საქმე №ას-1449-2023 9 თებერვალი, 2024 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ბ.დ–ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ი.დ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 11 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 06 ივლისის გადაწყვეტილებით ი.დ–ის სარჩელი ბ.დ–ის და დ.დ–ის მიმართ, არ დაკმაყოფილდა.

2. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი უდავო ფაქტობრივი გარემოებები:

2.1.გ.დ–ი და ბ.დ–ი არიან ა.დ–ის შვილები და პირველი რიგის მემკვიდრეები;

2.2.ა.დ–ი გარდაიცვალა 1980 წლის 14 თებერვალს;

2.3.ი.დ–ი და დ.დ–ი არიან გ.დ–ის შვილები;

2.4.ნოტარიუს ო.გ–ძის სანოტარო ბიუროს, 2019 წლის 4 დეკემბერს, სამკვიდროს მიღების/სამკვიდრო მოწმობის გაცემის შესახებ განცხადებით მიმართეს ი.დ–მა და დ.დ–მა. 2019 წლის 4 დეკემბერს ნოტარიუსის მიერ გაცემულ იქნა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის თანახმად, დავით დათუნიშვლმა და ი.დ–მა, როგორც კანონისმიერმა პირველი რიგის მემკვიდრეებმა, მიიღეს გ.დ–ის სამკვიდრო მოწმობა;

2.5.ნოტარიუს ო.გ–ძის სანოტარო ბიუროს, 2019 წლიის 3 დეკემბერს, სამკვიდროს მიღების/სამკვიდრო მოწმობის გაცემის შესახებ განცხადებით მიმართა ბ.დ–მა. 2019 წლის 3 დეკემბერს ნოტარიუსის მიერ გაცემულ იქნა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის თანახმად, ბ.დ–მა, როგორც კანონისმიერმა პირველი რიგის მემკვიდრემ, მიიღო ა.დ–ის სამკვიდრო ქონების ½ წილი.

2.6.ბ.დ–მა უძრავი ქონებიდან, მდებარე ქ. ბორჯომი, .......... ქ. N99, მისი კუთვნილი წილი მიჰყიდა დ.დ–ს.

2.7.ქ. ბორჯომში, .......... ქ N99-ში მდებარე უძრავი ქონების, ს/კ ......., მესაკუთრეს წარმოადგენს დ.დ–ი ¾ წილი და ი.დ–ი ¼ წილი.

3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი სადავო გარემოებები:

3.1. ა.დ–ის სამკვიდრო, როგორც პირველი რიგის მემკვიდრემ, მიიღო ბ.დ–მა (მოცემულ დავაში მოპასუხემ). სადავო არ იყო, რომ ა.დ–ი იყო ბ.დ–ის და გ.დ–ის (მოსარჩელის მამის) დედა. მისი გარდაცვალების შემდეგ სამკვიდრო მოწმობა გაიცა მხოლოდ ბ.დ–ის და გ.დ–ის შვილების დ. და ი.დ–ების სახელზე. მოსარჩელის მტკიცებით, ბ.დ–ი დედის სამკვიდროს არ დაუფლებია ფაქტობრივი ფლობით და არც განცხადება წარუდგენია სანოტარო ბიუროში. პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეზე გამოკვლეულ მტკიცებულებებზე დაყრდნობთ მიიჩნია, რომ ბ.დ–ი დედის გარდაცვალების შემდეგ ცხოვრობდა სამკვიდრო ქონებაში და ფქტობრივი ფლობის გზით დაეუფლა სამკვიდრო ქონებას, შესაბამისად მან, როგორც ა.დ–ის პირველი რიგის მემკვიდრემ, კანონით დადგენილი წესით მიიღო სამკვიდრო ქონება. მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება.

