საქმე №ას-1153-2020 30 მაისი, 2023 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – ნ.შ–ძე, თ.ბ–ი (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ.ჯ–ია, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „?“ (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 30.07.2020 წლის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 09.11.2017 წლის გადაწყვეტილებით ნ.შ–ძისა და თ.ბ–ის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი მოსარჩელე“, „მეორე მოსარჩელე“, ერთად - „მოსარჩელეები“ ან „კასატორები“) სარჩელი დ.ჯ–იას, ნ.ს–ძისა და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „?“-ს (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი მოპასუხე“, „მეორე მოპასუხე“, „მესამე მოპასუხე ან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა“) მიმართ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:

1.1. პირველი მოსარჩელის საკუთრებაშია უძრავი ქონება, მდებარე, თბილისში, ........., ფართით 33.50 კვ.მ. (ს/კ .......). ამავე მისამართზე მდებარე 91.73 კვ.მ. ფართის (ს/კ ........) მესაკუთრეა მეორე მოსარჩელე.

1.2. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 15.09.2013 წლის #27 კრების ოქმის თანახმად, კრებას თავმჯდომარეობადა ნ.ს–ი, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3, კრების გადაწყვეტილებით დადასტურებულ იქნა მეორე მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში 52.12. კვ.მ. სამეურნეო სათავსის არსებობის ფაქტი ი/მ კ.კ–ის მიერ შესრულებული აზომვით ნახაზის შესაბამისად. კრების ოქმის საფუძველზე მეორე მოპასუხის საკუთრებად საჯარო რეესტრში 12.11.2013 წელს დარეგისტრირდა 52.12. კვ.მ. სხვენი საკადასტრო კოდით N.......

1.3. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 15.09.2013 წლის #28 კრების ოქმის თანახმად, კრებას თავმჯდომარეობდა ნ.ს–ი, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3, კრების გადაწყვეტილებით დადასტურებულ იქნა პირველი მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში 70.36 კვ.მ. სამეურნეო სათავსის არსებობის ფაქტი შპს „ა. და ს–ოს“ მიერ შესრულებული აზომვითი ნახაზის შესაბამისად. კრების ოქმის საფუძველზე პირველი მოპასუხის საკუთრებად საჯარო რეესტრში 19.04.2017 წელს დარეგისტრირდა 70.36 კვ.მ. სხვენი საკადასტრო კოდით N.......

1.4. 01.08.2007 წლისათვის, ე.ი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის ძალაში შესვლის დროს, მოპასუხეები 25 წლის განმავლობაში, ხოლო საქმის განხილვის დროისთვის - ბოლო 35 წლის განმავლობაში - ფლობდნენ და სარგებლობდნენ სხვენის ფართებით, რომლებიც მოპასუხეებმა კრების სადავო ოქმების საფუძველზე საკუთრების უფლებით აღრიცხეს თავიანთ სახელზე. სასამართლომ გაიზიარა მოწმე გ.ქ–ის თანმიმდევრული და დეტალური ჩვენება იმასთან დაკავშირებით, რომ სხვენის ფართით, რომლებიც დღეს მოპასუხეთა სახელზეა აღრიცული, ყოველთვის მხოლოდ მოპასუხეები სარგებლობდნენ. მოწმის განმარტებით, მოპასუხეები მათ საკუთრებაში რიცხული სხვენებით სარგებლობდნენ ჯერ კიდევ 90-იანი წლებისთვის, როდესაც საერთო ვითარება ქვეყანაში დაძაბული იყო და არეულობა იყო ქალაქშიც. იმ დროისთვის აუცილებელი იყო, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საცხოვრებელ სახლში ყველას ეზრუნა თავის კუთვნილ ფართზე, რათა დაცული ყოფილიყო წევრთა ქონება უცხო პირებისაგან. იმ დროიდან მოყოლებული, სადავო სხვენების მოსარგებლეები არიან მხოლოდ მოპასუხეები. სასამართლომ გაითვალისწინა თავად პირველი მოსარჩელის ახსნა-განმარტებასაც, რომლის თანახმად, სადავო სხვენებით მას თავად არასდროს უსარგებლია. პირველმა მოსარჩელემ არაერთგზის განმარტა, რომ ბავშვობაში, ზოგჯერ უწევდა სხვენის ფართში ასვლა; სხვა მხრივ, სხვენი მის სარგებლობაში არ ყოფილა (28.07.2017 წლის სხდომის ოქმი, 12:27:21; 12.28.02, 12:31:26).

1.5. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის (შემდეგში „კანონი“) მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი. მოცემულ შემთხვევაში, ამხანაგობას არა აქვს წესდება, შესაბამისად, დავის გადაწყვეტისთვის გამოყენებულ უნდა იქნეს კანონი. ვინაიდან დადგენილია, რომ კანონის ძალაში შესვლის დროს პირველი და მეორე მოპასუხე ათეულობით წლები ფლობდნენ მათ საკუთრებაში სადავო კრების ოქმების საფუძველზე აღრიცხულ სხვენის ფართებს, დგინდება, რომ პირველი და მეორე მოპასუხის საკუთრებად სადავო სხვენების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისათვის უნდა არსებობდეს ამხანაგობის არა უკლებლივ ყველა წევრის, არამედ - 2/3-ის თანხმობა.

1.6. სასამართლომ განმარტა, რომ სახეზე არ არის მოსარჩელე მხარის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 180-ე მუხლი). სასამართლოს მითითებით, აღიარებითი სარჩელის შემთხვევაში, იურიდიული ინტერესის არსებობა განპირობებულია არა ზოგადად მხარის ინტერესით, არამედ მატერიალურსამართლებრივი დანაწესით, რომლის შედეგის რეალიზაცია შესაძლებელია აღიარებითი სარჩელის აღძვრით. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში. შესაბამისად, იურიდიული ინტერესის არსებობა-არარსებობის საკითხის შეფასებისას სასამართლო იკვლევს, თუ რა კონკრეტული სამართლებრივი შედეგი დადგება მოსარჩელეებისათვის კრების ოქმების გაბათილების შედეგად. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო კრების ოქმების გაბათილებით და შემდგომში იმავე სხვენის კვლავ განკარგვით არ აღდგება მოსარჩელეთა უფლება სადავო ფართებთან მიმართებით. ამდენად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეებს უარი უნდა ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სასარჩელო მოთხოვნის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არარსებობის გამო.

2. გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა და მოითხოვეს მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილება.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 26.06.2019 წლის საოქმო განჩინებით მეორე მოპასუხის უფლებამონაცვლედ ცნობილი იქნა ლ.ს–ძე (ტ.2, ს.ფ. 97). ამავე სასამართლოს 30.07.2020 წლის განჩინებით ლ.ს–ძის უფლებამონაცვლედ ცნობილი იქნა მ.მ–ძე, ამასთან, დაკმაყოფილდა მოსარჩელეების შუამდგომლობა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს 09.11.2017 წლის გადაწყვეტილებაზე წარდგენილ სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო მ.მ–ძის მიმართ შეწყდა საქმის წარმოება. უცვლელი დარჩა გადაწყვეტილება მეორე მოპასუხის (უფლებამონაცვლე მ.მ–ძე) მიმართ (ტ.2, ს.ფ. 221-223, 235-238).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 30.07.2020 წლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, მათ სამართლებრივ შეფასებებს.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა და მოითხოვეს მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით -სარჩელის დაკმაყოფილება.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

7. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

8. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

9. საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობაზე უარის თქმის მართლზომიერება. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სასამართლომ მართებულად დაადგინა სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა ფაქტობრივი წანამძღვარი და სამართლებრივად სწორად შეაფასა იგი.

10. პალატა მიუთითებს, რომ სადავო კრების ოქმი წარმოადგენს გარიგებას, რომლის ბათილად ცნობის, როგორც აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობად უნდა იკვეთებოდეს მოსარჩელის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი (სსსკ-ის 180-ე მუხლის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობა-არარსებობის დადგენის, დოკუმენტების ნამდვილობის აღიარების ან დოკუმენტების სიყალბის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს იმის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს).

11. სსსკ-ის 180-ე მუხლით აღიარებითი სარჩელის იურიდიული ინტერესი განისაზღვრება შემდეგი კრიტერიუმებით: ა) მოსარჩელეს უნდა ედავებოდნენ უფლებაში; ბ) დავის არსებობა უნდა ქმნიდეს მოსარჩელის უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; გ) აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, კერძოდ, გადაწყვეტილების შედეგად სრულად გარკვეული შედეგი უნდა მიიღებოდეს მხარისათვის, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილება უნდა ქმნიდეს იმ უფლებისა თუ ურთიერთობის განსაზღვრულობას, რაც მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის წარმოშობილი დავის გამო ირღვევა (სუსგ №ას-1525-2019, 16.12.2019წ.). კანონის დანაწესიდან გამომდინარე, აღიარებითი მოთხოვნა დასაშვებია, თუ იკვეთება მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს, მაგალითად, მამად ცნობა, მამობის დადგენა, ქორწინების ბათილად ცნობა, ლიტერატურული ნაწარმოების ავტორად აღიარება და ა.შ.. ამ სახის სარჩელების მიზანია არა სუბიექტური უფლების მიკუთვნება, არამედ უფლების სადავოობის აღმოფხვრა. ამ დროს სულაც არ არის აუცილებელი, რომ პირის უფლება დარღვეული იყოს, მაგრამ, ვარაუდი იმისა, რომ მომავალში შეიძლება, დაირღვეს, წარმოადგენს პირის იურიდიულ ინტერესს, ამიტომაც, ამ ტიპის სარჩელებს „უფლების დამდგენ“ სარჩელებსაც უწოდებენ. მიკუთვნებითი სარჩელებისგან განსხვავებით, აღიარებითი სარჩელის დავის საგანია თვით მატერიალურსამართლებრივი ურთიერთობა, რომელიც სუბსიდიურია და იურიდიული ინტერესის არსებობა გამორიცხულია, თუ შესაძლებელია მოპასუხის მიმართ მიკუთვნებითი მოთხოვნის წარდგენა (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმეზე №ას-664-635-2016, 02.03.2017წ; სუსგ №ას-1235-1155-2017, 30.04.2018წ; სუსგ №ას-995-2018, 27.09.2018წ.).

12. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სარჩელის სახეებად დაყოფა (მიკუთვნებითი, გარდაქმნითი და აღიარებითი) პრაქტიკული მნიშვნელობისაა და უზრუნველყოფს პირის კანონით დაცული უფლებისა და ინტერესების სასამართლო წესით დაცვას. როგორც წესი, მოსარჩელის ინტერესი განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის მიღწევას უკავშირდება (მაგ. ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, ქონების დაბრუნება, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა, ზიანის ანაზღაურება და ა.შ), რომელიც მხოლოდ მიკუთვნებითი სარჩელით მიიღწევა და ასეთ შემთხვევაში, აღიარებითი სარჩელის აღძვრა დაუშვებელია, რადგანაც, პროცესის ეკონომიის პრინციპიდან გამომდინარე, დარღვეული უფლების აღდგენასა და სამართლებრივი მდგომარეობის გაუმჯობესებას პირმა ერთი და არა რამდენიმე სარჩელის აღძვრის გზით უნდა მიაღწიოს, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებას მოსარჩელისათვის მისთვის სასარგებლო შედეგი უნდა მოჰქონდეს და მიკუთვნებითი სარჩელის აღძვრის საჭიროება აღარ უნდა არსებობდეს (სუსგ №ას-1389-2018, 30.11.2018წ; №ას-1920-2018, 31.05.2019წ., სუსგ Nას-523-523-2018, 12.04.2019წ).

13. სარჩელის დაკმაყოფილების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს იმ იურიდიული შედეგების მიღწევადობა, რისი დადგომაც სურს მოსარჩელეს ამგვარი აღიარებით. აღსანიშნავია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული იურიდიული ინტერესი მნიშვნელოვანი სამართლებრივი მოვლენაა. ასეთი ინტერესის არსებობა ყოველთვის გულისხმობს, რომ მხარე გარკვეულ მნიშვნელობას ანიჭებს ინტერესის ობიექტს, თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ იურიდიული ინტერესი არ განისაზღვრება მხოლოდ პირის სუბიექტური დამოკიდებულებით, ანუ მხოლოდ მისი სურვილით, არამედ, აუცილებელია მისი ობიექტური მხარეც. ობიექტური თვალსაზრისით, ინტერესი მოიცავს შედეგებს, რომელიც კონკრეტული მოთხოვნის დაკმაყოფილების შედეგად ობიექტურად მიღწევადი უნდა იყოს (სუსგ №ას-1059-2019, 20.09.2019წ., პ.27).

14. პალატა სსსკ-ის 180-ე მუხლის განმარტების შედეგად აღნიშნავს, რომ აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. სხვა საკითხია იურიდიული შედეგის არსებობის ან არარსებობის დადგენის სურვილი. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინება საქმეზე №ას-121-117-2016, 17.03.2016წ.; სუსგ Nას-17-14-2015, 01.07.2015წ.). მოცემულ შემთხვევაში, მართალია, მოსარჩელეები მიუთითებენ, რომ სადავო კრების ოქმით ილახება მათი, როგორც ამხანაგობის წევრის უფლება, თუმცა საქმის გარემოებათა შეფასების შედეგად საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არ იკვეთება კრების ოქმით დამდგარი იურიდიული შედეგის გაუქმებით კონკრეტულად რა დადებითი მატერიალურსამართლებრივი შედეგი დადგება უშუალოდ მოსარჩელეების, როგორც ამხანაგობის წევრებისთვის - გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელეების სამართლებრივი მდგომარეობა და რა კუთხით.

15. დადგენილია და საკასაციო საჩივრით დასაბუთებულად შედავებული არ არის, რომ სხვენი, რომელიც მოპასუხეებმა სადავო კრების ოქმის საფუძველზე დაირეგისტრირეს საჯარო რეესტრში, როგორც კანონის ამოქმედებამდე რამდენიმე ათეული წლით ადრე, ისე კანონის ამოქმედების დროს და შემდგომაც, იმყოფებოდა/იმყოფება მოპასუხეების ფაქტობრივ მფლობელობაში და მოსარჩელეები არასდროს ფლობდნენ სადავო ფართს ინდივიდუალურად, არ სარგებლობდნენ მისით. ანუ მოსარჩელეებს, კანონის 4.2. მუხლის (ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი) საფუძველზე, სადავო ფართზე საკუთრების მოპოვების პერსპექტივა არ აქვთ. პალატას მიაჩნია, რომ მოსარჩელეებს არ გააჩნიათ სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობის მიმართ ნამდვილი იურიდიული ინტერესი (შდრ. სუსგ-ებები: Nას-287-273-2016, 03.04.2017წ.; Nას-1235-1155-2017, 30.04.2018წ.; Nას-181-174-2016, 06.05.2016წ.; Nას-523-523-2018, 12.04.2019წ.). ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მართებულად არ დააკმაყოფილეს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრული სარჩელი.

16. საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას გაამახვილებს „ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის“ ევროპულ კონვენციაზე, რომლის მე-6 მუხლით განმტკიცებულია სამართლიანი სასამართლოს პრინციპი. კონვენციის აღნიშნული დათქმა, ევროსასამართლოს პრეცედენტული პრაქტიკის თანახმად, ექვემდებარება ფართო განმარტებას და თავის თავში არა მხოლოდ საქმის მიუკერძოებელ განხილვას, არამედ სამართლიან გადაწყვეტასაც მოიცავს, რაც თავისთავად მიანიშნებს იმაზე, რომ მართლმსაჯულების განხორციელება არ უნდა ატარებდეს ფორმალურ ხასიათს, არამედ, სამართალწარმოების მიზანი დარღვეული უფლების ეფექტიან და რეალურ დაცვაზეა ორიენტირებული, რაც ეროვნული სასამართლოს მიერ საკითხის ამომწურავ გადაწყვეტაზე მიანიშნებს და არა ფორმალური ხასიათის სამართალწარმოებაზე, რომელსაც დავის აღმოფხვრა შედეგად არ მოჰყვება (შდრ. სუსგ Nას-523-523-2018, 12.04.2019წ.).

17. კასატორებმა ვერ შეძლეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული განჩინების ფაქტობრივსამართლებრივი დასაბუთება და მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორები მიუთითებენ.

18. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

19. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ.შ–ძისა და თ.ბ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. ნ.შ–ძესა (პ/ნ: ......) და თ.ბ–ს (პ/ნ: ..........) უკან დაუბრუნდეთ ნ.შ–ძის (პ/ნ: .......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 300 ლარის (საგადასახადო დავალება №1, გადახდის თარიღი 05.10.2020წ.) 70% – 210 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

რევაზ ნადარაია