საქმე №ას-544-2019 20 დეკემბერი, 2021 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი.მ–ძე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ს–ო“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი
1. ი.მ–ძემ (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „აპელანტი“ ან „კასატორი“) 2009 წლის 27 თებერვლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, შპს „ს–ოსგან“ (შემდგომში - „მოპასუხე“) შეიძინა 210 კვ.მ-დან 108 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართი და დარეგისტრირდა უძრავი ქონების, ს.კ. N........., თანამესაკუთრედ (იხ. ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, ტ. 1, ს.ფ. 172).
2. აღნიშნული უძრავი ქონების გამიჯვნის 2014 წლის 16 მაისის ხელშეკრულების საფუძველზე, 2014 წელს მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში დარეგისტრირდა 102,00 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართი, ს.კ. N........., ხოლო მოსარჩელის ინდივიდუალურ საკუთრებაში დარეგისტრირდა 108,00 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართი, ს.კ. N......... (იხ. ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან, ტ. 1, ს.ფ. 58-59).
3. მოსარჩელემ 2014 წლის 07 აგვისტოს უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონება, ს.კ. N........., გაასხვისა შ.მ–ზე 67 000 აშშ დოლარად, რაც გახდა მისი დღგ-ით დაბეგვრის საფუძველი.
4. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის N23949 ბრძანების თანახმად, დაინიშნა მოსარჩელის საქმიანობის თემატური კამერალური საგადასახადო შემოწმება N......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების რეალიზაციის შედეგად წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულებების სისწორის განსაზღვრის მიზნით. შემოწმების ვადა განისაზღვრა 2016 წლის 19 აგვისტოდან 2016 წლის 19 სექტემბრის ჩათვლით.
5. 01.11.2016წ. საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად, მოსარჩელეს, N......... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული უძრავი ქონების 2014 წელს რეალიზაციის შედეგად წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულებების ფარგლებში, დაეკისრა დამატებული ღირებულების გადასახადის - 17 693 ლარის გადახდა, რომელიც მოსარჩელემ გადაიხადა.
6. შემოსავლების სამსახურის მიერ 2016 წლის 14 ნოემბერს გაცემული ცნობის თანახმად, მოსარჩელე შემოსავლების სამსახურის ელექტრონულ ბაზაში დარეგისტრირდა დღგ-ის გადამხდელად, სსკ-ის 157-ე მუხლის შესაბამისად, სავალდებულო წესით. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ძალაში შესვლის თარიღია 08.08.2014 წელი.
7. მთავრობის 2017 წლის 12 იანვრის განკარგულებით მოსარჩელესთან გაფორმდა საგადასახდო შეთანხმება, რის საფუძველზეც, მოსარჩელემ მის მიმართ არსებული ვალდებულება სრულად შეასრულა.
8. ინდივიდუალური აუდიტორის მიერ 2017 წლის 19 აპრილს შედგენილი დასკვნის თანახმად, მოპასუხის მიერ 2014 წლის 01 ივლისს მოსარჩელეზე რეალიზებული ფართის ღირებულებიდან, მიუხედავად იმისა, რომ მყიდველი, მოსარჩელე არ იყო დღგ-ის გადამხდელი და არ გამოწერილა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, ბიუჯეტში მოპასუხის მხრიდან უნდა გადარიცხულიყო დღგ-ის თანხა 13 847 ლარი და მყიდველის მოთხოვნის საფუძველზე, უნდა გამოწერილიყო მოპასუხის მიერ დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, რის შედეგადაც დღგ-ის გადასახდელი თანხა მოსარჩელის მიერ ზემოაღნიშნულ ოპერაციასთან დაკავშირებით იქნებოდა 3 846 ლარი, ნაცვლად 17 693 ლარისა. ამრიგად, მოპასუხის მიერ ზემოაღნიშნული ოპერაციიდან გამომდინარე ანგარიშ-ფაქტურის არგამოწერით მოსარჩელეს მიადგა ზიანი 13 847 ლარის ოდენობით.
9. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 10.12.2014წ. ბრძანების თანახმად, მოპასუხეს ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით დაერიცხა სულ 1 577 572 ლარი, მათ შორის: ძირითადი გადასახადი 1 078 713 ლარი, ჯარიმა 498 859 ლარი. მოპასუხეს დაერიცხა მიმდინარე გადასახდელები 459 329 ლარი და შეუმცირდა მიმდინარე გადასახდელები 459 329 ლარით.
10. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 08.12.2014წ. საგადასახადო შემოწმების აქტის თანახმად, განხორციელდა მოპასუხის საგადასახადო ვალდებულებების შემოწმება 01.01.2008 წლიდან 01.08.2013 წლამდე პერიოდზე.
11. მოპასუხეს 2014 წლის ივნისის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციები არ განუხორციელებია.
12. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა მისთვის ზიანის ანაზღაურების სახით, 13 847 ლარის გადახდის დაკისრება.
13. სარჩელის თანახმად:
13.1. მოსარჩელემ მოპასუხესთან გააფორმა კომერციული ფართის, მდებარე: ქ. თბილისი, ........., ს.კ. N........., ნასყიდობის ხელშეკრულება ღირებულებით 90 774 ლარი. მოსარჩელის მიერ უძრავი ქონების ღირებულების სრულად დაფარვის შედეგად, უძრავი ქონება 2014 წლის ივლისში საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში მის საკუთრებად დარეგისტრირდა;
13.2. მოსარჩელემ აღნიშნული უძრავი ქონება მესამე პირზე გაასხვისა;
13.3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ადმინისტრირების დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა შემოწმება ფიზიკური პირის, მოსარჩელის საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონების, ს.კ. N........., რეალიზაციის შედეგად წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულების სისწორის განსაზღვრის მიზნით. შემოწმება შეეხო 2012 წლიდან 2016 წლამდე პერიოდს. შემოწმების შედეგად განხორციელდა დამატებითი დარიცხვა, კერძოდ, დღგ-ში 2014 წლის პერიოდზე ძირითადი გადასახადის 17 693 ლარის, ჯარიმის - 13 762 ლარისა და საურავის - 7 106,86 ლარის, სულ 38 561 ლარის ოდენობით. შემოწმებით დადგინდა, რომ მოსარჩელეს შეძენილი ჰქონდა მოპასუხისაგან უძრავი ქონება, მდებარე: თბილისი, ........., ს.კ. N........., რომელიც 2014 წელს გაასხვისა. დარიცხვის საფუძველი გახდა მოსარჩელის მიმართ წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულება დღგ-ის სახით 17 700 ლარის ოდენობით, რომელიც, მართალია, ქონების გაყიდვის შედეგად წარმოიშვა, მაგრამ აღნიშნულ დღგ-ის თანხას მოსარჩელე ჩაითვლიდა, ე.ი. მისი ოდენობა შემცირდებოდა და იქნებოდა 3 846 ლარი, თუკი მოპასუხე გადაიხდიდა ბიუჯეტში მოსარჩელის მიერ მიღებული თანხის - 90 774 ლარის 18% დღგ-ს 13 847 ლარს;
13.4. ამასთან, მოსარჩელე სავალდებულო წესით დარეგისტრირდა დღგ-ის გადამხდელად საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლის შესაბამისად და დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ძალაში შესვლის თარიღად დაფიქსირდა 08.08.2014 წელი;
13.5. მოპასუხემ შეგნებულად არ გადაიხადა დღგ-ის თანხა, რაც შემდგომ მოსარჩელის გადსახდელი გახდა. ამდენად, მოსარჩელეს მიადგა ფულადი სახის ზიანი 13 847 ლარის ოდენობით, რაც მოპასუხეს უნდა დაეკისროს;
13.6. 2016 წლის 27 ნოემბერს მოსარჩელემ, როგორც მყიდველმა, ელექტრონული შეტყობინება გაუგზავნა გამყიდველს, მოპასუხეს შეძენილი უძრავი ქონების ღირებულების მიხედვით, დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნით, რათა მოსარჩელის მიერ შემდგომ განხორციელებულიყო დღგ-ის ჩათვლა. შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 06.12.2016წ. N21-11/134578 წერილით დასტურდება, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველზე, აღნიშნულ ოპერაციაზე გამოეწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა 90 774 ლარის დასაბეგრ ოპერაციაზე, რაც მოპასუხემ არ განახორციელა და, რის გამოც, მოსარჩელემ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 12 იანვრის N47 განკარგულების საფუძველზე, საგადასახადო შეთანხმების შესაბამისად, გადაიხადა სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ-ის თანხა 17 700 ლარის ოდენობით. ეს თანხა მოსარჩელეს დაეკისრა მოპასუხის მხრიდან დღგ-ის არგადახდის გამო;
13.7. ამრიგად, გამყიდველის, მოპასუხის მიერ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის არგამოწერით დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნები და მყიდველს, მოსარჩელეს დაეკისრა დღგ-ის საგადასახადო ტვირთი.
14. მოპასუხემ წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო. მოპასუხის განმარტებით, მას არ გააჩნდა მოსარჩელის მიერ მითითებული დღგ-ის გადახდის ვალდებულება. მოსარჩელის მიერ 2009 წელს შეძენილი ქონება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურმა დღგ-ით მოპასუხეს დაუბეგრა 2008-2011 წლებში, რაც მან სრულად გადაიხადა. შემოსავლების სამსახურმა აღნიშნულთან დაკავშირებით მიმართა მოპასუხეს და მისი მხრიდან პასუხის მიღების შემდგომ კომპანიას აღარ დააკისრა ხელმეორედ თანხის გადახდა.
15. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
16. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
17. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 დეკემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.
18. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-11 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.
19. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ მხარეთა შორის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია განხორციელდა 2014 წელს, არამედ სასამართლომ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე (იხ. წინამდებარე განჩინების 1-3 პუნქტები) და საგადასახადო კოდექსის მე-16.1 და 161.1.ა მუხლებზე დაყრდნობით მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია - საქონლის მიწოდება ნასყიდობის საფუძველზე, განხორციელდა 2009 წელს, რა დროსაც მოსარჩელე გახდა უძრავი ქონების თანამესაკუთრე, ხოლო უძრავი ქონების თანამესაკუთრეებს შორის 2014 წელს განხორციელებული თანასაკუთრების ობიექტის გამიჯვნა, საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას არ წარმოადგენს.
20. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 173.1, 173.2, 175.3 მუხლებით და განმარტა, რომ საქმის მასალებით არ დგინდება მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის 2009 წლის საქონლის მიწოდების ოპერაციაზე დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნის ფაქტი, არამედ საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა მოსთხოვა 2014 წლის უძრავი ქონების გამიჯვნის ოპერაციაზე, რაზეც მიიღო უარი (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 82-96, 126-127). შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რაც საფუძველს აცლის განსახილველი დელიქტური სარჩელის დასაბუთებულობას.
21. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად, არ დადგინდა მიზეზშედეგობრივი კავშირი განხორციელებულ ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მოპასუხის მიერ ზიანის მიყენების ფაქტი, შესაბამისად, მისი ბრალეულობა ზიანის დადგომაში, რის გამოც მას მართებულად ეთქვა უარი ზიანის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
22. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.