4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 11 ივლისის განჩინებით გაუქმდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

5. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ი.დ–ის სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა - ნოტარიუსის მიერ, 2019 წლის 3 დეკემბერს ა.დ–ის დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე შვილის ბ.დ–ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ½ ნაწილში, ასევე, 2020 წლის 30 იანვრის უძრავი ქონების (ქ. ბორჯომი, .......... ქუჩა N99) ნასყიდობის ხელშეკრულების ½ ნაწილში ბათილად ცნობა და ამ ნაწილში, მამის გ.დ–ის სამკვიდრო ქონებაზე ი.დ–ის 1/2 წილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა, რომელზეც დაუფლებული იყო დედა ა.დ–ი და მის სამკვიდრო ქონებაზე მდებარე ქ. ბორჯომი, .......... ქ. 99, ს/კ ....... სადავო არ არის, რომ ბ.დ–ზე სამკვიდრო მოწმობა გაიცა 2019 წლის 3 დეკემბერს (მამკვიდრებლის გარდაცვალების თარიღი 1980 წელი). შესაბამისად, მხარეთა შორის ძირითად სადავო საკითხს წარმოადგენდა, მიიღო თუ არა ბ.დ–მა დედის ა.დ–ის სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით.

6. პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ბ.დ–მა დედის სამკვიდრო ფაქტობრივი ფლობით მიიღო და განმარტა, რომ ბ.დ–ი დედის ა.დ–ის გარდაცვალების შემდეგ ცხოვრობდა ქ. ბორჯომში, .......... N99-ში, დაეუფლა მისსავე საცხოვრებელ სახლში განთავსებულ ა.დ–ის კუთვნილ სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ნივთებსაც, შესაბამისად პირადად, ფაქტობრივი ფლობით დაეუფლა მამკვიდრებლის (დედის) დანაშთ ქონებას. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ბ.დ–მა დედის სამკვიდრო ქონება მიიღო ფაქტობრივი ფლობით.

7. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავდა მსჯელობას, თუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებს ეფუძნებოდა დასკვნა, რომ ბ.დ–ი დედის გარდაცვალების შემდეგ ცხოვრობდა ქ. ბორჯომში, .......... N99-ში და იგი დაეუფლა მის კუთვნილ ნივთებს.

8. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, შესაფასებელია ფაქტობრივი გარემოებები, საქმის მასალებით რამდენად დგინდება ბ.დ–ის მიერ დედის ა.დ–ის დანაშთი ქონების მემკვიდრეობით მიღების ფაქტები. სადავო არ არის, რომ სამკვიდროს გახსნიდან 6-თვიან ვადაში ბ.დ–ს დედის სამკვიდროს მისაღებად ნოტარიუსისთვის არ მიუმართავს, შესაბამისად, არსებითია იმ საკითხის გამორკვევა მიიღო თუ არა ბ.დ–მა სადავო სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით.

9. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ დოკუმენტებზე, რომლებიც მიუთითებენ ბ.დ–ის მიერ დედის სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღების საწინააღმდეგო გარემოებების არსებობის შესაძლებლობაზე. მოცემულ საქმეზე სადავო არაა, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალებისას მის მემკვიდრეებს წარმოადგენდნენ შვილები - გ. და ბ.დ–ბი. მოსარჩელე, როგორც გ.დ–ის (მოსარჩელის მამა) მემკვიდრე, სადავოდ ხდის იმ გარემოებას, რომ მამამისთან ერთად ბ.დ–ს, დედის ა.დ–ის სამკვიდრო არ მიუღია. შესაბამისად, მხოლოდ გ.დ–ი წარმოადგენდა ერთადერთ მემკვიდრეს, რომელმაც სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლების გზით მიიღო მთლიანი სამკვიდრო მასა. აღნიშნულ საკითხზე მსჯელობის მიზნით სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია საქმეში წარმოდგენილ ტექბიუროს მასალებს, რომლის მიხედვითაც უძრავი ქონების: მდებარე ქ. ბორჯომი, .......... 99 (ყოფილი ..........) მესაკუთრეს წარმოადგენდა ა.დ–ი და ამ ქონებაზე გარკვეული მოქმედებები განხორციელებულია მისი სახელით. ამასთან, ტექნიკური აღრიცხვის 1983 წლის ბარათში ქ. ბორჯომი, .......... (ყოფილი ..........) დაფიქსირებულია უკვე გ.დ–ი, ხოლო 1984-85 წლის შეფასების ნაერთი აქტების (შენობაზე, მიშენებაზე, ეზოს ნაგებობაზე და სხვა) მიხედვით ზემოხსენებული უძრავი ნივთის მფლობელ-მოსარგებლედ მითითებულია გ.დ–ი. ასევე, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს 2021 წლის 12 იანვრის ცნობით ირკვევა, რომ მისამართზე, ქ. ბორჯომი, .......... ქ N99, 01.01.1980 წლიდან 12.01.2021 წლამდე რეგისტრირებული იყო 5 პიროვნება: მ.ბ–ძე, დ.დ–ი, ი.დ–ი, თ.დ–ი და ნ.დ–ი. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი 1994 წლის 8 აგვისტოს გაცვლის ხელშეკრულების მიხედვით ბ.დ–ის (მოპასუხის) საცხოვრებელ ადგილად მითითებულია ბორჯომი, .......... აღნიშნული ხელშეკრულებით გაიცვალა ბ.დ–ის საკუთრებაში არსებული ქ. ბორჯომი,........ მდებარე უძრავი ნივთი, რ.ბ–ძის საკუთრებაში არსებულ ქ. ბორჯომში, .......... მდებარე მე-3 სართულზე არსებულ ფართში.

