საქმე №ას-908-2018 5 ივლისი, 2021 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „დ.ფ.გ–ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – დ.გ–ძე, რ.ბ–ვა (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. შპს „დ.ჯ–ამ“ შეიცვალა საფირმო სახელწოდება და 2014 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გახდა შპს „დ.ფ.გ–ი“ (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „კომპანია“ ან „კასატორი“), რომლის დირექტორია ო.ს–ი.

2. მოსარჩელე რეგისტრირებულია 1996 წლის 02 მაისიდან. 2010 წლის და 2011 წლის 10 იანვრის მდგომარეობით, მისი პარტნიორები იყვნენ: რ.ბ–ვა (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“) 40%-იანი წილით და შპს „კ–ი“ 60%-იანი წილით. კომპანიის დირექტორი იყო დ.გ–ძე (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“). პარტნიორთა წილები სხვა ნივთებთან ერთად დაგირავებული იყო „ბ.ქ–უს“ სასარგებლოდ.

3. კომპანიის დამფუძნებელი პარტნიორი 2011 წლის 14 ივლისის მდგომარეობით, ერთპიროვნულად გახდა პირველი მოპასუხე 100%-იანი წილით, ხოლო დირექტორი მეორე მოპასუხე.

4. 2011 წლის 22 ივლისის მდგომარეობით, პირველი მოპასუხის კუთვნილი 100%-იანი წილი გასხვისდა და კომპანიის პარტნიორები გახდნენ: პირველი მოპასუხე - 50%-იანი წილით და ა.კ–ი - 50%-იანი წილით. დირექტორს კვლავ მეორე მოპასუხე წარმოადგენდა.

5. 2011 წლის 16 აგვისტოს მდგომარეობით, კომპანიის დამფუძნებელი პარტნიორები იყვნენ: პირველი მოპასუხე 50%-იანი წილით, ა.კ–ი 40%-იანი წილით და რ.ა–ვი 10%-იანი წილით. ამ დროისათვის „ბ.ქ–უს“ სასარგებლოდ დაგირავებული იყო პარტნიორთა წილები, რაც დამფუძნებლებისთვის ცნობილი იყო.

6. 2012 წლის 15 მარტის მდგომარეობით, კომპანიის პარტნიორები იყვნენ: ა.კ–ი 40%-იანი წილით, რ.ა–ვი 10%-იანი წილით, ხოლო პირველი მოპასუხის 50%-იანი წილიდან 25% გასხვისდა შ.კ–ძეზე და 25% შ.გ–ზე. დირექტორს წარმოადგენდა მ.დ–ი. ამონაწერის მიხედვით, ამ დროისათვის „ბ.ქ–უს“ სასარგებლოდ დაგირავებული იყო მხოლოდ შ.კ–ძის წილი.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 04 აგვისტოს განჩინებით „ბ.ქ–უს“, პირველ მოპასუხესა და ა.კ–ის შორის დამტკიცდა მორიგება, რომლის მიხედვითაც მხარეებმა იკისრეს თანხის გადახდა.

8. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხეთა მიმართ და მოითხოვა მათთვის: კომპანიის სახსრების არამიზნობრივად გახარჯვით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახით, 110 941 ლარის სოლიდარულად დაკისრება; არამიზნობრივად გატანილ თანხებზე დარიცხული სარგებლის სახით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით, 54 603,78 ევროს და 56 634,27 აშშ დოლარის სოლიდარულად დაკისრება; ასევე, 24 492,77 აშშ დოლარისა და 5 000 ლარის სოლიდარულად დაკისრება.

9. სარჩელის თანახმად:

9.1. კომპანია 1996 წლიდან ახორციელებს ვაჭრობას საქართველოში;

9.2. 2010 წლის იანვრიდან 2012 წლის 15 აგვისტომდე კომპანიის დირექტორი იყო მეორე მოპასუხე;

9.3. 2010 წლის 25 იანვრის მდგომარეობით, კომპანიის პარტნიორები იყვნენ: პირველი მოპასუხე 40%-იანი წილით და შპს „კ–ი“ 60%-იანი წილით; 2011 წლის 14 ივლისიდან კომპანიის 100% წილის მფლობელი იყო პირველი მოპასუხე; 2011 წლის 22 ივლისიდან კომპანიის პარტნიორები იყვნენ პირველი მოპასუხე და ა.კ–ი 50%-50% წილით; 2011 წლის 16 აგვისტოდან კომპანიის პარტნიორები იყვნენ: პირველი მოპასუხე 50%-იანი წილით, ა.კ–ი 40%-იანი და რ.ა–ვი 10%-იანი წილით; 2012 წლის 15 მარტიდან კომპანიის პარტნიორები არიან: ა.კ–ი 40%-იანი, შ.გ–ი 25%-იანი, რ.ა–ვი 10%-იანი და შ.კ–ძე 25%-იანი წილებით;

9.4. 2010 წლის მდგომარეობით, კომპანიას ჰქონდა მძიმე ფინანსური მდგომარეობა;

9.5. 2011 წლის გაზაფხულიდან კომპანიაში წილის შესყიდვით დაინტერესდნენ თურქი ინვესტორები - შ.გ–ი და ა.კ–ი. მათ მოიზიდეს დამატებითი კრედიტი, რომლითაც უნდა მომხდარიყო კომპანიის მძიმე ფინანსური მდგომარეობიდან გამოყვანა. კერძოდ, თურქი ინვესტორების დახმარებით 2011 წლის მაისიდან 2012 წლის 15 მარტამდე თურქეთის რეზიდენტი კომპანიის შპს „დ.ი.ვ.თ–ის“ მიერ კომპანიაში ჯამში ჩაირიცხა 503 547 ევრო. თანხის ნაწილი მოხმარდა საბრუნავი საშუალებების შეძენას, ნაწილი კი სს „ბ.ქ–უს“ მიმართ არსებული დავალიანების დაფარვას, რომელიც თურქი ინვესტორების ცნობით, კომპანიის ერთადერთ კრედიტორს წარმოადგენდა;

9.6. 2011 წლის ივნისში კომპანიის 50% წილი შეიძინეს თურქმა ინვესტორებმა, რომლებმაც 2012 წლის დასასრულს შეიტყვეს, რომ საზოგადოებას კიდევ არ ჰქონდა გასტუმრებული სს „ბ.ქ–უს“ მიმართ არსებული დავალიანება 185 000 აშშ დოლარის ოდენობით;

9.7. 2011 წლის 04 აგვისტოს მოსარჩელესა და სს „ბ.ქ–უს“ შორის დაიდო მორიგების აქტი, რომლის თანახმად, კომპანია ვალდებული იყო 2011 წლის აგვისტოდან ყოველთვიურად ბანკისთვის გადაეხადა 37 000 აშშ დოლარი, რის საფუძველზეც 2012 წლის 28 დეკემბერს სრულად იქნებოდა გასტუმრებული ბანკის დავალიანება;

9.8. კომპანიის დირექტორის, მეორე მოპასუხის მიერ მოხდა თურქული კომპანიის მხრიდან ჩარიცხული თანხების არამიზნობრივი განკარგვა. კერძოდ, მის მიერ 10.08.2011წ. გატანილი 29 770 აშშ დოლარი (49 224 ლარი) და 15.08.2011წ. გატანილი 40 000 აშშ დოლარი (66 556 ლარი) (ჯამში 115 780 ლარი) არამიზნობრივად გადაეცა პირველ მოპასუხეს თითქოსდა ამ უკანასკნელის მიმართ არსებული კომპანიის 26.01.2010წ. დავალიანების დასაფარად;

9.9. 2011 წლის 25 და 27 მაისს კომპანიის დირექტორმა, მეორე მოპასუხემ კომპანიის ანგარიშიდან არამიზნობრივად გაიტანა ჯამში 99 280 ევრო (50 000 და 49 280 ევრო), რომელიც პირადი მიზნებისთვის მოიხმარა. ამასთან, მან 2011 წლის 15 ივლისს მოითხოვა აღნიშნული თანხის მის პირად სესხად დაწერა, რასაც პირველი მოპასუხე დაეთანხმა;

9.10. 2011 წლის 20 სექტემბერს პირველი მოპასუხის თანხმობითა და ა.კ–ისათვის შეუტყობინებლად, მეორე მოპასუხეს თურქეთიდან ჩარიცხული თანხებიდან კომპანიამ დამატებით მისცა სესხი 36 000 აშშ დოლარის ოდენობით;

9.11. 2011 წლის დასასრულს თურქულმა კომპანიამ მოითხოვა სესხის დაბრუნება, რის გამოც 2012 წლის 17 თებერვალს კომპანია იძულებული გახდა მასთან დაედო ვალის აღიარების ხელშეკრულება, ხოლო 2012 წლის 25 აპრილს კი, მხარეთა შორის დამტკიცდა მორიგება, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ იკისრა ვალდებულება შეთანხმებული გრაფიკის შესაბამისად, თანხის უკან დაბრუნების თაობაზე;

9.12. პარტნიორთა კრების 25.01.2010წ. გადაწყვეტილებით, რომელსაც ხელს არ აწერს კომპანიის იმდროინდელი 60% წილის მფლობელი პარტნიორის, შპს „კ–ის“ წარმომადგენელი, მოპასუხეთა მიერ გადაწყდა, რომ შპს „მ–ი-....“-ის დავალიანების დასაფარად პირველი მოპასუხე კომპანიას ასესხებდა 159 700 ლარს, რაზეც გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება. კომპანიამ შპს „მ–ი-....“-ს 04.02.2010წ. გადაუხადა მხოლოდ 4 839,88 ლარი, თუმცა კომპანიასა და შპს „მ–ი-....“-ს შორის არ არსებობდა სასესხო ურთიერთობა, გარდა ამ უკანასკნელის მიერ კომპანიისათვის მიცემული საგარანტიო თანხის უზრუნველყოფისა, რაც სესხს არ წარმოადგენს. ამდენად, კომპანიას შპს „მ–ი-.....“-ის მიმართ არანაირი ვალდებულება არ გააჩნდა. აღნიშნული მოპასუხეებმა პირადი ინტერესების დასაკმაყოფილებლად შექმნეს. დანარჩენ თანხაზე არანაირი ხარჯვის დოკუმენტი არ არსებობს;

9.13. მეორე მოპასუხის, როგორც დირექტორისათვის ცნობილი იყო როგორც სს „ბ.ქ–უს“ წინარშე არსებული კრედიტის, ასევე თურქული კომპანიიდან ჩარიცხული თანხების შესახებ და მას უნდა გაეთვალისწინებინა, რომ კომპანიას აღნიშნული ვალდებულებები გასასტუმრებელი ჰქონდა. შესაბამისად, მას კომპანიის იმ თანხებიდან, რომელიც თურქული მხარის მიერ სესხად იქნა მოზიდული, არ უნდა დაეფარა ისეთი ვალდებულებები, რომლებსაც სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდათ. კერძოდ, იგი 10.08.2011წ. და 15.08.2011წ. პირველი მოპასუხისათვის თანხის გადაცემამდე ვალდებული იყო დარწმუნებულიყო არსებობდა თუ არა შპს „მ–ი-....“-ის მიმართ ვალდებულება, რომლის დასაფარად პირველმა მოპასუხემ თითქოს 2010 წლის თებერვალში კომპანიაში თანხები შეიტანა;

9.14. კომპანიის პარტნიორების გონივრული ქმედების შემთხვევაში, პირველი მოპასუხისათვის მხოლოდ შპს „მ–ი-....“-სათვის გადახდილი 4 839,88 ლარის დაბრუნება იქნებოდა გონივრული, რადგან საქმეში წარდგენილი სს „თ.ბ–სა“ და შპს „მ–ი-....“-ს შორის გაფორმებული 05.12.2008წ. ხელშეკრულებითა და ამ უკანასკნელის დირექტორის 04.12.2008წ. გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ შპს „მ–ი-....“-მა ნამდვილად გაუწია დახმარება მოსარჩელეს და საგარანტიო წერილის მისაღებად დაგირავებულ იქნა შპს „მ–ი-.....“-ის 120 000 აშშ დოლარი, რომელიც მის სადეპოზიტო ანგარიშზე იქნა განთავსებული. აღნიშნული დახმარება სამართლებრივად არ გულისხმობს შპს „მ–ი-....“-ის მიერ მოსარჩელისათვის თანხის სესხებას, არამედ ეს იყო უბრალოდ შპს „მ–ი-....“-ის ქონებით მოსარჩელის ვალდებულების უზრუნველყოფა, რისთვისაც ამ უკანასკნელის მიერ 2010 წლის 04 დეკემბერს მიღებული 4 839,88 ლარი სამართლიან გასამრჯელოს წარმოადგენს;

9.15. შესაბამისად, პირველი სასარჩელო მოთხოვნის ოდენობა განისაზღვრება პირველი მოპასუხისათვის გადაცემულ თანხის, ჯამში 115 780 ლარისა და შპს „მ–ი-....“-სათვის გაცემული თანხის 4 839,88 ლარის სხვაობით, 110 941 ლარით. აღნიშნული წარმოადგენს იმ ზიანს, რაც კომპანიამ მოპასუხეთა განზრახი არამართლზომიერი ქმედებით მიადგა, ვინაიდან მათ მიერ გონივრული მოქმედებების განხორციელების შემთხვევაში, კომპანიას პირველი მოპასუხის მიმართ დავალიანება არ წარმოეშობოდა;

9.16. როგორც ზემოთ აღინიშნა, მოპასუხეებმა არამიზნობრივად გახარჯეს ჯამში 66 971,9 აშშ დოლარი, 99 280 ევრო და 36 000 აშშ დოლარი. აღნიშნული თანხები გაიხარჯა თურქი პარტნიორების მიერ კომპანიაში მოზიდული სესხიდან, რისთვისაც კომპანიას ერიცხება წლიური სარგებელი 20%-ის ოდენობით 2012 წლის 25 მაისიდან დღემდე. კომპანიას სარგებლის გადახდა უწევს იმ თანხაზეც, რაც მოპასუხეთა არაკეთილსინდისიერი გადაწყვეტილებების გამო არამიზნობრივად გაიხარჯა. შესაბამისად, ამ თანხებზე 2012 წლის 25 მაისიდან სარჩელის წარდგენამდე (33 თვე) დარიცხული სარგებლის ანაზღაურება უნდა მოხდეს მოპასუხეთა მიერ სოლიდარულად;

9.17. მოპასუხეთა მიერ კომპანიის ანგარიშებიდან თანხების არამიზნობრივად გატანის გამო, მოსარჩელემ ვეღარ მოახერხა სს „ბ.ქ–უს“ წინაშე არსებული ვალდებულების შესრულება, რის გამოც მას ბანკთან 04.08.2011წ. გაფორმებული მორიგების თანახმად, დაერიცხა ჯარიმა 24 492,72 აშშ დოლარისა და 5 000 ლარის ოდენობით.

10. მოპასუხეებმა წარადგინეს მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნეს.

11. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

12. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

13. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

14. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე განჩინების 1-7 პუნქტებში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები.

15. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 992-ე მუხლები, ასევე, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტები. ამასთან, სარჩელი ეფუძნება 2011 წლის მაისსა და სექტემბერში საზოგადოების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებს (მაშინ როდესაც საზოგადოების პარტნიორები სხავასხვა პერიოდით იყვნენ პირველი მოპასუხე, შპს „კ–ი“ და ა.კ–ი), კერძოდ, ამ დროისათვის პარტნიორებისა და დირექტორის ქმედებებს, რითაც საზოგადოებას მიადგა ზიანი

16. სააპელაციო პალატის განმარტებით, სადავო არ არის, რომ 2011 წლის 25 მაისს და 27 მაისს მეორე მოპასუხემ კომპანიის ანგარიშიდან გაიტანა 50 000 ევრო და 49 280 ევრო; 2011 წლის 15 ივლისის ხელწერილით მან ითხოვა აღნიშნული თანხის პირად სასესხო ვალდებულებად აღიარება 3 წლის ვადით, 24%-იანი სარგებლის გათვალისწინებით კომპანიის სასარგებლოდ, რასაც პირველი მოპასუხე დაეთანხმა; ამ პერიოდში საზოგადოების დამფუძნებელს წარმოადგენდა მხოლოდ პირველი მოპასუხე, შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ აღნიშნულს სხვა პირების თანხმობაც ესაჭიროებოდა.

17. სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილებით მეორე მოპასუხეს კომპანიის სასარგებლოდ დაეკისრა ძირითადი თანხის - 99 280 ევროს და სარგებლის - 71 481,6 ევროს გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში, თუმცა მისი აღსრულება ვერ ხერხდება, რადგან მეორე მოპასუხეს ქონება არ გააჩნია (იხ. ტ. 2, ს.ფ. 112). სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, გადაწყვეტილების აღუსრულებლობა არ წარმოშობს იმავე ფაქტობრივი გარემოებებით ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის წინაპირობებს.

18. სააპელაციო პალატის მითითებით, კომპანიის დირექტორმა, მეორე მოპასუხემ 2011 წლის 20 სექტემბერს კომპანიის პარტნიორებისგან - პირველი მოპასუხისა და ა.კ–ისგან სესხის სახით მიიღო 36 000 აშშ დოლარი, სამი წლის ვადით, წლიური 24%-იანი საპროცენტო სარგებლით. აპელანტის განმარტებით, სესხის ხელშეკრულებას ხელს არ აწერს ა.კ–ი და ის შესაბამისი პროცედურების გარეშეა გაცემული; ამასთან, ვინაიდან სესხი არ იქნა დაბრუნებული, აღნიშნული წარმოადგენს საზოგადოების ზიანს, თუმცა ითხოვს არა სესხის დაბრუნებას, რაც უკვე ხანდაზმული იქნებოდა, არამედ ზიანს. თუმცა, სასამართლოს განმარტებით, საქმეში წარდგენილი სესხის ხელშეკრულების (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 59) მიხედვით, გამსესხებლები არიან ფიზიკური პირები - პირველი მოპასუხე და ა.კ–ი, ხოლო მსესხებელია მეორე მოპასუხე. აღნიშნული სესხის ხელშეკრულებით არ დგინდება, რომ სესხი კომპანიის მიერ არის გაცემული. საქმეში არ არის წარდგენილი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა კომპანიის მიერ მეორე მოპასუხისათვის სესხის სახით 36 000 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტს.

19. სააპელაციო პალატის მითითებით, აპელანტის განმარტებით, პირველი მოპასუხის ქმედებებით კომპანიას მიადგა ზიანი. კერძოდ, 25.01.2010წ. პარტნიორთა კრებაზე მოპასუხეთა მიერ გადაწყდა, რომ 2008 წლის 04 დეკემბერს კომპანიასა და შპს „მ–ი-....“-ს შორის გაფორმებული სასესხო-საგარანტიო ხელშეკრულებიდან (100 000 აშშ დოლარი წლიური 6%-იანი სარგებლის დარიცხვით) გამომდინარე, კომპანიის დავალიანების დასაფარად, პირველი მოპასუხე კომპანიას ასესხებდა 159 700 ლარს, რაზეც 2010 წლის 26 იანვარს გაფორმდა სესხის ხელშეკრულება; საქმეში არსებული სალაროს შემოსავლის ორდერით დადასტურებულია კომპანიის მიერ პირველი მოპასუხისაგან 159 000 ლარის მიღების ფაქტი; აგრეთვე, სალაროს გასავლის ორდერით დასტურდება პირველი მოპასუხის სასესხო დავალიანების სრულად დასაფარად 179 249,88 ლარის გაცემის ფაქტი (ტ. 2, ს.ფ. 32); ხოლო, შპს „მ–ი ....“-ის 04.02.2010წ. სალაროს შემოსავლის ორდერით დასტურდება მისთვის 4 839,88 ლარის ჩარიცხვის ფაქტი. სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელემ ვერ წარადგინა იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ კომპანიას შპს „მ–ი-....“-ის მიმართ დავალიანება არ გააჩნდა. საქმეში წარდგენილი გირავნობის ხელშეკრულებისა (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 301) და შპს „მ–ი-2004“-ის დამფუძნებლის 04.12.2008წ. გადაწყვეტილების თანახმად, ვ.ფ–მა მიიღო გადაწყვეტილება, კომპანიას დახმარებოდა სს „თ.ბ–იდან“ საგარანტიო წერილის მისაღებად, რისთვისაც შპს „მ–ი-....“-მა სს „თ.ბ–ში“ პრილონგაცია გაუკეთა 04.12.2007წ. ვადიანი ანაბარის ხელშეკრულებას, 365 სამუშაო დღის ვადით, თანხით 120 000 აშშ დოლარი. აღნიშნული თანხა უნდა გამოყენებულიყო კომპანიის სასარგებლოდ საგარანტიო წერილის გასაცემად.

20. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ 2010 წლის 25 იანვრის პარტნიორთა კრებას ხელს არ აწერს იმ დროისათვის საზოგადოების 60%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორი შპს „კ–ი“. სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარდგენილ კრების ოქმზე, რომელიც არავის გაუსაჩივრებია და რომელშიც მითითებულია, რომ კრებას ესწრებოდა შპს „კ–ის“ დირექტორი თამაზ ნიჟარაძე (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 295).

21. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 9.1, 9.6 მუხლებით და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა პარტნიორის მოქმედებით კომპანიისათვის ზიანის მიყენების, ასევე პარტნიორთა მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების ფაქტები. სარჩელში იგი მხოლოდ განმარტავს, რომ სესხად მოზიდული თანხებიდან დირექტორის, მეორე მოპასუხის მიერ დაიფარა საზოგადოების ისეთი ვალდებულებები, რომლებსაც სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდა, თუმცა ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება მას არ წარუდგენია. მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტება კი ვერ იქნება მიჩნეული მოპასუხეთა ერთობლივი ქმედების შედეგად კომპანიისათვის ზიანის მიყენების დამადასტურებელ უტყუარ მტკიცებულებად.

22. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მოპასუხეთა ბრალეული ქმედებით მისთვის მატერიალური ზიანის მიყენების ფაქტი, მით უფრო მაშინ, როდესაც საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ვალდებულების შესრულებისთვის პირველი მოპასუხის სახელზე რიცხული უძრავი ქონება, მდებარე: ქალაქი თბილისი, .........., იპოთეკით არის დატვირთული სს „ბ.ქ–უს“ სასარგებლოდ, რომელიც იმავე ვალდებულების შესასრულებლად მიექცა სარეალიზაციოდ. ამასთან, არ დგინდება არც დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელი მეორე კომპონენტის - მიზეზობრივი კავშირის არსებობა მოპასუხეთა ერთობლივ ქმედებასა და მოსარჩელისათვის მიყენებულ მატერიალურ ზიანს შორის. კონკრეტულ შემთხვევაში არ ირკვევა, რომ შემოსავლის (დივიდენდის) მიუღებლობა, სესხების აღება სწორედ მოპასუხეთა არამართლზომიერმა ქმედებამ ან უმოქმედობამ განაპირობა.

23. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველ სასარჩელო მოთხოვნაში მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები გამორიცხავს მეორე და მესამე სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლებს ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, ვინაიდან არ არსებობს მოპასუხეთა ქმედების შედეგად ფაქტობრივად დამდგარი ზიანი.

24. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

25. კასატორმა საკასაციო საჩივარში მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

25.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ შეიცავს მსჯელობას მოსარჩელის პირველ სასარჩელო მოთხოვნაზე. სასამართლო მსჯელობას იწყებს მეორე სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, გაუგებარია სასამართლოს მოტივაცია პირველი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ. ამდენად, გადაწყვეტილება არ არის საკმარისად დასაბუთებული და ის მხოლოდ ამ მიზეზით უნდა გაუქმდეს;

25.2. სააპელაციო სასამართლო მეორე სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ „იმ პერიოდში საზოგადოების პარტნიორი იყო მხოლოდ [პირველი მოპასუხე]“, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ სხვა პირების თანხმობაც იყო საჭირო. სასამართლომ, ერთგვარად, ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ ვინაიდან პირველი მოპასუხე იმ პერიოდისათვის იყო კომპანიის ერთადერთი პარტნიორი, სხვა, ახალ პარტნიორებს მოთხოვნის უფლება არ უნდა გაუჩნდეთ, თუკი იმ დროისათვის კომპანიისათვის რაიმე საზიანო ქმედება განხორციელდა;

25.3. უპირველეს ყოვლისა, უნდა აღინიშნოს, რომ არ არსებობს სამართლის ნორმა, რომელიც მხოლოდ შესაბამის პერიოდში წილის მფლობელ პარტნიორს ანიჭებს ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ან მენეჯმენტის პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენების უფლებას. მოცემულ საქმეში მოსარჩელეა კომპანია, როგორც დამოუკიდებელი საპროცესო და მატერიალური უფლებების მქონე სუბიექტი და არა მისი პარტნიორი. კომპანიას, როგორც იურიდიულ პირს, რომელიც განყენებულია მისი პარტნიორებისა თუ მენეჯმენტის სამართლებრივი სტატუსისგან, აქვს უფლება, მისი ყოფილი პარტნიორებისა თუ დირექტორის ქმედების გამო მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება. კომპანიაში კანონისა და წესდების დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება სადავოდ არ გახადოს ამ გადაწყვეტილების მიღებაში მონაწილე პარტნიორმა სხვადასხვა მიზეზიდან გამომდინარე, თუმცა ეს არ ცვლის კომპანიისათვის ზიანის მიყენების ფაქტს და ამ ზიანის მიმყენებელი სუბიექტის პასუხისმგებლობას. შესაბამისად, როდესაც არსებობს წესდების დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილება, რომელიც ზიანს აყენებს კომპანიას, ზიანის ანაზღაურების მითხოვნის უფლება წარმოეშობა თავად კომპანიას, როგორც დამოუკიდებელ იურიდიულ პირს. ამრიგად, აღნიშნულ ნაწილში სასამართლოს მსჯელობა სამართლებრივ საფუძვლებს მოკლებულია;

25.4. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, საქმეში წარმოდგენილი სესხის ხელშეკრულებით (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 59) არ დგინდება, რომ სესხი საზოგადოებამ გასცა. სესხის ხელშეკრულებაში (დასაწყისში) პირდაპირ არის მითითებული თუ ვინ არის ხელშეკრულების მხარე. კერძოდ, მასში მითითებულია, რომ ხელშეკრულების მხარეები არიან: კომპანიის დირექტორი - მეორე მოპასუხე, როგორც მსესხებელი და კომპანიის პარტნიორი - პირველი მოპასუხე და ა.კ–ი, როგორც ორგანიზაციის 90% წილის მფლობელები. შესაბამისად, სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ აღნიშნული ხელშეკრულებით არ დგინდება გამსესხებლის ვინაობა, მცდარია.

26. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

27. საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთება და მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

28. წინამდებარე საქმეში დავის საგანს წარმოადგენს კომპანიისათვის მიყენებულ ზიანზე კომპანიის ყოფილი დირექტორისა და პარტნიორისათვის პირადი პასუხისმგებლობის დაკისრება.

29. საკასაციო სასამართლო, უპირველეს ყოვლისა, აღნიშნავს, რომ ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში პირველ სასარჩელო მოთხოვნაზე მსჯელობის არარსებობის თაობაზე, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს განჩინების მე-11 პუნქტში (იხ. ტ. 3, ს.ფ. 103-117) განვითარებული მსჯელობა შეეხება სწორედ პირველი სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად მითითებულ გარემოებებს, რომლებიც დეტალურად წინამდებარე განჩინების მე-19-20 პუნქტებშია აღწერილი.

30. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კომპანიის წინაშე დირექტორის პირადი პასუხისმგებლობის სამართლებრივი საფუძველია „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის (სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი) მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტი [დირექტორები საზოგადოების საქმეებს უნდა გაუძღვნენ კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდნენ ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდნენ იმ რწმენით, რომ მათი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის. თუ ისინი არ შეასრულებენ ამ მოვალეობას, საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი თავისი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ]; საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილი [მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება] და 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი [იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება].

31. საკასაციო სასამართლომ დირექტორის პასუხისმგებლობის შესახებ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებში განმარტა, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, კომპანიის დირექტორს აკისრია განსაკუთრებული მოვალეობები კომპანიის წინაშე, რომლებსაც ფიდუციური მოვალეობები ეწოდება, და რომლებიც, სხვასთან ერთად, მოიცავს დირექტორის მოვალეობას საზოგადოების საქმეებს გაუძღვეს კეთილსინდისიერად, კერძოდ, ზრუნავდეს ისე, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ თანამდებობაზე და ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი, საღად მოაზროვნე პირი და მოქმედებდეს იმ რწმენით, რომ მისი ეს მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია საზოგადოებისათვის („ზრუნვის მოვალეობა“) (იხ. სუსგ საქმე Nას-1307-1245-2014, 06 მაისი, 2015 წელი; Nას-1158-1104-2014, 06 მაისი, 2015 წელი; Nას-457-436-2015, 06 ივნისი, 2016 წელიNას-370-344-2017, 18 აპრილი, 2019 წელი; Nას-766-766-2018, 10 ივნისი, 2019 წელი). აღნიშნული მოვალეობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში, დირექტორები საზოგადოების წინაშე წარმოშობილი ზიანისთვის პასუხს აგებენ სოლიდარულად, მთელი მათი ქონებით, პირდაპირ და უშუალოდ. ამასთან, კომპანიას ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება აქვს როგორც მოქმედი, ისე ყოფილი დირექტორების მიმართ. კომპანიის დირექტორის თანამდებობიდან განთავისუფლება ამ უკანასკნელს კომპანიის მიმართ განხორციელებულ ზიანის მიმყენებელ ქმედებებზე პასუხისმგებლობისაგან არ ათავისუფლებს.

32. რაც შეეხება პარტნიორს, პარტნიორის უფლება-მოვალეობები მოწესრიგებულია „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საზოგადოების, როგორც სამეწარმეოსამართლებრივი ურთიერთობების მონაწილე სუბიექტის წესდებით - პარტნიორთა შეთანხმებით. აღნიშნული კანონის 47-ე მუხლის (სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი) თანახმად, საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას ახორციელებენ პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით. პარტნიორთა კრება განსაზღვრავს საწარმოს ძირითად მიმართულებებსა და ზოგადად, საქმიანობის პოლიტიკას, რომელთაც შემდგომ დირექტორები განახორციელებენ.

33. წინამდებარე საქმეში დადგენილია, რომ შპს „მ–ი-....“ დაეხმარა მოსარჩელეს სს „თ.ბ–იდან“ საგარანტიო წერილის მისაღებად, რისთვისაც ამ უკანასკნელმა სს „თ.ბ–ში“ პროლონგაცია გაუკეთა 04.12.2007წ. ვადიანი ანაბრის ხელშეკრულებას 365 დღის ვადით, 120 000 აშშ დოლარის ოდენობით. აღნიშნული თანხა უნდა გამოყენებულიყო კომპანიის სასარგებლოდ საგარანტიო წერილის გასაცემად (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 304); სადავო არ არის, რომ კომპანიის 25.01.2010წ. პარტნიორთა კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდნენ კომპანიის პარტნიორები - პირველი მოპასუხე და შპს „კ–ი“ (მისი წარმომადგენელი), ასევე, კომპანიის დირექტორი, გადაწყდა, რომ შპს „მ–ი-....“-სა და მოსარჩელეს შორის 04.12.2008წ. გაფორმებული სასესხო-საგარანტიო ხელშეკრულებიდან (ძირითადი თანხა: 100 000 აშშ დოლარი; სარგებელი: წლიური 6%) გამომდინარე კომპანიის დავალიანების დასაფარად, პირველი მოპასუხე კომპანიას ასესხებდა თანხას (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 295); აღნიშნულის საფუძველზე, 2010 წლის 26 იანვარს კომპანიასა და პირველ მოპასუხეს შორის დაიდო სესხის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, პირველმა მოპასუხემ მსესხებელს/კომპანიას სესხის სახით გადასცა 159 700 ლარი, სამი წლის ვადით, წლიური 24% სარგებლის დარიცხვის პირობით (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 296-297); საქმეში არსებულ სალაროს შემოსავლისა და გასავლის ორდერებზე დაყრდნობით, დადგენილია ასევე 03.02.2010 წელს კომპანიის მიერ პირველი მოპასუხისაგან 159 000 ლარის მიღების ფაქტი (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 296-299); აგრეთვე, კომპანიის სასესხო დავალიანების სრულად დასაფარად 179 249,88 ლარის გაცემის ფაქტი; ხოლო, შპს „მ–ი-....“-სათვის 4 839,88 ლარის ჩარიცხვის ფაქტი.

34. ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა შპს „მ–ი-....“-ის მიმართ კომპანიის დავალიანების არარსებობის ფაქტი, შესაბამისად, პირველი მოპასუხისაგან სესხის აღებისა და აღნიშნული სესხის დაფარვის მიზნით ამ უკანასკნელისათვის თანხის გადახდის უსაფუძვლობა.

35. წინამდებარე საქმეში ასევე დადგენილია, რომ კომპანიის დირექტორმა, მეორე მოპასუხემ 2011 წლის 25 და 27 მაისს კომპანიის ანგარიშიდან გაიტანა ჯამში 99 280 ევრო; ამასთან, დირექტორმა 2011 წლის 15 ივლისს განცხადებით მიმართა კომპანიის პარტნიორს, პირველ მოპასუხეს და ითხოვა აღნიშნული თანხის კომპანიის სასარგებლოდ სასესხო ვალდებულებად აღიარება 3 წლის ვადით, 24%-იანი სარგებლის გათვალისწინებით, რასაც პირველი მოპასუხე იმავე დღეს დაეთანხმა (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 58); დირექტორის მიერ კომპანიიდან გატანილი თანხის სესხად გაფორმების მომენტისათვის კომპანიის 100% წილის მესაკუთრეს წარმოადგენდა პირველი მოპასუხე (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 27).

36. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის (სადავო სამართალურთიერთობის დროს მოქმედი) 47-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საწარმოს პარტნიორები მმართველობით უფლებამოსილებას ახორციელებენ პარტნიორთა საერთო კრების მეშვეობით, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, პარტნიორთა კრების კომპეტენცია, კრების ჩატარების წესი და გადაწყვეტილების მიღების პროცედურა განისაზღვრება ამ კანონით ან/და საწარმოს წესდებით. ამასთან, იმავე კოდექსს მე-9¹ მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, ყველა გადაწყვეტილება, რომელთა მნიშვნელობა სცილდება საზოგადოების ჩვეულებრივ საქმიანობას, მოითხოვს ყველა პარტნიორის მონაწილეობით ჩატარებული კრების გადაწყვეტილებას.

37. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი არ კრძალავს კომპანიის მიერ მისი დირექტორისათვის სესხის მიცემის შესაძლებლობას. შესაბამისად, ვინაიდან კომპანიიდან გატანილი თანხის დირექტორისათვის სესხად გაფორმების მომენტისათვის კომპანიის 100% წილის მესაკუთრეს პირველი მოპასუხე წარმოადგენდა, იგი, როგორც კომპანიის ერთადერთი პარტნიორი, უფლებამოსილი იყო ერთპიროვნულად მიეღო ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება. ამ შემთხვევაში, მისი გადაწყვეტილება პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილების ტოლფასია და კომპანიის პარტნიორების ცვლილების შემთხვევაში, ამგვარი გადაწყვეტილების მართებულობა ვერ გახდება კომპანიის მხრიდან რაიმე მოთხოვნის წარმოშობის წინაპირობა. გარდა ამისა, საქმეში არსებული მასალებით არ დგინდება, რომ პირველი მოპასუხის მიერ მიღებული ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით კომპანიას ზიანი მიადგა.

38. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. შესაბამისად, კომპანიის წილის გასხვისების შემთხვევაში, წილის გამსხვისებელი პარტნიორი ვალდებულია, მყიდველს მიაწოდოს სრული ინფორმაცია კომპანიის საქმიანობის, მისი უფლებებისა და ნაკისრი ვალდებულებების შესახებ. აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ახალ პარტნიორს/მყიდველს შესაძლოა წარმოეშვას დამოუკიდებელი მოთხოვნის უფლება ყოფილი პარტნიორის (ან/და თანაპარტნიორის) მიმართ, თუკი ამ ინფორმაციის მიუწოდებლობამ მას ზიანი მიაყენა. შესაბამისად, თუკი პირველმა მოპასუხემ კომპანიის ახალ თანაპარტნიორს არ მიაწოდა ინფორმაცია კომპანიის მიერ გაცემული ან/და აღებული სესხების შესახებ და ამით მას ზიანი მიადგა, ახალ პარტნიორს პირადად და არა კომპანიას შესაძლოა ჰქონდეს დამოუკიდებელი მოთხოვნა პირველი მოპასუხის მიმართ, რაც ცალკე დავის საგანია, რადგან განსახილველი სარჩელი აღძრულია კომპანიის და არა პარტნიორის მიერ.

39. საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას გაამახვილებს იმ დადგენილ გარემოებაზე, რომ მეორე მოპასუხის მიერ კომპანიასთან გაფორმებული სესხის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, კომპანიამ სარჩელი აღძრა მეორე მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა ვალდებულების შესრულება; თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2015 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილებით მეორე მოპასუხეს კომპანიის სასარგებლოდ დაეკისრა ძირითადი თანხის - 99 280 ევროს და სარგებლის - 71 481,6 ევროს გადახდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში, თუმცა მისი აღსრულება ვერ ხერხდება, რადგან მეორე მოპასუხეს ქონება არ გააჩნია. ამდენად, კომპანიამ განახორციელა მეორე მოპასუხის მიმართ არსებული მისი მოთხოვნა. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სააპელაციო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ მეორე მოპასუხის მიმართ გამოტანილი სასამართლო გადაწყვეტილების აღუსრულებლობა არ წარმოშობს იმავე თანხის ზიანის ანაზღაურების სახით მოთხოვნის უფლებას.

40. საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის შეფასებას, რომ 2011 წლის 20 სექტემბრის სესხის ხელშეკრულების მხარეები არიან ფიზიკური პირები: მსესხებელი - მეორე მოპასუხე, ხოლო გამსესხებლები - პირველი მოპასუხე და ა.კ–ი. აღნიშნული ხელშეკრულებით არ დგინდება, რომ სესხი კომპანიამ გასცა, ხოლო საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება კომპანიის მიერ მეორე მოპასუხისათვის სესხის სახით 36 000 აშშ დოლარის გადაცემის ფაქტი.

41. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობაში მოქმედებს მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგადი წესი, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სსსკ-ის 102-ე მუხლი). მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. ამ გარემოებების დამტკიცება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, შეიძლება მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

42. სამოქალაქო სამართალში მოქმედებს პრინციპი „affirmanti, non negati, incumbit probatio“ - „მტკიცების ტვირთი ეკისრება მას, ვინც ამტკიცებს და არა მას, ვინც უარყოფს“. ამ დებულებიდან გამომდინარე, უნდა განისაზღვროს, ვინ რა უნდა ამტკიცოს.

43. მტკიცების ტვირთი - ესაა სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი - ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს (იხ. სუსგ საქმე Nას-833-833-2018, 16 ნოემბერი, 2018 წელი; Nას-867-834-2016, 22 ნოემბერი, 2018 წელი).

44. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამდენად, მტკიცებულების გამოკვლევა უპირველესად გულისხმობს მისი შინაარსის სრულყოფილ შესწავლა-ანალიზს, ხოლო შემდეგ მისი იურიდიული ძალის (დამაჯერებლობის, სარწმუნოობის) შემოწმებას (იხ. სუსგ საქმე Nას-406-383-2014, 17 აპრილი, 2015 წელი).

45. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და ვერ დაადასტურა კომპანიის დირექტორის, მეორე მოპასუხისა და კომპანიის პარტნიორის, პირველი მოპასუხის მიერ კომპანიისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი. შესაბამისად, მას მართებულად ეთქვა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

46. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

47. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება სწორია, რაც მისი ძალაში დატოვებისა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

48. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. იმავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას.

49. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, არ არსებობს კასატორის მიერ გაღებული ხარჯის მხარეთა შორის განაწილების წინაპირობები. შესაბამისად, აღნიშნული ხარჯი უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „დ.ფ.გ–ის“ საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2018 წლის 25 აპრილის განჩინება დარჩეს უცვლელი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი