ას-1171-2022
06 ივლისი, 2023 წელი თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),
რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები – ვ.ბ–ია, რ.ლ–ძე, თ.ა–ვა, ა.ლ–ძე, ა.მ–ი, გ.მ–ი, მ.მ–ი, დ.ლ–ძე (მოპასუხეები)
მოწინააღმდეგე მხარეები – ზ.ღ–ძე, ბ.შ–ი, ა.ლ–ია (მოსარჩელეები)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 ივნისის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი განჩინების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებების და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული შეთანხმების ბათილად ცნობა; უძრავ ქონებაზე მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1. ზ.ღ–ძემ, ბ.შ–მა და ა.ლ–იამ (შემდეგში - მოსარჩელეები, მოწინააღმდეგე მხარეები) სარჩელი აღძრეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში ვ.ბ–იას, რ.ლ–ძის, თ.ა–ვას, ა.ლ–ძის, ა.მ–ის, გ.მ–ის, მ.მ–ისა და დ.ლ–ძის მიმართ (შემდეგში - მოპასუხეები, კასატორები) შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნებით:
1.1. ბათილად იქნეს ცნობილი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმება;
1.2. ზ.ღ–ძე ცნობილ იქნას უძრავი ქონების მდებარე: ქ. თბილისი, ...... (ფართით 77.9 კვ.მ და აივანი 3 კვ.მ.) მესაკუთრედ;
1.3. ბ.შ–ი ცნობილ იქნას უძრავი ქონების მდებარე: ქ.თბილისი, ........ (ფართით 58.3 კვ.მ და აივანი 10 კვ.მ.) მესაკუთრედ;
1.4. ა.ლ–ია ცნობილ იქნას უძრავი ქონების მდებარე: ქ.თბილისი, ........ (ფართით 59.7 კვ.მ და აივანი 4 კვ.მ.) მესაკუთრედ.
(იხ. 2020 წლის 7 აგვისტოს და 2020 წლის 14 აგვისტოს დაზუსტებული სარჩელები)
2. მოპასუხეებმა წარმოდგენილი შესაგებლებით და სასამართლოს სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებებით, სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს სარჩელის ხანდაზმულობაზე.
3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით, ზ.ღ–ძის, ბ.შ–ისა და ა.ლ–იას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: ბათილად იქნა ცნობილი ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული შეთანხმება იმ ნაწილში, რომლითაც ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობას „ს.ბ–ში“ მიეკუთნა: - V სართულზე „D“ ბლოკში, ბინა N14, ფართით 59.7 კვ.მ და 4.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი; - V სართულზე „C“ ბლოკში, ბინა N16, ფართით 77.9 კვ.მ და 3.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი; - V სართულზე „C“ ბლოკში, ბინა N17, ფართით 58.3 კვ.მ და 10.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი; ა.ლ–ია ცნობილ იქნა უძრავი ქონების - მდებარე: ქ. თბილისი, წყნეთის გზატკეცილი N24, V სართულზე „D“ ბლოკში, ბინა N14 (ფართი 59.7 კვ.მ და 4.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი) მესაკუთრედ; ზ.ღ–ძე ცნობილ იქნა უძრავი ქონების - მდებარე: ქ. თბილისი, .......... (ფართი 77.9 კვ.მ და 3.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი) მესაკუთრედ; ბ.შ–ი ცნობილ იქნა უძრავი ქონების - მდებარე: ქ. თბილისი, .......... (ფართი 58.3 კვ.მ და 10.0 კვ.მ. საზაფხულო ფართი) მესაკუთრედ; დარჩენილ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
3.1.პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი უდავო ფაქტობრივი გარემოებები:
3.1.1. ერთობლივი საქმიანობის შესახებ გენერალური ხელშეკრულების 2006 წლის 6 იანვრის სანოტარო აქტით, შპს „ს.ე.ტ–ისა“ და თ.ა–ვას მიერ, დაფუძნდა ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“, ქ. თბილისში, ....... მდებარე 445 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის მიზნით.
3.1.2. ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ წევრთა საერთო კრების 2009 წლის 19 დეკემბრის N1 ოქმით დამტკიცდა შეთანხმება ერთი მხრივ, „ს.ბ–ში“ ამხანაგობასა და მეორე მხრივ, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს შორის, რომლის თანახმადაც, ....... N24-ში აშენებულ მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსში ფართები განაწილდა 20 სუბიექტზე, მათ შორის: ქ.თბილისი, .......... (ფართით 77.9 კვ.მ და აივანი 3 კვ.მ.) გადაეცა ზ.ღ–ძეს; ქ.თბილისი, ......... (ფართით 58.3 კვ.მ და აივანი 10 კვ.მ.) გადაეცა ბ.შ–ს და ქ.თბილისი, ......... (ფართით 59.7 კვ.მ და აივანი 4 კვ.მ.) გადაეცა ა.ლ–იას.
3.1.3. მოსარჩელეებმა ვერ შეძლეს გადაცემული უძრავი ქონებების რეგისტრაცია, ვინაიდან, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 28 იანვრის განჩინებით, უძრავ ქონებას დაედო ყადაღა.
3.1.4. 2018 წლის 20 აგვისტოს, შემოსავლების სამსახურის განცხადების საფუძველზე, უძრავ ქონებაზე გაუქმდა საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვა.
3.1.5. მოსარჩელეებმა 2018 წლის 13 და 14 აგვისტოს მიმართეს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს უძრავ ნივთზე საკუთრების რეგისტრაციის შესახებ. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2018 წლის 21 და 22 აგვისტოს გადაწყვეტილებებით, მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად აუცილებელი იყო ყადაღის გაუქმების შემდეგ, კანონმდებლობით დადგენილი წესით შედგენილი და დამოწმებული, უფლებამოსილ პირთა მიერ ხელმოწერილი განაწილების კრების ოქმი. ასევე, ამ გადაწყვეტილების მიხედვით, იბა „ს.ბ–ში“ წევრთა საერთო კრების ოქმის თანახმად, მთელ რიგ ფართებში განსაზღვრული იყო შპს „ს–ის“ საკუთრების უფლება, რომლის მოთხოვნის უფლებას ყველა ფართზე ადევს ყადაღა, ხოლო განაცხადზე წარმოდგენილი სანო ტარო აქტით, ამხანაგობის გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებების და დამატების შესახებ, შპს „ს–ის“ საკუთრების უფლება გათვალისწინებული არ არის. მოთხოვნის პასუხად, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ 2019 წლის 17 იანვარს მიიღო გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.
3.1.6. 2012 წლის 9 მაისს შედგა სადავო (გასაჩივრებული) სანოტარო აქტი ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით), რომლის თანახმად, ამხანაგობის წევრთა რაოდენობა შეიცვალა, აქტის გაფორმების დროისთვის ამხანაგობაში არის 11 წევრი. სამშენებლო კომპანია „ს–ს“ საცხოვრებელი სახლი ექსპლუატაციაში უნდა ჩაებარებინა 2008 წლის მეორე კვარტალში, რაც არ შესრულებულა. სამშენებლო კომპანიის ბრალეულობით ამხანაგობას წარმოეშვა ვალდებულება ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის წინაშე, საგადასახადო ორგანოების წინაშე, სახლი დასამთავრებელია და გასაშვებია ექსპლოატაციაში, რაც მოითხოვს სოლიდურ დანახარჯს. შექმნილი მძიმე სიტუაციიდან ერთადერთი და სამართლიანი გამოსავალია ამხანაგობის არსებულ წევრებზე ფართების განაწილება და დარჩენილი თავისუფალი ფართების გასხვისება. აღნიშნული აქტით, ამხანაგობის საკუთრებაშია სადავო უძრავი ქონებებიც.
3.1.7. ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის „ს.ბ–ში“ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ 2007 წლის 25 ივლისის სანოტარო აქტის მიხედვით, ამხანაგობის თავმჯდომარედ არჩეულია შპს „ს–ის“ დირექტორი ტ.ს–ია, სხვა უფლებამოსილებებთან ერთად, თავმჯდომარის ფუნქციები იყო: წარმოედგინა ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირებთან ურთიერთობაში, მათ შორის სახელმწიფო დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში. ამხანაგობის თავმჯდომარე ამხანაგობის სახელით ხსნის ანგარიშებს საბანკო დაწესებულებებში და უფლებამოსილია მათ განკარგვაზე, აქვს უფლება ხელი მოაწეროს მშენებლობასთან დაკავშირებულ ყველა საფინანსო დოკუმენტს; ამხანაგობის თავმჯდომარე ხელს აწერს ნებისმიერ გარიგებას ამხანაგობის სახელით, კერძოდ: ამხანაგობის დამფუძნებელთა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისება და ვალდებულებებით დატვირთვა; აღნიშნული სანოტარო აქტის თანახმად, განაწილდა ბინები 11 ფიზიკურ პირზე (ამ პირებს შორის არ იყვნენ მოსარჩელეები) და გაუნაწილებელი საცხოვრებელი ფართი 1319.7 კვ.მ. საზაფხულო ფართი (აივანი) 261.5 კვ.მ. და 10 ავტოსადგომი ფართით 150 კვ.მ. აღირიცხა შპს „ს–ის“ სახელზე.
3.1.8. 2009 წლის 2 დეკემბერს, შპს „ს–სა“ და ბ.შ–ს შორის დაიდო N15 ინდივიდუალური ხელშეკრულება, საცხოვრებელი ფართის შეძენის შესახებ, რომლის მიხედვითაც, ხელშეკრულების საგანია მყიდველის მიერ შემოტანილი ტექნიკურ-მატერიალური ფასეულობის (სამგზავრო ლიფტის ნაწილი თანამდევი მონტაჟით) სანაცვლოდ საცხოვრებელი ფართის (ბინის) გადაცემა მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსში - ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ მისამართზე: ........ N24. მხარეებმა დაადასტურეს, რომ გაცნობილები არიან 2006 წლის 6 იანვრის ერთობლივი საქმიანობის შესახებ გენერალურ ხელშეკრულებას, ამხანაგობის სამშენებლო და სხვა დოკუმენტაციას, ეთანხმებიან მას და შეასრულებენ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ყველა პირობას. ბ.შ–ს შემონატანის სანაცვლოდ გადასცეს კერძო მფლობელობაში საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. თბილისი, ...... ამხანაგობის მიერ აშენებულ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში და წარმოადგენს სახლის მე-5 სართულზე (c ბლოკი) ბინა 17, 58.3 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, ერთი აივნით 10 კვ.მ.; ხელშეკრულების მე-3 მუხლის თანახმად, მყიდველისათვის გადასაცემი ფართის მე-5 სართულზე (c ბლოკი) ბინა 17, 58.3 კვ.მ. ერთი აივნით 10 კვ.მ, ღირებულება შეადგენს 19 800 აშშ დოლარის ექვივალენტურ თანხას ეროვნულ ვალუტაში; გამყიდველისთვის გადასაცემი ტექნიკურ-მატერიალური ფასეულობის (სამგზავრო ლიფტის ნაწილი) ღირებულება შეადგენს 19 800 აშშ დოლარის ექვივალენტურ თანხას ეროვნულ ვალუტაში; ვინაიდან მისაღები და გადასაცემი თანხები იდენტურია, ანგარიშსწორება მოხდება ურთიერთჩათვლის საფუძველზე. ამ ხელშეკრულებას ტ.ს–ია ხელს აწერს ასევე როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე. ტ.ს–იას, როგორც შპს „ს–ის“ და ამხანაგობის „ს.ბ–ში“ წარმომადგენელს და ბ.შ–ს შორის, 2010 წლის 3 ივნისს გაფორმდა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის თანახმადაც მხარეებმა დაადასტურეს, რომ ლიფტის მიწოდება და მონტაჟი განხორციელდა ამხანაგობის კუთვნილ, მრავალბინიან საცხოვრებელ კორპუსში, მდებარე: ...... N24. მიღება-ჩაბარების აქტის მიხედვით, მხარეებს ერთმანეთის მიმართ რაიმე სახის პრეტენზია არ გააჩნიათ.
3.1.9. 2009 წლის 2 დეკემბერს, შპს „ს–სა“ და ზ.ღ–ძეს შორის დაიდო N16 ინდივიდუალური ხელშეკრულება საცხოვრებელი ფართის შეძენის შესახებ, რომლის მიხედვითაც, ხელშეკრულების საგანია მყიდველის მიერ შემოტანილი ტექნიკურ-მატერიალური ფასეულობის (სამგზავრო ლიფტის ნაწილი თანამდევი მონტაჟით) სანაცვლოდ საცხოვრებელი ფართის (ბინის) გადაცემა მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსში - ამხანაგობა „ს.ბ–ში“, მისამართზე: ...... N24. მხარეებმა დაადასტურეს, რომ გაცნობილები არიან 2006 წლის 6 იანვრის ერთობლივი საქმიანობის შესახებ გენერალურ ხელშეკრულებას, ამხანაგობის სამშენებლო და სხვა დოკუმენტაციას, ეთანხმებიან მას და შეასრულებენ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ყველა პირობას. ზ.ღ–ძეს შემონატანის სანაცვლოდ კერძო მფლობელობაში გადასცეს საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. თბილისი, ........ N24-ში ამხანაგობის მიერ აშენებულ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში და წარმოადგენს სახლის მე-5 სართულზე (c ბლოკი) ბინა 16, 77.9 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, ერთი აივნით 3 კვ.მ.; ხელშეკრულების მე-3 მუხლის თანახმად, მყიდველისათვის გადასაცემი ფართის მე-5 სართულზე (c ბლოკი) ბინა 16, 77.9 კვ.მ.ერთი აივნით 3 კვ.მ, ღირებულება შეადგენს 23 466 აშშ დოლარის ექვივალენტურ თანხას ეროვნულ ვალუტაში; გამყიდველისთვის გადასაცემი ტექნიკურ-მატერიალური ფასეულობის (სამგზავრო ლიფტის ნაწილი) ღირებულება შეადგენს 23 466 აშშ დოლარის ექვივალენტურ თანხას ეროვნულ ვალუტაში; ვინაიდან მისაღები და გადასაცემი თანხები იდენტურია, ანგარიშსწორება მოხდება ურთიერთჩათვლის საფუძველზე. ამ ხელშეკრულებას ტ.ს–ია ხელს აწერს ასევე როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე. ტ.ს–იას, როგორც შპს „ს–ის“ და ამხანაგობის წარმომადგენელს და ზ.ღ–ძეს შორის, 2010 წლის 3 ივნისს გაფორმდა მიღება-ჩაბარების აქტი, რომლის თანახმადაც მხარეებმა დაადასტურეს, რომ ლიფტის მიწოდება და მონტაჟი განხორციელდა ამხანაგობის კუთვნილ, მრავალბინიან საცხოვრებელ კორპუსში, მდებარე: წყნეთის გზატკეცილი N24. მიღება-ჩაბარების აქტის მიხედვით, მხარეებს ერთმანეთის მიმართ რაიმე სახის პრეტენზია არ გააჩნიათ.
3.1.10. 2009 წლის 18 სექტემბერს, შპს „ს–სა“ და ა.ლ–იას შორის დაიდო N13 ინდივიდუალური ხელშეკრულება, საცხოვრებელი ფართის შეძენის შესახებ, რომლის მიხედვითაც, ხელშეკრულების საგანია მყიდველის მიერ შემოტანილი სახსრებით საცხოვრებელი ფართის (ბინის) გადაცემა მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსში - ამხანაგობა „ს.ბ–ში“, მისამართზე: წყნეთის გზატკეცილი N24. მხარეებმა დაადასტურეს, რომ გაცნობილები არიან 2006 წლის 6 იანვრის ერთობლივი საქმიანობის შესახებ გენერალურ ხელშეკრულებას, ამხანაგობის სამშენებლო და სხვა დოკუმენტაციას, ეთანხმებიან მას და შეასრულებენ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ყველა პირობას. ა.ლ–იას შემონატანის სანაცვლოდ გადასცეს კერძო მფლობელობაში საცხოვრებელი ბინა, მდებარე: ქ. თბილისი, ....... N24-ში ამხანაგობის მიერ აშენებულ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში და წარმოადგენს სახლის მე-5 სართულზე (d ბლოკი) 59.67 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, ერთი აივნით 3.82 კვ.მ.; ხელშეკრულების მე-3 მუხლის თანახმად, მყიდველისათვის გადასაცემი
ფართის მე-5 სართულზე (d ბლოკი) 59.67 კვ.მ. ერთი აივნით 3.82 კვ.მ, ღირებულება შეადგენს 30 000 აშშ დოლარის ექვივალენტურ თანხას ეროვნულ ვალუტაში, რომელიც მყიდველს უნდა გადაეხადა 2009 წლის 22 სექტემბრამდე; ამ ხელშეკრულებას ტ.ს–ია ხელს აწერს ასევე როგორც ამხანაგობის თავმჯდომარე. ა.ლ–იამ შეთანხმებული ღირებულება - 50 496 ლარი 2009 წლის 11 ნოემბერს ჩარიცხა შპს „ს–ის“ საბანკო ანგარიშზე;
3.2.პირველი ინსტანციის სასამართლომ დაადგინა საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:
3.2.1. ზ.ღ–ძის, ბ.შ–ის, ა.ლ–იას სარჩელი ხანდაზმული არ არის.
3.2.2. მოსარჩელეებს წარმოეშვათ საკუთრების უფლებები სადავო უძრავ ქონებებზე, რის გამოც ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს.ბ–ში“ გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებების და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული შეთანხმების ის ნაწილი, რომლის მიხედვითაც შეძენილი უძრავი ქონებები გადავიდა ამხანაგობის საკუთრებაში, არღვევს მოსარჩელეების უფლებებს, ეწინააღმდეგება კანონს და ბათილია.
4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
5. გასაჩივრებული განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი:
5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 07 ივნისის განჩინებით, ამხანაგობა „ს.ბ–ში“-ს წევრების: ვ.ბ–იას, რ.ლ–ძის, თ.ა–ვას, ა.ლ–ძის, დ.ლ–ძის, ა.მ–ის, გ.მ–ის და მ.მ–ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილება; ამასთან, ამხანაგობა „ს.ბ–ში“-ს წევრებს თითოეული მოსარჩელის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ წარმომადგენლის დახმარებისთვის გაწეული ხარჯების 3800 - 3800 ლარების გადახდა.
5.2. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:
5.2.1. სააპელაციო პალატის მითითებით, მოსარჩელეების მოთხოვნას წარმოადგენდა ამხანაგობასთან დადებული ხელშეკრულებით, ამხანაგობის წევრების მიერ ნაკისრი ვალდებულების შესრულება (უძრავი ნივთების მოსარჩელეთა საკუთრებაში გადაცემა). ამ მიმართებით, სააპელაციო პალატამ მიუთითა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილ იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომ მოსარჩელეებსა და ამხანაგობას შორის დაიდო ნარდობის ხელშეკრულებები, რომლითაც ამხანაგობამ იკისრა ვალდებულება, შესაბამისი ანაზღაურების სანაცვლოდ, აეშენებინა და მოსარჩელეებისათვის საკუთრებაში გადაეცა ხელშეკრულებით განსაზღვრული უძრავი ქონებები. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი იყო ისიც, რომ მოსარჩელეებმა შეასრულეს ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები; კერძოდ, მათ ამხანაგობას გადაუხადეს ხელშეკრულებით განსაზღვრული საზღაური (პირველმა და მეორე მოსარჩელემ საზღაური გადაიხადეს ნატურით (ამხანაგობისათვის ლიფტის გადაცემითა და მონტაჟით), ხოლო მესამე მოპასუხემ - ფულით). ამ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის საფუძველზე, მოსარჩელეებს წარმოეშვათ ნარდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული, უძრავი ქონებების საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნის უფლება.
5.2.2. აპელანტის ერთ-ერთი პრეტენზიას წარმოადგენდა ის, რომ ამხანაგობა არ იყო პასუხისმგებელი სადავო გარიგებებიდან გამომდინარე ვალდებულებებზე, რამდენადაც ამ გარიგებების მხარეს წარმოადგენდა სამშენებლო კომპანია და არა ამხანაგობა. ამასთან, მოსარჩელეებმა ვალდებულება შეასრულეს სამშენებლო კომპანიის მიმართ. პალატამ აპელანტების ეს პრეტენზია არ გაიზიარა და ამ მიმართებით, ყურადღება მიაპყრო ამხანაგობის 2007 წლის 25 ივლისის შეთანხმების 6.3, 6.4 და 6.7 პუნქტებს (6.3. ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილია ერთპიროვნულად წარმოადგინოს ამხანაგობა ნებისმერ მესამე პირთან ურთიერთობაში; 6.4. ამხანაგობის თავმჯდომარე ხელს აწერს ნებისმიერ გარიგებას ამხანაგობის სახელით: კერძოდ, ამხანაგობის დამფუძნებელთა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისება და ვალდებულებებით დატვირთვა; 6.7.დამფუძნებლები შეთანხმდნენ, რომ ამხანაგობას გაუძღვება ამხანაგობის თავმდჯომარე. ამხანაგობის თავმდომარედ არჩეულია შპს „ს–ის“ დირექტორი ტ.ს–ია), რომელთა ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიიჩნია, რომ ზემოხსენებული ხელშეკრულებით, ამხანაგობის მონაწილეებმა ამხანაგობის საქმეების გაძღოლა დააკისრეს ერთ-ერთ მონაწილეს - შპს „ს–ს“ და მის დირექტორს. შესაბამისად, ამ უკანასკნელის მიერ მოსარჩელეებთან დადებული ნარდობის ხელშეკრულებები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 934.3 (თუ ხელშეკრულებით ამხანაგობის საქმეების გაძღოლა დაკისრებული აქვს ერთ-ერთ მონაწილეს, საეჭვოობისას ის წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მიერ დადებული გარიგებები ნამდვილია) მუხლის მიხედვით, ამხანაგობის სახელით დადებულ ნამდვილ გარიგებებს წარმოადგენდა, რაც დასტურდებოდა ასევე ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებითაც (ოქმი N1), რომლის მიხედვით, ამხანაგობის თავმჯდომარეს და სამშენებლო კომპანიის დირექტორს (ტ.ს–იას) მიეცა ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებისათვის ვადა - 2010 წლის 15 იანვრამდე. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაევალა, უმოკლეს ვადაში მოეხდინა სამშენებლო კომპანიის სახელზე რიცხული გარკვეული ფართის რეალიზაცია და შემოსული ფინანსური სახსრებით, ამხანაგობის გენერალური ხელშეკრულებისა და ამხანაგობის წევრებთან ინდივიდუალური ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოებისა და ვალდებულებების შესრულება. ამასთან, ამავე კრების გადაწყვეტილებით დადგინდა საცხოვრებელ კომპლექსში ფართების განაწილება, მათ შორის, მოსარჩელეებზე განაწილდა სადავო უძრავი ნივთები. პალატის მოსაზრებით, ზემოხსენებული კრების გადაწყვეტილება პირდაპირი დადასტურება იყო იმისა, რომ სადავო ნარდობის ხელშეკრულებები მოსარჩელეებთან ამხანაგობის სახელით დაიდო. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ამ ხელშეკრულებებით განსაზღვრულ უძრავ ქონებებს ამხანაგობა მოსარჩელეებს საკუთრებაში არ გადასცემდა. ამავე მიზეზით, პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის ზემოხსენებული წევრის მიერ მოსარჩელეებისგან შესრულების მიღება ამხანაგობის მიერ შესრულების მიღებად უნდა მიჩნეულიყო. ამასთან, რაკი ამხანაგობის ზემოხენებულ გადაწყვეტილებაში არაფერი იყო მითითებული მოსარჩელეების მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობაზე, ივარაუდებოდა, რომ მათ ვალდებულებები ჯეროვნად შეასრულეს. პალატის მითითებით, ისიც აღსანიშნავი იყო, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო მოსარჩელეთა მიერ ვალდებულებების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულებებიც, კერძოდ, მიღება-ჩაბარების აქტები და გადახდის ქვითარი. ამ გარემოების გამაქარწყლებელი მტკიცებულებები კი, მოპასუხეებს არ ჰქონდათ წარმოდგენილი. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, რაკი ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით (ოქმი N1), ამხანაგობის წევრებს სადავო უძრავი ქონებები საკუთრებაში და ფაქტობრივ მფლობელობაში გადაეცათ, ამხანაგობას აღარ ჰქონდა უფლება, 2012 წლის 9 მაისის გადაწყვეტილებით, ეს ქონება ხელახლა სხვა პირებზე გადაენაწილებინა, თანაც ისე, რომ თავისივე 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება არ გაეუქმებინა. ამასთან, პალატამ ისიც მიუთითა, რომ მოპასუხეებს არ ჰქონდათ უფლება განეკარგათ დაყადაღებული ქონება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 631 მუხლი: უძრავ ქონებაზე ყადაღის დადება ნიშნავს ქონების აღწერას და მესაკუთრისათვის მისი განკარგვის – ნებისმიერი ფორმით გასხვისების, იპოთეკით, უზუფრუქტით, სერვიტუტით ან აღნაგობით დატვირთვის, მასზე თხოვების, ქირავნობის ან/და იჯარის ხელშეკრულების დადების – აკრძალვას). შესაბამისად, პალატამ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის (ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს) საფუძველზე, ბათილად მიიჩნია ამხანაგობის კრების 2012 წლის 9 მაისის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში.
5.2.3. გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება მასზედ, რომ რაკი სამშენებლო კომპანიას (ამხანაგობის წევრს) ამხანაგობის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებები არ შეუსრულებია (რის გამოც ის ამხანაგობიდანაც გაირიცხა), მას არ ჰქონდა უფლება სადავო გარიგებები დაედო მოსარჩელეებთან. ამ გარემოების დასადასტურებლად აპელანტებს წარმოდგენილი ჰქონდათ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის განჩინება (კასატორი - კომპანია „კ. ფ–ი.“, მოწინაღმდეგე მხარეები - ამხანაგობა ს.ბ–ში, ვ.ბ–ია, თ.ა–ვა, გ.მ–ის უფლებამონაცვლე მ.მ–ი, ნ.მ–ის უფლებამონაცვლე გ.მ–ი, ა.მ–ი, თ.მ–ი, ვ.ფ–ძე, რ.ლ–ძე, ა.ლ–ძე, დ.ლ–ძე, ი.თ–ია, შპს ,,ს.ს.კ. ს–ი“ - მოპასუხეები). აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა, რომ დასახელებული განჩინება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ პროცესუალურ წინაპირობებს არ აკმაყოფილებდა, ამასთან, პრეიუდიციული მნიშვნელობა გააჩნდა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით/განჩინებით დადგენილ იმ ფაქტებს, რომლებიც ამართლებდნენ მის სარეზოლუციო ნაწილს და არა სამართლებრივ შეფასებებს. გარდა ამისა, პალატის მოსაზრებით, ამხანაგობის წევრის - სამშენებლო კომპანიის ამხანაგობიდან გარიცხვა, ამხანაგობას არ ათავისუფლებდა მოსარჩელეებთან დადებული ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებისგან, რადგან ამ გარიგებების მხარეს და შესაბამისად, ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულებაზე პასუხისმგებელ პირს წარმოადგენდა ამხანაგობა (მისი დამფუძნებელი წევრები).
5.2.4. სააპელაციო პალატამ აპელანტების არც ის მოსაზრება გაიზიარა, რომ სარჩელი ხანდაზმული იყო და აღნიშნულთან დაკავშირებით განმარტა, რომ საკუთრების უფლება კონსტიტუციით გარანტირებულ, აბსოლუტურ უფლებათა კატეგორიას განეკუთვნებოდა და მესაკუთრის დარღვეული უფლების იძულებით დაცვის შესაძლებლობა კანონით განსაზღვრული რაიმე სპეციალური ვადით შეზღუდული არ იყო. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელეებს საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ნივთებზე მოპოვებული ჰქონდათ ამხანაგობასთან დადებული ხელშეკრულებებისა და ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების 19.12.2009 წლის გადაწყვეტილების საფუძველზე, თუმცა, მათ ვერ შეძლეს საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში სადავო ქონებაზე გავრცელებული ყადაღის გამო (28.01.2010წ.). პალატის მოსაზრებით, კანონიერად შეძენილ ქონებაზე მოსარჩელეთა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლება რაიმე ვადით შეზღუდული არ იყო. ამასთან, განსახილველ შემთხვევაზე ხანდაზმულობის გავრცელება შესაძლებლადაც რომ მიჩნეულიყო, პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელეთა მოთხოვნა ხანდაზმული მაინც არ იყო, რამეთუ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის დენის დასაწყისი დაკავშირებული იყო ობიექტურ მომენტთან, უფლების დარღვევის ფაქტთან და სუბიექტურ მომენტთან, ანუ, როდესაც უფლებამოსილმა პირმა შეიტყო უფლების დარღვევის შესახებ ან, გარემოებათა გათვალისწინებით, მას უფლების დარღვევის ფაქტი უნდა შეეტყო. განსახილველ შემთხვევაში კი, საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ მოსარჩელეებმა ვერ შეძლეს ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების 19.12.2009 წლის გადაწყვეტილების საფუძველზე, მათთვის საკუთრებაში გადაცემული უძრავი ქონებების საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, რადგან ამხანაგობის ქონებას სასამართლოს 28.01.2010 წლის განჩინებით ყადაღა ედო. მას შემდეგ კი, რაც 2018 წლის 20 აგვისტოს ყადაღა გაუქმდა, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დამაბრკოლებელი გარემოება აღმოჩნდა ამხანაგობის კრების 09.05.2012 წლის სადავო გადაწყვეტილება, რის თაობაზეც მოსარჩელეებს 2018 წლის აგვისტოს ბოლოს, საჯარო რეესტრის წერილით ეცნობათ. შესაბამისად, პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელეებმა სწორედ ამ დროს შეიტყვეს ამხანაგობის კრების 09.05.2012 წლის სადავო გადაწყვეტილებისა და აქედან გამომდინარე, თავიანთი უფლების დარღვევის შესახებ.
5.2.5. ასევე, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მოპასუხეები ვერ უთითებდნენ ისეთ მტკიცებულებებზე, რომლებიც დაადასტურებდა მოსარჩელეების მიერ სადავო გადაწყვეტილების უფრო ადრე შეტყობის ფატს. კერძოდ, დაუდასტურებელი იყო მოპასუხეთა მიერ მითითებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელეებს ეცნობათ 09.05.2012 წლის ამხანაგობის კრების მოწვევისა და განსახილველ საკითხთა დღის წესრიგის თაობაზე. ამასთან, პალატამ მოპასუხეთა არც ის მოსაზრება გაიზიარა, რომ მოსარჩელეებს უნდა სცოდნოდათ ამხანაგობის სადავო გადაწყვეტილების თაობაზე, რადგან ეს გადაწყვეტილება საჯარო იყო. სააპელაციო პალატის მითითებით, როგორც საქმის მასალებით ირკვეოდა, უძრავი ქონების ხელახლა განაწილების თაობაზე მიღებული ამხანაგობის სადავო გადაწყვეტილება საჯარო რეესტრში არ დარეგისტრირებულა ამხანაგობის ქონებაზე არსებული ყადაღის გამო. შესაბამისად, ეს გადაწყვეტილება საჯარო არ გამხდარა და აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატა ვერც იმ ვარაუდს დაუშვებდა, რომ მოსარჩელეებმა მისი არსებობის შესახებ იცოდნენ. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეებმა უფლების დარღვევის თაობაზე 2018 წლის აგვისტოში შეიტყვეს და რაკი სარჩელი 2019 წლის 16 მაისს შეიტანეს, მათი მოთხოვნა ხანდაზმული არ იყო.
5.2.6. რაც შეეხება მოსარჩელეების მოთხოვნას წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების - 3800 ლარის მოპასუხეებისათვის დაკისრების თაობაზე (პირველ და მეორე ინსტანციებში საქმის წარმოებისათვის) საქმეში წარმოდგენილი ხარჯის რეალურად გაწევის დამადასტურებელი მტკიცებულებების, იურიდიული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულებების, სანოტარო წესით დამოწმებული მინდობილობებისა და საქმის მასალების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია წარმომადგენლების მონაწილეობა საპროცესო მოქმედებებში, რაც მიუთითებდა მხარეთა შორის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 709-ე მუხლით განსაზღვრული დავალების ხელშეკრულების არსებობაზე. შესაბამისად, სახეზე იყო მოსარჩელეთათვის წარმომადგენლის ხარჯის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით განსაზღვრულ ფარგლებში ანაზღაურების წინაპირობა.
6. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით მოპასუხეებმა - ვ.ბ–იამ, რ.ლ–ძემ, თ.ა–ვამ, ა.ლ–ძემ, ა.მ–მა, გ.მ–მა, მ.მ–მა და დ.ლ–ძე გაასაჩივრეს, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი განჩინების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
7. კასატორების მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:
7.1. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი ამხანაგობის თავმჯდომარის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლები, რადგან, როდესაც ტ.ს–იამ, როგორც ამხანაგობის წარმომადგენელმა დადო გარიგებები მოწინააღმდეგე მხარესთან უძრავი ქონების გასხვისების თაობაზე, მან განკარგა ამხანაგობის საერთო ქონება მაშინ, როდესაც მას არ ჰქონდა მსგავსი პირობებით ქონების გასხვისების უფლებამოსილება. ამასთან, კასატორების მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია ტ.ს–იასთვის თანხის გადახდა ამხანაგობისთვის თანხის გადახდად. კასატორის მითითებით, ტ.ს–ია შესაძლოა ხელშეკრულების დადებისას გამოსულიყო ამხანაგობის წარმომადგენლად, თუმცა, თვითნებურად ხელშეკრულების დადება საკუთარი პირობებით და საკუთარ ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვით, არ შეიძლება ჩაითვალოს ამხანაგობის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში დადებულ გარიგებად, რამეთუ სამოქალაქო კოდექსის 111-ე მუხლის შესაბამისად, თუ პირი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გარეშე სხვისი სახელით დებს ხელშეკრულებას, მისი ნამდვილობა დამოკიდებულია წარმოდგენილი პირების თანხმობაზე, ანუ ამხანაგობის საერთო კრების გადაწყვეტილებაზე. ამ მიმართებით, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ მიანიჭა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის განჩინებას პრეიუდიციული მნიშვნელობა და არასწორად განმარტა სსსკ-ის 106-ე მუხლი. კასატორის მოსაზრებით, მოცემული დავის ფარგლებში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება წარმოადგენდა მტკიცებულებას, რომელიც ადასტურებდა ამხანაგობის თავმჯდომარის ტ.ს–იას არაკეთილსინდისიერებას, მისი ამხანაგობიდან გარიცხვის ფაქტს და შესაბამისად, მისი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ხარვეზიანობას, რაც ამხანაგობას აძლევდა საშუალებას შეეცვალათ წარმომადგენლის მიერ, რეალური უფლებამოსილებისა და ნებართვის გარეშე დადებული გარიგებები. აღნიშნული გარემოება კი, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ სრულად იქნა უგულებელყოფილი.
7.2. კასატორების მითითებით, სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ შეასრულა ვალდებულებები ამხანაგობის მიმართ (დაამონტაჟა ლიფტები და თანხა გადაუხადა ამხანაგობას). კასატორების მითითებით, ლიფტების საფასურის საკითხი, აგრეთვე მათი ღირებულების იდეალური დამთხვევა უძრავი ქონებების ღირებულებასთან, ნებისმიერი ობიექტური შემფასებლისთვის ეჭვის საფუძველი გახდებოდა. ერთი შესრულების ღირებულების სრული შესაბამისობა ქონების ფასთან შეიძლება დამთხვევად ჩათვლილიყო, თუმცა ორი დამთხვევა კასატორების მოსაზრებით ლოგიკას არ ექვემდებარება და იკვეთება ამხანაგობის ყოფილ თავმჯდომარესა და მოწინააღმდეგე მხარეს შორის, კანონსაწინააღმდეგო გარიგების არსებობის ნიშნები.
7.3. კასატორების მოსაზრებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა 2012 წლის 09 მაისის კრების ოქმი არასწორად მიიჩნიეს საზოგადოებრივი წესრიგისა და ზნეობის საწინააღმდეგო გარიგებად, რამეთუ ამხანაგობამ ზემოაღნიშნული კრების ოქმით, ჯერ კიდევ დაურეგისტრირებელ ქონებაზე, პირობადებული გარიგების პირობების დარღვევის ფაქტი დაადგინა და უარი განაცხადა მოწინააღმდეგე მხარისთვის ქონების რეგისტრაციაზე თანხმობის გაცემის თაობაზე. აღნიშნული არავითარ კავშირში არ არის ყადაღადადებული ქონების გასხვისებასთან და არც გასხვისების სამართლებრივ შემადგენლობასთან.
7.4. კასატორების მითითებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ, არასწორად იქნა შეფასებული სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხი, რამეთუ განსახილველი დავის ფარგლებში, მოსარჩელე მხარე სადავოდ ხდიდა კრების ოქმის ნამდვილობას, სასამართლომ კი, ოქმის ბათილობის ხანდაზმულობის ვადები საკუთრების რეგისტრაციის ხანდაზმულობის ვადებს დაუკავშირა. ამასთან, კასატორის მოსაზრებით, არ არსებობდა ალბათობა იმისა, რომ მოსარჩელეებმა კრების ოქმის არსებობის თაობაზე პირველად 2018 წელს გაიგეს, მით უფრო იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ მოსარჩელეები 2012 წლის 09 მაისის ამხანაგობის კრების ოქმის შინაარსის ადრესატები იყვნენ.
7.5. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ, ისევე როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლომ, უგულვებელყო მითითება 2009 წლის 19 დეკემბრის კრების ოქმის უფლების დამდგენ დოკუმენტად არასწორად მიჩნევის თაობაზე. კასატორის განმარტებით, 2012 წლამდე, 2009 წლის კრების ოქმი წარმოადგენდა უფლების დამდგენ დოკუმენტს, თუმცა, 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმებით, შეიცვალა 2009 წლის კრების ოქმის პირობები, დაზუსტდა მოთხოვნა და გამოირკვა, რომ მოსარჩელეთა მიერ არ იყო შესრულებული ნაკისრი ვალდებულებები და შესაბამისად, ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებამდე ჩამოერთვათ აღნიშნული ქონების რეგისტრაციის უფლება. ამხანაგობამ 2012 წლის მაისის ოქმით აღადგინა პირვანდელი მდგომარეობა, კერძოდ, დააბრუნა უძრავი ქონება ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში, მანამ, სანამ მოსარჩელე მხარე არ შეასრულებდა ვალდებულებას, ან სხვა დაინტერესებული პირი არ შეისყიდდა მათ.
8. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 18 ნოემბრის განჩინებით, ვ.ბ–იას, რ.ლ–ძის, თ.ა–ვას, ა.ლ–ძის, ა.მ–ის, გ.მ–ის, მ.მ–ის და დ.ლ–ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
9. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
10. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:
ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;
ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;
გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;
დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;
ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;
ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;
ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
11. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.
12. სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).
13. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების ნაწილის (რომლის მიხედვითაც სადავო უძრავი ქონებები გადავიდა ამხანაგობის საკუთრებაში) ბათილად ცნობისა და სადავო უძრავი ქონებების მესაკუთრეებად მოსარჩელეთა ცნობის მართლზომიერება.
14. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლო საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში (სსსკ-ის 404.1 მუხლი) და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, უფლება არ აქვს გასცდეს საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა კასატორებს, მათ მიერ განხორციელებული შედავების გათვალისწინებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის რელევანტურობას განუმარტავს.
15. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორების შედავების ფარგლებში, საკასაციო პალატამ პირველ რიგში უნდა გამოარკვიოს, მოსარჩელეებთან საცხოვრებელი ფართის შეძენის შესახებ ინდივიდუალური ხელშეკრულებების გაფორმებისას, ტ.ს–იას, როგორც ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) თავმჯდომარის უფლებამოსილების ფარგლები, რამეთუ კასატორები მიიჩნევენ, რომ ტ.ს–იამ მოსარჩელეებთან გაფორმებული ხელშეკრულებებით განკარგა ამხანაგობის საერთო ქონება მაშინ, როდესაც მას არ ჰქონდა მსგავსი პირობებით ქონების გასხვისების უფლებამოსილება. თვითნებურად ხელშეკრულების დადება საკუთარი პირობებით კი, არ შეიძლება ჩაითვალოს ამხანაგობის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების განხორციელების ფარგლებში დადებულ გარიგებად.