10. შესაბამისად სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ბ.დ–ის საცხოვრებელი ადგილის, ისევე როგორც სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღებისთვის სხვა გარემოებების დადგენას, განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს და გადამწყვეტია სასარჩელო მოთხოვნაზე გადაწყვეტილების მისაღებად.

11. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელი იყო და შეუძლებელი იყო მისი ფაქტობრივი საფუძვლიანობის შემოწმება. სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით ნაწილობრივ გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს.

12. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

12.1. მოპასუხემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და მისი გაუქმება მოითხოვა.

12.2. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად შეაფასა სააპელაციო საჩივრის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, არ შეისწავლა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სხდომაზე მხარეთა ახსნა განმარტებები, რომელიც სრულად აქარწყლებდა სარჩელის ფაქტობრივ გარემოებებს.

12.3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 25 დეკემბრის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში - სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ იგი დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

13. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

14. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დაეშვა საკასაციო განაცხადი.

15. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

16. მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლოს შემოწმების საგანია სწორად დაუბრუნა თუ არა სააპელაციო სასამართლომ საქმე პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

17. სააპელაციო სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლებს განსაზღვრავს სსსკ-ის 385-ე მუხლი, რომლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუკი ადგილი აქვს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებს (გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები), სააპელაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს უბრუნებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობას აძლევს, არ გადააგზავნოს საქმე უკან და თვითონ გადაწყვიტოს იგი. ამრიგად, აღნიშნული მუხლი, ერთი მხრივ, უთითებს პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის დაბრუნების საფუძვლებზე, ხოლო, მეორე მხრივ, სასამართლოს აძლევს უფლებას, ამ საფუძვლების არსებობისას, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, სამართლიანი მართლმსაჯულების განხორციელების სტანდარტიდან გამომდინარე, შეაფასოს, რა უფრო მართებულია - მის მიერ გადაწყვეტილების გამოტანა თუ საქმის ხელახლა განსახილველად პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაბრუნება (იხ. სუსგ-ები: N ას-1234-1175-2014, 23.02.2015წ.; N ას-1167-2019, 22.07.2020წ; N ას-942-2021, 11.03.2022წ; N ას-1147-2021, 31.03.2023წ; N ას-785-2022, 6.04.2023წ; N ას-824-2022, 25.05.2023წ; N ას-1136-2023, 16.112023წ; N ას-1303-2023, 226.01.2024წ.).

