საქმე №ას-913-2023 9 თებერვალი, 2024 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები:ზურაბ ძლიერიშვილი,

ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახური (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ვ.გ–ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 აპრილის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – დისციპლინური სახდელის შეფარდების შესახებ გამოვლენილი წერილობითი ნების ბათილად ცნობა

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის უარყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 9 იანვრის გადაწყვეტილებით ვ.გ–ის (შემდეგში: მოსარჩელე ან დასაქმებული) სარჩელი სსიპ იურიდული დახმარების სამსახურის (შემდეგში: მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი ან დამსაქმებელი) წინააღმდეგ, დისციპლინური სახდელის შეფარდების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე, დაკმაყოფილდა და ბათილად იქნა ცნობილი მოპასუხე სამსახურის 2022 წლის 4 მარტის NLA 62200000029 ბრძანებით დასაქმებულისთვის გამოცხადებული დისციპლინური სახდელი.

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 აპრილის განჩინებით დამსაქმებლის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

3.1. მოსარჩელე მოპასუხე სამსახურში 2015 წლიდან ადვოკატის პოზიციაზეა დასაქმებული;

3.2. დამსაქმებელი სამსახურის დირექტორმა 04.03.2022 წელს მოსარჩელეს დისციპლინური სახდელი - საყვედური შეუფარდა. გასაჩივრებულ ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ თბილისის იურიდიული დახმარების ბიუროს სპეციალისტის - ა.ო–ის 2021 წლის 30 ნოემბრის სამსახურებრივი ბარათის თანახმად, 2021 წლის 22 ნოემბერს, თბილისის იურიდიული დახმარების ბიურომ მიიღო გზავნილი თბილისის საქალაქო სასამართლოდან, რომელსაც ერთვოდა სასამართლო უწყება, სარჩელი და სხვა დოკუმენტაცია, ადმინისტრაციულ საქმეზე N3/3434-21. სასამართლოდან მიღებული დოკუმენტაცია იმავე დღეს უნდა გადაგზავნილიყო სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის აპარატში, თუმცა დოკუმენტის გადაგზავნა ვერ მოხდა, რადგან ადვოკატმა (მოცემული დავის მოსარჩელემ) 22 ნოემბერს უნებართვოდ გაიტანა დოკუმენტაცია კანცელარიიდან და დააბრუნა მხოლოდ პარასკევს - 26 ნოემბერს. ამასთან, დაუდგენელია, სრულად დააბრუნა თუ არა ადვოკატმა დოკუმენტაცია;

3.3. თბილისის იურიდიული დახმარების სპეციალისტის - თ.ს–ძის 2021 წლის 30 ნოემბრის სამსახურებრივი ბარათის თანახმად, 2021 წლის 26 ნოემბერს, ადვოკატმა (მოსარჩელემ) თბილისის იურიდიული დახმარების ბიუროს კანცელარიაში წარადგინა თბილისის საქალაქო სასამართლოდან მიღებული გზავნილი და განმარტა, რომ მან 2021 წლის 22 ნოემბერს აღნიშნული დოკუმენტები სპეციალისტ ა.ო–თან შეთანხმებისა და დოკუმენტის ადრესატის დაზუსტების გარეშე გაიტანა კანცელარიიდან. ადვოკატმა განუმარტა სპეციალისტებს, რომ აღნიშნული დოკუმენტები არ იყო განკუთვნილი მისთვის. სპეციალისტი თ.ს–ძე მოხსენებით ბარათში ასევე უთითებს, რომ გადამოწმების შედეგად დადგენილი დოკუმენტების ნუსხის ადრესატს წარმოადგენდა იურიდიული დახმარების სამსახურის აპარატი და საჭირო იყო ამ კუთხით სწრაფი რეაგირება. გზავნილი ეხებოდა იურიდიული დახმარების სამსახურის მესამე პირად ჩართვას საქმეში, სადაც მოსარჩელეს წარმოადგენდა დასაქმებული (ადვოკატი, რომელიც მოცემული დავის მოსარჩელეა), მოპასუხეს - სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური, ხოლო საკითხი ეხებოდა იურიდიული დახმარების სამსახურის სამართალდამრღვევად ცნობაზე უარის შესახებ გადაწყვეტილების გასაჩივრებას;

3.4. სამსახურებრივი შინაგანაწესის 6.3.3.1. პუნქტის თანახმად, დისციპლინური გადაცდომებია: ა) სამსახურებრივი მოვალეობების განზრახ ან გაუფრთხილებლობით შეუსრულებლობა ან/და არაჯეროვანი შესრულება; ბ) სამსახურის შინაგანაწესის, სამსახურის დებულების, იურიდიული დახმარების საბჭოს გადაწყვეტილებების, დირექტორის ბრძანებებისა და სამსახურის სხვა აქტების დარღვევა, მათი შეუსრულებლობა ან არაჯეროვანი შესრულება; ადვოკატთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის თანახმად, საადვოკატო საქმიანობის პრინციპებია: დ) ადვოკატის კეთილსინდისიერება; თ) ადვოკატის მიერ კლიენტის უფლებებისა და თავისუფლებების პატივისცემა და დაცვა; ადვოკატთა შესახებ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის ,,ა“ და ,,გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ადვოკატი ვალდებულია: ა) კეთილსინდისიერად შეასრულოს პროფესიული ფუნქციები; გ) არ შელახოს სასამართლოს და პროცესის სხვა მონაწილეთა უფლებები. სამსახურის შინაგანაწესის 6.1.3. პუნქტის მიხედვით ,,სამსახურის თანამშრომლები ვალდებული არიან: ა) კეთილსინდისიერად შეასრულონ შრომითი ვალდებულებები თანამდებობის, სპეციალობის, კვალიფიკაციის შესაბამისად; დაიცვან შრომითი ხელშეკრულებით (დანიშვნის ბრძანებით) გათვალისწინებული პირობები; გ) შეასრულონ დებულების, შინაგანაწესის მოთხოვნები, ხელმძღვანელის ბრძანებები და სხვა აქტები“;

3.5. გზავნილზე ადრესატად პირველ გვერდზე გარკვევით, თვალსაჩინო ადგილას იყო მითითებული ადრესატად სამსახური/ბიურო და არა - მოსარჩელე, დადგენილია ისიც, რომ გზავნილი ეხებოდა სამსახურის მიერ საპროცესო კოდექსით დადგენილი მნიშვნელოვანი უფლებების რეალიზაციას. შესაბამისად, სხვა პირის (სამსახურის) სახელზე გაგზავნილი სამართლებრივი დოკუმენტების აღება და 4 დღე დაუბრუნებლობა მძიმე სამართლებრივი შედეგის მომტანი შეიძლება იყოს სამსახურისთვის, ასევე - ყველა იმ ბენეფიციარისთვის, რომლის საქმესაც სამსახურის სხვა ადვოკატები აწარმოებენ. აღნიშნულმა შესაძლოა გამოიწვიოს სამსახურის ან სხვა პირის უფლებების გამოუსწორებელი ხელყოფა. ამგვარი გადაცდომა, განსაკუთრებით პირის მიერ, რომელსაც ყოველდღიურად უხდება სამართლებრივ დოკუმენტებთან შეხება და მათზე შესაბამისი რეაგირება, სამსახურებრივი მოვალეობების დარღვევის განსაკუთრებულ სერიოზულობაზე მიუთითებს და სამსახური მსგავს ქმედებებს რეაგირების გარეშე ვერ დატოვებს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2019 წლის 8 თებერვლის Nას-887-854-2016 საქმის მიხედვით, სიმძიმის სერიოზულობას გადაცდომის შედეგად ზიანის ფაქტს მნიშვნელობა არ აქვს და დასაშვებია შინაგანაწესით გათვალისწინებული პრევენციის ზომის გამოყენება;

3.6. საქმეში არ არის წარმოდგენილი მოსარჩელისათვის წერილობითი ფორმით შრომის შინაგანაწესის გაცნობის შესახებ მტკიცებულება, რომელიც მოქმედებდა დისციპლინური სახდელის შეფარდების დროისათვის.

4. მოცემულ შემთხვევაში უდავოა, რომ მხარეები შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდნენ ერთმანეთთან წერილობითი შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე. ასევე უდავოა, რომ მოსარჩელე დასაქმებულია სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურში ადვოკატად.

5. გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ მოდავე მხარეთა ახსნა-განმარტებებიდან გამომდინარე უდავოდ დადგენილია, რომ მხარეთა შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება და, მოპასუხის პოზიციიდან გამომდინარე, შესაძლებელია ასევე ბრძანებაც ყოფილიყო დასაქმებულის დანიშვნასთან დაკავშირებით, თუმცა სასამართლოში არც ერთი ზემოაღნიშნული დოკუმენტი წარდგენილი არ ყოფილა. შესაბამისად, სასამართლოსთვის უცნობია, თუ რა შრომითი უფლება-მოვალეობები ჰქონდათ შრომითი ხელშეკრულებით მხარეებს ერთმანეთის მიმართ.

6. მოპასუხე მხარის მიერ სასამართლოსთვის წარდგენილ შრომის შინაგანაწესთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ, საქართველოს შრომის კოდექსის (შემდეგში: სშკ) მე-14.3 მუხლის შესაბამისად, განმარტა, შრომითი ხელშეკრულებით შეიძლება განისაზღვროს, რომ შრომის შინაგანაწესი შრომითი ხელშეკრულების ნაწილია. ამ შემთხვევაში დამსაქმებელი ვალდებულია, პირს შრომითი ხელშეკრულების დადებამდე გააცნოს შრომის შინაგანაწესი (არსებობის შემთხვევაში). დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულს გააცნოს შრომის შინაგანაწესში შეტანილი ცვლილება მისი შეტანიდან 14 კალენდარული დღის ვადაში.

7. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება იმის თაობაზე, რომ შინაგანაწესი შრომითი ხელშეკრულების არსებითი შემადგენელი ნაწილი იმ შემთხვევაში ხდება, თუ იგი მითითებულია მხარეთა შორის წერილობით დადებულ შრომით ხელშეკრულებაში, ან მოგვიანებით იღებს დამსაქმებელი შინაგანაწესს და აღნიშნულ შინაგანაწესს წერილობითი ფორმით აცნობს დასაქმებულებს, რის შემდეგაც მასში მითითებული დებულებები დასაქმებულებისათვის სავალდებულო ხდება.

8. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ საქმეში არ იყო წარდგენილი მოსარჩელისათვის შრომის შინაგანაწესის გაცნობის წერილობითი მტკიცებულება, მხოლოდ შინაგანაწესის გამოქვეყნება კი არ შეიძლება ჩაითვალოს დასაქმებულისათვის შინაგანაწესის კანონით დადგენილი წესით გაცნობად.

9. როგორც ზემოთ აღინიშნა, შრომითი ურთიერთობა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის ნაირსახეობაა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია დაქვემდებარებული ურთიერთმიმართება დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის. აქ დასაქმებული წარმოადგენს დამსაქმებელთან შედარებით „სუსტ“ მხარეს, რომელიც საჭიროებს დაცვას მისი ძალაუფლებისგან. შრომის სამართალი, როგორც სამართლის დამოუკიდებელი დარგი, ისტორიულად დასაქმებულთა დაცვის მიზნით ჩამოყალიბდა. სწორედ ამიტომ შრომის სამართალი აწესებს დაცვის მინიმალურ სტანდარტებს, რომლის მოდიფიცირება შეიძლება მხოლოდ ერთი მიმართულებით, დასაქმებულის სასარგებლოდ.

10. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი სადავო გარემოება, რომ აპელანტის/მოპასუხის მიერ გამოვლენილი ნება მოსარჩელის/მოწინააღმდეგე მხარის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ღონისძიების გამოყენების შესახებ არამართლზომიერია.

11. წინამდებარე საქმეში სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარისთვის/მოსარჩელისათვის კანონით დადგენილი წესით შინაგანაწესის გაცნობა არ მომხდარა; მოსარჩელემ არ დაადასტურა შინაგანაწესის წერილობით გაცნობის ფაქტობრივი გარემოება დისციპლინური სახდელის შეფარდების დროისათვის (საამისო წერილობითი მტკიცებულება კი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, დამსაქმებლის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი), შესაბამისად, მართებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ საქმეში მოთავსებული შინაგანაწესი არ წარმოადგენს სავალდებულო ძალის მქონე დოკუმენტს მოსარჩელესთან მიმართებით.

12. აღსანიშნავია, რომ საქმეში წარდგენილი არ არის მხარეთა შორის დადებული წერილობითი შრომითი ხელშეკრულება მხარეთა უფლება-მოვალეობების განსაზღვრის მიზნებისათვის, რის გამოც უსაფუძვლო ხდება მოპასუხის ბრძანება მოსარჩელისათვის მასზე დაკისრებული ვალდებულების დარღვევის გამო დისციპლინური სახდელის შეფარდებასთან დაკავშირებით; დასაბუთებულია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნა იმის თაობაზე, რომ საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა და მხარეთა ახსნა-განმარტებიდან გამომდინარე, მოპასუხე სამსახური, ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში, საქართველოს პრეზიდენტის 01.07.1999 წლის N 141-ე ბრძანებულებით დამტკიცებული „საქმისწარმოების ერთიანი წესების“ დამტკიცებისა და ამოქმედების შესახებ ან სხვა ნორმატიული თუ ადმინისტრაციული აქტით დადგენილი/განსაზღვრული წესების შესაბამისად საქმის წარმოებას კორესპონდენციის მიღება - აღრიცხვა - დამუშავება - განაწილებას კანცელარიაში არ ახორციელებდა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებას და მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარე/მოსარჩელე პასუხისმგებელი ვერ იქნებოდა იმის გამო, რომ საქმისწარმოების წესის შეუსაბამოდ ხდებოდა საქმის წარმოება მოპასუხე ორგანიზაციაში, ამდენად დასაბუთებული და გასაზიარებელია მოსარჩელის მოთხოვნა ბრძანების ბათილობასთან დაკავშირებით, რადგან ბრძანება მოსარჩელისათვის დისციპლინური სახდელის დადების შესახებ არამართლზომიერია.

13. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 115-ე მუხლის თანახმად, „სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას“.

14. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებული არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი. საკასაციო სასამართლომ თავის ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ „ზოგადად, ყველა მართლწესრიგი სამართლის სუბიექტთა ქცევის წესს კეთილსინდისიერების პრინციპზე აფუძნებს და ამ პრინციპს ნორმატიულ კონცეფციად განიხილავს. საბაზრო ეკონომიკაზე მორგებული კერძო სამართლის ჩამოყალიბების პროცესში განსაკუთრებით გამოიკვეთა ,,კეთილსინდისიერების” მნიშვნელობა. განვითარებული ქვეყნების სამართალში იგი წარმოადგენს მთელი სამოქალაქო ბრუნვის ქვაკუთხედს. ქართულ სამოქალაქო სამართალშიც იმავე მიზანს ემსახურება კეთილსინდისიერების, როგორც სამართლებრივი ფასეულობის შემოღება. სამოქალაქო ბრუნვის სიმყარე და სტაბილურობა მისი მონაწილის კეთილსინდისიერებაზეა დამოკიდებული. „კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია სამართლიანი შედეგების დადგომა და ამავე დროს, აშკარად უსამართლო შედეგის თავიდან აცილებაა, რითაც მიღწეულ უნდა იქნეს სამოქალაქო ურთიერთობის სტაბილურობა და სიმყარე“ (იხ. სუსგ №ას-23-18-2011, 24.05.2011 წ.). კეთილსინდისიერად ქცევის ვალდებულება ემყარება სამართალში საზოგადოდ მოქმედ კეთილსინდისიერების ვარაუდს. ეს ვარაუდი განსაზღვრავს სამართლებრივი ურთიერთობის საერთო მიმართულებასაც. საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერება როგორც ნორმატიული, ისე სუბიექტური ნების განმარტების ინსტრუმენტია. მის საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი“ (სუსგ. №ას-1208-2018, 18.02.2021 წ.);

15. საკასაციო სასამართლოს განმარტების მიხედვით, კეთილსინდისიერი ქცევის დადგენა კონკრეტული ფაქტის შეფასების საკითხია და მოსამართლის მიერ უნდა გადაწყდეს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში, ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით. მოსამართლის მიერ წარმოებული შეფასების ეს პროცესი საკმაოდ კომპლექსურია და დიდ დაკვირვებას მოითხოვს, რადგან კეთილსინდისიერების მოთხოვნას არ გააჩნია აბსოლუტური უპირატესობა სახელშეკრულებო თავისუფლების მიმართ და დაუშვებელია ყოველი გადაწყვეტილების დასაბუთება აბსტრაქტული პრინციპების საფუძველზე. აუცილებელია ყოველი კონკრეტული შემთხვევის სპეციფიკურობის გათვალისწინება. კეთილსინდისიერების პრინციპი, როგორც სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა ზოგადსახელმძღვანელო პრინციპი, მოცემულია სსკ-ის არაერთ მუხლში. ამიტომაც, კეთილსინდისიერების პრინციპის შესაბამისად მოქმედების ვალდებულება არ შემოიფარგლება მხოლოდ სახელშეკრულებო სამართლით, არამედ იგი ამოსავალი და ფუნდამენტური ქცევის პრინციპია ზოგადად კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებში. თანამედროვე ქართულ სამართლებრივ სივრცეში კეთილსინდისიერება მატერიალურ სამართლებრივ ნორმად გადაიქცა და სამართლიანობასა და თანასწორობაზე დამყარებულ სამართლებრივ სისტემაში გაერთიანდა, რითაც უფრო ფართო დატვირთვა შეიძინა. კეთილსინდისიერების პრინციპი თანამედროვე განვითარებული ქვეყნების კანონმდებლობასა და დოქტრინაში დიდწილად დაკავშირებულია მორალურ სტანდარტებთან. კეთილსინდისიერება ნიშნავს გულწრფელობას, სამართლიანობას, ვალდებულებების მიმართ პატიოსან დამოკიდებულებას. კეთილსინდისიერების პრინციპს სამი ფუნქცია ეკისრება: 1) ყველა ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე; 2) კეთილსინდისიერების პრინციპს აქვს ხარვეზის (სამართლის ნორმის ხარვეზის) შემავსებელი ფუნქცია, ასევე ხელშეკრულების პირობათა (რომლებიც მხარეთა მიერ ან/და კანონით არ იყო გათვალისწინებული) დამატების ფუნქცია; 3) გამაუქმებელი, შემზღუდავი და „მაკორექტირებელი“ ფუნქცია. შესაბამისად, კეთილსინდისიერების პრინციპის ფუნქცია აშკარად უსამართლო შედეგების თავიდან აცილებაა, რაც პირდაპირ უკავშირდება კერძო სამართლებრივ ურთიერთობათა სტაბილურობასა და სიმყარეს“ (სუსგ №ას-1208-2018, 18.02.2021წ).

16. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ შრომითი ურთიერთობის ერთ-ერთ ელემენტს წარმოადგენს სამუშაოს შესრულება დასაქმებულის მხრიდან დამსაქმებლის მიერ ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში, რა დროსაც დასაქმებული იმყოფება დამსაქმებლის ნებაყოფლობით დაქვემდებარებულ მდგომარეობაში და რა დროსაც დამსაქმებელი უფლებამოსილია კონტროლი განახორციელოს დასაქმებულის მიერ ანაზღაურების სანაცვლოდ შესრულებული სამუშაოს ხარისხზე. აღნიშნული ურთიერთობა სშკ-ის მე-14 და 23-ე მუხლების შესაბამისად რეგულირდება მხარეთა შორის გრძელვადიანი ურთიერთობების დროს შრომითი ხელშეკრულებით და დამსაქმებლის მიერ დადგენილი შინაგანაწესით, მათ შორის, სამუშაოს შესრულების დროს გამოვლენილი ნაკლოვანებების აღმოსაფხვრელად დისციპლინური საქმისწარმოების პროცედურებით, რაც შრომით ხელშეკრულებაში ან შრომის შინაგანაწესში უნდა იყოს ასახული, შესაბამისად, სასამართლო დისციპლინური სახდელის შეფარდების შესახებ დამსაქმებლის მიერ გამოვლენილი ნების კანონიერების შემოწმებისას გამოვლენილ გასაჩივრებულ ნებას ამოწმებს შრომით ხელშეკრულებასა და შრომის შინაგანაწესთან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) მიმართებით.

17. იმის გათვალისწინებით, რომ მოცემულ საქმეში არ არის წარმოდგენილი არც მხარეთა მიერ შეთანხმებული შრომითი ხელშეკრულება და არც - შრომის შინაგანაწესი (როგორც ხელშეკრულების განუყოფელი ნაწილი), სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად დაასკვნა, რომ ვერ იმსჯელებდა გასაჩივრებული დისციპლინური სახდელის შეფარდების შესახებ ბრძანების მართლზომიერებაზე/ კანონიერებაზე, რადგან ამ უკანასკნელის კანონიერების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზე მოდიოდა, როგორც დისციპლინური სახდელის შემფარდებელსა და შრომითსახელშეკრულებო ურთიერთობის ძლიერ მხარეზე, მან კი ეს მტკიცების ტვირთი ვერ დაძლია.

18. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ სააპელაციო საჩივრის წარმდგენი მოპასუხე დამსაქმებლის 04.03.2022 წლის NLA 62200000029 ბრძანება მოსარჩელის მიმართ დისციპლინური სახდელის შეფარდების შესახებ, როგორც კანონსაწინააღმდეგო, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი, სსკ-ის 54-ე მუხლის შესაბამისად, რამდენადაც დამსაქმებლის მიერ გამოვლენილი ნება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტაზე ვერ აკმაყოფილებდა სსკ-ის 115-ე მუხლით გათვალისწინებული „მართლზომიერი ნების“ მაღალ სტანდარტებს.

19. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

19.1. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა დამსაქმებელმა და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.

19.2. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ 3.1.4 პუნქტში უდავო დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად მიუთითა ისეთი ფაქტი, რომელიც არ წარმოადგენდა სარჩელის მიხედვით სასარჩელო მოთხოვნის საფუძველს. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში სასამართლო გასცდა მოსარჩელის მიერ მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებათა წრეს. საგულისხმოა ისიც, რომ მოპასუხე სამსახურის შრომის შინაგანაწესი წარდგენილ იქნა სასამართლო სხდომაზე, მას გაეცნო მოსარჩელე მხარე და თავად დაადასტურა, რომ წარდგენილი დოკუმენტი სადავო ბრძანების პერიოდში მოქმედი შრომის შინაგანაწესი იყო, მხოლოდ ამის შემდეგ დაერთო აღნიშნული მტკიცებულება საქმეს (იხ. 2022 წლის 4 ნოემბერს გამართული სხდომის ოქმი). შესაბამისად, ის ფაქტი, რომ სადავო ბრძანების გამოცემისას შრომის შინაგანაწესი მოქმედი იყო და განაწესი ცნობილი იყო მოსარჩელისთვის, სასამართლოს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად უნდა მიეჩნია;

19.3. კასატორის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ადვოკატმა სამსახურისათვის განკუთვნილი გზავილი გაიტანა სპეციალისტის ოთახიდან და დააბრუნა 4 დღის შემდეგ, თანაც - არასრული სახით.