23. კასატორმა საკასაციო საჩივარში მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:
23.1. გამყიდველის, მოპასუხის მიერ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის არგამოწერით დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნები და მოპასუხის ქმედების შედეგად მოსარჩელეს დაეკისრა დღგ-ის საგადასახადო ტვირთი. აღნიშნული ნორმის შესაბამისად, ვინაიდან მოპასუხე დღგ-ის გადამხდელია, იგი ვალდებული იყო, უძრავი ქონების მყიდველის, მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველზე, გამოეწერა დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშფაქტურა ნასყიდობის ღირებულების - 90 774 ლარის დასაბეგრ ოპერაციაზე, დღგ-ის თანხის 13 847 ლარის ოდენობით, რაც არ შეასრულა. მოპასუხის მიერ დღგ-ის კეთილსინდისიერად გადახდის შემთხვევაში, მოსარჩელე დღგ-ის თანხას ჩაითვლიდა და შემდგომში მის მიერ ქონების გაყიდვისას დღგ-ის თანხა შემცირდებოდა და იქნებოდა 3 846 ლარი, ნაცვლად 17 693 ლარისა. მოპასუხის მიერ აღნიშნული საგადასახადო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, მოსარჩელეს დაეკისრა 13 847 ლარით მეტი დღგ-ის გადახდის ვალდებულება, რაც ზიანის ანაზღაურების საფუძველია;
23.2. მოსარჩელეს დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა მხოლოდ და მხოლოდ 2014 წელს, როდესაც დააყენეს დღგ-ის გადამხდელად. ამდენად, მოსარჩელემ იმ დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული ხანდაზმულობის ფარგლებში, სწორედ 2014 წელს მოითხოვა წინა პერიოდზე განხორციელებულ ოპერაციაზე დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა. მხარეთა შორის განხორციელდა დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია, სადაც დღგ-ის გადამხდელად გვევლინება მხოლოდ მომსახურების გამწევი, ე.ი. მოპასუხე და არა მოსარჩელე. მოსარჩელე რომ ყოფილიყო დღგ-ის გადამხდელი, მაშინ მოპასუხის მიერ გადახდილ დღგ-ს ჩაითვლიდა. რადგან მოსარჩელე 2014 წლამდე არ იყო დღგ-ის გადამხდელი, მას დღგ-ის გამო არც რაიმე ვალდებულება და არც ჩათვლა ეხებოდა;
23.3. სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს. საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, მოპასუხეს გააჩნდა დღგ-ის დავალიანება 2014 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით, რომელიც მოიცავდა 2008-2013 წლების პერიოდს, ხოლო 2018 წლიდან აღარ უფიქსირდება დღგ-ის დავალიანება, რაც ნიშნავს იმას, რომ მას ამ პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციები გააჩნდა. აღნიშნული პერიოდი წინამდებარე საქმეში სადავო პერიოდს არ ეხება. თუ სასამართლო მიიჩნევს რომ დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია 2009 წელს განხორციელდა, მაშინ როგორ იზიარებს მოპასუხის მსჯელობას რომ მას დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია არ გააჩნდა;
23.4. სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში არსებული მნიშვნელოვანი მტკიცებულება - შემოსავლების სამსახურის წერილი, რომელიც წარადგინა მოსარჩელემ და სადაც შემოსავლების სამსახური მიუთითებს მოპასუხის მხრიდან მოსარჩელის მიმართ აღნიშნულ ოპერაციაზე დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის აუცილებლობასა და ვალდებულებაზე. თუ მოთხოვნა იქნებოდა არასწორი, მაშინ შემოსავლების სამსახურის დასახელებულ წერილში საწინააღმდეგო დაფიქსირდებოდა;
23.5. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები, მათ შორის შემდეგი:
- 2016 წლის 27 ნოემბერს მოსარჩელემ, როგორც მყიდველმა, ელექტრონული შეტყობინება გაუგზავნა გამყიდველს, მოპასუხეს შეძენილი უძრავი ქონების ღირებულების მიხედვით დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნით, რათა მოსარჩელის მიერ შემდგომ განხორციელებულიყო დღგ-ის ჩათვლა;
- ვინაიდან 2014 წლამდე მოსარჩელე არ იყო დღგ-ის გადამხდელი, მას 2014 წლამდე არ ჰქონდა ინტერესი მოეთხოვა დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურა;
- მოსარჩელის წერილობითი მიმართვის პასუხად, შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 06.12.2016წ. N21-11/134578 წერილით დასტურდება, რომ მოპასუხე ვალდებული იყო მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველზე, აღნიშნულ ოპერაციაზე გამოეწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა 90 774 ლარის დასაბეგრ ოპერაციაზე, რაც მოპასუხემ არ განახორციელა. აღნიშნულის გამო მოსარჩელემ საქართველოს მთავრობის 2017 წლის 12 იანვრის N47 განკარგულების საფუძველზე, საგადასახადო შეთანხმების შესაბამისად, გადაიხადა სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ-ის თანხა 17 700 ლარის ოდენობით. აღნიშნული თანხა დაეკისრა მოსარჩელეს მოპასუხის მხრიდან დღგ-ის არგადახდის გამო;
- მოპასუხეს შესაგებელზე დართული აქვს 11.12.2014წ. N006ბ-443 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც დასტურდება, რომ მას გააჩნია საგადასახადო ვალდებულება დღგ-ში 973 018 ლარის ოდენობით. აღნიშნული ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მას ბიუჯეტში დღგ-ის გადასახადი მოსარჩელის მიერ შეძენილ ქონებაზე არ გადაუხდია;
- მოპასუხემ სასამართლოს 2018 წლის 28 მაისს წარუდგინა მტკიცებულებები იმის შესახებ, რომ მას დღეის მდგომარეობით საგადასახადო ვალდებულება არ გააჩნია, თუმცა მის მიერ წარდგენილი შედარების აქტი, რომელიც მოიცავს 2018 წლის აპრილიდან 2018 წლის მაისამდე პერიოდს და ამ პერიოდში მას დავალიანება არ უფიქსირდება, სადავო პერიოდთან კავშირში არ არის, რადგან მოცემულ შემთხვევაში სადავო პერიოდი 2014 წელს შეეხება;
- მოპასუხე შესაგებელში და სასამართლო სხდომაზე ახსნა–განმარტების ეტაპზე ამტკიცებდა, რომ მას ბიუჯეტში გადახდილი ჰქონდა მოსარჩელის მიერ ქონების შეძენისას გადახდილი თანხიდან დღგ–ის თანხა, თუმცა არ აფიქსირებდა წელს. თუ ეს ასე იყო, მაშინ მოსარჩელის მიერ კანონით განსაზღვრულ ვადაში მოთხოვნილი ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერაზე რატომ განაცხადა უარი. მტკიცებულებებით დასტურდება რომ საგადასახადო ვალდებულება მოპასუხეს დღგ-ში გადახდილი აქვს 2018 წელს;
23.6. სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახეს დელიქტური ვალდებულება წარმოადგენს. ამგვარი ვალდებულებები არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება, რომელიც ზიანის მიყენების შედეგად წარმოიშობა. დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. მოცემულ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები შეესაბამება აღნიშნულ კონსტრუქციას. სახეზეა მოპასუხის მიერ განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედება (კანონის დარღვევით ანგარიშ-ფაქტურების არგამოწერა), მოსარჩელისთვის მიყენებული ზიანი და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. შესაბამისად, მოსარჩელე წარმოადგენს უფლებამოსილ პირს, მოსთხოვოს მოპასუხეს ზიანის ანაზღაურება.
24. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 30 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
25. საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
26. წინამდებარე საქმეში მხარეთა შორის დავის საგანს წარმოადგენს მოპასუხის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. კასატორი დავობს, რომ მისი მოთხოვნის მიუხედავად, მხარეთა შორის განხორციელებულ დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციაზე მოპასუხემ არ გამოწერა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, რითაც დაარღვია საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნები და მოპასუხის ნაცვლად მოსარჩელეს დაეკისრა დღგ-ის საგადასახადო ტვირთი; კასატორის მტკიცებით, მას დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა მხოლოდ და მხოლოდ 2014 წელს, როდესაც დააყენეს დღგ-ის გადამხდელად; ამდენად, აღნიშნული ნორმის შესაბამისად, ვინაიდან მოპასუხე დღგ-ის გადამხდელია, იგი ვალდებული იყო, უძრავი ქონების მყიდველის, მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძველზე, გამოეწერა დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ნასყიდობის ღირებულების - 90 774 ლარის დასაბეგრ ოპერაციაზე, 13 847 ლარის დღგ-ის ოდენობით, რაც არ შეასრულა; მოპასუხის მიერ დღგ-ის კეთილსინდისიერად გადახდის შემთხვევაში, მოსარჩელე დღგ-ის თანხას ჩაითვლიდა და შემდგომში მის მიერ ქონების გაყიდვისას დღგ-ის თანხა შემცირდებოდა და იქნებოდა 3 846 ლარი, ნაცვლად 17 693 ლარისა; მოპასუხის მიერ აღნიშნული საგადასახადო ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მოსარჩელეს დაეკისრა 13 847 ლარით მეტი დღგ-ის გადახდის ვალდებულება, რაც, კასატორის მოსაზრებით, ზიანის ანაზღაურების საფუძველია.
27. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს (იხ. სუსგ საქმე Nას-1529-1443-2012, 09 დეკემბერი, 2013 წელი; დიდი პალატის გადაწყვეტილება საქმე Nას-664-635-2016, 02 მარტი, 2017 წელი, §187).
28. მოცემულ შემთხვევაში, ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი [პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი] და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი [იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია, აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება].
29. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით [ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან], ვალდებულების წარმოშობის ერთ-ერთ საფუძველს დელიქტური ვალდებულება წარმოადგენს, რომელიც არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება და ზიანის მიყენების შედეგად წარმოიშობა.
30. არასახელშეკრულებო ზიანის ზოგადი და ცენტრალური ნორმაა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რომლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმა განამტკიცებს ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპს და შეიცავს იმ აუცილებელ წინაპირობებს, რომლებიც უნდა არსებობდეს დელიქტური ურთიერთობის წარმოშობისათვის. კერძოდ, უნდა დადგინდეს ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის, ანუ მოვალის ქმედება უნდა იყოს არა მარტო ბრალეული და მართლსაწინააღმდეგო, არამედ ზიანი უნდა წარმოადგენდეს ამ ქმედების უშუალო შედეგს. სწორედ ამ ელემენტების ერთობლიობა ქმნის დელიქტური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველს („გენერალური დელიქტი“). საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უნდა შეესაბამებოდეს ზემოაღნიშნულ ნორმაში მითითებულ კონსტრუქციას. თუნდაც ერთ-ერთი ელემენტის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას (იხ. სუსგ საქმე Nას-1335-1373-2014, 24 ივნისი, 2015 წელი; Nას-718-683-2015, 09 სექტემბერი, 2015 წელი; Nას-1131-1087-2016, 01 მარტი, 2017 წელი; Nას-1130-2020, 27 ოქტომბერი, 2021 წელი).
31. შესაბამისად, დელიქტურ ვალდებულებასთან დაკავშირებით სარჩელის აღძვრისას მოსარჩელეს ევალება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებული მტკიცების სტანდარტის დაცვით [სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებულნი არიან სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება], სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტუროს ზემოაღნიშნული წინაპირობების არსებობა. მოსარჩელის მიერ თავისი პოზიციის დასადასტურებლად კონკრეტული მტკიცებულებების წარდგენის შემდეგ კი, საწინააღმდეგო გარემოებების მტკიცება მოპასუხის ვალდებულებას წარმოადგენს, რისი შეუსრულებლობაც მხარისათვის არახელსაყრელ მატერიალურსამართლებრივ შედეგს გამოიწვევს (იხ. სუსგ საქმე Nას-1127-1047-2017, 18 ოქტომბერი, 2017 წელი; Nას-72-72-2018, 15 თებერვალი, 2018 წელი; Nას-189-189-2018, 23 მარტი, 2018 წელი; Nას-923-2018, 26 ოქტომბერი, 2018 წელი; Nას-1130-2020, 27 ოქტომბერი, 2021 წელი).
32. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის მე-3 ნაწილის (კანონის სადავო ურთიერთობის დროს მოქმედი რედაქცია) თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირი ვალდებულია (გარდა საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის შემთხვევისა, როდესაც თითოეული ოპერაცია იბეგრება დღგ-ით) საქონლის/მომსახურების მიმღების მოთხოვნისას მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და წარუდგინოს იგი საქონლის/მომსახურების მიმღებს ამ მუხლის მე-2 ნაწილის პირობების დაცვით. ამასთანავე, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის ვალდებულება არ წარმოეშობა იმ ფიზიკურ პირს, რომელიც არ არის რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად, გარდა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით გათვალისწინებული შემთხვევისა; იმავე კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი და მე-2.ა ნაწილების მიხედვით, დღგ-ის ჩათვლა არის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა მიღებული ჩათვლის დოკუმენტების საფუძველზე, გარდა VI კარით გათვალისწინებული შემთხვევებისა; ჩათვლის დოკუმენტებია: საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. დღგ-ის ჩათვლა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის უფლებად არის განსაზღვრული ასევე მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის (27.02.2009წ.) მოქმედი საგადასახადო კოდექსით (იხ. 247.1 მუხლი).
33. ამდენად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისას დღგ-ის ჩათვლის უფლების გამოყენება და, შესაბამისად, ჩათვლის დოკუმენტის - საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნის უფლება, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის უფლებას წარმოადგენს.
34. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის (უძრავი ქონების გამიჯვნის ხელშეკრულების დადების დროს მოქმედი რედაქცია) თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია: საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა; იმავე კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ეკონომიკურ საქმიანობად ითვლება ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მისაღებად, მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული; ხოლო, იმავე კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საქონლის მიწოდებად ითვლება პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ.
35. წინამდებარე საქმეში დადგენილია, რომ მხარეთა შორის 2009 წლის 27 თებერვალს დაიდო უძრავი ქონების - ს.კ. N........., ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, მოსარჩელემ მოპასუხისაგან შეიძინა 210 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართიდან 108 კვ.მ; აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელე მოპასუხესთან ერთად 2009 წელს საჯარო რეესტრში დასახელებული უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ დარეგისტრირდა; სადავო არ არის, რომ 2009 წელს მოსარჩელე დღგ-ის გადამხდელად არ ყოფილა რეგისტრირებული; სადავო არ არის ასევე, რომ მას 2009 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების შესაბამისად განხორციელებულ საქონლის მიწოდების ოპერაციაზე მოპასუხისათვის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა არ მოუთხოვია.
36. სააპელაციო სასამართლოს მიერ ასევე დადგენილია, რომ 2014 წლის 16 მაისს მხარეთა შორის დადებული გამიჯვნის ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელის ინდივიდუალურ საკუთრებაში დარეგისტრირდა 2009 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეძენილი 108,00 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართი, ს.კ. N........., ხოლო მოპასუხის ინდივიდუალურ საკუთრებაში დარეგისტრირდა 102,00 კვ.მ მშენებარე კომერციული ფართი, ს.კ. N..........
37. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ უძრავი ქონების გამიჯვნა, არც სამოქალაქო კოდექსის და არც საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის, საქონლის მიწოდებას არ წარმოადგენს. უძრავი ქონების გამიჯვნა არ ნიშნავს საკუთრების უფლების გადაცემას. იგი გულისხმობს მხოლოდ არსებული საერთო საკუთრების უფლების ფარგლებში უკვე თანასაკუთრებაში არსებული ქონების დარეგისტრირებას მესაკუთრეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში.
38. საკასაციო სასამართლო ასევე განმარტავს, რომ უძრავი ქონება შესაძლოა რეგისტრირებული იყოს ერთი პირის ინდივიდუალურ საკუთრებაში ან/და მასზე ერთდროულად რამდენიმე პირის თანასაკუთრება ვრცელდებოდეს. თავის მხრივ, არსებობს საერთო საკუთრების/თანასაკუთრების ორი ფორმა, კერძოდ, თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე მესაკუთრეებს შესაძლოა ჰქონდეთ წილადი ან თანაზიარი საკუთრების უფლება. საერთო თანაზიარი არის საკუთრება, როდესაც განსაზღვრული არ არის თითოეული თანამესაკუთრის კუთვნილი წილი, არამედ ისინი მთლიანად ფლობენ ამ ნივთს, როგორც თანასაკუთრებას. ასეთ შემთხვევაში, თითოეულ თანამესაკუთრეს უძრავი ქონების თანაბარი წილი ეკუთვნის. სწორედ ეს განასხვავებს მისგან საერთო წილად საკუთრებას, რომლის შემადგენლობაშიც წინასწარვე არის განსაზღვრული თითოეული თანამესაკუთრის კუთვნილი წილი. როგორც წილადი, ისე თანაზიარი საკუთრების შემთხვევაში უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში ერთი საკადასტრო კოდის ქვეშ არის რეგისტრირებული და მასთან დაკავშირებული სამართლებრივი მოქმედებების განხორციელება თანამესაკუთრეებს მხოლოდ ერთმანეთთან შეთანხმებით შეუძლიათ. სამოქალაქო კოდექსის 956.1 მუხლის თანახმად, საზიარო საგანს მოწილენი ერთობლივად მართავენ. იმავე კოდექსის 959.1 მუხლის პირველი წინადადების მიხედვით კი, თითოეულ მოწილეს შეუძლია განკარგოს თავისი წილი, ხოლო საზიარო საგნის განკარგვა ხდება მხოლოდ ერთობლივად.
39. უძრავ ქონებაზე თანამესაკუთრეთა საზიარო უფლების გაუქმება, უძრავი ქონების გამიჯვნა შესაძლებელია, როგორც მხარეთა შეთანხმებით, ისე, მათი შეუთანხმებლობის შემთხვევაში, სასამართლოსათვის მიმართვის გზით (სარჩელი საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ). უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმებით აღნიშნული უძრავი ქონება თითოეული მესაკუთრის წილის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში მესაკუთრეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში, ცალ-ცალკე საკადასტრო კოდების ქვეშ რეგისტრირდება.
40. ამდენად, უძრავი ქონების გამიჯვნით არ ხდება პირის საკუთრების უფლებაში ჩარევა, შესაბამისად, არც საკუთრების უფლების შემცირება, გაზრდა ან/და სხვა პირისთვის გადაცემა ხდება.
41. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან უძრავი ქონების გამიჯვნა საქონლის მიწოდებას არ წარმოადგენს, იგი საგადასახადო კოდექსის მიზნებისათვის არ არის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია. შესაბამისად, 2014 წელს მხარეთა შორის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაცია - საქონლის მიწოდება არ განხორციელებულა, არამედ აღნიშნულს ადგილი ჰქონდა 2009 წელს, როდესაც დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება.
42. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მოპასუხეს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა მოსარჩელისათვის დღგ-ის ჩათვლის მისაღებად უნდა გამოეწერა 2009 წელს განხორციელებულ საქონლის მიწოდების ოპერაციაზე და არა 2014 წლის უძრავი ქონების გამიჯვნის ოპერაციაზე, ისაც მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი მოსარჩელე იქნებოდა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის მოთხოვნის წარდგენაზე უფლებამოსილი პირი და მოპასუხეს აღნიშნულ მოთხოვნას წარუდგენდა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.
43. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზე არ არის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის შემადგენლობა (მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედება და მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის), რის გამოც მოსარჩელეს მართებულად ეთქვა უარი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.
44. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.
45. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება სწორია, რაც მისი ძალაში დატოვებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.
46. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას.
47. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, არ არსებობს კასატორის მიერ გაღებული ხარჯის მხარეთა შორის განაწილების წინაპირობები. შესაბამისად, აღნიშნული ხარჯი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა
1. ი.მ–ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 18 დეკემბრის განჩინება დარჩეს უცვლელი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
ე. გასიტაშვილი