№ას-1389-2022

20 ივლისი, 2023 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), ლაშა ქოჩიაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ს.ქ–ძე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარეები – კ.ა–ია, გ.ჯ–ძე, თ.ყ–ი (მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 08 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – კრების ოქმის ბათილად ცნობა, უძრავი ქონების მესაკუთრედ ამხანაგობის ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. კ.ა–იამ, გ.ჯ–ძემ და თ.ყ–მა (შემდეგში - მოსარჩელეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) სარჩელი აღძრეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში ს.ქ–ძისა და ბმა „ჯ.ს–ის“ მიმართ (შემდეგში - მოპასუხე, კასატორი) შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:

1.1. ბათილად იქნეს ცნობილი ს.ქ–ძისათვის 72.9 კვ.მ ნახევარსარდაფის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტის დადასტურების შესახებ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 5 მაისის კრების ოქმი (დამოწმების №170483466);

1.2. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ი“ ცნობილ იქნეს ქ. თბილისი, ....... (ს/კ ......) მდებარე 72.9 კვ.მ ნახევარსარდაფის მესაკუთრედ.

(იხ. 2020 წლის 15 იანვრის დაზუსტებული სარჩელი, ს.ფ. 209-251; სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხე დ.ტ–ვის მიმართ განუხილველად იქნა დატოვებული, მოსარჩელის მიერ ამ ნაწილში სარჩელის გამოხმობის გამო - იხ. 2020 წლის 17 დეკემბრის სასამართლოს სხდომის ოქმი - საოქმო განჩინება სარჩელის ნაწილობრივ განუხილველად დატოვების შესახებ (15:54:28 სთ; ს.ფ. 327-381, 401).

2. მოპასუხე ბმა „ჯ.ს–ის“ წარმომადგენელი, წარმოდგენილი შესაგებლითა და სასამართლოს სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებით დაეთანხმა სარჩელში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, ხოლო, მოპასუხე ს.ქ–ძემ წარმოდგენილი შესაგებლით და სასამართლოს სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებით სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, კ.ა–იას, გ.ჯ–ძისა და თ.ყ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 5 მაისის კრების ოქმი (დამოწმების №170483466) ს.ქ–ძისათვის 72.9 კვ.მ ნახევარსარდაფის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტის დადასტურების შესახებ; ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ი“ ცნობილ იქნა ქ. თბილისი, ......., კორპუსი #30-ში (ს/კ ........) მდებარე 72.9 კვ.მ ნახევარსარდაფის მესაკუთრედ.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს.ქ–ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 08 ივნისის გადაწყვეტილებით, ს.ქ–ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოცემულ საქმეზე გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2020 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; კ.ა–იას, გ.ჯ–ძისა და თ.ყ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 5 მაისის კრების ოქმი (დამოწმების N170483466) ს.ქ–ძისათვის 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტის დადასტურების შესახებ და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ი“ ცნობილ იქნა ქ. თბილისი, ...... (ს/კ ........) მდებარე 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფის მესაკუთრედ.

6. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1.სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ, უდავოდ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

6.1.1. ბმა „ჯ.ს–ი“ წარმოადგენს ქ. თბილისში, ........ რეგისტრირებულ ამხანაგობას, რომლის აღრიცხვის თარიღია 2010 წელი. ამხანაგობის 2010 წლის 29 მაისის კრების ოქმის საფუძველზე ბმა „ჯ.ს–ის“ თავმჯდომარედ 5 წლის ვადით არჩეულ იქნა ვლადიმერ კუნჭულია. 2016 წლის 4 ივლისის კრების ოქმის საფუძველზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულ იქნა ეკატერინე დეკანოსიძე 1 წლის ვადით, რომელსაც უფლებამოსილების ვადა ამოეწურა 2017 წლის 4 ივლისს. 2017 წლის 4 ივლისის შემდეგ ვაკის რაიონის გამგეობაში არ შესულა განცხადება ბმა „ჯ.ს–ის“ აღრიცხვის მონაცემთა ბაზაში ცვლილების შეტანის შესახებ, რის გამოც გამგეობაში დაცული არ არის ინფორმაცია ამხანაგობის ამჟამინდელი თავმჯდომარის შესახებ. 2019 წლის 22 დეკემბრის N02/2019 კრების ოქმის საფუძველზე, ბმა „ჯ.ს–ის“ წევრების მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებულ N2/30325-18 სამოქალაქო საქმეზე ამხანაგობის წარმომადგენლად დ.ფ–ის არჩევის თაობაზე.