19.4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 29 სექტემბრის განჩინებით მოპასუხის საკასაციო საჩივარი დასაშვებად იქნა ცნობილი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე და მიღებულ იქნა არსებითად განსახილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, შეფასებისა და საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი დასაბუთებულობის არსებითი განხილვის შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ მოპასუხე სამსახურის საკასაციო განაცხადი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

20. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). სსსკ-ის 410-ე მუხლის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ არ გამოვლინდა საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების სსსკ-ის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საპროცესო-სამართლებრივი საფუძველი, რადგან ფაქტობრივი გარემოებები სწორად და საკმარისად არის დადგენილი სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

21. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კრიტერიუმი, რომლითაც უნდა იხელმძღვანელოს სასამართლომ იმისათვის, რომ სწორად განსაზღვროს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტებიდან, თუ რომელი ამართლებს სამართლებრივად მხარეთა მოთხოვნებს (შესაგებელს) და რომელი არა, ესაა – სარჩელის საგანი (მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსი), მოპასუხის შესაგებელი და შესაბამისი მატერიალურ სამართლებრივი ნორმა. მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებებიდან ერთი ნაწილი უნდა დაამტკიცოს მოსარჩელემ, მეორე ნაწილი კი – მოპასუხემ. ამასთან ერთად, მტკიცების ტვირთის განაწილების საფუძველზე, მოსარჩელე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოპასუხემ უნდა დაამტკიცოს და პირიქით, მოპასუხე თავისუფლდება იმ ფაქტების დადგენისაგან, რომელიც მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების ინსტიტუტი მიუთითებს არა მარტო იმაზე, თუ რომელმა მხარემ რა ფაქტები უნდა დაადგინოს, არამედ იმაზეც, თუ რომელი ფაქტების დადგენის მოვალეობისაგან თავისუფლდება ესა თუ ის მხარე. შესაბამისად, მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64).

22. ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში, დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება (შეად. სუსგ-ებს: N ას- 475-2019, 15.04.2021წ; N ას-1065-2020, 08.04.2021წ; N ას- 338-2019, 22.03.2021წ; N ას-703-2023, 20.10.2023; N ას-1090-2023, 20.10.2023წ; N ას-1284-2023, 26.12.2023წ; N ას-1129-2023, 26.12.2023წ; N ას-1599-2023, 26.01.2024წ.).

23. სსსკ-ის მე-3 მუხლის მიხედვით, მხარეები იწყებენ საქმის წარმოებას სასამართლოში, ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული წესების შესაბამისად, სარჩელის ან განცხადების შეტანის გზით. ისინი განსაზღვრავენ დავის საგანს და თვითონვე იღებენ გადაწყვეტილებას სარჩელის (განცხადების) შეტანის შესახებ. მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მოსარჩელეს შეუძლია უარი თქვას სარჩელზე, ხოლო მოპასუხეს – ცნოს სარჩელი. ამავე კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული შესაგებლები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.საკონსტიტუციო სასამართლოს განმარტებით, „ შრომითი პროცესი, თავისი ბუნებიდან გამომდინარე, დაკავშირებულია დამსაქმებლის დავალების ფარგლებში არაერთჯერადად სამუშაოს შესრულებასთან. იგი მართალია ხორციელდება ორ სამართლებრივად თანასწორ პირს შორის დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, თუმცა ამავე დროს ახასიათებს დაქვემდებარებული ხასიათი. შრომითი ხელშეკრულების დადებისას მხარეები მოქმედებენ საკუთარი ნების შესაბამისად, თუმცა აშკარაა, რომ დამსაქმებელს უფრო მეტი საბაზრო ძალაუფლება და შრომითი ხელშეკრულების პირობებზე მეტი გავლენის მოხდენა შეუძლია დასაქმებულთან შედარებით. ადამიანის ღირსეული ცხოვრება ხშირ შემთხვევაში მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული სამუშაოს შესრულებასა და ამ სამუშაოსათვის ანაზღაურების მიღებაზე, შესაბამისად, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტიდან მომდინარე რისკები ხშირ შემთხვევაში უფრო მტკივნეულად აისახება დასაქმებულზე, მისი კეთილდღეობა შეიძლება დიდწილად დამოკიდებულიც იყოს სამუშაოს შესრულებიდან მიღებულ ანაზღაურებაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკანონმდებლო რეგულირების არარსებობის და შრომითი ურთიერთობის ფარგლებში სრული სახელშეკრულებო თავისუფლების დადგენამ შეიძლება მნიშვნელოვნად შეუშალოს ხელი დასაქმებულის მიერ შრომის თავისუფლების უფლების განხორციელებას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება N 2/2/565; საქართველოს მოქალაქეები ილია ლეჟავა და ლევან როსტომაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ; II-33). სწორედ ამიტომ შრომის სამართალი უპირატესად დასაქმებულთა დაცვის სამართალია.

24. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მტკიცების ტვირთი მხარეებს შორის გადაანაწილა სწორედ იმ სპეციფიკურობის გათვალისწინებით, რაც ახასიათებს შრომითსამართლებრივ ურთიერთობას და იცავს კანონის წინაშე მხარეთა თანასწორობის კონსტიტუციურ პრინციპს. აღნიშნული უზრუნველყოფს სამართალწარმოებისას მხარეთა შეჯიბრებითობისა და თანასწორობის საფუძველზე დავის განხილვასა და გადაწყვეტას.

25. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება მოიცავს ისეთ მნიშვნელოვან კომპონენტს, რომლის მიხედვითაც, სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება უნდა იყოს მხარისათვის განჭვრეტადი. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა, ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§ 55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, § 30; Van de Hurk v. the Netherlands, § 59; Perez v. France, § 80). ამასთან, მხარეებს უნდა ჰქონდეთ არა მხოლოდ იმის შესაძლებლობა, რომ იცოდნენ იმ მტკიცებულებათა შესახებ, რომლებიც მათ სჭირდებათ თავიანთი სარჩელის წარმატებისათვის, არამედ ჰქონდეთ კომენტარის გაკეთების საშუალება ყველა იმ მტკიცებულებასთან და მოსაზრებასთან დაკავშირებით, რომლებიც წარდგენილია სასამართლოს აზრის ფორმირებაზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით (იხ. Milatova and others v. The Czech republic §59; Niderost-huber v. Switzerland, § 24; K.S. v. finland § 21.).

26. საკასაციო სასამართლო დასაქმებულის აღიარებით სარჩელთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ ზოგადად აღიარებითი სარჩელის დასაშვებობის, ისევე, როგორც მისი დასაბუთებულობის, საკითხის შემოწმება სამართლის საკითხია და აქედან გამომდინარე, სასამართლომ პროცესის მონაწილე მხარის პრეტენზიის არარსებობის პირობებშიც, საკუთარი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს სარჩელის დასაშვებობა საქმისწარმოების ნებისმიერ ეტაპზე. კანონის დანაწესიდან გამომდინარე, აღიარებითი მოთხოვნა დასაშვებია, თუ იკვეთება მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი, რომ ასეთი აღიარება სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოხდეს, მაგალითად, მამად ცნობა, მამობის დადგენა, ქორწინების ბათილად ცნობა, ლიტერატურული ნაწარმოების ავტორად აღიარება და ა.შ. ამ სახის სარჩელების მიზანია არა სუბიექტური უფლების მიკუთვნება, არამედ უფლების სადავოობის აღმოფხვრა. ამ დროს სულაც არ არის აუცილებელი, რომ პირის უფლება დარღვეული იყოს, მაგრამ ვარაუდი იმისა, რომ მომავალში შეიძლება დაირღვეს, წარმოადგენს პირის იურიდიულ ინტერესს. ამიტომაც, ამ ტიპის სარჩელებს „უფლების დამდგენ“ სარჩელებსაც უწოდებენ. მიკუთვნებითი სარჩელებისგან განსხვავებით, აღიარებითი სარჩელის დავის საგანია თვით მატერიალურსამართლებრივი ურთიერთობა, რომელიც სუბსიდიური ხასიათის მატარებელია და იურიდიული ინტერესის არსებობა გამორიცხულია, თუ შესაძლებელია მოპასუხის მიმართ მიკუთვნებითი მოთხოვნის წარდგენა (იხ. სუსგ_ები: N ას-937-887-2015, 10.11.2015; N ას-17-14-2015, 01.07.2015წ.; N ას-1069-1008-2015, 16.12.2015წ.; N ას-869-819-2015, 11.12.2015წ.; N ას-773-730-2015, 08.09.2015წ.; N ას-181-174-2016, 06.05.2016წ.; N ას-1025-967-2015, 23.12.2015წ.; N ას-323-308, 2016, 03.06.2016წ.; N ას-407-390-2016, 10.6.2016წ; N ას-375-359-2016, 17.06.2016წ.).

27. საკასაციო სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა, რომ შრომითსამართლებრივ დავებში დამსაქმებლის მიერ გამოცემული ბრძანების (მაგ. შენიშვნის, საყვედურის გამოცხადების თაობაზე და სხვ.) ბათილად ცნობა დამოუკიდებელ მოთხოვნადაც კი შეიძლება იქნეს აღძრული, რადგან ამ დროს მოსარჩელის იურიდიული ინტერესია არამართლზომიერად დაკისრებული ზემოქმედების ღონისძიებისა თუ სახდელის გაბათილება, რომელიც, ერთი მხრივ, თუკი არამართლზომიერია (ამის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს აწევს და მის მიერ მითითებული ფაქტებიდან გამომდინარე შეუბრუნდება მტკიცება დამსაქმებელს-მოპასუხეს) უნდა გაბათილდეს, ამასთან, შესაძლოა იურიდიული ინტერესი იმაშიც მდგომარეობდეს, რომ დამსაქმებლის მიერ გამოყენებული რომელიმე დისციპლინური ღონისძიების გაბათილებამდე შესაძლოა სხვა დარღვევის შემთხვევაში შეიქმნას დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლების წინაპირობა, დამსაქმებელი ორგანიზაციის შრომითი ხელშეკრულების ან შინაგანაწესის მიხედვით (იხ. სუსგ N ას-1418-2018, 13.12.2019წ. პუნქტი 31).

28. განსახილველ შემთხვევაში, დასაქმებულის იურიდიული ინტერესი არა სუბიექტურ შეხედულებას ეფუძნება, არამედ ობიექტურად მკაფიო და ნამდვილია, რადგან მის მიმართ არამართლზომიერად გამოცხადებული დისციპლინური სახდელის გაუქმება, გავლენას ახდენს როგორც უკვე არსებულ, ასევე, სამომავლო შრომითი ურთიერთობაზე, მათ შორის, როგორც უკანონო სახდელის გამომცემ დამსაქმებელთან მუშაობის პროცესში, ისე - შესაძლო მომავალ დამსაქმებელთან.

29. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლო საბოლოო გადაწყვეტილებას მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად იღებს. აქედან გამომდინარე, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიღმა სხვა ფაქტების დადგენის გზით სასარჩელო მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლების კვლევისას გამოვლენილ დარღვევასთან დაკავშირებით, რადგან სააპელაციო სასამართლო არ გასცდენია დასაქმებულის მოთხოვნის ფარგლებს. სააპელაციო სასამართლოს არ დაუღვევია სსსკ-ით დადგენილი დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპები, რადგან გასაჩივრებული განჩინებით სამართლებრივად შეფასდა დასაქმებულისათვის „უცნობი“ შინაგანაწესის მოქმედების გავრცელების შესაძლებლობა დასაქმებულის მიერ განხორციელებულ ქმედებასთან მიმართებით. მოპასუხე დამსაქმებელს მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის რეალიზების ფარგლებში სათანადო მტკიცებულებები არ წარუდგენია სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გასაბათილებლად, რაც მისი მტკიცების ტვირთს განეკუთვნებოდა.

30. საკასაციო სასამართლო კასატორს მიუთითებს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის თუ მოპასუხის შესაგებლის საფუძვლიანობის შემოწმებისას, დავის განმხილველი სასამართლო შეზღუდულია იმ ფაქტებით და მტკიცებულებებით, რასაც მხარეები მას წარუდგენენ. სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს პრეროგატივაა. საბოლოო გადაწყვეტილებით დადგენილი შედეგი სრულად დაფუძნებულია იმ გარემოებებზე, რომელთა დასაბუთებულობაშიც მხარეები სასამართლოს დაარწმუნებენ. მოსარჩელის შედავებამ გასაჩივრებული ბრძანების უკანონობასთან დაკავშირებით, მტკიცების ტვირთი დამსაქმებლისაკენ გადაწონა, რომელსაც გამოცემული ბრძანების კანონიერება უნდა ემტკიცებინა. დამსაქმებელს უნდა დაესაბუთებინა, თუ რის საფუძველზე მიიღო გადაწყვეტილება დისციპლინური პასუხისმგებლობის დასაქმებულისათვის დაკისრების თაობაზე და მას უნდა დაემტკიცებინა დასაქმებულის მიერ იმგვარი გადაცდომის ჩადენის ფაქტი, რის გამოც მოსარჩელე მართებულად იმსახურებდა იმ სანქციას, რაც შრომითი ურთიერთობის მონაწილე მხარეთათვის ცნობილი და ურთიერთშეთანხმებული უნდა ყოფილიყო. თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ მოცემულ საქმეზე მოპასუხეს არც შრომითი ხელშეკრულება წარუდგენია სასამართლოსათვის, სადაც მხარეთა უფლება-მოვალეობებია შეთანხმებული და გადანაწილებულია პასუხისმგებლობა, ამასთან, არც შინაგანაწესის დასაქმებულისათვის გაცნობის თაობაზე არსებობს შესატყვისი მტკიცებულება, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილება მიიღეს. ვინაიდან დამსაქმებელმა მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთი ვერ დაძლია, მართებულია გადაწყვეტილება დასაქმებულის სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ.

31. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე,საკასაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმის არსებითად განხილვის ეტაპზეც, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტების საფუძველზე, კასატორს არ მიუთითებია ისეთ გარემოებაზე, რაც საკასაციო სასამართლოს მისცემდა შესაძლებლობას საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულად მიეჩნია, აღნიშნული კი საკასაციო განაცხადის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების უცვლელად დატოვების საფუძველია. სსსკ-ის 410-ე მუხლის თანახმად (საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას), საკასაციო სასამართლოს განჩინებით უცვლელად დარჩა გასაჩივრებულ განჩინების სამართლებრივი შედეგი, რადგან კასატორმა ვერ დაამტკიცა მისი გაუქმების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით განსაზღვრული წინაპირობების არსებობა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სსიპ იურიდიული დახმარების სამსახურის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 19 აპრილის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური