საქმე №ას-1065-2023 22 მარტი, 2024 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები:ზურაბ ძლიერიშვილი,
მირანდა ერემაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – რ.ა–ძე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე - მ.ჭ–ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვა
საკითხი, რომელზედაც მიღებულია გადაწყვეტილება - საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
1. საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მ.ჭ–ის (შემდეგში: მოსარჩელე ან აპელანტი) სარჩელი რ.ა–ძის (შემდეგში: მოპასუხე ან კასატორი) წინააღმდეგ, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა. საქმეში მესამე პირად, დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე, ა.ს–ძე (შემდეგში: მესამე პირი) ჩაება.
2. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2022 წლის 3 აგვისტოს გადაწყვეტილება გაუქმდა და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოსარჩელის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გამოთხოვილი იქნა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი მდებარე, ქ. ჭიათურა, ..... სართული N2, N37, 25,84 კვ.მ. ს/კ ....... და მოსარჩელეს გადაეცა გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში; სასარჩელო მოთხოვნა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
3. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
3.1. საჯარო რეესტრში მოსარჩელის საკუთრებაში რეგისტრირებულია N....... საკადასტრო კოდით უძრავი ქონება მდებარე, ქ. ჭიათურა, ........, მე-2 სართული, N37, 25,84 კვ.მ. ფართი. უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა 11.08.2020 წელს. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი - 06.08.2020 წ.;
3.2. აღნიშნული უძრავი ქონება, ჯერ კიდევ 2010 წლის 6 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, რეგისტრირებული იყო ვ.წ–ლის საკუთრებაში;
3.3. 2010 წლის 6 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ირკვევა, რომ ვ.წ–ელმა მ.ყ–საგან შეიძინა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებული 1646 კვ.მ ფართიდან 25,84 კვ.მ ფართი, სართული მე-2, ოთახი 37. მითითებული უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში 2010 წლის 10 მაისს აღირიცხა ვ.წ–ლის სახელზე ს/კ ......., ხოლო 2018 წლის 14 დეკემბერს გაცემული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე აღირიცხა გ.წ–ის სახელზე. იგივე ქონება 2020 წლის 6 აგვისტოს ჩუქების ხელშეკრულებით მოსარჩელის საკუთრებად დარეგისტრირდა;
3.4. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 2021 წლის 6 მაისიდან, მოპასუხის საკუთრებად რეგისტრირებულია ქ. ჭიათურა, ......... ს.კ. .......... მე-2 სართულზე მდებარე, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების, 25 კვ.მ. N51 ფართი. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი მითითებულია - უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი: 06.05.2021 წ.;
3.5. 2021 წლის 6 მაისის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებულია, რომ მოპასუხემ წინამდებარე დავაში ჩაბმული მესამე პირისაგან (იხ. ამ განჩინების პირველი პუნქტი) შეიძინა უძრავი ნივთი, მდებარე ჭიათურა, ......... (მშენებარე) სართული 2, N51 ფართით 25 კვ.მ. ს/კ. .......;
3.6. საქმეში განთავსებული ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, თავიც მხრივ, მესამე პირმა, 2006 წლის 31 აგვისტოს მ.ყ–სგან შეიძინა ქ. ჭიათურაში, ........., ამ უკანასკნელის საერთო საკუთრებაში არსებული მშენებარე სავაჭრო რიგის მე-2 სართულზე N33-ში განთავსებული 30 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი;
3.7. მ.ყ–ძესა და მესამე პირს შორის, 2010 წლის 3 დეკემბერს, გაფორმდა ურთიერთშეთანხმების აქტი, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ მათ შორის 2006 წლის 31 აგვისტოს გაფორმებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში შესწორების შეტანაზე, კერძოდ, N33 ფართის ნაცვლად იყოს N37, ფართი კი 30 კვ.მ-ის ნაცვლად იყოს 25 კვ.მ.;
3.8. მ.ყ–ძესა და მესამე პირს შორის 2010 წლის 10 დეკემბერს კიდევ გაფორმდა ურთიერთშეთანხმების აქტი, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ მათ შორის 2006 წლის 31 აგვისტოს გაფორმებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში შესწორების შეტანაზე, კერძოდ, N33 ფართის ნაცვლად იყოს N51, ხოლოფართი 30 კვ.მ- ის ნაცვლად იყოს 25 კვ.მ.;
3.9. საქმეში წარმოდგენილი გეგმა-ნახაზის შესაბამისად, ჭიათურაში, ........ მდებარე შენობაში, მეორე სართულის გეგმაზე არსებობს ნუმერაცია ორი სახით, როგორც - ნაბეჭდი, ასევე მასზე ხელით მინაწერები;
3.10. მხარეები ადასტურებენ, რომ ნაბეჭდი სახით დაფიქსირებული ნუმერაციის მიხედვით 25,84 კვ.მ N37 ფართს მოპასუხე ფლობს, რომელზედაც ორჯერ არის განხორციელებული ხელით მინაწერი, ერთ შემთხვევაში 33, რაც გადაშლილია, ხოლო მეორე შემთხვევაში 51 და ხელითვე არის მინაწერი- ს.ა.;
3.11. ამავე გეგმაზე ნაბეჭდი სახით დაფიქსირებულია N33 ფართი- 30,25 კვ.მ, რაზედაც ხელით დაფიქსირებულია „..ა–ძე“;
3.12. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2023 წლის 15 თებერვლის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეზე დადგენილი იქნა საჯარო რეესტრის ჭიათურის მარეგისტრირებელი ორგანოდან სპეციალისტის მოწვევა, შემდეგი საკითხების გასარკვევად:
3.12.1. საჯარო რეესტრში დაცულ და საქმეში განთავსებულ გეგმა ნახაზზე (ტ.1.ს.ფ 51), ასევე ექსპერტიზის დასკვნის დანართ გეგმა ნახაზზე (ტ.1, ს.ფ 196), რას აღნიშნავს ჭიათურაში, ........ მდებარე შენობაში, მეორე სართულის გეგმაზე ნუმერაციასთან დაკავშირებული, როგორც ნაბეჭდი სახით, ისე ხელით მინაწერები და რის საფუძველზე განხორციელდა ხელით ჩანაწერის დაფიქსირება;
3.12.2. ჭიათურაში, ....... მდებარე შენობაში, ინდივიდუალური საკუთრების ფართებზე მინიჭებული საკადასტრო კოდები რა მონაცემებს შეიცავენ და რა შესაბამისობაშია საკადასტრო კოდის ნუმერაცია გეგმა ნახაზზე დაფიქსირებულ ჩანაწერებთან (ნუმერაციასთან);
3.13. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საფუძველზე სპეციალისტის სახით მოწვეულმა, საჯარო რეესტრის ჭიათურის მარეგისტრირებელი ორგანოს წარმომადგენელმა გ.მ–ძემ განმარტა:
3.13.1. საქმის მასალების ტ.1, ს.ფ. 51-ზე არსებული გეგმა-ნახაზი საჯარო რეესტრში შესულია 2006 წელს. გეგმაზე არსებული ხელით მინაწერები როდის არის გაკეთებული არ ირკვევა, შესაძლებელია ის დაარქივების დროს იყოს გაკეთებული. სხვა სახით აღნიშნული გეგმა არ არსებობს;
3.13.2. რაც შეეხება კოდების მინიჭებას, იგი სანოტარო აქტის საფუძველზე ენიჭება, რაც რეალურად 2013 წელს მოხდა. მინიჭებული კოდი რეესტრში დაცულ გეგმაზე დატანილი ნუმერაციის შესაბამისია. თუ ფართის ნომერი არის 37, კოდიც იქნება 37-ზე დასრულებული. რეესტრში ასევე არსებობს სააღრიცხვო ბარათი, სადაც მითითებულია სართული, ფართი, წინა მესაკუთრე და ახალი მესაკუთრე;
3.13.3. რაც შეეხება საქმეში წარმოდგენილ გეგმა-ნახაზზე გაკეთებულ ჩანაწერებს, ნაბეჭდი სახით ნუმერაცია გაკეთებულია განშლის დროს, არქიტექტორის მიერ, რომლის ხელით ჩასწორება არ შეიძლება, ანუ ხელით მიწერის შედეგად უფლების ცვლილება დაუშვებელია. თუ ცვლილება იქნებოდა საჭირო რეესტრი მოითხოვდა ახალ გეგმას. გეგმაში ცვლილება საჭიროებს არქიტექტურის სამსახურის მიერ დადასტურებას. გეგმაზე მნიშვნელოვანია ნაბეჭდი ნომრები, ხოლო თუ ასეთი ნომრები გადალაგდა ამას კორექტირებული განშლა სჭირდება. გარდა ამისა, თუ არ იქნება მესაკუთრის თანხმობა, ისე გეგმაზე არსებული ნუმერაციის შეცვლა არ შეიძლება;
3.14. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N 000754322 დასკვნის (ტ.1. ს.ფ. 187-197) თანახმად:
3.14.1. ა) წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული ს/კ ....... უძრავი ქონების საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში არ არის მითითებული მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების ზუსტი მდებარეობა.
ექსპერტიზის მიერ მომზადებული:
I ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ნაბეჭდი ნუმერაციის და ფართობის გათვალისწინებით, ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართი, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე ს/კ .......;
II ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ხელით მიწერილი ნუმერაციის გათვალისწინებით, ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართის აღმოსავლეთ (მარჯვენა) მხარეს არსებული სათავსო, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე ს/კ .......;
3.14.2. ბ) წარმოდგენილ დოკუმენტაციაში არსებული ს/კ ........ უძრავი ქონების საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში არ არის მითითებული მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების ზუსტი მდებარეობა. ექსპერტიზის მიერ მომზადებული:
I ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ნაბეჭდ ნუმერაციაში N51 სათავსო არ ფიქსირდება;
II ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ხელით მიწერილი ნუმერაციის გათვალისწინებით, ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართი, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მოპასუხის სახელზე ს/კ .......;
3.14.3. გ) ექსპერტიზის მიერ მომზადებული:
I ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ნაბეჭდი ნუმერაციის და ფართობის გათვალისწინებით, ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართი, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მოსარჩელის სახელზე ს/კ ........;
II ვარიანტის შესაბამისად, შენობის გეგმაზე (ს.ფ. 51) მითითებული სათავსოების ხელით მიწერილი ნუმერაციის გათვალისწინებით, ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართი, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია მოპასუხის სახელზე ს/კ ........
4. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია იმ საკითხის გარკვევა, მოპასუხე ფლობს თუ არა მოსარჩელის კუთვნილ უძრავ ქონებას მდებარე, ქ. ჭიათურა, ........ სართულზე N37, 25,84 კვ.მ. [ს/კ ........] და აქვს თუ არა მოსარჩელეს მოპასუხის მფლობელობიდან მისი გამოთხოვის საფუძველი.
5. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ნივთის გამოთხოვის თაობაზე მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში: სსკ) 170.1-ე (მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას) და 172.1-ე (მესაკუთრეს შეუძლია, მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება) მუხლები.
6. არამფლობელი მესაკუთრის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მართლზომიერებისთვის უნდა არსებობდეს შემდეგი წინაპირობები: ა) მოსარჩელე უნდა იყოს მესაკუთრე, ბ) მოპასუხე უნდა იყოს ნივთის მფლობელი და გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დადგინდება სამივე წინაპირობის არსებობა, შესაძლებელი გახდება მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა.
7. სსკ-ის 168-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრის პრეტენზიის გამო, ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. ამდენად, უნდა გამოიკვეთოს სსკ-ის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა, რათა მოსარჩელეს უფლება ჰქონდეს, ნივთის მისთვის გადაცემა მოითხოვოს (სუსგ-ები: №ას-136-2019, 3.02.2021წ., №ას-1437-2020, 29.01.2021წ., №ას-1274-2020, 24.12.2020წ.).
8. სააპელაციო სასამართლომ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 105-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები და მიიჩნია, რომ ექსპერტიზის დასკვნის, სასამართლო სხდომაზე დაკითხული სპეციალისტის ჩვენებითა და საქმეში განთავსებული უძრავი ქონების გეგმა-ნახაზის მიხედვით, დადასტურებულად უნდა ჩაითვალოს, რომ მოსარჩელის საკუთრებას წარმოადგენს ქ. ჭიათურა, ......... მდებარე უძრავ ქონებაში, მე-2 სართულის გეგმა-ნახაზზე ნაბეჭდი სახით დაფიქსირებული ნუმერაციის შესაბამისად განთავსებული 25, 84 კვ.მ. N37 გამოყოფილი ფართი, რომელსაც მოპასუხე ფლობს.
9. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მტკიცება იმასთან დაკავშირებით, რომ საკუთრების უფლება უნდა განისაზღვროს ხელით მიწერილი ნუმერაციის მიხედვით.
10. სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე დაკითხულმა სპეციალისტმა განმარტა, რომ რეესტრში პირველადი სახით გეგმა-ნახაზის წარდგენა ხდება ნაბეჭდი ნუმერაციით, ხოლო ასეთში ცვლილებისათვის აუცილებელია კანონით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა, ამასთან, მესაკუთრის თანხმობის გარეშე მისი შეცვლა დაუშვებელია.
11. იმის გათვალისწინებით, რომ 2010 წლის 2 და 10 დეკემბერს, მ.ყ–ძესა და მესამე პირს შორის ურთიერთშეთანხმების აქტების გაფორმების დროისათვის საჯარო რეესტრში მოსარჩელის ფართის წინამორბედი მესაკუთრის - ვ.წ–ლის საკუთრებაში უკვე რეგისტრირებული იყო ქ. ჭიათურა, ......., მე-2 სართულის გეგმა-ნახაზზე ნაბეჭდი სახით დაფიქსირებული ნუმერაციის შესაბამისად განთავსებული 25,84 კვ.მ N37 გამოყოფილი ფართი და მინიჭებული ჰქონდა საკადასტრო კოდი ........, ხოლო საქმეში რაიმე სახის მტკიცებულება, რაც ნაბეჭდი ნუმერაციის შეცვლას დაადასტურებდა წარმოდგენილი არ ყოფილა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ.ყ–ძესა და მესამე პირს შორის გაფორმებული ურთიერთშეთანხმების აქტებით განიკარგა ამჟამად მოსარჩელის საკუთრება, რაც ვერ ჩაითვლება იმ დროისათვის, საჯარო რეესტრში მოსარჩელის ფართის წინამორბედი მესაკუთრის სახელზე უკვე რეგისტრირებულ მონაცემების ცვლილების კანონიერ საფუძვლად.
12. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოპასუხე, მესაკუთრის ნებართვის გარეშე, ფლობს მოსარჩელის საკუთრებაში რეგისტრირებულ N....... საკადასტრო კოდით უძრავ ქონებას - ქ. ჭიათურა, .........., მე-2 სართულის გეგმა-ნახაზზე ნაბეჭდი სახით დაფიქსირებული ნუმერაციის შესაბამისად N37 გამოყოფილ ფართს.
13. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხემ სსსკ-ის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ შეძლო თავისი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც სადავო ნივთზე მისი მფლობელობის მართლზომიერება დადასტურდებოდა. სსკ-ის 170-172-ე მუხლების თანახმად, მოსარჩელის მოთხოვნა, მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნეს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ს/კ ....... უძრავი ნივთი მდებარე, ქ. ჭიათურა, ........ სართული N2, 25,84 კვ.მ. N37 ფართი და მოსარჩელეს გადაეცეს გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში, საფუძვლიანია, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება აღნიშნული მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში დაუსაბუთებელი, რაც ამ ნაწილში მისი გაუქმების საფუძველია.
14. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი
14.1. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.
14.2. კასატორის განმარტებით, მის mier wardgenili iqna video da werilobiTi mtkicebuleba, რომლითაც dasturdeboda rom მოპასუხის mflobelobaSi arsebuli farTi ar Seesabameba zomiT reestrSi მოსარჩელის saxelze registrirebul farTs da iyo 21,30 kvadrati, Tavad eqpertma g. r–em aRiara sasamarTloze, rom azomvisas 5 kvadratiani cdomileba farTebSi SeuZlebelia;
14.3. kasatoris ganmartebiT, mowme b.k–Zem detalurad moaxsena sasamarTlos rogor moxda ganSla da aseve miuTiTa, rom Tavidanve mis gverdiT iyo mesakuTre a.s–Ze, rac aRniSnulia gegma naxazze. aseve mowmeebma: b.k–Zem, d.s–Zem da m.l–Zem calsaxad detalurad daadastures, rom aRniSnul farTs mSeneblobis dasrulebidan gayidvamde flobda da aremontebda a.s–Ze (მესამე პირი), romelmac gayida იგი da qoneba kanoniT dadgenili wesiT მოპასუხემ SeiZina;
14.4. kasatoris ganmartebiT, mowme b.k–Zem romelic erT-erTi pirveli mesakuTrea da gamoirCeoda detaluri gadmocemiT, ganmarta rom swored Tavidanve Tavis mier dabeWdili da Semdeg xeliT Casworebuli gegma naxaziT axdenda m.y–Ze farTebis gasxvisebas, radgan Zveli Casworebis gareSe gegma-naxazis mixedviT Tavidanve ver aSenda Senoba-nageboba da am nabeWdi versiisgan arsebiTad gansxvavebulia realuri farTebis konfiguracia da mimdevroba. amitom saapelacio sasamarTlos mtkiceba imis Taobaze, rom v:w–s roca mihyida m.y–Zem uZravi qoneba, maSin mxolod nabeWdi formiT sargeblobda, aris usafuZvlo da ar emyareba arc erT mtkიcebulebas, arc - mowmeTa Cvenebebs;
14.5. დადგენილია, რომ 2006 წლის 31 აგვისტოს ხელშეკრულების საფუძველზე მ.ყ–ძემ გაყიდა, ხოლო ა.ს–ძემ იყიდა მ.ყ–ძესთან საერთო საკუთრებაში არსებული მშენებარე სავაჭრო რიგის მე-2 სართულზე N33-ში განთავსებული 30 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი ქ. ჭიათურაში, ...... 2010 წლის 3 დეკემბრის ურთიერთშეთანხმების აქტის საფუძველზე 2006 წლის 31 აგვისტოს ხელშეკრულებაში შევიდა შესწორება და ნაცვლად N33 ფართისა განისაზღვრა N37, ნაცვლად 30 კვ.მ-ისა განისაზღვრა 25 კვ.მ.; 2006 წლის 10 დეკემბრის ურთიერთშეთანხმების აქტით შევიდა შესწორება 2006 წლის 31 დეკემბრის ხელშეკრულებაში და ნაცვლად N33 ფართისა განისაზღვრა N51 ფართი, 30 კვ.მ-ის ნაცვლად განისაზღვრა 25 კვ.მ.; 2021 წლის 6 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულებაშიც სწორედ 51-ე ფართია მითითებული. gegma-naxazze am farTis mesakuTTred miTiTebulia a.s–Ze. farTis Sida azomvis Tanaxmad, farTi Seadgens 21.30 kv.m-ს; farTs aSenebidan gasxvisebamde flobda, aremontebda da gankargavda a.s–Ze, ხოლო SemdegSi - მოპასუხე;
14.6. საჩხერის რაიონულ სასამართლოში დადგენილია, რომ უძრავი ქონება 2010 წლის 10 მაისს საჯარო რეესტრში აღირიცხა ვ.წ–ლის სახელზე ს/კ ......... დადგენილია, რომ მითითებული უძრავი ქონება 2018 წლის 14 დეკემბერს გაცემული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე აღირიცხა გ.წ–ის სახელზე, ხოლო 2020 წლის 6 აგვისტოს ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე აღირიცხა მოსარჩელის სახელზე. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ საქმეში არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა ან ახლანდელი მესაკუთრის - მოსარჩელის ან წინა მესაკუთრეების: ვ. და გ. წ–ის მიერ, მესამე პირისა და მოპასუხის მფლობელობაში და საკუთრებაში მყოფი სადავო ფართის მფლობელობას ან რაიმე შემხებლობას;
14.7. კასატორის განმარტებით, ვინდიკაციური სარჩელი მოპასუხის მიმართ უსაფუძვლოდ იყო წარდგენილი, მოპასუხემ არაერთხელ შესთავაზა მოსარჩელეს სათანადო მოპასუხედ თამარ ასანიძე მოეწვია.
14.8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ მოპასუხის საკასაციო საჩივარი, სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, დასაშვებად ცნო არსებითად განსახილველად.
ს ა მ ო ტ ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, მხარეთა ახსნა-განმარტებებისა და საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად, მიიჩნევს, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი არგუმენტაციით:
15. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლო გადაწყვეტილებებში და სხდომის ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). საკასაციო სასამართლოს შეფასებით კასატორს დასაბუთებული საკასაციო შედავება აქვს წარმოდგენილი.
16. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მოთხოვნა მისი კუთვნილი უძრავი ქონებიდან მოპასუხის მიერ უძრავი ნივთის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში გადაცემაზე იმ გარემოებას დაეფუძნა, რომ მოპასუხე არამართლზომიერად ფლობს და უკანონოდ სარგებლობს ქონებით. მოსარჩელის მოთხოვნის კანონიერების დასადასტურებლად სასამართლომ უნდა შეამოწმოს სსკ-ის 170.1-ე და 172.1-ე მუხლებში დადგენილი წინაპირობების არსებობა. თავის მხრივ, მოპასუხემ მოთხოვნის გამომრიცხველი შესაგებელი დაუპირისპირა სარჩელს და განმარტა, რომ საკუთარ ნივთს ფლობს, მოსარჩელე კი სხვა ფართზე დავობს.
17. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ხსენებული საპროცესო პრინციპი სამოქალაქო დავის გადაწყვეტის ქვაკუთხედია და თითოეული საპროცესო ნორმა მასთან მჭიდრო კავშირში განიმარტება. საქმის განხილვისას, როგორც წესი, დავის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტებს - იურიდიულ ფაქტებს მიუთითებენ მხარეები, ხოლო, მოსამართლე, როგორც ნეიტრალური არბირტი, ვალდებულია წარმართოს შეჯიბრებითობა. ხსენებული პრინციპის დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად.
18. შეჯიბრებითობის პრინციპის ერთ-ერთ კერძო გამოვლინებას წარმოადგენს სარჩელისა და შესაგებლის ფორმალური საფუძვლიანობის შემოწმება. აღნიშნული ე.წ საქმის წერილობით მომზადების სტადიადაც მოიხსენიება. ამ დროს მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა მიერ სსსკ-ის 178-ე და 201-ე მუხლების დაცვას, კერძოდ, მოსარჩელე ვალდებულია, სარჩელში მიუთითოს კონკრეტული ფაქტები (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი), ხოლო მოპასუხე ვალდებულია, შესაგებელში მიუთითოს საკუთარი პოზიცია სარჩელში გადმოცემულ თითოეულ ფაქტთან დაკავშირებით (სსსკ-ის 201.4 მუხლი). სარჩელში გადმოცემული ფაქტების გათვალისწინებით, სასამართლო ადგენს რა სურს მოსარჩელეს და განსაზღვრავს მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს, შესაბამისად, მოწმდება სარჩელში გადმოცემულია თუ არა დამფუძნებელი ნორმის განმაპირობებელი ყველა წინაპირობა. სარჩელის ფორმალური გამართულობის შემოწმების შემდგომაა ღირებული შესაგებლის არსებითობის შეფასება და იმის მიხედვით, თუ რომელი ფაქტების მიმართ აქვს მოპასუხეს წარდგენილი არსებითი ხასიათის შედავება, ერთმანეთისაგან გაიმიჯნება სადავო და უდავო ფაქტები და განისაზღვრება მტკიცების საგანი, ხოლო იმის მიხედვით, თუ რომელი ფაქტი შედის მასში, მატერიალური და საპროცესო წესების გათვალისწინებით, ნაწილდება სადავო ფაქტებთან მიმართებაში მტკიცების ტვირთი (იხ. სუსგ Nას-1079-1036-2016, 02.06.2017 წ.). აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ თუ სარჩელი ფორმალურად გაუმართავია, იგი თავშივე უსაფუძვლოა და სასამართლოს მხრიდან უარყოფას ექვემდებარება (იხ. დიდი პალატის გადაწყვეტილება, საქმე Nას-664-635-2016 02.03.2017 წ.).
19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავოა მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი ფართის ფლობის ფაქტი, რაც ვინდიკაციური სარჩელის წარმატების ერთ-ერთი აუცილებელი წინაპირობაა. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებების ფარგლებში, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს, რომ ქ. ჭიათურაში, ......... არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეს - მ.ყ–ძეს არაერთხელ აქვს გასხვისებული უძრავი ქონება, მათ შორის მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებულია N....... საკადასტრო კოდით უძრავი ქონება, რომელიც ზემოხსენებულ მისამართზე მე-2 სართულზე მდებარეობს, N37, 25,84 კვ.მ ფართი. მოსარჩელის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა 11.08.2020 წელს, ხოლო უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტია უძრავი ნივთის ჩუქების ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი - 06.08.2020 წ.; ამჟამად მოსარჩელის კუთვნილი უძრავი ქონების წინამორბედი მესაკუთრე, ჯერ კიდევ 2010 წლის 6 მაისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ვ.წ–ელი იყო. თავის მხრივ, ვ.წ–ელმა მ.ყ–საგან შეიძინა ამ უკანასკნელის საკუთრებაში არსებული 1646 კვ.მ ფართიდან 25,84 კვ.მ ფართი, სართული მე-2, ოთახი 37. მითითებული უძრავი ქონება, როგორც უკვე აღინიშნა, საჯარო რეესტრში 2010 წლის 10 მაისს აღირიცხა ვ.წ–ლის სახელზე ს/კ ........; ეს ქონება 2018 წლის 14 დეკემბერს გაცემული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე აღირიცხა გ.წ–ის სახელზე, რაც შემდეგ 2020 წლის 6 აგვისტოს ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელის საკუთრებად დარეგისტრირდა. ასევე დადგენილია, რომ მოპასუხის (კასატორის) საკუთრების უფლება ქ. ჭიათურა, ........., ს.კ. ...... მე-2 სართულზე მდებარე, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების, 25 კვ.მ N51 ფართზე, საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 2021 წლის 6 მაისიდან არის რეგისტრირებული. მოპასუხის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტია უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი: 06.05.2021 წ.; მოპასუხემ ეს ქონება წინამდებარე დავაში ჩაბმული მესამე პირისაგან -ა.ს–ძისაგან შეიძინა. ამ უკანასკნელს კი 2006 წლის 31 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულებით მ.ყ–სგან ჰქონდა ეს ქონება შეძენილი. მესამე პირსა და მ.ყ–ძეს შორის 2006 წლის 31 აგვისტოს დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მხარეებმა ორჯერ შეიტანეს კორექტირება 2010 წლის 3 დეკემბერს და 7 დეკემბერს. ამ შესწორებების შემდეგ საქმეში ჩაბმული მესამე პირი 11 წელი ფლობდა რეესტრში რეგისტრირებულ საკუთრების უფლების საფუძველზე უძრავ ნივთს, რაც სადავოდ არასოდეს გამხდარა და შემდეგ, ნამდვილი საკუთრების უფლების საფუძველზე, გაასხვისა მოპასუხეზე, რომელიც 2021 წლის 6 მაისიდან დარეგისტრირდა მესაკუთრედ. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს სამართლებრივი შეფასების საგანია რეესტრში რეგისტრირებული მოსარჩელის უფლება ხელყოფილია თუ არა რეესტრში რეგისტრირებული მოპასუხის საკუთრების უფლებით, ანუ მოპასუხე ფლობს თუ არა საკუთარ უძრავ ქონებას, ხომ არ ფლობს სხვის (მესაკუთრის) ქონებას.
20. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უძრავი ქონების საჯარო რეესტრიდან ამონაწერში არ არის მითითებული მოსარჩელისა და მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ქონების ზუსტი მდებარეობა. სწორედ ამიტომ საკასაციო სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებით, წინამდებარე გადაწყვეტილების მე-19 პუნქტში ასახული, საქმეზე დადგენილი გარემოებების მიხედვით, მოსარჩელისა და მოპასუხის საკუთრებებად რეგისტრირებული უძრავი ქონებების განკარგვისას ამ ფართების თავდაპირველმა მესაკუთრემ - მ.ყ–ძემ გამოავლინა გასხვისების ნება, ხოლო მყიდველებმა - შესაბამისი ქონების შეძენის სურვილი. ამ საკითხზე მსჯელობისას პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაასკვნა, რომ საჯარო რეესტრში დაცული და საქმეში, ტ.1.ს.ფ 51-ზე განთავსებული გეგმა ნახაზი წარმოადგენს მ.ყ–ს მიერ ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაფორმებისას მისი ნების გამოვლენის ამსახველ ფაქტობრივ დოკუმენტს. საქმეზე დადგენილია და სადავო არ არის, რომ მ.ყ–ძე მთლიანი ნივთის მესაკუთრე იყო და მის ნებაზე იყო დამოკიდებული იდეალური წილის რომელ ფართს, მონაკვეთს გაჰყიდდა. ეს გეგმა მესაკუთრის ერთგვარი სახელმძღვანელო დოკუმენტი იყო. ამ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მესამე პირის კუთვნილ ფართს ჯერ N33 ჰქონდა მინიჭებული, ხოლო შემდეგ - N51. აღნიშნული გარემოებები დადასტურებული აქვთ პირველი ინსტანციის სასამართლოში გამოკითხულ მოწმეებს, რომელთაც საკუთარი ჩვენების მიცემისას განემარტათ კანონით განსაზღვრული პასუხისმგებლობა. მოწმეთაგან მაია ლომიძემ განმარტა, რომ 2013 წლიდან მას ჰქონდა მესამე პირის-ა.ს–ძის სახლის გასაღები, რადგან ქონების მესაკუთრე ოჯახთან ერთად თბილისში იყო გადასული. მესამე პირი ჰყიდდა ამ ფართს, აქედან გამომდინარე მოდიოდნენ კლიენტები და მათ ფართს მოწმე აჩვენებდა. მოწმეს ეს ფართი ნანახი აქვს. ამ ფართზე დაზიანებული იყო ფანჯარა, რაც მოწმემ ა.ს–ძეს შეატყობინა. მოწმემ ხელოსანს გადასცა გასაღები, რომელმაც ფანჯარა შეაკეთა. მოწმე დ.ს–ძემ დაადასტურა, რომ მან და მისმა შვილმა დაზიანებული ფანჯარა მინა პაკეტით შეაკეთეს.
21. საკასაციო სასამართლო საქმეში მოთავსებული მტკიცებულებების ერთობლივად შეფასებისთვის ასევე მიუთითებს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებაში აღნიშნულ ბ.კძის ჩვენებაზე, რომელიც ადასტურებს, რომ ამჟამად მოპასუხის კუთვნილი ფართია სწორედ ის ფართი, რომელიც მ.ყ–ძემ მიჰყიდა თავის დროზე მესამე პირს- ა.ს–ძეს და სადაც მესამე პირის დაკვეთით შესრულდა სამუშაოები. დადასტურებულია ყოფილი მესაკუთრის - მ.ყ–ს მიერ მესამე პირისათვის ნასყიდობის ხელშეკრულებით გადაცემული ფართის კონფიგურაცია, მ.ყ–ს საკუთრებაში არსებული ფართის იდეალური წილიდან. ეს ფართი ამჟამად მოპასუხის მფლობელობაში და საკუთრებაში არსებული ფართია - ს/კ .......... აღსანიშნავია, რომ მოწმეთა ჩვენებები არაფრითაა გაბათილებული, ამასთან, სააპელაციო სასამართლოში მოწვეული სპეციალისტის განმარტებები და საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნები (სავარაუდო და რამდენიმე შესაძლო ვარიანტის მიხედვით) ვერ აბათილებს საქმეში მოთავსებულ სხვა მტკიცებულებებს და არ ქმნის მოსარჩელის სავინდიკაციო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს, რადგან მოსარჩელემ ვერ დაამტკიცა, რომ მოპასუხე ფლობს მესაკუთრის უძრავ ნივთს. საქმეში წარმოდგენილია საჯარო რეესტრის ამონაწერი, რომლის მიხედვით მოპასუხე იმ უძრავი ნივთის მესაკუთრეა, რომელიც შეძენილი აქვს ამ დავაში ჩაბმული მესამე პირისაგან, ხოლო ეს უკანასკნელი 11 წლის მანძილზე ფლობდა უძრავ ნივთს, სანამ მოპასუხეზე (კასატორზე) გაასხვისებდა და წინამორბედი მესაკუთრის უფლება არ გამხდარა სადავო.
22. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ უპირატესობა უნდა მიენიჭოს ნაბეჭდ მონაცემებს ხელნაწერთან მიმართებით და ამაზე დაყრდნობით დადგენილად უნდა ჩაითვალოს მოპასუხის მიერ მოსარჩელის კუთვნილი ფართის ფლობის ფაქტი, არ გამომდინარეობს საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან და მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან. სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა მოსარჩელის ვინდიკაციური სარჩელის დასაკმაყოფილებლად სამივე წინაპირობის (მოსარჩელე უნდა იყოს სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრე; მოპასუხე უნდა იყოს სადავო უძრავი ნივთის მფლობელი; მოპასუხეს არ უნდა ჰქონდეს სადავო უძრავი ნივთის ფლობის უფლება) არსებობის შესახებ მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვის (სსსკ-ის 105-ე მუხლი) შედეგი არ არის. ვინაიდან განსახილველ შემთხვევაში სადავო იყო მოსარჩელისა და მოპასუხის კუთვნილი ფართების განლაგება, საკასაციო სასამართლოსათვის საკვანძო საკითხის დასადგენად, ფლობს თუ არა მოპასუხე მოსარჩელის კუთვნილ ფართს, გადამწყვეტი აღმოჩნდა საჯარო რეესტრში დაცული გეგმა-ნახაზისა და მის გარშემო გაკეთებული ექსპერტიზის დასკვნების, მოწმეთა ჩვენებებთან ერთად, ერთობლივად შეფასება. საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები არ ქმნის სავინდიკაციო სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძველს, რადგან მოპასუხის, არათუ მართლზომიერი მფლობელობა, არამედ საკუთრების უფლება დადასტურებულია და ის ვერ გაბათილდება სპეციალისტის იმ განმარტებებით და დასკვნებით, რაც წინამდებარე გადაწყვეტილების 3.13-3.14 პუნქტებშია ასახული, მით უფრო, რომ საქმის მასალების ტ.1, ს.ფ. 51-ზე არსებული გეგმა-ნახაზი საჯარო რეესტრში შესულია 2006 წელს. გეგმაზე არსებული ხელით მინაწერები როდის არის გაკეთებული არ ირკვევა, შესაძლებელია ის დაარქივების დროს იყოს გაკეთებული. სხვა სახით აღნიშნული გეგმა არ არსებობს; რაც შეეხება კოდების მინიჭებას, იგი სანოტარო აქტის საფუძველზე ენიჭება, რაც რეალურად 2013 წელს მოხდა. მინიჭებული კოდი რეესტრში დაცულ გეგმაზე დატანილი ნუმერაციის შესაბამისია. თუ ფართის ნომერი არის 37, კოდიც იქნება 37-ზე დასრულებული. რეესტრში ასევე არსებობს სააღრიცხვო ბარათი, სადაც მითითებულია სართული, ფართი, წინა მესაკუთრე და ახალი მესაკუთრე. დადგენილია, რომ მოსარჩელის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია 2020 წლის 11 აგვისტოს, ხოლო მოპასუხის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია 2021 წლის 6 მაისს, ამასთან, თითოეული მათგანის უფლების დამდგენი საბუთები გამოკვლეულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ, ამიტომ ხელით მინაწერი მონაცემები ვერ შეარყევს თითოეული მესაკუთრის რეგისტრირებულ უფლებას და ამ უფლების დამდგენი დოკუმენტების ნამდვილობას.
23. უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა (ვინდიკაციური სარჩელი) მესაკუთრის უფლების დაცვის აღიარებული საშუალებაა. ეს არის სარჩელი, რომელსაც მესაკუთრე მაშინ იყენებს, როდესაც შელახულია ნივთზე მისი მფლობელობა, როცა მესაკუთრის ქონება უკანონო მფლობელის ხელთაა. ვინდიკაციური სარჩელის არსი საკუთრების აბსოლუტური ბუნებიდან მომდინარეობს, რაც გულისხმობს მესაკუთრის თავისუფლებას, ნებისმიერ დროს დაეუფლოს კუთვნილ ნივთს ან ისარგებლოს ამ ნივთით, მათ შორის, მოითხოვოს უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა.
ამდენად, მესაკუთრეს უფლება აქვს, ნებისმიერ დროს მიმართოს სასამართლოს მის საკუთრებაში არსებული ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით (იხ. სუსგ N ას - 205-198-2012, 06.04.2012წ.).
24. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობასა და დასკვნას, რომ მოპასუხე მოსარჩელის საკუთრების არამართლზომიერი მფლობელია, რადგან საქმეში არსებული მტკიცებულებების მიხედვით, მოსარჩელისა და მოპასუხის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, თითოეულს მინიჭებული აქვს უნიკალური საიდენტიფიკაციო კოდი (სსკ-ის 311-312 მუხლები), ამდენად, ვინდიკაციური სარჩელის დასაკმაყოფილებლად სავალდებულო სამი წინაპირობა არ არის გამოვლენილი, რაც საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების გზით, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია (შდრ. სუსგ-ებს: №ას-707-677-2016, 23.09.2016წ; №ას-1648-1545-2012 06.09.2013წ.; №ბს-367-363(კ-12), 28 02.2013 წ.,); №ბს-192-184(3კ-13) 16.07.2013 წ.; Nბს-359-349(4კ-13) 24.04.2014წ.; Nბს-367-363(კ-12), 28.02.2013წ.; №ას-314-299-2013, 17.04. 2015 წ.; #ას-144-137-2013, 04.05. 2015 წ.).
25. სსსკ-ის 53.1-ე მუხლის თანახმად, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, კასატორის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება მოწინააღმდეგე მხარეს ეკისრება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 399-ე, 372-ე, 411-ე, 264.3-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. რ.ა–ძის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
3. მ.ჭ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;
4. გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე((2/291-2021წ.) საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 19 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება, რომლითაც რ.ა–ძეს აეკრძალა მოსარჩელის კუთვნილი ფართით ს/კ ......., ქ. ჭიათურა, ე. ნინოშვილის ქ. N20ა, (სართული 2, N37, 25,84 კვ.მ.) სარგებლობა და სარემონტო სამუშაოების განხორციელება;
5. მ.ჭ–ს რ.ა–ძის სასარგებლოდ, დაეკისროს საკასაციო სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი - 300 ლარი.
6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი
მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი
მ. ერემაძე