18. ზემოაღნიშნული განპირობებულია სამართლიანი სასამართლოს უფლებით, რომელიც ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის თანახმად, ადამიანის ერთ-ერთი ძირითადი უფლებაა და თავის თავში მოიცავს ადამიანის უფლებას მისი საქმე გონივრულ ვადაში, სწრაფად და ეფექტიანად განიხილოს სასამართლომ (Profitis and Others v. Greece, §93; Tierce v. San Marino, §31; Surmeli v. Germany [GC], §129; Capuano v. Italy, §§30-31; Versini v. France, §29), რაც წარმოშობს სახელმწიფოს ვალდებულებას ისე მოაწყოს თავისი სამართლებრივი სისტემა, რომ სასამართლოებმა უზრუნველყონ თითოეული პირის უფლება გონივრულ ვადაში მიაღწიოს საბოლოო გადაწყვეტილებას დავაზე, რომელიც მისი სამოქალაქო უფლებებისა და მოვალებების განხორციელებას ეხება (Scordino v. Italy (no.1) [GC] §183, Surmeli v. Germany [GC], § 129). თუმცა, ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლი მოითხოვს რა, რომ მართლმსაჯულება იყოს სწრაფი და ეფექტიანი, ხაზს უსვამს, რომ ამით არ უნდა დაზარალდეს მართლმსაჯულების სწორად (სათანადოდ) განხორციელების პრინციპი (Von Maltzan and Others v. Germany (dec.) [GC], §132), რომელიც სამართლიანი სასამართლოს უფლების უფრო ზოგადი პრინციპია (იხ. სუსგ №ას-1167-2019, 22.07.2020წ.).

19. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოსთვის საქმის უკან დაბრუნების მართებულობის შეფასებისას, სასამართლომ, უპირველეს ყოვლისა, უნდა გაითვალისწინოს: 1. რა პროცესუალური გარემოებები მიუთითებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის უკან დაბრუნებაზე; 2. ამ გარემოებების გათვალისწინებით, რამდენად მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება და 3. ხომ არ გამოიწვევს ეს საქმის უსაფუძვლოდ გაჭიანურებას (იხ. სუსგ N ას-1118-1145-2011, 10.01.2012წ; N ას-1234-1175-2014, 23.02.2015წ; N ას-209-196-2015, 30.07.2015წ; №ას-825-791-2016, 12.06.2017წ; №ას-8-2023, 25.05.2023წ; N ას-1303-2023, 26.01.2024წ).

20. როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა, საპროცესო კანონის მიხედვით სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება და არ დააბრუნოს საქმე უკან, როდესაც არ არსებობს მისი იურისდიქციიდან გამომდინარე შეზღუდვები და მხარეთა პროცესუალური უფლებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით საქმის უკან დაბრუნების აუცილებლობა (იხ. სუსგ-ები: N ას-1118-1145-2011,10.01.2012წ.; Nას-173-2021,31.01.2021წ; Nას-1303-2023, 26.01.2024წ). აღნიშნულს მოითხოვს, აგრეთვე, რაციონალური მართლმსაჯულებისა და პროცესუალური ეკონომიის პრინციპები, რომლებიც გულისხმობს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, რომელიც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, ასევე, საქმის არსებითად განმხილველი, ფაქტობრივი გარემოებების დამდეგნი სასამართლოა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საქმე უნდა დაუბრუნოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც თვითონ მას რეალურად გაუჭირდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალისწინებით მართლაც მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება მხარეთა შეჯიბრების პრინციპის დასაცავად (იხ. სუსგ N ას-657-618-2012, 10.12.2012წ.; N ას-1308-1234-2012, 4.02.2013წ.; N ას-1136-2023, 16.11.2023წ; N ას-1303-2023, 226.01.2024წ).

21. მოცემულ შემთხვევაში, გასაჩივრებული განჩინებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ, სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებასა და საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას საფუძვლად დაუდო ის დასაბუთება, რომ:

21.1. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს მსჯელობას, თუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებს ეფუძნება დასკვნა, რომ ბ.დ–ი დედის გარდაცვალების შემდეგ ცხოვრობდა ქ. ბორჯომში, .......... N99-ში და იგი დაეუფლა მის კუთვნილ ნივთებს;

21.2. შესაფასებელია ფაქტობრივი გარემოებები, საქმის მასალებით რამდენად დგინდება ბ.დ–ის მიერ დედის ა.დ–ის დანაშთი ქონების მემკვიდრეობით მიღების ფაქტები. სადავო არ არის, რომ სამკვიდროს გახსნიდან 6-თვიან ვადაში ბ.დ–ს დედის სამკვიდროს მისაღებად ნოტარიუსისთვის არ მიუმართავს, შესაბამისად, არსებითია იმ საკითხის გამორკვევა, მიიღო თუ არა ბ.დ–მა სადავო სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივი ფლობით;

21.3. არ არის სათანადოდ გამოკვლეული საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლებიც მიუთითებენ ბ.დ–ის მიერ დედის სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღების საწინააღმდეგო გარემოებების არსებობის შესაძლებლობაზე. მოცემულ საქმეზე სადავო არაა, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალებისას მის მემკვიდრეებს წარმოადგენდნენ შვილები - გ. და ბ.დ–ბი. მოსარჩელე, როგორც გ.დ–ის (მოსარჩელის მამა) მემკვიდრე, სადავოდ ხდის იმ გარემოებას, რომ მამამისთან ერთად ბ.დ–ს, დედის ა.დ–ის სამკვიდრო არ მიუღია. შესაბამისად, მხოლოდ გ.დ–ი წარმოადგენდა ერთადერთ მემკვიდრეს, რომელმაც სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლების გზით მიიღო მთლიანი სამკვიდრო მასა;

21.4. ზემოხსენებულ საკითხზე მსჯელობის მიზნით სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ ტექბიუროს მასალებზე, რომლის მიხედვითაც უძრავი ქონების: მდებარე ქ. ბორჯომი, .......... (ყოფილი ..........) მესაკუთრეს წარმოადგენდა ა.დ–ი და ამ ქონებაზე გარკვეული მოქმედებები განხორციელებულია მისი სახელით. ამასთან, ტექნიკური აღრიცხვის 1983 წლის ბარათში ქ. ბორჯომი, .......... (ყოფილი ..........) დაფიქსირებულია უკვე გ.დ–ი, ხოლო 1984-85 წლის შეფასების ნაერთი აქტების (შენობაზე, მიშენებაზე, ეზოს ნაგებობაზე და სხვა) მიხედვით ზემოხსენებული უძრავი ნივთის მფლობელ-მოსარგებლედ მითითებულია გ.დ–ი. ასევე, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს 2021 წლის 12 იანვრის ცნობით ირკვევა, რომ მისამართზე, ქ. ბორჯომი, .......... ქ N99, 01.01.1980 წლიდან 12.01.2021 წლამდე რეგისტრირებული იყო 5 პიროვნება: მ.ბ–ძე, დ.დ–ი, ი.დ–ი, თ.დ–ი და ნ.დ–ი. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი 1994 წლის 8 აგვისტოს გაცვლის ხელშეკრულების მიხედვით ბ.დ–ის (მოპასუხის) საცხოვრებელ ადგილად მითითებულია ქ. ბორჯომი, ...... აღნიშნული ხელშეკრულებით გაიცვალა ბ.დ–ის საკუთრებაში არსებული ქ. ბორჯომში, ....... მდებარე უძრავი ნივთი, რ.ბ–ძის საკუთრებაში არსებულ ქ. ბორჯომში, ....... მდებარე მე-3 სართულზე არსებულ ფართში;

21.5. ყოველოვე ზემოხსნებულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ბ.დ–ის საცხოვრებელი ადგილის, ისევე როგორც სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღებისთვის სხვა გარემოებების დადგენას, განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს და გადამწყვეტია სასარჩელი მოთხოვნაზე გადაწყვეტილების მისაღებად, რასაც სავსებით იზიარებს საკასაციო სასამართლო.

22. საკასაციო სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში/განჩინებაში აღნიშნავს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს პრეროგატივაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას (იხ. სუსგ №ას-1529-1443-2012, 9.12.2013წ.; დიდი პალატის გადაწყვეტილება №ას-664-635-2016, 2.03.2017 წ., §187; ).

23. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის პრინციპზე დაყრდნობით, რაც გულისხმობს ფაქტობრივ გარემოებებსა და მათ დამამტკიცებელ ან გამაქარწყლებელ მტკიცებულებებზე მითითებას სწორედ მხარეთა მიერ. სასამართლოში საქმის წარმოებისას მხარეებს ეძლევათ შესაძლებლობა, წარადგინონ მოწინააღმდეგის პოზიციის გამაბათილებელი მტკიცებულებები და გაამყარონ საკუთარი მტკიცება. შესაბამისად, უზენაესი სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად განსაზღვრა, რომ დავის საგნიდან გამომდინარე, საქმეში მოთავსებულ მტკიცებულებათა (იხ. წინამდებარე განჩინების 7-11 პუნქტები) ყოველმხრივი გამოკვლევის გარეშე, შეუძლებელია დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება. “სააპელაციო სასამართლომ, რომელიც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, ასევე, საქმის არსებითად განმხილველი სასამართლოა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს საქმე უკან უნდა დაუბრუნოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, როდესაც მას თავად რეალურად გაუჭირდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა ან კონკრეტული საქმის გარემოებების გათვალისწინებით, მართლაც მიზანშეწონილია საქმის უკან დაბრუნება“...(იხ. სუსგ-ები N ას-471-450-2015, 30.10.2015წ; N ას-973-922-2015, 16.02.2016წ; N ას-151-147-2016, 19.04.2016წ; Nას-1132-1088-2016, 17.02.2017წ; Nას-942-2021, 11.03.2022წ.)

24. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა ურთიერთშეჯერებისა და გაანალიზების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს მტკიცების ტვირთის მართებული გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.

25. სსსკ-ის მე-3 მუხლის მიხედვით, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით, ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ, მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

26. მტკიცების ტვირთს აწესრიგებს სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი არის სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა სათანადოდ არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი – ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64) - იხ. შეად. სუსგ-ებს N ას-1298-2018; 22.03.2019წ; N ას-1329-2018, 22.02.2019წ; N ას-1610-2019, 07.02.2020წ; N ას- 1027-2020, 27.11.2020წ; N ას-634-2021, 4.11.2021წ; N ას-1363-2021, 5.04.2022წ; N ას-1183-2022, 23.12.2022წ; N ას-1572-2022, 5.05.2023წ.).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მხარეთა კანონის წინაშე თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპების გათვალისწინებით, მართებულია გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა და დასკვნები, შესაბამისად სსსკ-ის 385-ე მუხლი სწორად გამოიყენა სააპელაციო სასამართლომ, რადგან ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

27. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ-ი) 1421-ე და 1424-ე მუხლებით განმარტებულია, რომ სამკვიდროს მიღება თავისი სამართლებრივი ბუნებით ცალმხრივი გარიგებაა. გამოხატავს სამკვიდროს მიღების სურვილს და მემკვიდრის ნებას. შესაბამისად მისი სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის საკმარისია მხოლოდ ერთი პირის მემკვიდრის მიერ გამოვლენილი ნება მემკვიდრეობის მიღების თაობაზე. სამკვიდროს მიღება შესაძლებელია ორი გზით: მემკვიდრის მიერ მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში სამკვიდრო მოწმობის მისაღებად ნოტარიუსისთვის მიმართვა; სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივად დაუფლება. სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღება გულისხმობს, რომ მემკვიდრემ აქტიური ქმედებით გამოხატოს სამკვიდროს მიღების სურვილი თუნდაც სამკვიდროს ნაწილის დაუფლების გზით, თუმცა სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების შემთხვევაში, მემკვიდრეს ეკისრება აღნიშნული ფაქტის მტკიცების ტვირთი სსკ-ის 102-ე მუხლის შესაბამისად. (იხ. სუსგ-ები Nას-433-410-2014, 18.05.2016წ.; Nას-186-175-2017, 2.06.2017წ.; Nას-728-2020, 16.06.2021წ.; Nას-134-2022, 6.06.2022წ.; Nას-167-2021, 28.02.2023წ.).

28. სამკვიდროს მიღების უფლება შეიძლება განხორციელდეს როგორც ნების პირდაპირი გამოვლენის საფუძველზე, როდესაც მემკვიდრე სანოტარო ორგანოში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ, ისე - კონკლუდენტური მოქმედებებით, კერძოდ როცა მემკვიდრე შეუდგა სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, რაც ადასტურებს მემკვიდრის სურვილს სამკვიდროს მიღების თაობაზე. ფაქტობრივი ფლობისკენ მიმართული ნებისმიერი მოქმედებიდან აშკარად უნდა იკვეთებოდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების სურვილი, მემკვიდრის ნება, მემკვიდრის ყველა ამგვარი მოქმედების შედეგს უნდა წარმოადგენდეს სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობა, მაგალითად მამკვიდრებლის საცხოვრებელი სახლში ცხოვრება, მამკვიდრებლის ნივთების როგორც საკუთარის მართვა, მოვლა და სხვა (იხ. სუსგ-ები საქმე Nს-283-268-2017, 7.07.2017წ.; Nას-773-740-2016, 8.09.2017წ.; Nას-1172-1127-2016, 31.03.2017წ. Nას-402-2021, 4.11.2021წ.; Nას-50.2022, 27.01.2023წ.; Nას-1258-2022, 1.03.2023წ.)

29. სამკვიდროს მიღება ფაქტობრივი ფლობით, რომელიც ამტკიცებს სამკვიდოს მიღების ფაქტს, გულისხმობს მემკვიდრის მიერ ნებისმიერ მოქმედებებს ამ ქონების მართვის, განკარგვისა და სარგებლობის შესახებ, მის სათანადო მდგომარეობაში შენარჩუნებას ან გადასახადების გადახდას, ბინის ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე სამემკვიდრეო სახლში მცხოვრები დამქირავებლებისგან ქირის ამოღებას, სამემკვიდრეო ქონების ხარჯზე სამკვიდრო ქონების დაცვისა და მართვისათვის საჭირო ხარჯების გადახდას ან მამკვიდრებლის ვალების დაფარვას და ა.შ. სამკვიდროს მიღება უნდა მოხდეს სსკ-ის 1424-ე მუხლით განსაზღვრული ექვსი თვის ვადაში, რომელიც აითვლება სამკვიდროს გახსნის დღიდან. სსკ-ის 1320-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდროს გახსის დროდ ითვლება მამკვიდრებლის გარდაცვალების დღე ან პირის გარდაცვლილად გამოცხადების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის დღე.

30. სადავო არ არის, რომ სამკვიდროს გახსნის დღიდან 6 თვის ვადაში ბ.დ–ს სამკვიდროს მისაღებად ნოტარიუსისთვის არ მიუმართავს, შესაბამისად სასამართლოს უნდა გამოერკვია და დაედგინა, მიიღო თუ არა ბ.დ–მა ფაქტობრივი ფლობით სადავო სამკვიდრო ქონება. საკასციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია სადავო საკითხი, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები.

31. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რომ ბ.დ–ის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღებისთვის დამატებით გამოსაკვლევია საქმეში არსებული მტკიცებულებები და დასადგენია სხვა გარემოებებიც, რომელთა გარეშე შეუძლებელია საქმეზე შემაჯამებელი გადაწყვეტილების მიღება.

32. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

33. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

34. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. მსგავს საკითხებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა არსებობს, რომელსაც წინამდებარე განჩინება არ ეწინააღმდეგება.

35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივარი - დაუსაბუთებელი, რაც გამორიცხავს მისი არსებითად განსახილველად დაშვების სამართლებრივ შესაძლებლობას.

36. კასატორი სსსკ-ის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ბ.დ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური