07 ივნისი, 2023 წელი

№ას-254-2023 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ამირან ძაბუნიძე

თეა ძიმისტარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ ს.ს. „ს.კ.უ–ი“

მოწინააღმდეგე მხარე _ ს.ს.ი.პ. დ.ტ.ს–ო

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 09 აგვისტოს განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. ს.ს.ი.პ. დ.ტ.ს–ომ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ს.ს. ს.კ.უ–ი“-ს მიმართ 8175 ლარის დაკისრების შესახებ.

2. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

3. დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე ჩართული მესამე პირის (მძღოლის) განმარტებით, ავტოსაგზაო შემთხვევის ადგილას სატელეფონო კავშირის არარსებობის გამო, შეუძლებელი იყო, დაუყოვნებლივ შეეტყობინებინა სადაზღვევო კომპანიისთვის. მხოლოდ გარკვეული მანძილის გავლის შემდგომ აღდგა მობილური კავშირი და შეატყობინა როგორც სადაზღვევო კომპანიას, ისე - საპატრულო პოლიციას.

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით - სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეს, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 8175 ლარის გადახდა.

5. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

6. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 09 აგვისტოს განჩინებით - სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტა შემდეგი:

6.1. 2020 წლის 30 დეკემბერს მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის დაიდო სახელმწიფო შესყიდვის შესახებ №29 ხელშეკრულება, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2022 წლის 30 აპრილის ჩათვლით. ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა შემსყიდველი ორგანიზაციის ბალანსზე არსებული სატრანსპორტო საშუალებებისათვის სადაზღვევო მომსახურების გაწევა ს.ს.ი.პ. სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს ვებგვერდზე გამოქვეყნებული კონსოლიდირებული ტენდერის CON200000302 სატენდერო დოკუმენტაციით, მიმწოდებლის სატენდერო წინადადებითა და ტარიფებით. ხელშეკრულების ღირებულება შეადგენდა 95665.99 ლარს, ხოლო მისი მოქმედების ადგილად განისაზღვრა საქართველოს მთელი ტერიტორია.

6.2. 2021 წლის 6 ივნისის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის მიხედვით, ა.პ–მა, ნასაბაჯვრის მთაზე ვერ უზრუნველყო ავტომანქანის უსაფრთხო მართვა, გადავიდა გზის სავალი ნაწილის მარცხენა მხარეს და შეეჯახა კლდეს, რის შედეგადაც დაზიანდა ავტომანქანა (სახელმწიფო ნომერი ......), რომელსაც თავად მართავდა. გადამოწმების შედეგად, მძღოლი იყო ფხიზელი, იგი დაჯარიმდა 250 ლარით.

6.3. 2021 წლის 7 ივლისს მოსარჩელემ წერილობით მიმართა მოპასუხეს და მოითხოვა სადაზღვევო შემთხვევით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. მოპასუხემ, 2021 წლის 19 ივლისს, მოსარჩელეს აცნობა, რომ უარს ამბობდა ზიანის ანაზღაურებაზე, ვინაიდან დამზღვევმა არ შეასრულა ხელშეკრულების პირობები, კერძოდ: მან არ განახორციელა სატელეფონო შეტყობინება მზღვევლის ცხელ ხაზზე; არ დაელოდა მზღვევლის მიერ ინსტრუქტაჟის გაცემას; შემთხვევა არ განაცხადა საპატრულო პოლიციაში შემთხვევის ადგილიდან; მიატოვა შემთხვევის ადგილი; დაუდგენელია შემთხვევის დროს, ვინ მართავდა ავტომანქანას და რისკის, ცდომილების რომელი ფაქტი გამოვლინდა, შესაბამისად, უფლებამოსილი პირი შემთხვევის ადგილზე არ იქნა იდენტიფიცირებული და შემოწმებული სიმთვრალე-სიფხიზლეზე, დაუდგენელია სხვა მნიშვნელოვანი გარემოებებიც.

6.4. „ა“-ის 2021 წლის 19 აგვისტოს ანგარიშით (კალკულაციით), მანქანის დაზიანებული ნაწილების შესაკეთებლად საჭიროა 8175 ლარი.

6.5. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადაზღვევო რისკი წარმოიშვა ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში. პალატამ მიუთითა დაზღვევის პირობების 3.1 მუხლზე, რომელიც, მართალია, დამზღვევს (დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების მძღოლს) ავალდებულებს, სადაზღვევო შემთხვევისას, დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მზღვეველსა და შესაბამის კომპეტენტურ ორგანოებს, მაგრამ ამავე მუხლის მიხედვით, ეს ვალდებულება არ მოქმედებს, როცა შეტყობინება შეუძლებელია ობიექტური მიზეზებიდან გამომდინარე.

6.6. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შემთხვევის ადგილზე ფიჭური სატელეფონო კავშირის არარსებობა, მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ისეთი ობიექტური გარემოებაა, რომელიც გამორიცხავდა შეტყობინების ვალდებულების დროულად (დაუყოვნებლივ) განხორციელების შესაძლებლობას. თავად ფიჭური სატელეფონო კავშირის არარსებობის ფაქტი სასამართლომ იმ მოწმის ჩვენებით დაადგინა, რომელიც შემთხვევის ადგილზე იმყოფებოდა და სამაშველო ოპერაციას ასრულებდა. ამ ჩვენებაში ეჭვის შეტანის საფუძველი სასამართლოს არ გააჩნდა, შესაბამისად, მისი გაბათილება აპელანტს შეეძლო მხოლოდ საპირისპირო მტკიცებულების წარმოდგენით, მაგალითად, მობილური ოპერატორისგან გამოთხოვილი ინფორმაციით, რაც არ განუხორციელებია. ამრიგად, პალატამ დაასკვნა, რომ დამზღვევს შეტყობინების ვალდებულება არ დაურღვევია.

6.7. სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლზე მითითებით განმარტა, რომ, მართალია, ხსენებული მუხლის პირველი ნაწილი ავალდებულებს დამზღვევს, სადაზღვევო შემთხვევის გაგებისთანავე, ამის შესახებ შეატყობინოს მზღვეველს, თუმცა, ამავე მუხლის მესამე ნაწილის მიხედვით, დამზღვევის მხრიდან შეტყობინების მოვალეობის შეუსრულებლობა, მზღვეველს ზიანის ანაზღაურების მოვალეობისაგან მხოლოდ მაშინ ათავისუფლებს, როცა შეუტყობინებლობით მისი ინტერესები არსებითად ირღვევა. განსახილველ შემთხვევაში, მზღვეველმა ვერ დაასაბუთა, რომ შეტყობინების წესის დარღვევით, მისი ინტერესები არსებითად დაირღვა.

6.8. აპელანტის იმ პრეტენზიასთან დაკავშირებით, რომ დამზღვევმა ავტომობილი შემთხვევის ადგილიდან თვითნებურად გადაადგილა და არ დაელოდა მზღვევლის ინსტრუქტაჟს, პალატამ აღნიშნა, რომ თავად ავტომობილის გადაადგილების ფაქტი სადავო არ იყო, თუმცა დავას იწვევდა გადაადგილების აუცილებლობა. პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, დაზიანებული ავტომობილის გადაადგილების აუცილებლობა ორმა გარემოებამ განაპირობა, კერძოდ: სხვა სამაშველო მანქანის გატარებისა (დაზიანებულ ავტომობილს ჩახერგილი ჰქონდა გზის სავალი ნაწილი) და იმ ადგილამდე მისვლის საჭიროება, სადაც ფიჭური სატელეფონო კავშირი არსებობდა. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის ის პრეტენზიაც, რომ დაზიანებული ავტომობილის მძღოლს საჭირო გზა ფეხით უნდა გაევლო. თავად აპელანტის განმარტებით, შემთხვევის დროს წვიმდა და იყო ცუდი ამინდი, შესაბამისად, ასეთ დროს, მთაში, ფეხით გადაადგილების მოთხოვნა, სასამართლომ არაგონივრულად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ მზღვეველთან შეუთანხმებლად ავტომობილის გადაადგილება დამზღვევის მიერ ვალდებულების დარღვევად ვერ შეფასდებოდა.

6.9. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია დაზღვევის პირობების 3.5 მუხლს, რომელიც უშვებს დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილების შესაძლებლობას, თუ ავტომობილს შეუძლია გადაადგილება და, თუკი ეს არ გამოიწვევს რაიმე სახის ზიანს. მართალია, ასეთი გადაადგილებისათვის მზღვევლის თანხმობაა საჭირო, მაგრამ, მოცემულ შემთხვევაში, ავტომობილის გადაადგილება, როგორც ითქვა, ობიექტურმა გარემოებებმა გამოიწვია, მზღვეველმა კი, ვერ დაამტკიცა, რომ გადაადგილებით ავტომობილს იმაზე მეტი ზიანი მიადგა, ვიდრე ეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმშია ასახული.

6.10. აპელანტი პრეტენზიას აცხადებდა, რომ სასამართლოს არ უნდა გაეთვალისწინებინა შემთხვევიდან 2 საათის შემდეგ აღებული ალკოტესტის შედეგი. პალატის მოსაზრებით, ზემოხსენებულ ობიექტურ გარემოებათა გათვალისწინებით, ალკოტესტი დაგვიანებულად ვერ მიიჩნეოდა. ამასთან, მხარეთა შეთანხმება არ შეიცავს ალკოტესტის ჩატარების ვადის შესახებ რაიმე კონკრეტულ მითითებას.

6.11. სასამართლო გაეცნო რა, საპატრულო პოლიციის მიერ შედგენილ მასალებს, დაუსაბუთებლად მიიჩნია აპელანტის პრეტენზია იმის თაობაზეც, თითქოს საპატრულო პოლიციას შემთხვევის ადგილი არ დაუთვალიერებია.

6.12. სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აგრეთვე აპელანტის პოზიცია, რომ სადაზღვევო შემთხვევა არ გამოუწვევია ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევას. პალატამ ყურადღება მიაქცია ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმს, რომლის მიხედვითაც, დაზიანებული ავტომობილის მძღოლი დაჯარიმდა სწორედ იმის გამო, რომ მან დაარღვია საგზაო მოძრაობის წესები, შესაბამისად, ადგილი ჰქონდა საგზაო- სატრანსპორტო შემთხვევას.

6.13. დაკისრებული თანხის ოდენობასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმს (Nბბ00002425), რომლითაც დგინდება, რომ საგზაოსატრანსპორტო შემთხვევისას დაზიანდა: წინა მარცხენა ფარი, წინა მარცხენა ფრთა, მარცხენა მხარეს - წინა და უკანა კარი, მარცხენა უკანა ფრთა, მარცხენა უკანა ხედვის სარკე, ბენზინის ავზის ხუფი, წინა საქარე მინა და დეფორმირებულია სახურავი (ტომი I, ს.ფ. 87). პალატამ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ ინვოისში აღწერილი შესასრულებელი სამუშაოების შინაარსი შეესაბამება საქმეში წარმოდგენილ სამართალდარღვევის ოქმს (ტომი I, ს.ფ. 36). რაც შეეხება მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ ინვოისს (ტომი I, ს.ფ. 119), პალატამ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ შესასრულებელი სათუნუქე, სამღებრო სამუშაოებში მითითებულია: „წინა მარჯვენა კარი, უკანა მარჯვენა კარი“, რაც სამართალდარღვევის ოქმის მიხედვით, არ ყოფილა დაზიანებული. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ინვოისის გაზიარების ფაქტობრივი საფუძველი არ ვლინდებოდა.

6.14. სააპელაციო პალატის დასკვნით, აპელანტმა ვერ დაადასტურა საკუთარი პასუხისმგებლობის გამომრიცხველი გარემოებების არსებობა, რის გამოც არ ვლინდებოდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის უარყოფის საფუძველი.

7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით მოპასუხემ გაასაჩივრა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

7.1. სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი არასწორად გაანაწილა. საქმეში განთავსებული წერილით დგინდება, რომ მოპასუხემ ზიანის ანაზღაურებაზე უარი დაგვიანებული შეტყობინებისა და შემთხვევის ადგილის მიტოვების გამო განაცხადა. შესაბამისად, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა დადასტურება იმისა, რომ სატელეფონო კომუნიკაცია, მიუხედავად მცდელობისა, ვერ განახორციელა. ფიჭური კავშირის არარსებობის დადასტურებაც, მოსარჩელის ტვირთი იყო.

7.2. არასწორად განიმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 829-ე მუხლი.

7.3. მცდარია გასაჩივრებულ განჩინებაში განვითარებული მსჯელობა მასზე, რომ დამზღვევის მხრიდან სადაზღვევო შემთხვევის შესახებ შეტყობინების მყისიერად განუხორციელებლობა და ავტომანქანის შემთხვევის ადგილიდან გადაადგილება, ობიექტურმა გარემოებებმა განაპირობა.

7.4. დროულად შეუტყობინებლობამ გამოიწვია ის, რომ მხარემ გადაადგილა ავტომანქანა და საპატრულო პოლიციამ საჯარიმო ქვითარი შეადგინა 2 საათის შემდგომ. დარეკვისას, მოსარჩელე მიიღებდა ინსტრუქტაჟს, რომ მანქანა არ გადაეადგილებინა და მზღვეველსაც ეცოდინებოდა რეალური სურათი თავად ავტოსაგზაო შემთხვევისა და მძღოლის სიმთვრალე-სიფხიზლის შესახებ. ამჟამად, არ იკვეთება რეალური სურათი თუ ვინ მართავდა ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს ავტომანქანას, იყო თუ არა ფხიზელი მძღოლი, რადგან ალკოტესტი აღებული იქნა 2 საათის შემდგომ.

7.5. საპატრულო პოლიციის მასალებითა და სხვა მტკიცებულებებით ვერ იდენტიფიცირდება შემთხვევის ადგილი. გაურკვეველია, თუ რა მტკიცებულების საფუძველზე მიიჩნია სასამართლომ, რომ შემთხვევა სწორედ იმ ტერიტორიაზე იყო, სადაც მხარე მიუთითებს. გაურკვეველია ისიც, თუ როგორ დაადგინა საპატრულო პოლიციამ, ვინ მართავდა ავტომობილს, ამასთან, ყოველგვარ აზრს მოკლებულია ალკოტესტი 2 საათის შემდგომ.

7.6. საპატულო პოლიციის მასალებით რეალური სურათი მძღოლის სიმთვრალე- სიფხიზლის თაობაზე არ ვლინდება, რაც საგამონაკლისო პირობას წარმოადგენს და ანაზღაურებას არ ექვემდებარება. რაც შეეხება სასამართლოს მითითებას, რომ ხელშეკრულებაში გაწერილი უნდა იყოს ალკოტესტის გაკეთების ვადა, სცდება ყოველგვარ ლოგიკას, რადგან თავად დამზღვევის ვალდებულებაა დაელოდოს საპატრულო პოლიციას, არ გადაადგილოს ავტომანქანა და დაზღვევის ობიექტი დაახვედროს არსებულ მდგომარეობაში იმავე ადგილას სადაც დაზიანდა. ზუსტი დროის განსაზღვრა შეუძლებელია, ვინაიდან წინასწარ არავინ იცის, თუ რამდენ ხანში მივა საპატრულო პოლიცია შემთხვევის ადგილზე.

7.7. სასამართლომ სახელშეკრულებო დათქმის საწინააღმდეგოდ, დაგვიანებული სატელეფონო შეტყობინება არ მიიჩნია ვალდებულების შეუსრულებლობად, ავტომანქანის გადაადგილება ვალდებულების დარღვევად და 2 საათის შემდგომ გაკეთებულ ალკოტესტზე განმარტა, რომ ალკოტესტის დროის შესახებ მითითებული არ ყოფილა ხელშეკრულებაში. უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მოპასუხის მიერ წარდგენილი ინვოისიც. სასამართლოს დასკვნები და შეფასებები, არსებითად ეწინააღმდეგება ხელშეკრულების პირობებს და დამკვიდრებულ სასამართლო პრაქტიკას.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

10. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

11. სადაზღვევო შემთხვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლის პირველი ნაწილი (დაზღვევის ხელშეკრულებით მზღვეველი მოვალეა აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად. მყარად დადგენილი სადაზღვევო თანხით დაზღვევისას მზღვეველი მოვალეა გადაიხადოს სადაზღვევო თანხა ან შეასრულოს სხვა შეპირებული მოქმედება), ამავე კოდექსის 820-ე (ზიანის დაზღვევისას მზღვეველმა ზიანი უნდა აანაზღაუროს ფულით) და 821-ე მუხლები (მზღვეველი ზიანს ანაზღაურებს მხოლოდ სადაზღვევო თანხის ფარგლებში). საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მითითებული ნორმების ფარგლებში, სავალდებულოა, დადგინდეს მხარეთა შორის სადაზღვევო ხელშეკრულების არსებობა, ხელშეკრულებით შეთანხმებული სადაზღვევო შემთხვევის დადგომა, ზიანის ოდენობა, მზღვევლის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა.

12. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მხარეები ერთმანეთთან დაზღვევის სახელშეკრულებო ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ. ასევე, დადგენილია, რომ დადგა სადაზღვევო შემთხვევა და დაზიანდა დამზღვევის ავტოსატრანსპორტო საშუალება, კერძოდ: 2021 წლის 6 ივნისს, მძღოლმა ნასაბაჯვრის მთაზე ვერ უზრუნველყო ავტომანქანის უსაფრთხო მართვა, გადავიდა გზის სავალი ნაწილის მარცხენა მხარეს და შეეჯახა კლდეს, რის შედეგადაც, დაზიანდა ავტომანქანა, რომელსაც თავად მართავდა. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის მიხედვით, დაზიანებული ავტომობილის მძღოლი დაჯარიმდა საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევის გამო.

13. მხარეთა შორის სადავოა სადაზღვევო შემთხვევით განპირობებული ზიანის ანაზღაურების საკითხი. კასატორის ძირითადი პრეტენზია ეფუძნება იმ გარემოებას, რომ დამზღვევმა სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის თაობაზე, მზღვეველს შეატყობინა არა დაუყოვნებლივ, არამედ - მოგვიანებით, რაც გამორიცხავს ამ უკანასკნელისათვის თანხის დაკისრებას. ამრიგად, განსახილველ დავაში, გადამწყვეტი მნიშვნელობისაა, მართებულად შეფასდეს, დაირღვა თუ არა დამზღვევის მიერ სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შესახებ მზღვევლის შეტყობინების წესი.

13.1. პირველ რიგში, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დაზღვევის ხელშეკრულება ალეატორულ, ანუ სარისკო გარიგებას წარმოადგენს. ერთი მხრივ, დამზღვევი მიდის რისკზე იმ გაგებით, რომ იხდის სადაზღვევო პრემიას და სადაზღვევო შემთხვევა შეიძლება არც დადგეს ან მზღვეველმა უარი უთხრას დამზღვევს სადაზღვევო საზღაურის გადახდაზე ან ვერ შეძლოს მისი ანაზღაურება გადახდისუუნარობის გამო; მზღვეველი რისკავს იმ თვალსაზრისით, რომ შედარებით მცირე სადაზღვევო პრემიის მიღების პირობებში, მსხვილი სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას, იგი ვალდებული ხდება, გადაიხადოს გაცილებით მეტი თანხა (შდრ: ქ. ირემაშვილი, მხარეთა უფლებრივი თანაფარდობის კრიტერიუმები სადაზღვევო ურთიერთობებში, 2016, გვ.85.).

13.2. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლის თანახმად, მზღვეველმა სადაზღვევო შემთხვევის დროს, დამზღვევის მიმართ საკუთარი ვალდებულებების განსაზღვრისას უნდა იხელმძღვანელოს სადაზღვევო ხელშეკრულების დებულებებით (იხ. ს.უ.ს.გ. საქმე №ას-1319-1257-2014, 30 ოქტომბერი 2015 წელი). ამასთან, ხელშეკრულება მხარეთა ვალდებულების განმსაზღვრელი იმ დებულებებისაგან შედგება, რომელიც ხელშემკვრელთა თავისუფალი ნების გამოვლენის შედეგად მიღწეულ შეთანხმებას ასახავს (სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლი) და კანონის თანახმად, სწორედ ამ ჩარჩოშია მოქცეული მათი პასუხისმგებლობის ფარგლებიც (გარდა კანონის იმპერატიული დანაწესებისა). ვალდებულებითი სამართლის ეს უზოგადესი პრინციპი თანაბრად ვრცელდება ყველა სახელშეკრულებო ურთიერთობაზე, რომელთა შორისაა დაზღვევის ხელშეკრულება. მეტი სიცხადისათვის შეიძლება ითქვას, რომ კონკრეტული სახელშეკრულებო ურთიერთობის სპეციალური ნორმები აზუსტებს ხელშეკრულების არსებით პირობებზე შეთანხმების ზოგად პრინციპს. ამგვარ ნორმათა რიგს განეკუთვნება სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლი (იხ. ს.უ.ს.გ. № ას-92-88-2016, 11 მარტი, 2016 წელი).

13.3. დაზღვევის ხელშეკრულებით, მხარეებმა გაითვალისწინეს საგამონაკლისო შემთხვევები, რომლებიც ანაზღაურებას არ ექვემდებარება. საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, ხელშეკრულებაში საგამონაკლისო ნორმების დანიშნულებაა, ამომწურავად განისაზღვროს იმ გარემოებათა/ქმედებათა წრე, რაც მზღვეველის პასუხისმგებლობას გამორიცხავს, ყველა სხვა შემთხვევა კი, დამზღვევის ინტერესების სასარგებლოდ უნდა გადაწყდეს. საგამონაკლისო შემთხვევების გაფართოების დაშვება ეწინააღმდეგება ხელშეკრულებაში ამგვარი დათქმების ჩართვის მიზანს. მხარეები თავისუფალი ნების გამოვლენის პირობებში დებენ ხელშეკრულებას, თავადვე განსაზღვრავენ სახელშეკრულებო ურთიერთობების იმპერატიულ და დისპოზიციურ წესებს, რომელსაც ორივე მხარე განუხრელად უნდა დაემორჩილოს და იცავდეს. საგამონაკლისო დათქმები მიეკუთვნება სადაზღვევო ხელშეკრულების სწორედ იმპერატიულ დანაწესთა იმ წყებას, რომელიც სადაზღვევო თანხის ანაზღაურებისათვის დაუშვებლად მიჩნეულ ქმედებათა სრულ სპექტრს განსაზღვრავს (იხ. ს.უ.ს.გ. №ას-1147-1067-2017, 29 დეკემბერი, 2017 წელი).

13.4. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს დაზღვევის პირობების 3.1 მუხლს, რომლის თანახმად, მართალია, დამზღვევს (დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების მძღოლს) ავალდებულებს, სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას, დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მზღვეველსა და შესაბამის კომპეტენტურ ორგანოებს, მაგრამ ამავე მუხლის მიხედვით, ეს ვალდებულება არ მოქმედებს, როცა შეტყობინების განხორციელება შეუძლებელია ობიექტური მიზეზებიდან გამომდინარე.

13.5. კონკრეტულ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ დადგენილია და საკასაციო საჩივრით კვალიფიციურად, დასაბუთებულად შედავებული არ არის, რომ სადაზღვევო შემთხვევის ადგილზე ფიჭური სატელეფონო კავშირი არ არსებობდა. შესაბამისად, საკასაციო პალატა ეთანხმება ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოთა დასკვნას, რომ შემთხვევის ადგილზე ფიჭური ქსელის არარსებობა წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრულ ისეთ ობიექტურ გარემოებას, რომელიც გამორიცხავდა შეტყობინების ვალდებულების დროულად (დაუყოვნებლივ) განხორციელების შესაძლებლობას.

13.6. გარემოება, რომ შემთხვევის ადგილზე ფიჭური ქსელი არ არსებობდა, დადასტურებულია როგორც მძღოლის, ისე - იმ მოწმის ჩვენებით, რომელიც ასრულებდა რა სამაშველო სამუშაოებს, უშუალოდ იმყოფებოდა შემთხვევის ადგილზე, სახელდობრ: მოწმის განმარტებით, დაკარგული ტურისტების სამაშველო ოპერაციისას, გზაზე, ნასაბაჯვრის მიმართულებით, შეხვდა გაჩერებული ავტომანქანა „ტოიოტა ჰაილუქსი“ სახელმწიფო სანომრე ნიშნით ......., რომელიც ასევე იღებდა მონაწილეობას სამაშველო ოპერაციაში. ვინაიდან, ვერ დააყოვნებდნენ სამუშაოებს და, ამასთან, შეუძლებელი იყო, მწყობრიდან გამოსული მანქანის გვერდის ავლა, ა.პ–ი (მძღოლი) იძულებული გახდა, გადაეადგილებინა ავტომობილი. ამასთან, მოწმემ ერთმნიშვნელოვნად დაადასტურა, რომ მძღოლი ცდილობდა, დაკავშირებოდა პოლიციასა და სადაზღვევო კომპანიას, თუმცა ტელეფონის ქსელი არ იჭერდა და არც რაცია მუშაობდა.

13.7. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ვინაიდან აღნიშნული მოწმის ჩვენების საპირწონე, გამაბათილებელი მტკიცებულება მოპასუხეს არ წარმოუდგენია, მასში ეჭვის შეტანის საფუძველიც არ გამოვლენილა და იგი სასამართლოთა მიერ მართებულად იქნა გაზიარებული. ამრიგად, პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შესახებ მზღვევლისათვის შეტყობინების წესი არ დაურღვევია, რადგანაც შეტყობინების განუხორციელებლობა, ობიექტური გარემოებით იყო განპირობებული.

13.8. მიუხედავად იმისა, რომ მზღვევლისათვის სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შესახებ ინფორმაციის შეთანხმებული ვადის დაცვით მიწოდება მნიშვნელოვანია, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მზღვეველს არ შეუძლია დაეყრდნოს შეთანხმებას, რომლითაც იგი თავისუფლდება თავისი მოვალეობისაგან, თუ დამზღვევი არ შეასრულებს შეტყობინების მოვალეობას, მაგრამ ამით მზღვევლის ინტერესები არსებითად არ დაირღვევა. იმ პირობებში, როდესაც, როგორც ზიანის ანაზღაურებაზე უარი, ისე - მოპასუხის შესაგებელი, ძირითადად სწორედ დამზღვევის მხრიდან შეტყობინების ვადის დარღვევას უკავშირდება, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით, მზღვეველს აკისრია ამტკიცოს ამ დარღვევის ნეგატიური შედეგები (მზღვეველის ინტერესების არსებითი დარღვევა) და საკუთარი პასუხისმგებლობის გამომრიცხველი ფაქტები. ამ მხრივ დასაბუთებული შედავება კასატორს არ წარმოუდგენია, მან ვერ დაასაბუთა, რომ შეტყობინების წესის დარღვევით მისი ინტერესები არსებითად დაირღვა.

14. რაც შეეხება კასატორის პრეტენზიას სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შემდგომ, დამზღვევის მიერ ავტომანქანის თვითნებურად გადაადგილებასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ამ თვალსაზრისით, შესაფასებელია, ვლინდებოდა თუ არა დაზღვევის ობიექტის გადაადგილების აუცილებლობა.

ამ კუთხით, პალატა ყურადღებას მიაქცევს დაზღვევის ზოგადი პირობების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტს, რომლის თანახმად, დამზღვევი ვალდებულია, მიიღოს ობიექტურად შესაძლო ყველა ზომა, დაზღვევის ინტერესების გადასარჩენად ან/და ზიანის მოცულობის შესამცირებლად, მზღვეველის წარმომადგენლის შემთხვევის ადგილზე მისვლამდე უზრუნველყოს მდგომარეობის შენარჩუნება უცვლელად, ობიექტური შესაძლებლობებისა და მოქალაქეობრივი უფლებამოსილების ფარგლებში, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აღნიშნულის საწინააღმდეგო მითითება მიიღო მზღვევლის (ზეპირი/სატელეფონო ინსტრუქციით) ან/და სამართალდამცველთა მითითებით ან საჭიროა დაზარალებულ პირთა უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შემდგომ, მძღოლმა ავტომანქანა ობიექტური აუცილებლობის გამო გადაადგილა, ვინაიდან საქმის ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, მთაში, ალპურ ზონაში, ფიჭური ქსელის არარსებობის გამო, შეუძლებელი იყო, დაზღვეული ავტომანქანის მძღოლს შემთხვევის შესახებ სადაზღვევო კომპანიისათვის ეცნობებინა, ამავდროულად, როგორც უკვე აღინიშნა, მითითებულ ზონაში მიმდინარეობდა დაკარგული ტურისტების სამძებრო სამაშველო სამუშაოები, დაზიანებულ ავტომობილს კი, შემთხვევის შედეგად ჩახერგილი ჰქონდა გზის სავალი ნაწილი, რაც, ბუნებრივია, წარმოადგენდა ხელისშემშლელ ფაქტორს სხვა მაშველთა მიერ სამძებრო სამუშაოების გაგრძელების კუთხით. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ შემთხვევის ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე, ავტომანქანის მძღოლის ფეხით გადაადგილება იმ ლოკაციამდე, სადაც ფიჭური კავშირგაბმულობა იქნებოდა, კონკრეტულ შემთხვევაში, არაგონივრულია, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც დადგენილია და თავად კასატორმაც დაადასტურა, რომ შემთხვევის დროს წვიმდა და იყო ცუდი ამინდი. ამ გარემოებათა გათვალისწინებით, პალატას მართებულად მიაჩნია გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა მასზე, რომ მზღვეველთან შეუთანხმებლად ავტომობილის გადაადგილება დამზღვევის მიერ ვალდებულების დარღვევად ვერ შეფასდება. გარდა ამისა, პალატა ყურადღებას მიაქცევს დაზღვევის პირობების 3.5 მუხლს, რომელიც უშვებს დაზიანებული სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილების შესაძლებლობას, თუ ავტომობილს შეუძლია გადაადგილება და, თუკი ეს არ გამოიწვევს რაიმე სახის ზიანს. მართალია, ასეთი გადაადგილებისათვის მზღვეველის თანხმობაა საჭირო, თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, ავტომობილის გადაადგილება, როგორც აღინიშნა, ობიექტურმა გარემოებებმა გამოიწვია, მზღვეველმა კი, ვერ შეძლო დაემტკიცებინა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული ავტომობილი გადაადგილების შედეგად უფრო მეტად დაზიანდა.

15. ზემოაღნიშნული ობიექტური გარემოებების გათვალისწინებით, გასაზიარებელია ქვემდომი ინსტანციის სასამართლოთა მსჯელობა მასზეც, რომ ალკოტესტი კონკრეტულ შემთხვევაში, დაგვიანებულად ვერ მიიჩნეოდა.

16. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 829-ე მუხლის არასწორად განმარტებასთან დაკავშირებითაც.

აღნიშნული ნორმის თანახმად, მზღვეველი თავისუფლდება თავისი მოვალეობის შესრულებისაგან, თუ დამზღვევმა დაზღვევით გათვალისწინებული შემთხვევა გამოიწვია განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით. პალატა განმარტავს, რომ უმნიშვნელოვანესია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 829-ე მუხლით გათვალისწინებული დაზღვევის საგამონაკლისო შემთხვევის ვიწრო განმარტება, იმგვარად, რომ არ მოხდეს მზღვეველთა პასუხისმგებლობისაგან განთავისუფლების არაკეთილსინდისიერი წახალისება და ამით, საფრთხე არ დაემუქროს სამართლებრივ სივრცეში დაზღვევის სამართლებრივ დანიშნულებასა და მიზანს (ს.უ.ს.გ. Nას-1479-2019, 21.01.2020წ.).

სამოქალაქო კანონმდებლობა არ იძლევა უხეში გაუფრთხილებლობის ლეგალურ დეფინიციას. ამდენად, მისი არსებობა უნდა დადგინდეს ყოველი კონკრეტული შემთხვევის განმაპირობებელი ფაქტობრივი გარემოებების ერთობლივი და ლოგიკური შეფასების შედეგად. მძღოლის უხეში გაუფრთხილებლობა არის მეტისმეტი დაუდევრობა, უხეში გაუფრთხილებლობით მოქმედებს ის, ვინც თავისი მოქმედებით აუცილებელ ყურადღებას არ იჩენს უჩვეულოდ მაღალი ხარისხით (ს.უ.ს.გ. .Nას-1306-1226-2015, 01.07.2016წ.). უხეში გაუფრთხილებლობა გულისხმობს აუცილებელი წინდახედულობის ნორმების განსაკუთრებით მძიმე დარღვევას (ს.უ.ს.გ. №ას-654-2019, 26.06.2020წ.). გამორიცხვის მეთოდით, მარტივ გაუფრთხილებლობად შეფასდება ყველა ის მოქმედება, რომელიც არ წარმოადგენს აუცილებელი წინდახედულების ნორმის განსაკუთრებით მძიმე დარღვევას, როგორიცაა: დაშვებული სიჩქარის 80-100%-ით გადაჭარბება, უმიზეზოდ საპირისპირო მოძრაობის ზოლში გადასვლა, ქარაფშუტულად, სათანადო გათვლების გარეშე, დაკავებული ზოლიდან გამოსვლით იმავე ზოლში თანმხვედრი მიმართულებით წინ მოძრავი ერთი ან რამდენიმე სატრანსპორტო საშუალების გადასწრება, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის, ასევე სახანძრო და სხვა სპეციალური ტრანსპორტისათვის გზის არდათმობა, ავტომანქანის სამართავად გადაცემა მართვის უფლების არმქონე, ან არაფხიზელ მდგომარეობაში მყოფი მესამე პირისათვის და ა.შ. (ს.უ.ს.გ. Nას-1306-1226-2015, 01.07.2016წ.).

სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ 2021 წლის 6 ივნისს დაზღვეული ავტოსატრანსპორტო საშუალება დაზიანდა ნასაბაჯვრის მთაზე, კლდეზე შეჯახების შედეგად. დადგენილია და საკასაციო საჩივრით სათანადოდ შედავებული არ არის, რომ მძღოლი, რომელიც შემთხვევის დადგომისას მართავდა ავტომობილს, არ იმყოფებოდა ნარკოტიკული ან ალკოჰოლური თრობის ქვეშ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ დაზღვეული ავტომობილის მძღოლი მოქმედებდა მარტივი გაუფრთხილებლობით და ზიანი არ არის გამოწვეული მზღვევლის პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საგამონაკლისო შემთხვევით. კასატორს, აღნიშნულის საწინააღმდეგო, დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია, წინამდებარე საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე, არ წარმოუდგენია.

17. საკასაციო პალატა ასანაზღაურებელი ზიანის მოცულობაზე დამატებით აღარ იმსჯელებს, ვინაიდან, კასატორს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების - „ა“-ის 2021 წლის 19 აგვისტოს კალკულაციის საწინააღმდეგოდ, არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ოდენობას გააქარწყლებდა.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

19. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების ფარგლებში, რაც სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლი), კასატორმა ვერ შეძლო დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლია გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლო მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი მიუთითებს.

20. ამრიგად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

21. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% – 286.13 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს.ს. „ს.კ.უ–ი“-ს საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. ს.ს. „ს.კ.უ–ი“-ს (ს/კ .....) დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 408 ლარის და 75 თეთრის (საკრედიტო საგადახდო დავალება № 4885892, გადახდის თარიღი: 09.06.2022წ, გადამხდელის ბანკი: ს.ს. „ტერაბანკი“) 70% – 286 ლარი და 13 თეთრი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

მოსამართლეები : ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე

თეა ძიმისტარაშვილი