6.1.2. კ.ა–ია, გ.ჯ–ძე და თ.ყ–ი არიან ბმა „ჯ.ს–ის“ წევრები. 2016 წლის 22 ივლისის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე კ.ა–იას საკუთრებაშია ქ. თბილისში, ......... მდებარე ბინა N7 (საკადასტრო კოდი N.......). 2011 წლის 18 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით გ.ჯ–ძე წარმოადგენს ბინა N4-ის (საკადასტრო კოდი N..........) მესაკუთრეს, ხოლო თ.ყ–მა საკუთრების უფლება ბინა N10-ზე (საკადასტრო კოდი N.......) მოიპოვა 2011 წლის 17 სექტემბრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე.

6.1.3. ს.ქ–ძე ბმა „ჯ.ს–ის“ წევრი გახდა 2016 წლიდან, როდესაც ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე (დამოწმების თარიღი: 21/09/2016) საკუთრების უფლება გადაეცა ქ. თბილისში, ............., მდებარე ბინა N1-ზე (საკადასტრო კოდი N.........). ს.ქ–ძემდე მითითებული ბინის მესაკუთრეს 1993 წლის 26 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით წარმოადგენდა მ.ტ–ი, ხოლო 1992 წლის 16 იანვარს ბინა N1 49 კვ.მ. ფართით და 15 კვ.მ. სარდაფი პრივატიზებულ იქნა კ.ფ–ზე.

6.1.4. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის სსიპ ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 07/09/2017 წლის N3522548 გადაწყვეტილებით, ს.ქ–ძეს მიეცა თანხმობა ქ. თბილისში, .......... მის საკუთრებაში არსებული ფართის ფასადზე სარეკონსტუქციო სამუშაოების (კარის ღიობის მოწყობა) განხორციელების თაობაზე.

6.1.5. ბმა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმით (დამოწმებული ნოტარიუს ა.მ–ას მიერ, სანოტარო რეგისტრაციის N170483466) დადასტურდა ქ. თბილისში, ........ ბინა N1-ის ქვემოთ მდებარე 72.9 კვ.მ. ფართის ნახევარსარდაფის ამხანაგობის წევრ ს.ქ–ძის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი. აღნიშნული კრების ოქმის საფუძველზე საკუთრების უფლების შესაბამისი რეგისტრაცია განხორციელდა საჯარო რეესტრში. ნახევარსარდაფი მოქცეულია N....... საკადასტრო კოდის ქვეშ.

6.1.6. ბმა „ჯ.ს–ის“ თავმჯდომარემ და 19 წევრმა განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ პროკურატურას ამხანაგობის 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმის სიყალბის გამო შესაბამისი ღონისძიების გატარების მოთხოვნით.

6.2.სააპელაციო პალატამ პირველ რიგში აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებას ამოწმებდა ს.ქ–ძის მიერ წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში, რომლითაც ეს უკანასკნელი პრეტენზიას აცხადებდა სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობასთან მიმართებით მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობაზე, ასევე პრივატიზების და ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოპოვებული ინდივიდუალური საკუთრების (12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფი) ამხანაგობის საკუთრებაში გადაცემასთან დაკავშირებით.

6.3.სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია სააპელაციო საჩივრით სადავოდ გამხდარი და საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამახანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმი ს.ქ–ძისთვის 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფის ინდივიდუალურ მფლობელობაში არსებობის ფაქტის დადასტურების ნაწილში ბათილი იყო.

6.4.სააპელაციო პალატამ პირველ რიგში ყურადღება გაამახვილა იმ უდავო გარემოებაზე, რომ ს.ქ–ძეს უძრავი ქონება მდებარე ქ. თბილისში, .........., პირველ სართულზე მდებარე ბინა N1 2016 წლის 21 სექტემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მ.ტ–ისგან შეიძინა, რომელსაც აღნიშნული უძრავი ქონება შეძენილი ჰქონდა კ.ფ–გან 1993 წლის 06 ოქტომბრის ხელშეკრულების საფუძველზე. საქმეში წარმოდგენილი 1992 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით, რომელიც დადებულია ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს წარმომადგენელსა და ფ.კ–ს შორის, ირკვეოდა, რომ ქ. თბილისში, ....... მდებარე სამოთახიანი ბინა N1, საცხოვრებელი ფართით 49 კვ.მ., საერთო ფართობით 74 კვ.მ და 15 კვ.მ. სარდაფით პრივატიზებულ იქნა კ.ფ–ის სახელზე.

6.5.პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხე მხარე, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში, ასევე სააპელაციო საჩივარში, სადავო ნახევარსარდაფის ნაწილზე, საკუთრების უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოპოვების შესახებ მიუთითებდა და განმარტა, რომ ამხანაგობა „ჯ.ს–ში“ ბინა N1-ის შეძენით საკუთრების უფლება მათ შორის სადავო სარდაფის ნაწილზე - 12.55 კვ.მეტრზე მოიპოვა, რადგან 1992 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულების საფუძველზე 15 კვ.მ. სარდაფი კ.ფ–ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადავიდა, რომელმაც აღნიშნული ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მ.ტ–ის სასარგებლოდ განკარგა; ამ უკანასკნელმა კი, ფ.კ–ისგან შეძენილი ქონება მოპასუხის სასარგებლოდ გაასხვისა. პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის მიმდინარეობისას ს.ქ–ძის მიერ ბინა N1-ის შეძენის შემდეგ ამ უკანასკნელის მიერ სადავო ნახევარსარდაფის ნაწილის (12.55 კვ.მ.-ის) ფლობის ფაქტი მოსარჩელეებს სადავოდ არ გაუხდიათ. სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელე აპელანტების წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მისი მარწმუნებელების ფაქტობრივ მფლობელობაში იყო 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფის გამოკლებით დარჩენილი დაახლოებით 60 კვ.მ. ქონება (იხ. 2022 წლის 20 აპრილის სხდომის ოქმი,11:12:10-11:12:21).

6.6.სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ იმ პირობებში, როდესაც საქმეში წარმოდგენილი 1992 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით დასტურდებოდა, რომ ადგილობრივმა მმართველობის ორგანომ ფ.კ–ს ......... 30-ე კორპუსში მდებარე სამოთახიან ბინა N1-თან ერთად საკუთრების უფლება მათ შორის 15 კვ.მ სარდაფზე გადასცა, ასევე, საქმეში წარმოდგენილი ფოტომონტაჟით დგინდებოდა, რომ ბინა N1-ში არსებული ჭრილით ამ ბინასთან დაკავშირებული სარდაფი შიდა აზომვითი ნახაზის შესაბამისად 12.55 კვ.მეტრია, ამასთან, სადავო არ გამხდარა ფაქტი მასზედ, რომ 1992 წლის 16 იანვრის ხელშეკრულებით განკერძოებული 15 კვ.მ ნახევარსარდაფი და ს.ქ–ძის მფლობელობაში არსებული 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფი ერთი და იგივე უძრავი ნივთია, პალატა მივიდა დასკვნამდე, რომ ს.ქ–ძეს 12.55 კვ.მეტრ სარდაფზე საკუთრების უფლება სადავო კრების ოქმის საფუძველზე არ მოუპოვებია, რადგან დასახელებული ქონება 1992 წლის 16 იანვრიდან ბინა N1-თან ერთად ფ.კ–ის კერძო საკუთრებაში გადავიდა და აღნიშნული ნახევარსარდაფი ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონება არ ყოფილა. შესაბამისად, მოსარჩელეებს 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფთან მიმართებით ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმის ბათილად ცნობის იურიდიული ინტერესი არ გააჩნდათ, რადგან ამ ნაწილში ოქმის ბათილად გამოცხადების შემთხვევაშიც კი, 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფი ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში ვერ მოხვდებოდა.

6.7.საგულისხმო იყო, რომ მოსარჩელეებმა დაზუსტებულ სარჩელში ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხოვნასთან მიმართებით მიუთითეს კრების ოქმის ბათილად ცნობის შედეგად მისაღწევ იურიდიულ შედეგზე და სადავო ოქმებით განკარგული ქონების ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში დაბრუნება მოითხოვეს. მეტიც, აღნიშნეს, რომ სადავო ქონებაზე, როგორც მათ ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ ნივთებზე „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული წესით თავად აპირებდნენ საკუთრების უფლების მოპოვებას.

6.8.სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა არგუმენტაცია 60.35 კვ.მ. ნახევარსარდაფის განკარგვის ნაწილში სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობის და ქონების ამხანაგობის საკუთრებაში დაბრუნების მიმართ მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესის არ არსებობის შესახებ და ამ მიმართებით, პირველ რიგში ყურადღება მიაპყრო „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილ ქცევის წესზე, რომლის მიხედვითაც, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს მრავალბინიანი სახლის ვესტიბიულები, სადარბაზოები, დერეფნები, კიბის უჯრედები, სარდაფები, სხვენები, საქვაბეები, ტექნიკური სართულები, სახურავები, ლიფტები, სხვადასხვა დანიშნულების შახტები, არხები, ნაგავგამტარები, ბუნკერები და ა.შ., რომლებიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში. პალატამ ასევე მიუთითა იმავე კანონის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით. პალატის შეფასებით, კანონის დასახელებული ნორმით გარანტირებულია მოსარჩელეთა - როგორც ამხანაგობის წევრთა უფლება ისარგებლონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში, სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობითა და აღნიშნული ოქმით განკარგული ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ამხანაგობის საკუთრებაში დაბრუნების გზით მიიღწეოდა. შესაბამისად, აპელირება მასზედ, რომ წინამდებარე დავაში მოსარჩელეებს სადავო კრებით განკარგულ ქონებაზე მფლობელობა სარწმუნოდ არ დაუდასტურებიათ და აღნიშნულ ქონებაზე არც საკუთრების უფლების მოპოვება მოუთხოვიათ, დავის საგანთან (კრების ოქმის ბათილად ცნობა და ქონების მესაკუთრედ ამხანაგობის ცნობა) მიმართებით მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესის არსებობას ვერ აქარწყლებდა, რადგან ქონების ამხანაგობის წევრთა საკუთრებაში დაბრუნება მოსარჩელეებს ამ ქონებით სარგებლობის უფლებით აღჭურავდა. აღნიშნული კი, განსახილველ დავასთან მიმართებით მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობას ადასტურებდა. გარდა ამისა, საგულისხმო იყო მოსარჩელეების უფლება „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 პუნქტის (ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსების (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზედაც დგება შესაბამისი ოქმი, თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსხვავებული კვორუმი. მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებზე (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) საკუთრების უფლების საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრმა უნდა წარმოადგინოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ შედგენილი ოქმი და ნახაზი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია სამეურნეო სათავსის ადგილმდებარეობის დადგენა) ან იმავე კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის (ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე) საფუძველზე, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მოთხოვნათა დაცვით მოწვეულ კრებაზე სადავო ოქმით განკარგულ 60.35 კვ.მ. ნახევარსარდაფზე ინდივიდუალური მფლობელობის დადასტურების ან საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის შესახებ. პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ წინამდებარე სამართალწარმოების ფარგლებში სადავო 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფზე მოსარჩელეთა მესაკუთრედ ცნობის შესახებ მოთხოვნის არ დაყენება არ გამორიცხავდა ამხანაგობის კრების მოწვევისა და ამხანაგობის წევრთა კანონით გათვალისწინებული ოდენობით თანხმობის მოპოვების შემთხვევაში, მფლობლობის ფაქტის დადასტურებაზე ან საკუთრებაში გადაცემაზე გადაწყვეტილების მიღებას.

6.9.სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივ გარემოებას მასზედ, რომ 2017 წლის 05 მაისს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ში“ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრება არ ჩატარებულა, რაც კრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების (ოქმის) ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა. პალატამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივარი არ შეიცავდა აპელანტის არგუმენტაციას გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილ იმ გარემოებასთან მიმართებით, რომ 2017 წლის 05 მაისს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ წევრთა კრება არ ჩატარებულა და ამხანაგობის წევრებს არ გამოუვლენიათ ნება ოქმით განკარგული ქონების ს.ქ–ძის მფლობელობაში არსებობის ფაქტის დადასტურების თაობაზე. საქმეში არსებული სადავო კრების ოქმის შინაარსით ირკვეოდა, რომ მოპასუხე აპელანტს ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული სარდაფის მფლობელობაში არსებობის ფაქტი დაუდასტურდა, რასაც კანონის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ხმების 2/3-ის წევრის თანხმობა სჭირდებოდა. განსახილველ შემთხვევაში, პალატის განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა არც ერთი მტკიცებულება, რომელიც „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად კრების მოწვევისა და აღნიშნულ კრებაზე ამხანაგობის წევრთა კანონით გათვალისწინებული ოდენობის თანხმობის მოპოვების ფაქტს დაადასტურებდა. ამრიგად, არ დასტურდებოდა რა სადავო კრების კანონით დადგენილი წესით მოწვევა და ჩატარება, ცალსახა იყო, რომ კრების ოქმი იმ ნაწილში რომლითაც 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფზე მოპასუხის მფლობელობაში ყოფნის ფაქტი დადასტურდა, კანონით დადგენილი წესების დარღვევით იყო მიღებული, რაც სამოქალაქო კოდექსის 50-ე (გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ) და 54-ე (ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს) მუხლების საფუძველზე დასახელებულ ნაწილში მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

6.10. გათვალისწინებით იმისა, რომ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კერძოდ, სადავო კრების ოქმი ს.ქ–ძისთვის ინდივიდუალრ მფლობელობაში 60.35 კვ.მ. სარდაფის ფლობის ფაქტის დადასტურების ნაწილში გაბათილდა და აღნიშნულ ქონებაზე საკუთრების უფლება ბინათმესაკუთრეთა ამახანაგობა ჯ.ს–ს გადაეცა, ამასთან, მოსარჩელეს უარი ეთქვა 12.55 კვ.მ. ნახევარსარდაფის ამხანაგობისთვის გადაცემაზე, სარჩელზე გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება უცვლელად დარჩა, რადგან პალატის მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ამხანაგობის საკუთრებაში დაბრუნებული (60.35 კვ.მ.) და მოპასუხე აპელანტის საკუთრებაში დარჩენილი (12.55 კვ.მ.) ნახევარსარდაფი ამ უკანასკნელის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო ერთი საკადასტრო კოდის ქვეშ.

7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ს.ქ–ძემ გაასაჩივრა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა.

7.1. კასატორის მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

7.1.1. კასატორის მითითებით, საქალაქო და სააპელაციო სასამართლოებს უნდა დაედგინათ ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტობრივი გარემოება, რომელიც მიღებულ გადაწყვეტილებაზე იქონიებდა გავლენას. კერძოდ, უნდა დადგენილიყო სადავო სარდაფზე ს.ქ–ძის მიერ მფლობელობის განხორციელების ფაქტი. სასამართლოებს აგრეთვე უნდა მიეთითებინათ, რომ ვერ დასტურდებოდა მოსარჩელეთა მიერ სადავო ნახევარსარდაფით სარგებლობისა და მითუმეტეს მისი მფლობელობის ფაქტი. აგრეთვე უნდა აღენიშნათ ის გარემოება, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონით საკუთრების უფლების მიღების პერსპექტივა მოსარჩელეებს არ გააჩნდათ. გარდა ამისა, სასამართლოს უნდა განესაზღვრა, რომ სადავო ფართზე საკუთრების უფლების მიღებაზე უფლებამოსილი ერთადერთი პირი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც იქნებოდა მხოლოდ ს.ქ–ძე, რის გამოც მოსარჩელეთა სამართლებრივი ინტერესი დავის საგნის მიმართ არ არსებობდა და ვერც იარსებებდა. კასატორის მითითებით, საფუძველს მოკლებულია სასამართლოს მტკიცება იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში სარდაფის დაბრუნების შემდგომ ამხანაგობის წევრები შეძლებენ ისარგებლონ აღნიშნული ქონებით, ვინაიდან იგი აუცილებლად მოიპოვებს საკუთრების უფლებას სადავო ფართზე იქნება, ეს ამხანაგობის კრების ოქმით, თუ სასამართლო წარმოების გზით.

8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით, ს.ქ–ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

9. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

10. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

11. სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

12. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის N170483466 კრების ოქმის ბათილად ცნობისა (იმ ნაწილში, რომლითაც 60.35 კვ.მ ნახევარსარდაფზე ს.ქ–ძის მფლობელობაში ყოფნის ფაქტი დადასტურდა) და ქონების ამხანაგობის საკუთრებაში დაბრუნების მართლზომიერება.

13. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლო საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში (სსსკ-ის 404.1 მუხლი) და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, უფლება არ აქვს გასცდეს საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა კასატორს, მის მიერ განხორციელებული შედავების გათვალისწინებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის რელევანტურობას განუმარტავს.

14. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ წარმოდგენილი საკასაციო პრეტენზიების შინაარსის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა პირველ რიგში ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეთა მიერ აღძრულია აღიარებითი სარჩელი - ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობისა და სადავო უძრავი ქონების (ნახევარსარდაფის) მესაკუთრედ ამხანაგობის ცნობის მოთხოვნით, რაც სხვა პროცესუალურ წინაპირობებთან ერთად, დამატებით მოითხოვს მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობას.

15. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სარჩელის იურიდიული ინტერესის სამართლებრივ საკითხებზე განმარტებულია საკასაციო სასამართლოს არაერთ განჩინებაში. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდმა პალატამ სსკ-ის 180-ე მუხლის განმარტებისას, დაასკვნა რომ „აღიარებითი სარჩელის დაკმაყოფილებით, მოსარჩელემ უნდა განახორციელოს კონკრეტული უფლება და ამ უფლების განხორციელება დაკავშირებული უნდა იყოს უშუალოდ აღიარებითი სარჩელით მოთხოვნილი უფლების აღიარებასთან. სხვა საკითხია იურიდიული შედეგის არსებობის ან არარსებობის დადგენის სურვილი. იურიდიული ინტერესის არსებობის დადგენისათვის უპირატესად უნდა გაირკვეს, გაუმჯობესდება თუ არა მოსარჩელის სამართლებრივი მდგომარეობა მისი აღიარებითი მოთხოვნის დაკმაყოფილების შემთხვევაში“ (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის განჩინება საქმეზე N ას-121-117-2016, 17 მარტი 2016).

16. სხვა სამოქალაქო საქმეზე საკასაციო პალატამ განმარტა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს იმ იურიდიული შედეგების მიღწევადობა, რისი დადგომაც სურს მოსარჩელეს ამგვარი აღიარებით. აღსანიშნავია, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული იურიდიული ინტერესი მნიშვნელოვანი სამართლებრივი მოვლენაა. ასეთი ინტერესის არსებობა ყოველთვის გულისხმობს, რომ მხარე გარკვეულ მნიშვნელობას ანიჭებს ინტერესის ობიექტს, თუმცა, გასათვალისწინებელია, რომ იურიდიული ინტერესი არ განისაზღვრება მხოლოდ პირის სუბიექტური დამოკიდებულებით, ანუ მხოლოდ მისი სურვილით, არამედ, აუცილებელია მისი ობიექტური მხარეც. ობიექტური თვალსაზრისით, ინტერესი მოიცავს შედეგებს, რომელიც კონკრეტული მოთხოვნის დაკმაყოფილების შედეგად ობიექტურად მიღწევადი უნდა იყოს (სუსგ №ას-1059-2019, 20.09.2019 წ.).

17. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეები აღარებითი მოთხოვნის იურიდიულ ინტერესად მიუთითებენ იმ გარემოებაზე, რომ სადავო კრების ოქმის საფუძველზე, ს.ქ–ძის სახელზე რიცხული ნახევარსარდაფის ნაწილი წლების განმავლობაში არის მათ მფლობელობაში. სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობის შემთხვევაში კი, აღდგება პირვანდელი მდგომარეობა - ნახევარსარდაფზე ბმა „ჯ.ს–ის“ საკუთრების უფლება, რის შემდეგაც მოსარჩელე მხარეს მიეცემა შესაძლებლობა ამხანაგობის კრებაზე დააყენონ საკითხი სარჩელში მითითებული ფართის მათ ინდივიდუალურ მფლობელობაში არსებობის ფაქტის დადასტურების თაობაზე და ამდენად, ბმა „ჯ.ს–ის“ კრების ოქმის საფუძველზე დაირეგისტრირონ საკუთრების უფლება შესაბამის ფართზე.

18. წარმოდგენილი სარჩელის მიზნისა და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის დანაწესების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო კრების ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე მოთხოვნის განხილვისა და საკითხის გადაწყვეტის მიმართ მოსარჩელეთა იურიდიული ინტერესი იარსებებს, თუ დადასტურდება, რომ მოპასუხემ სადავო კრების ოქმის საფუძველზე მიისაკუთრა ქონება, რომლის მიმართაც კასატორებს საკუთრების უფლების წარმომშობი რეალური და დასაბუთებული პრეტენზია გააჩნიათ.

19. ზემოაღნიშნულ აბზაცში განვითარებული მსჯელობის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა პირველ რიგში სადავო კრების ოქმით განკარგულ უძრავ ქონებაზე ს.ქ–ძის უფლების არსებობის საკითხს შეაფასებს და ამ მიზნით, განსაკუთრებულ ყურადღებას გაამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებიც საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე, სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, რამეთუ საკასაციო საჩივრის ავტორს ამ ნაწილში საკასაციო შედავება არ წარმოუდგენია.

20. კერძოდ, უდავოდ დადგენილია, რომ ბმა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმით დადასტურდა ქ. თბილისში, .......... ბინა N1-ის ქვემოთ მდებარე 72.9 კვ.მ. ფართის ნახევარსარდაფის ამხანაგობის წევრ ს.ქ–ძის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებობის ფაქტი. აღნიშნული კრების ოქმის საფუძველზე, საჯარო რეესტრში განხორციელდა საკუთრების უფლების შესაბამისი რეგისტრაცია. საქმეში წარმოდგენილი არაერთი მტკიცებულების, მათ შორის, სადავო კრების ოქმის, ამხანაგობის წევრთა ხელწერილების, მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი ხელმოწერების, მხარეთა ახსნა-განმარტებებისა და მოწმეთა ჩვენების საფუძველზე დადგენილია და თვით მოპასუხე ს.ქ–ძეც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ სადავო კრება კანონით დადგენილი წესით მოწვეული და ჩატარებული არ ყოფილა, თუმცა, იმავდროულად, დადგენილია ის გარემოებაც, რომ სადავო კრების ოქმით განკარგული 72.9 კვ.მ.-დან 12.55 კვ.მ. ნახევარსარდაფზე საკუთრების უფლება ს.ქ–ძეს სადავო კრების ოქმის საფუძველზე არ მოუპოვებია, რადგან ეს უკანასკნელი 1992 წლის 16 იანვრიდან N1 ბინასთან ერთად ფ.კ–ის კერძო საკუთრებაში გადავიდა, რომელმაც აღნიშნული ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მ.ტ–ის სასარგებლოდ განკარგა, ხოლო, ამ უკანასკნელმა კი, შეძენილი ქონება მოპასუხის სასარგებლოდ გაასხვისა. აღსანიშნავია, რომ არც მოსარჩელეებს გაუხდიათ სადავო ს.ქ–ძის მიერ ამხანაგობაში ბინის შეძენის შემდგომ ნახევარსარდაფის ნაწილის (12.55 კვ.მ.-ის) ს.ქ–ძის მიერვე ფლობის ფაქტი. რაც შეეხება სადავო კრების ოქმით განკარგულ დანარჩენ 60.35 კვ.მ. ნახევარსარდაფზე ს.ქ–ძის უფლების არსებობის საკითხს, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიას მასზედ, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს ამ ნაწილშიც უნდა დაედგინა ს.ქ–ძის მიერ მფლობელობის განხორციელების ფაქტი, რამეთუ საქმეში წარმოდგენილი ვერცერთი რელევანტური მტკიცებულება, მათ შორის, ვერც მოწმეთა ჩვენებები და ვერც კასატორის მიერ მითითებული ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 07 სექტემბრის №3522548 გადაწყვეტილება (რომლითაც ს.ქ–ძეს მიეცა თანხმობა ქ. თბილისში, .......... მის საკუთრებაში არსებული ფართის ფასადზე სარეკონსტუქციო სამუშაოების (კარის ღიობის მოწყობა) განხორციელების თაობაზე) ერთმნიშვნელოვნად ვერ ადასტურებს თუ ვინ ახორციელებდა სადავო ნახევარსარდაფზე ფაქტობრივ ბატონობას. აღსანიშნავია, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის 2017 წლის 07 სექტემბრის №3522548 გადაწყვეტილება მიღებულია სადავო კრების ოქმის შედგენის შემდგომ. ამასთან, კასატორის მიერ მითითებული გარემოების საწინააღმდეგოდ, მოწმეთა ჩვენებებით გამოიკვეთა, რომ მოპასუხე ერთპიროვნულად არ ფლობდა მთლიან ნახევარსარდაფს.

21. რაც შეეხება მოსარჩელეთა მიერ აღძრული აღიარებითი სარჩელის სხვა პროცესუალურ წინაპირობას - იურიდიული ინტერესის არსებობას, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მართვასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს არეგულირებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი. შესაბამისად, წინამდებარე დავის მიმართ იურიდიული ინტერესის არსებობა სწორედ აღნიშნული კანონის დებულებების ანალიზის შედეგად უნდა გადაწყდეს. აღნიშნული კანონის სამართლებრივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ კანონმდებელი განსხვავებულ სამართლებრივ რეჟიმში აქცევს, ერთი მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებასა და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებულ სამეურნეო სათავსებს (სარდაფები, სხვენები და ა.შ) და, მეორე მხრივ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას. განსხვავებულია მათი განვითარების, განკარგვის პირობებიც და იმის მიხედვით, თუ როგორია საკუთრების უფლების შინაარსი, განსხვავებულია მისი განკარგვისათვის კანონით გათვალისწინებული წინაპირობებიც (იხ. სუსგ საქმე Nას-17-14-2015, 01 ივლისი, 2015 წელი).

22. საკასაციო პალატა მიუთითებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის „ვ“ ქ/პუნტზე, რომელიც იძლევა მრავალბინიან სახლებში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების სამართლებრივ განმარტებას. აღნიშნული პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთი, ამავე ნაკვეთზე განთავსებული მრავალბინიანი სახლი, მასთან დაკავშირებული მომსახურე საინჟინრო ქსელების, მოწყობილობა-დანადგარების, შენობა-ნაგებობებისა და კეთილმოწყობის ობიექტების ერთობლიობა, რომელიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში. ასევე, ამავე კანონის მე-5 მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების შემადგენელი მიწის ნაკვეთი, სახლის ნაწილი და ის შენობა-ნაგებობები, დანადგარები, საინჟინრო ქსელები, მოწყობილობები, რომლებიც არ არის ინდივიდუალური საკუთრება, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას (საერთო საკუთრებას) წარმოადგენს. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის „დ“ ქ/პუნქტის თანახმად კი, წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს მრავალბინიანი სახლის ვესტიბიულები, სადარბაზოები, დერეფნები, კიბის უჯრედები, სარდაფები, სხვენები, საქვაბეები, ტექნიკური სართულები, სახურავები, ლიფტები, სხვადასხვა დანიშნულების შახტები, არხები, ნაგავგამტარები, ბუნკერები და ა.შ. რომლებიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით.

23. ამრიგად, კანონის ზემოაღნიშნული ნორმებით გარანტირებულია ამხანაგობის წევრთა უფლება ისარგებლონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში, ამხანაგობა „ჯ.ს–ის“ 2017 წლის 05 მაისის კრების ოქმის (დამოწმების №170483466) ბათილად ცნობისა და აღნიშნული ოქმით განკარგული ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ამხანაგობის საკუთრებაში დაბრუნების გზით მიიღწევა.

24. ზემოაღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ დადგენილ გარემოებას, რომ სადავო კრების ოქმით განკარგული 72.9 კვ.მ.-იდან 12.55 კვ.მ. ნახევარსარდაფი ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონება არ ყოფილა, შესაბამისად, გასაზიარებელია სააპელაციო პალატის დასკვნა მასზედ, რომ ამ ნაწილში, არ არსებობს მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესი. აღსანიშნავია, რომ ამ გარემოების წინააღმდეგ საკასაციო საჩივარი წარმოდგენილი არ არის, შესაბამისად საკასაციო პალატა ამ ნაწილში ფართოდ აღარ განავრცობს მსჯელობას და მხოლოდ იმის აღნიშვნით შემოიფარგლება, რომ 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფის ნაწილში კრების ოქმის ბათილად ცნობა მოსარჩელეთა უფლებებზე გავლენას ვერ მოახდეს, რადგან ბათილად ცნობის შემთხვევაშიც, 12.55 კვ.მ ნახევარსარდაფი ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში ვერ მოხვდება, რაც გამორიცხავს ამხანაგობის წევრთა მიერ როგორც ამ ფართით სარგებლობის შესაძლებლობას, ისე მოსარჩელეთა საკუთრების უფლების აღრიცხვის წინაპირობების წარმოშობას.

25. ნახევარსარდაფის დარჩენილ ნაწილზე - 60.35 კვ.მ.-ზე მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობასთან დაკავშირებით კი, საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ მოპასუხემ საკუთრების უფლება კანონით დადგენილი წესების დარღვევით მიღებული კრების ოქმის საფუძველზე მოიპოვა და მოპასუხემ ვერ მიუთითა საკუთრების უფლების წარმოშობის სხვა საფუძველზე. შესაბამისად, წინამდებარე განჩინაში მოხმობილი მსჯელობისა და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისი დანაწესების საფუძველზე, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას მოსარჩელეთა ნამდვილი იურიდიული ინტერესის არსებობის თაობაზე, რამეთუ სადავო ქონების ამხანაგობის წევრთა საკუთრებაში დაბრუნება, მოსარჩელეებს, როგორც ამხანაგობის წევრებს, ამ ქონებით სარგებლობის უფლებით აღჭურავს.

26. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მოსარჩელისა და მოპასუხის სტადიებზე წარდგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების ერთობლივად შესწავლისა და გაანალიზების გზით, სავსებით დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილება მიიღო, რომლის საკასაციო წესით გასაჩივრებისას, მოპასუხეებმა ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა/დასკვნები და ვერ გააქარწყლეს ისინი დასაბუთებული საკასაციო შედავებით.

27. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03).

28. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

29. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმთან/ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.

30. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

31. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

32. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

33. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ბ.ბ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 663 ლარის 70% – 464.1 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ს.ქ–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. ს.ქ–ძეს (.......) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ბ.ბ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 663 ლარის (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 18.11.2022) 70% – 464.1 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია

ლაშა ქოჩიაშვილი