საქმე №ას-1524-2019 07 ივლისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ.ჩ–ია (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ი.ქ.“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 10 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. საქმეში წარდგენილი გადახდის ქვითრების მიხედვით, გ.ჩ–იამ (შემდგომში - „მოსარჩელე“, „აპელანტი“ ან „კასატორი“):

- 03.11.2014 წელს 30 000 აშშ დოლარი გადარიცხა ბენეფიციარი ბანკის ანგარიშზე ჩინეთის რესპუბლიკაში;

- 14.12.2014 წელს შპს „ი.ქ–ის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“ ან „კომპანია“) ანგარიშზე შეიტანა 30 060 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - შემოსავლები ეროვნული ვალუტის გაყიდვის გზით;

- 10.06.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 300 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 23.06.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 2 055 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - შემოსავლები ეროვნული ვალუტის გაყიდვის გზით;

- 17.07.16 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 13 950 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 24.07.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 2 016 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - შემოსავლები ეროვნული ვალუტის გაყიდვის გზით;

- 21.08.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 2 055 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - შემოსავლები ეროვნული ვალუტის გაყიდვის გზით;

- 08.09.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 10 050 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - შემოსავლები ეროვნული ვალუტის გაყიდვის გზით;

- 23.09.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 20 700 აშშ დოლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 12.12.14 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 22 120 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 28.02.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 6 369 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 16.03.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 6 625 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 26.03.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 4 800 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 30.03.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 3 000 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 31.03.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 1 100 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 02.04.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 110 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 24.04.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 1 270 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 17.07.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 3 050 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 12.08.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 13 800 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 11.09.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 14 200 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 09.10.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 11 885 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი;

- 12.11.15 წელს მოპასუხის ანგარიშზე შეიტანა 14 100 ლარი, შეტანის დანიშნულება - დამფუძნებლის შენატანი.

2. მოსარჩელემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მოპასუხის მიმართ და მოითხოვა მისთვის 111 186 აშშ დოლარისა და 102 429 ლარის გადახდის დაკისრება.

3. მოსარჩელის განმარტებით, 2014 წლის 12 ნოემბერს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გადაწყვეტილებით დარეგისტრირდა მოპასუხე კომპანია შემდეგი წილობრივი მონაწილეობით: მოსარჩელე - 40%, ზ.ქ–ია - 40%, ნ.გ–ი - 10 % და მ.ქ–ძე - 10%. პარტნიორთა N1 კრების ოქმის მიხედვით დირექტორად დაინიშნა მოსარჩელე. დაფუძნების დღიდან მოსარჩელე მოპასუხეს პერიოდულად აძლევდა სესხად თანხებს (არ მომხდარა მათი ასახვა კომპანიის კაპიტალში), რაც უნდა დაბრუნებულიყო, თუმცა მოსარჩელეს აღნიშნული თანხა უკან არ მიუღია. მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის სესხის სახით გადაცემულ თანხებს კომპანიის მეორე დირექტორის უპასუხისმგებლო ქმედებებით სერიოზული საფრთხე ექმნება, რის გამოც მოსარჩელე იძულებულია მიმართოს სასამართლოს მის მიერ გადაცემული თანხის - 111 186 აშშ დოლარისა და 102 429 ლარის დაბრუნების მოთხოვნით.

4. მოპასუხემ წარადგინა მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი, რომლითაც სარჩელი არ ცნო და განმარტა შემდეგი:

4.1. მოსარჩელეს 30 000 აშშ დოლარის ოდენობით გადარიცხვა განხორციელებული აქვს 2014 წლის 03 ნოემბერს კონკრეტული ბენეფიციარის სასარგებლოდ ჩინეთის ბანკში გახსნილ საბანკო ანგარიშზე, მაშინ, როცა მოპასუხე კომპანია დაფუძნდა 2014 წლის 12 ნოემბერს;

4.2. სხვა შემთხვევებში დგინდება მოპასუხის ანგარიშზე მოსარჩელის მიერ შესაბამისი თანხის შეტანა დანიშნულებით - დამფუძნებლის შენატანი. წარდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება მხარეთა შორის სასესხო ურთიერთობის არსებობის ფაქტი. ამასთან, კომპანიაში განხორციელებული შენატანის ნაწილი მოსარჩელეს, როგორც საწარმოს დირექტორს, განხორციელებული აქვს კომპანიის 40%-იანი წილის მფლობელი პარტნიორის - ზ.ქ–იას დავალებითა და მის მიერ გადაცემული თანხებით. ეს თანხები ზ.ქ–იამ მოსარჩელეს ხელზე გადასცა;

4.3. კომპანიის პარტნიორებს - მოსარჩელესა და ზ.ქ–იას შორის შედგა შეთანხმება, რომ მათი წილობრივი მონაწილეობა საწარმოში შეეხებოდა ხმის უფლებასა და დივიდენდის მიღების უფლებას, ხოლო საწარმოში შენატანები უნდა განხორციელებულიყო თანაბარწილად. თუმცა, ვინაიდან მოსარჩელე აცხადებდა, რომ არ ჰქონდა შესაბამისი ფინანსური სახსრები, თავდაპირველად ზ.ქ–იამ გაიღო კომპანიის საქმიანობის დაწყებისათვის საჭირო აქტივების შესაძენი ფინანსური სახსრები, შემდგომ კი მოსარჩელის შენატანების ოდენობა უნდა გათანაბრებოდა ზ.ქ–იას მიერ განხორციელებულ შენატანებს ან მას სხვაობა უნდა დაბრუნებოდა. აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში დადგებოდა პარტნიორთა წილობრივი მონაწილეობის ახალი თანაფარდობის განხილვის საკითხი. ზ.ქ–იას მიერ კომპანიაში ინვესტირებულმა თანხამ შეადგინა 326 802 აშშ დოლარი და 22 989 ლარი, თუმცა მოსარჩელემ არ შეასრულა საწარმოში პარტნიორთა შენატანების გათანაბრების შესახებ პარტნიორთა შეთანხმება.

5. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

6. მოსარჩელემ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე წარადგინა სააპელაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

7. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

8. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წინამდებარე გადაწყვეტილების პირველ პუნქტში ასახული ფაქტობრივი გარემოება.

9. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელე მიუთითებს, რომ თანხის გადაცემა განხორციელდა სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო მოპასუხე განმარტავს, რომ ადგილი ჰქონდა პარტნიორის მიერ განხორციელებულ შენატანს. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 623-ე, 624-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 105-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ სესხის ხელშეკრულება ცალმხრივ და რეალურ ხელშეკრულებას წარმოადგენს, ანუ ის დადებულად ითვლება და მხარეს დაბრუნების ვალდებულება წარმოეშობა გამსესხებლის მხრიდან ხელშეკრულების საგნის მსესხებლის საკუთრებაში გადაცემის მომენტიდან. შესაბამისად, მარტოოდენ სესხის შესახებ შეთანხმება (არსებით პირობებზე შეთანხმება) ხელშეკრულების საგნის გადაცემის გარეშე, არ ნიშნავს სესხის ხელშეკრულების დადებას. იმისათვის, რომ სესხი დადებულად მივიჩნიოთ ადგილი უნდა ჰქონდეს არა მხოლოდ სესხზე შეთანხმების არსებობას, არამედ სესხის საგნის რეალურად გადაცემის შესახებ ფაქტობრივ გარემოებასაც, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ განხორციელებულა. აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარდგენილი არ არის. რაც შეეხება აპელანტის მითითებას, რომ გადახდის ქვითრებში თანხის გადახდის დანიშნულებად მითითებულია სესხი, აღნიშნული სარჩელის დაკმაყოფილების თვითკმარ საფუძველს არ წარმოადგენს, ვინაიდან თანხის გადახდისას დანიშნულების განსაზღვრა და მითითება თანხის შემტანი პირის მიერ ხდება და იგი არ შეიძლება იმგვარ მტკიცებულებად მივიჩნიოთ, რომელიც ობიექტურობის კრიტერიუმს აკმაყოფილებს.

10. სააპელაციო პალატის მითითებით, საყურადღებოა, რომ პარტნიორების მიერ შენატანის შეტანა არ ხორციელდებოდა კომპანიის წესდებით განსაზღვრული წესით, პარტნიორთა კრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე. აღნიშნული დადასტურებულია თვით აპელანტის ახსნა-განმარტებითაც, რომელმაც მიუთითა, რომ ზ.ქ–იაც შენატანის შეტანას მხარეთა ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე ახორციელებდა.

11. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გადახდილი თანხების უკუქცევა უსაფუძვლო გამდიდრების წესების შესაბამისად საფუძველს მოკლებულია. უსაფუძვლო გამდიდრებიდან წარმოშობილი ვალდებულების ძირითადი დანიშნულება სწორედ დაზარალებულის ხარჯზე უსაფუძვლოდ გამდიდრებული ან ქონებადაზოგილი შემძენის მიერ დაზარალებულისათვის ქონებრივი დანაკარგის ანაზღაურების უზრუნველყოფაა. უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე ვალდებულებებიც წარმოადგენენ ერთიან, დამოუკიდებელ, არასახელშეკრულებო ინსტიტუტს, რომელიც ემსახურება საკუთრების უფლებისა და სხვა ქონებრივი უფლებების დაცვას. ამ სახის ვალდებულების წარმოშობისათვის მნიშვნელოვანია თვით უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი და არა კონკრეტული საფუძველი, რასაც მოჰყვა გამდიდრება. განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის სახეზეა სამეწარმეო სახელშეკრულებო ურთიერთობა და სადავო თანხაც გადახდილია სწორედ ამ სახელშკრულებო ურთიერთობათა ფარგლებში. თუმცა, რა ვალდებულებათა ჭრილში განხორციელდა გადახდა და იყო თუ არა მეწარმე სუბიექტის საქმიანობის იმ ეტაპზე აღნიშნული თანხის გადახდა საჭირო, მითითებული საკითხის გამოკვლევა განსახილველი დავის ფარგლებში შეუძლებელია.

12. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მოსარჩელემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

13. კასატორმა საკასაციო საჩივარში მიუთითა სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების შემდეგ საფუძვლებზე:

13.1. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები წინააღმდეგობაშია საქართველოს უზენაესის სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკასთან, კერძოდ, საქმეზე Nას-1062-1022-2016 მიღებულ გადაწყვეტილებასთან;

13.2. ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაში სასამართლო განმარტავს შემდეგს:

- „თუ სარჩელში მითითებული გარემოებებიდან დასტურდება თანხის გადაცემის ფაქტი, მაგრამ სადავოა საფუძველი (სესხი თუ სხვა ხელშეკრულება), მაშინ იმ ფაქტის დადგენა - თანხის მიღების საფუძველს წარმოადგენდა თუ არა სესხის ხელშეკრულება, განპირობებულია მოპასუხის შედავებით. უფრო ზუსტად, მნიშვნელობა ენიჭება იმას, მოპასუხე რამდენად აქარწყლებს მოსარჩელის მითითებას სესხის ხელშეკრულების არსებობაზე. მოპასუხის მარტივი შედავება „არ ვეთანხმები“ არ არის საკმარისი სარჩელის უარყოფისთვის. წინააღმდეგ შემთხვევაში წარმოიშობა ვითარება, როცა მოპასუხის შედავების არსი მიუთითებს იმაზე, რომ მან თანხები მიიღო, მაგრამ არ სურს ამ თანხების დაბრუნება და არც უთითებს ჰქონდა თუ არა მათი მიღების რაიმე საფუძველი“;

- „განსახილველ მოცემულობაში (როცა მოპასუხე არ უარყოფს სადავო თანხების მიღების ფაქტს და არც ის არის სადავო რომ მან ეს თანხები მოსარჩელეს არ დაუბრუნა) მოპასუხის მიერ თანხების მიღების ფაქტი, თავისთავად უკვე წარმოშობს ორ სავარაუდო შემთხვევას: ა. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძველით; ბ. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე“;

- „ზოგადად, მტკიცების ტვირთი სესხის ხელშეკრულების არსებობის თაობაზე ეკისრება მოსარჩელეს, თუმცა იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე უთითებს სესხზე, როგორც მოპასუხისათვის თანხების გადაცემის საფუძველზე, მოპასუხის მხრიდან სასესხო ურთიერთობის მხოლოდ უარყოფა არ არის საკმარისი მის საწინააღმდეგოდ ამოქმედებული პრეზუმფციის გასაქარწყლებლად, რომ მან ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძველით";

- „საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ პრეზუმფცია (ალბათობა), როგორც ლოგიკური სუბსტანცია, წარმოიშობა, თუ ის ბუნებრივ, ცხოვრებისეულ ჭეშმარიტებაზე მიუთითებს. არ შეიძლება პრეზუმფცია ეხებოდეს ლოგიკურად წარმოუდგენელ, უჩვეულო გარემოებას (გამონაკლისი შეიძლება იყოს კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული პრეზუმფციები, მაგალითად, კანონის ცოდნის პრეზუმფცია, რაც თავისი შინაარსით უფრო ფიქციაა და ა.შ.). აღნიშნულიდან გამომდინარე, იმ პირობებში, როდესაც სადავო თანხების მიღება მხარეთა შორის დავას არ იწვევს, ლოგიკურად იგულისხმება, რომ ამ თანხების მიღების საფუძველი არსებობდა. მოსარჩელე უთითებს სესხის ხელშეკრულებაზე, ხოლო მოპასუხე თანხების მიღების საფუძვლის შესახებ საკუთარი „დუმილით“ ფაქტობრივად უთითებს რომ მათი მიღების საფუძველი არ არსებობდა. შესაბამისად, ლოგიკურად უჩვეულოა, რომ ეს თანხები მოპასუხემ მიიღო ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე და არც დაბრუნება ეკისრება. სწორედ ამიტომ მოსარჩელის მიერ მითითება, რომ ამ თანხების მიღება განპირობებული იყო სესხის საფუძველზე, წარმოშობს სესხის ხელშეკრულების ნამდვილობის ვარაუდს, იმ დრომდე სანამ მოპასუხე თანხების მიღების სხვა სამართლებრივ საფუძველზე (მაგალითად, ნასყიდობის ხელშეკრულება და სხვ.) მითითებით ამ ვარაუდს არ გააქარწყლებს";

- „საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, რომ ზემოთ ციტირებულ საქმეში, წინამდებარე საქმისაგან განსხვავებით მოსარჩელეები მოპასუხეებისათვის თანხების გადაცემის საფუძვლად ბიზნეს საქმიანობის ერთობლივად გაძღოლაზე უთითებდნენ, ხოლო მოპასუხეებმა წარდგენილ შესაგებელში თანხების მიღების საფუძვლად მათ მიერ დაფუძნებული კომპანიის წინაშე მოსარჩელეთა სასესხო ვალდებულების შესრულება დაასახელეს. წინამდებარე საქმეში წარდგენილ სარჩელში კი მოსარჩელე სესხზე უთითებდა, ხოლო შესაგებელში, ზემოთ ციტირებული საქმისაგან განსხვავებით, მოპასუხეს მოსარჩელისაგან თანხის მიღების რაიმე სამართლებრივ საფუძველზე საერთოდ არ მიუთითებია. სამართლებრივი საფუძვლის მითითების ვალდებულება კი მოპასუხეს ნებისმიერ შემთხვევაში ჰქონდა, მიუხედავად იმისა, რას დაეფუძნებოდა სასარჩელო მოთხოვნა - სესხის ხელშეკრულებიდან თუ უსაფუძვლო გამდიდრებიდან გამომდინარე ვალდებულებაზე მითითებას, რადგან, როგორც უკვე აღინიშნა, განსახილველ მოცემულობაში (როცა მოპასუხე არ უარყოფს სადავო თანხების მიღების ფაქტს და არც ის არის სადავო, რომ მან ეს თანხები მოსარჩელეს არ დაუბრუნა) მოპასუხის მიერ თანხების მიღების ფაქტი, როგორც ასეთი, დამოუკიდებლად უკვე ორგვარი ვარაუდის შესაძლებლობას იძლევა: ა. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძველით; ან ბ. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე“;

- „შესაბამისად, იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გაზიარებული იქნებოდა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ მოსარჩელემ სასესხო ურთიერთობის არსებობა ვერ დაამტკიცა, მოპასუხის მხრიდან თანხების მიღების სამართლებრივი საფუძვლის მიუთითებლობის პირობებში ამოქმედდებოდა მეორე პრეზუმფცია, რომელიც გულისხმობს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე თანხების მიღებას. აღნიშნული კი უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებით სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია, რადგან კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ერთი პირის გამდიდრება მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული უნდა იყოს სამართლებრივ საფუძველს“;

13.3. იმავე გადაწყვეტილებაში სასამამრთლო იშველიებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სხვა გადაწყვეტილებას საქმეზე Nას–74–71–2016 და განმარტავს, რომ იმ შემთხვევაში, თუ ვერ მოხდება კონკრეტული ურთიერთობის მიჩნევა, როგორც სესხის ურთიერთობა, მაშინ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლო გამდიდრების მუხლების გათვალისწინებით;

13.4. მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების იდენტური შემთხვევა. კერძოდ: მოსარჩელეს მოპასუხის კუთვნილ ანგარიშზე პერიოდულად შეჰქონდა თანხები, რამაც საბანკო ქვითრების მიხედვით, ჯამში 111 186 აშშ დოლარი და 102 429 ლარი შეადგინა. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, საზოგადოების დაფუძნებისას პარტნიორები უნდა შეთანხმდნენ წილების განაწილებაზე და დათქვან კაპიტალში მათი შენატანის ოდენობა. მოცემულ შემთხვევაში საზოგადოების წესდებით არ ყოფილა განსაზღვრული პარტნიორების შენატანების ოდენობა. არც ის ყოფილა განსაზღვრული, რომელ პარტნიორს რა ვადაში ან რა ოდენობის თანხა უნდა შეეტანა. საქმის მასალებში არ მოიპოვება პარტნიორთა კრების ოქმი კაპიტალის შევსებასთან დაკავშირებით. თუმცა, აღნიშნული ბუნებაში ვერც იარსებებს, რადგან მოსარჩელე ზემოხსენებულ თანხებს სესხის სახით აძლევდა კომპანიას;

13.5. უდავო ფაქტია, რომ პარტნიორებს არ მიუღიათ გადაწყვეტილება განხორციელებული შენატანების საწესდებო კაპიტალში ასახვის თაობაზე. შესაბამისად, სახეზეა სიტუაცია, როდესაც მოსარჩელემ კომპანიის ანგარიშზე შეიტანა დიდი ოდენობის თანხა, ხოლო ეს უკანასკნელი მას ამ თანხას არ უბრუნებს. პარტნიორებს, რომ სდომოდათ თანხის სხვა დანიშნულებით შეტანა, თუნდაც საწესდებო კაპიტალში, ბუნებრივია, მოიწვევდნენ კრებას და მიიღებდნენ შესაბამის გადაწყვეტილებას;

13.6. ყურადღებამისაქცევია 2015 წლის 08 სექტემბრის საბანკო ქვითარი, სადაც მითითებულია, რომ 10 500 აშშ დოლარის შეტანა ხდება სესხის სახით. აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ კომპანიაში შენატანებს საქართველოს საგადასხადო კოდექსიც განიხილავს სესხად, სანამ პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით არ მოხდება კაპიტალის გაზრდა;

13.7. მოსარჩელის მიერ კომპანიისათვის აღნიშნული თანხები სესხის სახით რომც არ ყოფილიყო გადაცემული, უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-991 მუხლების მიხედვით, იგი მაინც ექვემდებარება მოსარჩელისათვის დაბრუნებას.

14. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2021 წლის 03 აგვისტოს განჩინებით საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

15. საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

16. განსახილველ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია ფულადი ვალდებულების არსებობა.

17. კასატორი დავობს, რომ მან 111 186 აშშ დოლარი და 102 429 ლარი კომპანიას სესხის სახით გადასცა, რომელიც ამ უკანასკნელს უკან არ დაუბრუნებია. აღნიშნულ გარემოებას მოპასუხე არ ეთანხმება. მისი მტკიცებით, მოსარჩელის მიერ კომპანიისათვის გადაცემული თანხა წარმოადგენს ამ უკანასკნელის, როგორც კომპანიის პარტნიორის შენატანს. ამდენად, უპირველეს ყოვლისა, შეფასებას საჭიროებს საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შესაბამისობა სასესხო ურთიერთობის მარეგულირებელი ნორმის (სსკ-ის 623-ე მუხლი) შემადგენლობასთან (მის აბსტრაქტულ კომპონენტებთან).

18. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლის თანახმად, სესხის ხელშეკრულებით გამსესხებელი საკუთრებაში გადასცემს მსესხებელს ფულს ან სხვა გვაროვნულ ნივთს, ხოლო მსესხებელი კისრულობს დააბრუნოს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთი. იმავე კოდექსის 624-ე მუხლის მიხედვით, სესხის ხელშეკრულება იდება ზეპირად. მხარეთა შეთანხმებით შეიძლება გამოყენებულ იქნეს წერილობითი ფორმაც. ზეპირი ხელშეკრულების დროს მისი ნამდვილობა არ შეიძლება დადგინდეს მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებებით.

19. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებიდან გამომდინარე, სესხის ხელშეკრულება რეალურ ხელშეკრულებათა რიგს განეკუთვნება და ხელშემკვრელ მხარეთა უფლება-მოვალეობები ხელშეკრულების საგნის მოვალისთვის რეალურად გადაცემის მომენტიდან წარმოიშობა. კანონი არ ადგენს გარიგების ფორმის შეზღუდვას და უშვებს სესხის ხელშეკრულების, როგორც წერილობითი, ასევე, ზეპირი ფორმით დადების შესაძლებლობას. ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, სესხის ხელშეკრულების არსებითი პირობაა გამსესხებლის მიერ მსესხებლისთვის თანხის ან სხვა გვაროვნული ნივთის გადაცემა, თუმცა ერთი პირის მიერ მეორე პირისაგან მხოლოდ თანხის ან სხვა გვაროვნული ნივთის მიღების ფაქტი არ არის საკმარისი მათ შორის სასესხო ურთიერთობის დასადგენად, რადგან თანხის ან სხვა გვაროვნული ნივთის მიღების სხვა საფუძველიც შეიძლება არსებობდეს, მნიშვნელოვანია, ასევე, მსესხებლის ნება, იკისროს იმავე სახის, ხარისხისა და რაოდენობის ნივთის უკან დაბრუნების ვალდებულება.

20. სამოქალაქო საპროცესო სამართალში მოქმედი მტკიცების ტვირთის სამართლიანი და ობიექტური განაწილების სტანდარტის შესაბამისად, თანხის გადაცემის მტკიცების ტვირთი გამსესხებელს ეკისრება. ანუ გამსესხებლის ვალდებულება შემოიფარგლება სესხის თანხის გადაცემისა და გადაცემული თანხის ოდენობის მტკიცებით, ხოლო მსესხებლის მტკიცების ტვირთს კი სესხის თანხის დაფარვის დადასტურება წარმოადგენს (იხ. სუსგ საქმე Nას-819-767-2017, 20 დეკემბერი, 2017 წელი). ბუნებრივია, კანონმდებლის ასეთი დამოკიდებულება განპირობებულია ვალდებულებიდან გამომდინარე მხარეთა მდგომარეობით. სესხის სახით თანხის გადაცემის დამადასტურებელი დოკუმენტის ფლობა აუცილებლობას წარმოადგენს გამსესხებლისათვის, რადგან მან მხოლოდ ამგვარი დოკუმენტით შეიძლება დაადასტუროს სესხის რეალურად დადების ფაქტი და მისი ოდენობა, მსესხებლისათვის კი არანაირი საჭიროება არ არსებობს ფლობდეს და წარმოადგინოს ამგვარი დოკუმენტი არც სამართლებრივი და არც ფაქტობრივი თვალსაზრისით.

21. წინამდებარე საქმეში მოსარჩელე განმარტავს, რომ იგი კომპანიას პერიოდულად სესხის სახით აძლევდა თანხებს, რაც მას უკან უნდა დაებრუნებინა.

22. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოსარჩელის მითითება კომპანიის მიერ სადავო თანხების სესხის საფუძველზე მიღების თაობაზე, წარმოშობს სესხის ხელშეკრულების ნამდვილობის ვარაუდს, იმ დრომდე სანამ მოპასუხე თანხების მიღების სხვა სამართლებრივ საფუძველზე (მაგალითად, ნასყიდობის ხელშეკრულება და სხვ.) მითითებით ამ ვარაუდს არ გააქარწყლებს. ამასთან, თუ სარჩელში მითითებული გარემოებებიდან დასტურდება თანხის გადაცემის ფაქტი, მაგრამ სადავოა საფუძველი (სესხი თუ სხვა ხელშეკრულება), მაშინ იმ ფაქტის დადგენა - თანხის მიღების საფუძველს წარმოადგენდა თუ არა სესხის ხელშეკრულება, განპირობებულია მოპასუხის შედავებით. უფრო ზუსტად, მნიშვნელობა ენიჭება იმას, მოპასუხე რამდენად აქარწყლებს მოსარჩელის მითითებას სესხის ხელშეკრულების არსებობაზე. მოპასუხის მარტივი შედავება „არ ვეთანხმები“ არ არის საკმარისი სარჩელის უარყოფისთვის. წინააღმდეგ შემთხვევაში წარმოიშობა ვითარება, როცა მოპასუხის შედავების არსი მიუთითებს იმაზე, რომ მან თანხები მიიღო, მაგრამ არ სურს ამ თანხების დაბრუნება და არც უთითებს ჰქონდა თუ არა მათი მიღების რაიმე საფუძველი (იხ. სუსგ საქმე Nას-1062-1022-2016, 19 თებერვალი, 2018 წელი).

23. განსახილველ მოცემულობაში (როცა მოპასუხე არ უარყოფს სადავო თანხის ნაწილის მიღების ფაქტს და არც ის არის სადავო, რომ მან ეს თანხები მოსარჩელეს არ დაუბრუნა) მოპასუხის მიერ თანხების მიღების ფაქტი, როგორც ასეთი, თავისთავად უკვე წარმოშობს ორ სავარაუდო შემთხვევას: ა. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძველით; ბ. მოპასუხემ ეს თანხები მიიღო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე (იხ. სუსგ საქმე Nას-1062-1022-2016, 19 თებერვალი, 2018 წელი).

24. მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხემ უარყო მხარეთა შორის სესხის ხელშეკრულების არსებობა და თანხის მიღება სხვა ვალდებულების არსებობას დაუკავშირა. მისი მტკიცებით, აღნიშნული თანხა წარმოადგენდა საწარმოში მოსარჩელის, როგორც კომპანიის პარტნიორის, შენატანს, რაც მითითებულია კიდეც თანხის ჩარიცხვის დამადასტურებელ დოკუმენტებში. კერძოდ, თავად მოსარჩელის მიერ საქმეში მტკიცებულების სახით წარდგენილ ორდერებში გადახდის დანიშნულებაში მითითებულია სწორედ - „დამფუძნებლის შენატანი“ (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 82-100). ამდენად, მოპასუხემ მიუთითა თანხის მიღების სხვა საფუძველზე, რითაც გააქარწყლა პრეზუმფცია სესხის ხელშეკრულების ნამდვილობის შესახებ.

25. შესაბამისად, იმ პირობეში, როდესაც სადავოა თანხის გადაცემის დანიშნულება, მხოლოდ მოპასუხის ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვისა და ამ უკანასკნელის მიერ აღნიშნული თანხის მიღების ფაქტით, არ შეიძლება დადასტურდეს მხარეთა შორის სესხის ხელშეკრულების არსებობა. მართალია, დასტურდება მოპასუხის მიერ თანხის მიღების ფაქტი, თუმცა არ დგინდება, რომ თანხის მიმღებმა მისი დაბრუნების ვალდებულება იკისრა. აღნიშნული კი სესხის ხელშეკრულების არსებით პირობას წარმოადგენს.

26. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეს კომპანიისათვის სადავო თანხები სასესხო ურთიერთობის ფარგლებში არ გადაუცია.

27. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტის (კანონის დავის წარმოშობის დროს მოქმედი რედაქცია) თანახმად, საზოგადოების დაფუძნებისას პარტნიორები უნდა შეთანხმდნენ წილების განაწილებაზე და დათქვან კაპიტალში მათი შენატანის ოდენობა. შენატანი შეიძლება იყოს მატერიალური და არამატერიალური ქონება, სამუშაოს შესრულება ან/და მომსახურების გაწევა.

28. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ კომპანიის მიერ არ ყოფილა გადაწყვეტილება მიღებული შენატანების განხორციელებაზე, მათ ოდენობასა და გადახდის წესზე. შესაბამისად, მიუხედავად საქმეში წარდგენილ სალაროს შემოსავლის ორდერებში მითითებული გადახდის დანიშნულებისა - „დამფუძნებლის შენატანი“, მოსარჩელის მიერ კომპანიისათვის ჩარიცხული თანხები შენატანად ვერ იქნება მიიჩნეული.

29. აღნიშნულ ვითარებაში გამოდის, რომ პარტნიორის მიერ კომპანიისათვის თანხები გადაცემულია შესაბამისი ვალდებულების გარეშე. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მსჯელობას, რომ აღნიშნული თანხები მოსარჩელისათვის დაბრუნებას ექვემდებარება უსაფუძვლო გამდიდებლის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმებით.

30. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა დაადგინოს რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს (იხ. სუსგ საქმე Nას-1529-1443-2012, 09 დეკემბერი, 2013 წელი; დიდი პალატის გადაწყვეტილება Nას-664-635-2016, 02 მარტი, 2017 წელი, §187).

31. საქმის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია მხოლოდ მხარის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებით, რაც შეეხება სამართლის ნორმების გამოყენებას, სასამართლო, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, ადგენს თუ რა სამართლებრივი ურთიერთობა არსებობს მხარეთა შორის და ამ ურთიერთობის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმების საფუძველზე, აკმაყოფილებს ან არ აკმაყოფილებს სარჩელს. მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობის შეფასება შედის სასამართლოს კომპეტენციაში, თუმცა საქმეზე გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს შეჯიბრებითობის პრინციპის სრულად რეალიზების პირობებში (იხ. სუსგ საქმე Nას-533-509-2016, 26 ოქტომბერი, 2018 წელი). სასამართლომ, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით, უნდა გაარკვიოს, თუ საიდან გამომდინარეობს მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შეთანხმებებიდან, ზიანის მიყენებიდან (დელიქტი), უსაფუძვლო გამდიდრებიდან თუ კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლიდან.

32. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნის მატერიალურ-სამართლებრივ საფუძველს სწორედ უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი და აქედან გამომდინარე, სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიღებულის უკან დაბრუნება წარმოადგენს.

33. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, პირს, რომელმაც სხვას ვალდებულების შესასრულებლად რაიმე გადასცა, შეუძლია მოსთხოვოს ვითომ-კრედიტორს (მიმღებს) მისი უკან დაბრუნება, თუ ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში.

34. აღნიშნული სამართლებრივი ნორმის მიზნიდან გამომდინარეობს ერთმნიშვნელოვანი დასკვნა, რომ კონდიქციური ვალდებულების წარმოშობისათვის სახეზე უნდა იყოს ერთი პირის გამდიდრება მეორის ხარჯზე და ასეთი გამდიდრება მოკლებული უნდა იყოს სამართლებრივ საფუძველს, რომელიც ან თავიდანვე არ არსებობდა, ან შემდგომში მოიშალა. ამასთან, მნიშვნელობა არა აქვს იმ გარემოებას თუ რის შედეგად დადგა უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტი – თავად დაზარალებულის მოქმედების, გამდიდრებულის მოქმედების, თუ მესამე პირთა მოქმედების შედეგად ან განხორციელდა იგი მათი ნების საწინააღმდეგოდ. ასევე, არ აქვს მნიშვნელობა ამ სამართალურთიერთობაში მონაწილე სუბიექტთა ბრალეულობას, კეთილსინდისიერებასა და მათ მიერ განხორციელებული მოქმედებების მართლზომიერებასა თუ მართლწინააღმდეგობას. კონდიქციური ვალდებულების არსებობის სამართლებრივი საფუძვლით სარჩელის დასაკმაყოფილებლად მნიშვნელოვანია დადგინდეს მხოლოდ ობიექტური შედეგი, რაც გულისხმობს ერთი პირის მიერ მეორე პირის ხარჯზე რაიმე სამართლებრივი სიკეთის შეძენას (დაზოგვას) შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობის გარეშე. აუცილებელია, რომ გამდიდრება მოხდეს სხვის ხარჯზე, რის შედეგადაც ერთი პირის ქონების გაზრდა ხდება მეორე პირის ქონების შესაბამისი შემცირების ხარჯზე (იხ. სუსგ საქმე Nას-360-342-2015, 03 ივნისი, 2015 წელი).

35. მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელე ითხოვს მოპასუხისათვის 111 186 აშშ დოლარისა და 102 429 ლარის გადახდის დაკისრებას. მოპასუხემ აღნიშნული თანხის ნაწილზე კვალიფიციური შედავება წარადგინა და განმარტა, რომ 111 186 აშშ დოლარიდან 30 000 აშშ დოლარი გადარიცხულია არა მოპასუხის, არამედ კონკრეტული ბენეფიციარის სასარგებლოდ ჩინეთის ბანკში გახსნილ საბანკო ანგარიშზე. ეს გარემოება დასტურდება საქმეში წარდგენილი თანხის გადარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტით (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 80). შესაბამისად, 30 000 აშშ დოლარის მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი უსაფუძვლოა.

36. მოპასუხის მიერ შესაგებელში მითითებულ იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ კომპანიისათვის გადაცემული თანხის ნაწილი კომპანიის მეორე დირექტორის დავალებით არის ჩარიცხული, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს ეს გარემოება არ დაუდგენია, ხოლო სააპელაციო შესაგებელი ამ თვალსაზრისით პრეტენზიას არ შეიცავდა, რის გამოც ეს გარემოება დადგენილად არ მიიჩნევა.

37. რაც შეეხება მოპასუხისათვის ჩარიცხულ დარჩენილ 81 186 აშშ დოლარსა და 102 429 ლარს, ვინაიდან მოპასუხემ მისი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში ვერ დაადასტურა აღნიშნული თანხის მისთვის ჩარიცხვის მიზნობრიობა, განსახილველ შემთხვევაში ადგილი აქვს მოპასუხის უსაფუძვლო გამდიდრებას. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სახეზეა სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და მოპასუხის მიერ უსაფუძვლოდ მიღებული 81 186 აშშ დოლარისა და 102 429 ლარის მოსარჩელისათვის დაბრუნების სამართლებრივი საფუძველი.

38. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს ამგვარი საფუძვლები, შესაბამისად, საკასაციო პალატა უფლებამოსილია თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება.

39. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; ნაწილობრივ გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 10 ივლისის განჩინება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება; სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისროს 81 186 აშშ დოლარისა და 102 429 ლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული განჩინება დარჩეს უცვლელად.

40. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს - სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმავე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

41. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოში დამდგარი შედეგის გათვალისწინებით, დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნის 80%. შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, ჯამში 14 000 ლარის (სარჩელზე გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი - 3 000 ლარი (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 38); სააპელაციო საჩივარზე - 5 000 ლარი (იხ. ტ. 2, ს.ფ. 7) და საკასაციო საჩივარზე 6 000 ლარი (იხ. ტ. 2, ს.ფ. 140) 80%-ის - 11 200 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა

1. გ.ჩ–იას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 10 ივლისის განჩინება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. გ.ჩ–იას სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. შპს „ი.ქ–ს“ გ.ჩ–იას სასარგებლოდ დაეკისროს 81 186 (ოთხმოცდაერთი ათას ას ოთხმოცდაექვსი) აშშ დოლარისა და 102 429 (ას ორი ათას ოთხას ოცდაცხრა) ლარის გადახდა;

5. დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული განჩინება დარჩეს უცვლელად;

6. შპს „ი.ქ–ს“ (ს.კ. .......) გ.ჩ–იას (პ.ნ. ......) სასარგებლოდ დაეკისროს 11 200 (თერთმეტი ათას ორასი) ლარის გადახდა ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე, სააპელაციო და საკასაციო საჩივრებზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად;

7. საკასაციო პალატის გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი