარმოადგენს.

21. როგორც უკვე აღინიშნა, საკასაციო სასამართლო საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, უფლება არ აქვს გასცდეს საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა კასატორებს, მათ მიერ განხორციელებული შედავების ნაწილში, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის რელევანტურობას განუმარტავს.

22. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი კასატორი წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარში სადავოდ ხდის ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ, ხანძრის შედეგად განადგურებული საამქროს აღდგენის სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვის განსაზღვრის ნაწილში, შპს „ს–კის“ დაკვეთით ჩატარებული სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნის ნაცვლად, შპს „ს–ის“ დაკვეთის საფუძველზე ჩატარებული დასკვნისათვის უპირატესობის მინიჭების საკითხს, რომლის თანახმად, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვამ 284 565.60 ლარი შეადგინა. შესაბამისად, საკასაციო პალატა უპირველესად ყურადღებას გაამახვილებს სამოქალაქო პროცესში ექსპერტიზის დასკვნის მნიშვნელობასა და მისი შეფასების სტანდარტზე.

23. პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის თანახმად, შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე, მხარე თვითონ განსაზღვრავს, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მის მოთხოვნას და რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

24. საქართველოს უზენაესი სასამართლო თავის ერთ-ერთ განჩინებაში აღნიშნავს, რომ „ექსპერტის დასკვნა, ესაა მტკიცებულების ერთ-ერთი სახე, რომელიც შესაძლებელია გამოყენებული იქნეს საქმის გარემოებათა დასადგენად. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის ნორმატიული გაგებით, მტკიცების ამ საშუალებით შესაძლებელია საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტის დადგენა, ხოლო ამგვარი მტკიცებულების გარეშე, ზოგიერთ შემთხვევაში, საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ამასთან, ექსპერტი პროცესის მონაწილე სუბიექტია, რომელიც ფლობს სპეციალურ ცოდნას. მის მიერ შედგენილ დასკვნაში გადმოცემულია გამოკვლევის შინაარსი, შედეგები და პასუხი მის წინაშე დასმულ კითხვებზე. ექსპერტის დასკვნა უნდა შეესაბამებოდეს კანონის ნორმებს, შეიცავდეს გამოკვლევის ობიექტურობას, მყარ არგუმენტაციას დასმულ კითხვებზე, მეცნიერულად დასაბუთებულ პასუხებს. საბოლოოდ, სასამართლო განსაზღვრავს ექსპერტის დასკვნის იურიდიულ ძალას და ამ მტკიცებულების შეფასების შედეგად ადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებებს (იხ. სუსგ №ას-1152-2021, 31.01.2022).

25. ექსპერტის დასკვნისათვის, როგორც მტკიცებულების წყაროსათვის, მნიშვნელოვანია, რომ ის წარმოადგენდეს საპროცესო კოდექსით ნორმატიულად დადგენილ წესებს დაქვემდებარებულ დოკუმენტს, ყურადღება უნდა მიექცეს კვლევის მეთოდებს, საკვლევი მასალას და სხვადასხვა სპეციფიკურ დეტალებს, გამომდინარე ჩატარებული ექსპერტიზის სახეობიდან. შესაბამისად, ექსპერტის დასკვნის შეფასება ხდება ზოგადად მტკიცებულებების შეფასებისათვის დადგენილი ყოველმხრივი სრული და ობიექტური განხილვის კრიტერიუმებით. მტკიცებულების სრულყოფილად გამოკვლევა კი, გულისხმობს მისი შინაარსის სრულყოფილ შესწავლა-ანალიზს, ხოლო შემდეგ - მისი იურიდიული ძალის (დამაჯერებლობის, სარწმუნოობის) შემოწმებას. ექსპერტის დასკვნის მტკიცებულებითი ძალა დამოკიდებულია მთელ რიგ პროცედურულ ასპექტებზე, კერძოდ, სწორად გაიგო თუ არა ექსპერტმა დასმული კითხვა და რამდენად სწორად არის ეს გადმოცემული მის დასკვნაში; რამდენად სწორ საფუძვლებსა და წინაპირობებს ეყრდნობა ექსპერტი; მოყვანილია თუ არა დასკვნაში ის ხერხები და მეთოდები, რომელთა საშუალებითაც ექსპერტი მივიდა შესაბამის შედეგებამდე; იყო თუ არა გამოსაკვლევი მასალა (ნიმუში) საკმარისი; არის თუ არა გასაგები დასკვნის შედეგი“ (იხ., ილონა გაგუა, „მტკიცებულებები და მტკიცების პროცესი კერძო ხასიათის სამართლებრივ დავებზე“, 2020 წელი, გვ: 97-122).

26. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ სწორედ ზემოაღნიშნულ აბზაცებში განვითარებული მსჯელობის თვალსაზრისით შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი ურთიერთსაწინააღმდეგო დასკვნები და მათგან, განადგურებული საამქროს აღდგენის სამუშაოების ღირებულების განსაზღვრისას, უპირატესობა მიანიჭა შპს „ს–ის“ დაკვეთით მომზადებულ საორიენტაციო ხარჯთაღრიცხვას იმ მიზეზით, რომ მოცულობების გამოთვლა და შესაბამისი აღდგენითი ღირებულების დადგენა, ხანძრის შედეგად დამწვარი შენობა-ნაგებობის ვიზუალური დათვალიერებისა და ზარალის აღწერის საფუძველზე მოხდა, რაც დასკვნის ავტორმა თავადაც დაადასტურა სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე; დასკვნის ავტორის განმარტებით, მან ვიზუალურად დაათვალიერა შემთხვევის ადგილი, ხარჯთაღრიცხვა შედგა საპროექტო დავალების საფუძველზე, სამუშაოთა მოცულობები აღებულ იქნა მუშა ნახაზებიდან; ამასთან, დასკვნას თან ერთვის დამწვარი შენობის ფოტოები, ნაგებობის აღდგენითი სამუშოების პროექტი და გეგმა.

27. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება შპს „ს–ას“ მიერ მომზადებული დასკვნისათვის უპირატესობის მინიჭების შესახებ, ლოგიკური და სათანადოდ მოტივირებულია. ამ მიმართებით, საკასაციო პალატა თავადაც მიაპყრობს ყურადღებას საექსპერტო კვლევების მიმდინარეოებებს, რომლებიც საფუძვლად დაედო სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2016 წლის 27 დეკემბრის N007649816 დასკვნას (რომლის მიხედვით, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვამ შეადგინა - 418 382.80 ლარი), შპს „ს–ას“ მიერ, 2016 წელს მომზადებულ საორიენტაციო ხარჯთაღრიცხვას (რომლის მიხედვით, შპს „ს–კის“ კუთვნილი შენობა-ნაგებობის აღდგენითი სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვამ შეადგინა - 284 565,60 ლარი) და მიიჩნევს, რომ შპს „ს–ის“ დაკვეთით მომზადებული ხარჯთაღრიცხვა სრულყოფილად ასახავს საექსპერტო კვლევის მიმდინარეობას, ხოლო, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ დასკვნაში, ექსპერტი მხოლოდ შპს „ს–კის“ მიერ წარდგენილი სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის რევიზიას აკეთებს, სხვის მიერ შედგენილ ხარჯთაღრიცხვაზე მიუთითებს და მასში გამოყენებული მასალების კომენტირებას ახდენს, რის გამოც, აღნიშნული დასკვნა სადავო საკითხის გადაწყვეტისას, ვერ ლახავს მტკიცებულებათა სანდოობისა და რელევანტურობისათვის სამოქალაქო კანონმდებლობით დადგენილ სტანდარტებს.

28. საკასაციო პალატა აქვე განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოსთვის არცერთ მტკიცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამასთანავე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის თანახმად, ექსპერტის დასკვნის გაზიარება სასამართლოსთვის სავალდებულო არ არის და მას სასამართლო სტანდარტულად, 105-ე მუხლით დადგენილი წესების მიხედვით, შინაგანი რწმენის საფუძველზე აფასებს. შინაგანი რწმენის ჩამოყალიბებას საფუძვლად უნდა ედოს მტკიცებულებათა ობიექტური და სრული განხილვა. შესაბამისად, სასამართლომ მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, ობიექტური შეფასების შედეგად, თავად უნდა გადაწყვიტოს, თუ რომელი მტკიცებულებაა სარწმუნო და რომელ მათგანს დაეყრდნოს.

29. ამდენად, საქმეში წარმოდგენილი ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო დასკვნის კვლევის მეთოდების შეფასებით, საკასაციო პალატას ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, უჩნდება შინაგანი რწმენა მასზედ, რომ გაიზიაროს სწორედ შპს „ს–ის“ დაკვეთით მომზადებული შპს „ს–ას“ საორიენტაციო ხარჯთაღრიცხვა, როგორც უფრო მეტად მოტივირებული და დამაჯერებელი, რამეთუ იგი სარეაბილიტაციო სამუშაოების ხარჯთაღრიცხვას ჩასატარებელი სამუშაოებისა და მათი ღირებულების მითითებით განსაზღვრას.

30. რაც შეეხება კასატორის - შპს „ს–კის“ არგუმენტს მასზედ, რომ თუ სააპელაციო სასამართლო არ იზიარებდა ექსპერტის დასკვნას, იგი უფლებამოსილი იყო თავად დაენიშნა ექსპერტიზა, რაც მას არ განუხორციელებია, საკასაციო პალატა პირველ რიგში მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 173.2 (თუ სასამართლო არ ეთანხმება ექსპერტის დასკვნას დაუსაბუთებლობის მოტივით, აგრეთვე თუ რამდენიმე ექსპერტის დასკვნა ეწინააღმდეგება ერთმანეთს, სასამართლოს შეუძლია თავისი ინიციატივით დანიშნოს განმეორებითი ექსპერტიზა და მისი ჩატარება დაავალოს სხვა ექსპერტს ან ექსპერტებს, თუ არსებობს ამ კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პირობები), 162.1 (თუ საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხზე მოსამართლეს სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია, სასამართლოს შეუძლია თავისი ინიციატივით დანიშნოს ექსპერტიზა საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული საკითხის განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის და მის გარეშე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს გამოაქვს მოტივირებული განჩინება), მე-3 (მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი), მე-4 (სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები) მუხლებზე და დამატებით განმარტავს, რომ კერძო დავებზე წარმატების მისაღწევად, მხარეებმა ჯეროვნად უნდა განკარგონ თავიანთი საპროცესო უფლებები, რაც დავის ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებისა და მათი რელევანტური მტკიცებულებებით დამტკიცების ტვირთის რეალიზებაში მდგომარეობს. ამ უფლებით თანაბრად სარგებლობს როგორც მოსარჩელე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების დადასტურება), ასევე, მოპასუხე (სარჩელის ფაქტობრივი გარემოებების გაქარწყლება) (იხ. ას-948-2019, 27.05.2021 წ.).

31. განსახილველ შემთხვევაში, მხარეებს თანაბრად მიეცათ საპროცესო შესაძლებლობა თავად უზრუნველეყოთ საქმისწარმოების მსვლელობისას კვალიფიციურ მტკიცებულებათა წარმოდგენა, რომელთა სარწმუნოობასაც სასამართლო საკუთარი მიხედულების ფარგლებში მიანიჭებდა უპირატესობას და ჩათვლიდა უფრო დასაბუთებულად. აღსანიშნავია, რომ საპროცესო შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის პრინციპთა საფუძველზე, ორივე მხარემ სრულად შეძლო თანაბრად და დაუბრკოლებლად ამ პრინციპებით სარგებლობა, ხოლო თუ რამდენად წარმატებულად, აღნიშნული აისახა სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში, რომლის მიხედვითაც, გაზიარებულ იქნა უფრო კვალიფიციური და დასაბუთებული საექსპერტო დასკვნა, რომლის მიმართაც სასამართლოს არ გასჩენია რაიმე სახის ბუნდოვანება, რათა დამატებით გამხდარიყო აუცილებელი მისივე ინიციატივით განმეორებითი ექსპერტიზის დანიშვნა. დამატებით უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ მოსარჩელე მხარეს თავად შეეძლო წარმოედგინა ექსპერტიზის დამატებითი დასკვნა როგორც პირველ, ასევე მეორე ინსტანციის სასამართლოებში (სათანადო პირობების არსებობის შემთხვევაში) საქმის წარმოების პერიოდში, თუმცა, მან ეს შესაძლებლობა არ გამოიყენა. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობდა დამატებითი ექსპერტიზის დანიშვნის საჭიროება განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმეში გამოყენებული ექსპერტიზის დასკვნა (საორიენტაციო ხარჯთაღრიცხვა) არ ქმნიდა მისი სანდოობის მიმართ ეჭვის არსებობის საფუძველს.

32. გარდა ზემოაღნიშნულისა, კასატორი - შპს „ს–კი“ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას მასზედ, რომ სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის დანაწესი გამორიცხავს ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის დებულებას ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც მოვალისათვის წინასწარ არ იყო სავარაუდი ზიანის ანაზღაურების შესახებ. აღნიშნულთან დაკავშირებით, პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ვალდებულების დარღვევა ზოგადი ფორმულირებაა და იგი შეიძლება სხვადასხვა ფორმით გამოიხატოს, მათ შორის, არაჯეროვან შესრულებაში. მტკიცების ტვირთის ობიექტურად და სამართლიანად განაწილების პირობებში, როგორც ზიანის მიყენების ფაქტის, ასევე, განცდილი ზიანის ოდენობის დამტკიცების ტვირთი მოსარჩელის (კრედიტორის) მხარეზეა.

33. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ზიანი არის კანონით გათვალისწინებული ანაზღაურებადი სხვაობა „უნდა-ყოფილიყო“ და „არის მდგომარეობას“ შორის (სხვაობის ჰიპოთეზა). სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს პირვანდელი მდგომარეობა, ანუ მდგომარეობა რომელიც იარსებებდა, რომ არა ვალდებულების დარღვევა (Totalreparation-ის პრინციპი). ამასთანავე მნიშვნელობა არა აქვს, თუ რამდენად მაღალია მოვალის ბრალეულობის (განზრახვა თუ გაუფრთხილებლობა) ხარისხი ზიანის დადგომაში. თუმცა, ეს წესი იზღუდება, თუ კრედიტორი თანაბრალეულია.

34. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი კიდევ უფრო აკონკრეტებს 408-ე მუხლში მოცემულ ზიანის სრულად ანაზღაურების პრინციპს. სრული ანაზღაურება ეხება არა საერთოდ ზიანს, რომელიც შეიძლება ვინმემ განიცადოს, არამედ იმ ზიანს, რომელიც სამოქალაქო პასუხისმგებლობის საერთო საფუძვლებიდან გამომდინარე ანაზღაურებადია, ხოლო, სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლი მოვალეს ათავისუფლებს ისეთი რისკებისაგან, რაც მიუღებელია ქონებრივი პასუხისმგებლობის ჩვეულებრივი პრინციპებისათვის. მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს, რომ მის მიერ განცდილი ზიანი არის ხელშეკრულების დარღვევის ჩვეულებრივი და ნორმალური შედეგი. ზიანის სავარაუდობა დგინდება გონივრულობის თვალსაზრისით და არ განისაზღვრება კონკრეტული ხელშეკრულების დამრღვევის სუბიექტური შესაძლებლობებით. მოვალემ ზიანი ყოველთვის უნდა აანაზღაუროს, მაგრამ ხელშეკრულებით ნაკისრი რისკის ფარგლებში (იხ. სუსგ-ის 2012 წლის 11 ივნისის განჩინება საქმეზე Nას-630-593-2012).

35. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 411-ე, 412-ე მუხლების ამოსავალი დებულება სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ ანაზღაურდება მხოლოდ მოვალისათვის წინასწარ სავარაუდო ზიანი. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ შეფასებას მასზედ, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ხანძრის გაჩენა წინასწარ ვერ იქნებოდა სავარაუდო მოპასუხისათვის, რაც გამორიცხავს ამ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

36. საკასაციო პალატა კასატორის - შპს „ს–კის“ ვერც იმ არგუმენტს გაიზიარებს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, მოიჯარე 17 თვის საიჯარო ქირის - 34 000 ლარის გადასახადისაგან გათავისუფლდა სამართლებრივ ნორმაზე მითითების გარეშე, რაც გადაწყვეტილების იურიდიულ დაუსაბუთებლობაზე მიუთითებს. ამ მიმართებით, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო პალატის მოტივაციაზე, რომელმაც საიჯარო ქირის დაკისრებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 591-ე მუხლზე (თუ მოიჯარე საიჯარო ურთიერთობის დამთავრების შემდეგ არ დააბრუნებს იჯარით აღებულ ქონებას, მაშინ მეიჯარეს შეუძლია მოითხოვოს დათქმული საიჯარო ქირის გადახდა ქონების დაბრუნების დაყოვნებისათვის; მეიჯარეს შეუძლია მოითხოვოს სხვა სახის ზიანის ანაზღაურებაც) და განმარტა, რომ რამდენადაც შპს „ს–ის“ კუთვნილი მოძრავი ნივთები შპს „ს–კის“ საიჯარო ფართში მისი ნების გარეშე იმყოფებოდა (2016 წლის 21 სექტემბრამდე მოძრავი ნივთების გადატანა შპს „ს–კის“ კუთვნილი ობიექტიდან შპს „ს–ს“ შეზღუდული ჰქონდა სასამართლოს განჩინების საფუძველზე გამოყენებული ყადაღით, ხოლო 2016 წლის 21 სექტემბრიდან 2017 წლის 10 ოქტომბრამდე, ამ ნივთების გადატანის საშუალება არ ეძლეოდა შპს „ს–კის“ წინააღმდეგობის გამო, რაც წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრით შედავებული არ არის), არ არსებობდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 591-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი მოპასუხისათვის საიჯარო ქირის დასაკისრებლად, რაც ამ ნაწილში, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიულ დასაბუთებულობაზე მიუთითებს.

37. რაც შეეხება კასატორის შედავებას მასზედ, რომ იმ ვითარებაში, როდესაც სააპელაციო პალატამ ახალი გადაწყვეტილება მიიღო, მას უნდა ემსჯელა პროცესუალური ხარჯების ხელახლა გადანაწილების შესახებ, მათ შორის, პირველი ინსტანციის სასამართლოში წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 5 000 ლარის შპს „ს–ისათვის“ დაკისრების თაობაზე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

38. განსახილველ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოში შპს „ს–კის“ სარჩელი და შპს „ს–ის“ შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო, სააპელაციო სასამართლოს მიერ აღნიშნული გადაწყვეტილება ნაწილობრივ გაუქმდა; შპს „ს–კის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 284 565,60 ლარისა და საპროცესო ხარჯის - 12 000 ლარის გადახდა, საიდანაც 7000 ლარი წარმოადგენდა მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურებას, ხოლო, 5000 ლარი - ადვოკატის მომსახურებისათვის გაღებულ ხარჯს.

39. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დავის საგნის ფასი განისაზღვრება ფულის გადახდევინების შესახებ სარჩელისა - გადასახდელი თანხით; ამავე კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ პუნქტის მიხედვით კი, დავის საგნის ფასი განისაზღვრება ვადიანი გასაცემის ან გადასახდელის შესახებ სარჩელისა – არა უმეტეს სამი წლის განმავლობაში გასაცემი ან გადასახდელი თანხების ერთობლიობით. დასახელებულ ნორმათა შინაარსის გათვალისწინებით, მოცემულ დავაზე, დავის საგნის ღირებულება შპს „ს–კის“ სასარჩელო მოთხოვნების შესაბამისად, შეადგენს 612 943 ლარს (418383+4460x36+34000).

40. დადგენილია, რომ სააპელაციო პალატის მიერ შპს „ს–კის“ სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა მხოლოდ 284 565 ლარის ნაწილში, რაც დავის საგნის მთლიანი ღირებულების (612943 ლარის) 46.426%-ს შეადგენს. დადგენილია ისიც, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში შპს „ს–კის“ მიერ გადახდილ იქნა სახელმწიფო ბაჟი - 5000 ლარის ოდენობით, ხოლო, სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში - 7000 ლარის ოდენობით.

41. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ რამდენაც, შპს „ს–კის“ სასარჩელო მოთხოვნა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში დაკმაყოფილდა 46%-ით (ანუ აპელანტმა დავა მოიგო 46.426%-ით), შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა შპს „ს–კის“ სააპელაციო მოთხოვნის დაკმაყოფილებული ნაწილის პროპორციულად, სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 7000 ლარიდან 3249.82 ლარის (46.426%) ანაზღაურება და მოსარჩელის დაკმაყოფილებული მოთხოვნის პროპორციულად, პირველი ინსტანციის სასამართლოში სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან - 5000 ლარიდან 2321.3 ლარის (46.426%) ანაზღაურება, რაც ჯამში შეადგენს 5571.12 ლარს.

42. საკასაციო პალატა კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სააპელაციო პალატამ მოპასუხე შპს „ს–ს“ შპს „ს–კის“ სასარგებლოდ დააკისრა სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება - 7000 ლარის ოდენობით, რაც ჯამში აღემატება ორივე ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟებიდან დასაკისრებელი თანხის ოდენობას, თუმცა, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას ამ ნაწილში შეცვალოს გადაწყვეტილება, რადგან ეს იქნება კასატორის - შპს „ს–კის“ მდგომარეობის საუარესოდ შებრუნება, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 409-ე მუხლიდან (საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია შეცვალოს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მხოლოდ იმ ფარგლებში, რასაც მხარეები მოითხოვენ) გამომდინარე, დაუშვებელია. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ მოპასუხეს - შპს „ს–ს“ ამ ნაწილში საკასაციო შედავება არ წარმოუდგენია.

43. რაც შეეხება შპს „ს–ის“ საკასაციო პრეტენზიებს, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის შედავებას მასზედ, რომ სააპელაციო პალატამ შპს „ს–ი“ არასწორად მიიჩნია ხანძრის გაჩენასა (საიჯარო ფართის დაზიანება/განადგურებაზე) და ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირად და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაადგინა სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წანამძღვარი და ისინი სამართლებრივად სწორად შეაფასა.

44. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების ვალდებულება აკისრიათ მხარეებს, რომლებიც თავის სამართლებრივ მოთხოვნას აფუძნებენ აღნიშნულ გარემოებებს და შესაბამისად, ისინი მიუთითებენ მათზე. კანონით მინიჭებული უფლების რეალიზაცია დამოკიდებულია ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებების არსებობაზე, კერძოდ, სსკ-ის 992-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემადგენლობაზე, რომელიც მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია. დასახელებული ნორმა ითვალისწინებს დელიქტურ პასუხისმგებლობას, რომელიც დგება ზიანის მიყენების შედეგად. თავისთავად დელიქტური პასუხისმგებლობა, როგორც იურიდიული პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი სახე, წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით ზიანის მიყენების შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებას, რომლის სტრუქტურულ ელემენტებს წარმოადგენს მიზეზშედეგობრივი კავშირი და ბრალი. შესაბამისად, პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია გათვალისწინებულ იქნეს მიზეზშედეგობრივი კავშირი მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ანუ მოვალის ქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო, არამედ ზიანი უნდა იყოს ამ ქმედების უშუალო შედეგი. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს აღნიშნულ ნორმაში მითითებულ კონსტრუქციას. თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას. შესაბამისად, დელიქტურ ვალდებულებასთან დაკავშირებით სარჩელის აღძვრისას მოსარჩელეს ევალება, სსსკ-ის 102-ე მუხლით გათვალისწინებული მტკიცების სტანდარტის დაცვით, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით ამტკიცოს, რომ არსებობს სამივე ზემოაღნიშნული წინაპირობა (იხ. სუსგ N ას-809-776-2016, 04.04.2017წ). მოსარჩელის მიერ თავისი პოზიციის დასადასტურებლად კონკრეტული მტკიცებულებების წარდგენის შემდეგ კი, საწინააღმდეგო გარემოებების მტკიცება მოპასუხის ვალდებულებაა, რისი შეუსრულებლობაც მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურ-სამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს (იხ. სუსგ Nას-72-72-2018, 15.02.2018).

45. განსახილველ შემთხვევაშიც, მოსარჩელის სამართლებრივი პრეტენზიის საპირწონე ფაქტების დადასტურების ვალდებულება მოპასუხის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა, თუმცა, მოცემული დავის ფარგლებში მოპასუხემ - შპს „ს–მა“ ვერ უზრუნველყო იმგვარ გარემოებებზე მითითება/მტკიცებულებების წარმოდგენა, რომელიც იჯარის საგნის განადგურებაზე მის პასუხისმგებლობას გამორიცხავდა.

46. მიზეზობრივი კავშირის არსებობასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებებსა და საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე; კერძოდ, ხანძრის წაკიდების შესახებ აქტით დადგენილია, რომ 2016 წლის 07 აპრილს, 08:40 საათზე, შპს „ს–კის“ კუთვნილი და შპს „ს–ის“ მიერ იჯარით აღებულ უძრავ ქონებაში გაჩნდა ხანძარი. სახანძრო-სამაშველო დანაყოფების მისვლის მომენტისათვის იწვოდა შენობის შუა გული, ხის საამქრო. ხანძრის შედეგად დაიწვა 3500 კვ.მ. ერთ შენობაში განთავსებული სხვადასხვა დანიშნულების საწყობები. ავეჯის საწყობი და საამქრო 1500 კვ.მ (იხ. ტომი 1, ს.ფ 33); გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული სახანძრო - ტექნიკური და ქიმიური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად დგინდება, რომ ქ. ბათუმში, .......მდებარე საწარმოში (შპს „ს–ი“) და მის საწყობში ხანძრის გაჩენა დაკავშირებული იყო ელექტროტექნიკურ მიზეზებთან - ელექტროსადენების მოკლე ჩართვასთან. შემთხვევის ადგილზე არსებული თერმული დაზიანების ანალიზის საფუძველზე, ხანძრის გაჩენის კერა დაფიქსირდა შპს „ს–ის“ საწარმოში შესასვლელი კარებიდან მარჯვენა შუა ნაწილში. ექსპერტიზაზე წარმოდგენილ ელექტროსადენებზე დაფიქსირდა მოკლე ჩართვის ნიშნები (იხ. ტომი 1, ს.ფ. 334-340). უდავოა, რომ საიჯარო ფართი გადაცემის მომენტში იყო უნაკლო, ხოლო, მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს „ს–კის“ საკუთრებაში არსებული ქონების გაფრთხილების, სანიტარული ნორმების, ხანძარსაწინააღმდეგო და უსაფრთხოების ნორმების დაცვის ვალდებულება შპს „ს–ს“ ეკისრებოდა. დადგენილია, რომ შპს „ს–ის“ დაკვეთის საფუძველზე, შპს „უ.ს–ი“ პერიოდულად უზრუნველყოფდა შპს „ს–ის“ ელ.დანადგარებისა და მოწყობილობების ტექნიკური უსაფრთხოების შემოწმებასა და გაზომვას; საქმეში წარმოდგენილია 2016 წლის 17 მარტს, მხარეთა შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლითაც დგინდება, რომ შპს „ს–ის“ მიერ შესრულებულ სამუშაოთა ხარისხი შეესაბამებოდა ელექტრო მომხმარებლების უსაფრთხო ექსპლოატაციისა და ტექნიკა-უსაფრთხოების წესების მოთხოვნებს, თუმცა, ამ ნაწილში, კასატორის მიერ ვერ იქნა გაქარწყლები სააპელაციო პალატის მითითება მასზედ, რომ აღნიშნული შემოწმება ჩატარდა ზედაპირულად, გარეგნული დათვალიერებით, არ შემოწმებულა საწარმოს შიდა კაბელები და უსაფრთხოება, რაზეც საკასაციო პალატის მოსაზრებით, ხანძრის გაჩენის ელექტროტექნიკური მიზეზი - ელექტროსადენების მოკლე ჩართვა და დამდგარი შედეგიც მეტყველებს; შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ 2016 წლის 17 მარტს, მხარეთა შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტი, ვერ გამორიცხავდა შპს „ს–ის“ პასუხისმგებლობას.

47. რაც შეეხება კასატორის არგუმენტს მასზედ, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო შპს „ს–ის“ ყოფილი თანამშრომლების ახსნა-განმარტებები, რომლებიც ადასტურებდნენ პრობლემებს ელექტროენერგიის მოწოდების მხრივ და იმ ფაქტს, რომ ამის გამოსწორებას ყოველთვის ცდილობდა მეიჯარე შპს „ს–კი“, რის გამოც, სწორედ იგი იყო პასუხისმგებელი ელექტრომოწოდებასა და უსაფრთხოებაზე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ რამდენადაც ეს პირები კანონით დადგენილი წესით არ დაკითხულან სასამართლოს მიერ და არ გაუფრთხილებიათ განზრახ არასწორი ჩვენების მიცემის შემთხვევაში მოსალოდნელი სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის შესახებ (სსსკ-ის 145-ე მუხლი), მათი ახსნა-განმარტება სანდოობის მკაცრ კრიტერიუმს ვერ აკმაყოფილებს.

48. აქვე, საკასაციო პალატა კასატორის ვერც იმ არგუმენტს გაიზიარებს, რომ ხანძრის გაჩენის დროს, ყველა დაზგა-დანადგარი, რომელსაც უნდა მოეხმარა ელექტროენერგია და შეეძლო გამოეწვია მოკლე ჩართვის პროვოცირება გაუმართაობით, თუ სხვა მიზეზით, გათიშული იყო, რაც კატეგორიულად გამორიცხავს მათ ბრალეულობას მოკლე ჩართვაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ ნაწილში, კასატორის მხრიდან შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენის გზით, ვერ იქნა დადასტურებული მითითებული გარემოება, ხოლო, ზემოაბზაცებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების საფუძველზე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას მასზედ, რომ საიჯარო ფართის დაზიანებაზე (განადგურებაზე) პასუხისმგებელ პირს სწორედ მოიჯარე შპს „ს–ი“ წარმოადგენს, რამეთუ შპს „ს–ის“ მხრიდან ადგილი ჰქონდა წინდახედულობისა და უსაფრთხოების ნორმების უგულველყოფას, რაზედაც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ ვრცლად იმსჯელა.

49. ასევე, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებას გადარჩენილი მოძრავი ნივთების მეიჯარის ტერიტორიიდან გატანის ხელშეშლით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში, რადგან განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ შპს „ს–ის“ მიერ სხვადასხვა კომპანიებთან გაფორმებული ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებისა და შეწყვეტის პერიოდები, ემთხვევა სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით მოძრავი ნივთების სასამართლოს განჩინების საფუძველზე დაყადაღების პერიოდს, რაც ნიშნავს იმას, რომ სახელშეკრულებო ვალდებულებათა შუსრულებლობა გამოიწვია სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების სახით მოძრავი ნივთების მიმართ ყადაღის გამოყენებამ, რაც ამ ნაწილში, გამორიცხავს შპს „ს–კის“ ბრალეულობას; ამასთან, ისიც აღსანიშნავია, რომ საბოლოოდ შპს „ს–მა“ დაიბრუნა თავისი კუთვნილი მოძრავი ნივთები.

50. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03).

51. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივრებს არა აქვთ წარმატების პერსპექტივა.

52. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.

53. ამასთან, საკასაციო საჩივრების განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრების განხილვის შემთხვევაში, მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

54. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

55. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

56. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, შპს „ს–კს“ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გ.ა–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი; ხოლო, შპს „ს–ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ს–კის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. შპს „ს–ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

3. შპს „ს–კს“ (......) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გ.ა–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის (7000 ლარი, საგადახდო დავალება N11643431671, გადახდის თარიღი 24.09.2021; 1000 ლარი, საგადახდო დავალება N11998027974, გადახდის თარიღი 16.11.2021) 70% – 5600 ლარი;

4. შპს „ს–ს“ (........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 8000 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 26.11.2021) 70% – 5600 ლარი;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გ. მიქაუტაძე

მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია

თამარ ზამბახიძე