16. ზემოაღნიშნულ სადავო საკითხთან მიმართებით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორებს დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარდგენის გზით, სადავოდ არ გაუხდიათ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომ 2009 წლის 2 დეკემბერს, შპს „ს–სა“ და ბ.შ–ს შორის გაფორმებულ N15, 2009 წლის 2 დეკემბერს, შპს „ს–სა“ და ზ.ღ–ძეს შორის გაფორმებულ N16 და 2009 წლის 18 სექტემბერს, შპს „ს–სა“ და ა.ლ–იას შორის გაფორმებულ N13 საცხოვრებელი ფართების შეძენის შესახებ ინდივიდუალურ ხელშეკრულებებს, ხელს აწერს ტ.ს–ია, როგორც შპს „ს–ის“ დირექტორი და ასევე, როგორც ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) თავმჯდომარე. სადავოს არ წარმოადგენს არც ის გარემოება, რომ ტ.ს–ია ხელშეკრულებების გაფორმებისას, ნამდვილად წარმოადგენდა ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) თავმჯდომარეს. ამ გარემოებასთან მიმართებით, დადგენილია, რომ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ 2007 წლის 25 ივლისის სანოტარო აქტით, ამხანაგობის წევრები შეთანხმდნენ, რომ ამხანაგობას გაუძღვება ამხანაგობის თავმჯდომარე, რომელსაც წარმოადგენს შპს „ს–ის“ დირექტორი - ტ.ს–ია (6.7. პუნქტი). ამავე შეთანხმებით, ამხანაგობის დამფუძნებელმა წევრებმა ტ.ს–იას მიანიჭეს უფლებამოსილება, ერთპიროვნულად წარმოადგინოს ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირთან ურთიერთობაში (6.3. პუნქტი) და ამხანაგობის სახელით ხელი მოაწეროს ნებისმიერ გარიგებას, მათ შორის ამხანაგობის დამფუძნებელთა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გასხვისებასა და ვალდებულებებით დატვირთვას (6.4. პუნქტი). ამდენად, დასახელებული შეთანხმების საფუძველზე დგინდება, რომ ამხანაგობის წევრებმა ზუსტად განსაზღვრეს ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილებები და ამხანაგობის საკუთრების განკარგვის ნაწილში, თავმჯდომარის კომპეტენცია ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრთა საერთო თანხმობის აუცილებლობით არ შეუზღუდავთ, რაც არარელევანტურს ხდის კასატორების მითითებას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 111-ე მუხლის (თუ პირი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გარეშე სხვისი სახელით დებს ხელშეკრულებას, მისი ნამდვილობა დამოკიდებულია წარმოდგენილი პირების თანხმობაზე, ანუ ამხანაგობის საერთო კრების გადაწყვეტილებაზე) გამოყენების თაობაზე. შესაბამისად, მოსარჩელეებთან საცხოვრებელი ფართების შეძენის შესახებ გაფორმებული ინდივიდუალური ხელშეკრულებები წარმოადგენდა რა ამხანაგობის თავმჯდომარის მიერ, შესაბამისი უფლებამოსილების არსებობის პირობებში განხორციელებულ ისეთი სახის მოქმედებას, რომლისთვისაც არ იყო აუცილებელი ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრთა საერთო თანხმობა, ინდივიდუალური ხელშეკრულებები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის (იმ გარიგებით, რომელსაც წარმომადგენელი დებს თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში, და იმ პირის სახელით, რომელსაც იგი წარმოადგენს, უფლებები და მოვალეობები წარმოეშობა მხოლოდ წარმოდგენილ პირს) თანახმად, უფლებამოსილი პირის მიერ, ამხანაგობის სახელით გაფორმებულ, შესაბამისი იურიდიული ძალის მქონე გარიგებებად უნდა ჩაითვალოს.
17. ზემოაღნიშნულ დასკვნას საკასაციო პალატას ვერ გაუქარწყლებს კასატორის მითითება მასზედ, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ მიანიჭა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2018 წლის 22 ივნისის განჩინებას პრეიუდიციული მნიშვნელობა, რომლითაც დასტურდებოდა ამხანაგობის თავმჯდომარის ტ.ს–იას არაკეთილსინდისიერება და მისი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ხარვეზიანობა, რაც ამხანაგობას აძლევდა საშუალებას შეეცვალა წარმომადგენლის მიერ, რეალური უფლებამოსილებისა და ნებართვის გარეშე დადებული გარიგებები.
18. ზემოაღნიშნული შედავების საპასუხოდ, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ტ.ს–იას არაკეთილსინდისიერებისა და მისი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ხარვეზიანობის თაობაზე კასატორის მითითების გაზიარების შემთხვევაშიც, საქმის მასალებით არ დასტურდება იმგვარი გარემოება, რომ მოსარჩელეთათვის ცნობილი იყო ამხანაგობის თავმჯდომარის უფლებამოსილების შეზღუდვის საკითხი. აღნიშნული მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც შესაბამისი უფლებამოსილების გაცემისას, უფლებამოსილების გამცემი პასუხისმგებლობას იღებს ყველა იმ სამართალურთიერთობიდან წარმოშობილი ვალდებულებებისათვის, რომელიც მისი სახელით იდება. პალატა განმარტავს, რომ შესაბამისი უფლებამოსილების არსებობის პირობებში, წარმომადგენლის ნების/თანხმობის გარეშე დადებული გარიგებების შემთხვევაშიც კი, კანონმდებელი სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში პასუხისმგებლობას წარმოდგენილ პირს აკისრებს იმ რისკისათვის, რომელიც მან წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მინიჭების დროს გასწია, რათა დაცულ იქნას მესამე პირების ინტერესები და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა. აღნიშნული პრინციპი ნათლად ჩანს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 104-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, რომლის თანახმად, თუ გარიგება დადებულია სხვა პირის სახელით, მაშინ წარმომადგენლობითი უფლების არარსებობა არ შეიძლება გამოიყენოს გარიგების მეორე მხარემ, თუკი წარმოდგენილმა ისეთი გარემოებები შექმნა, რომ გარიგების მეორე მხარეს კეთილსინდისიერად ეგონა ასეთი უფლებამოსილების არსებობა. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ამხანაგობამ ტ.ს–იასათვის წარმომადგენლობითი/გარიგების დადების უფლებამოსილების მინიჭებით, შექმნა ისეთი გარემოება, რომ ნებისმიერ მესამე პირს, მათ შორის მოსარჩელეებს, კეთილსინდისიერად ეგონებოდათ ინდივიდუალური ხელშეკრულებების დადების მიმართ ამხანაგობის ნების არსებობა. შესაბამისად, ტ.ს–იას წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებში, მის მიერ, ამხანაგობის სახელით, თუნდაც ამხანაგობის ნების არარსებობის პირობებში დადებული გარიგებების საფუძველზე, უფლება-მოვალეობები მაინც ამხანაგობას წარმოეშობა.
19. უფრო მეტიც, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 934-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, თუ ხელშეკრულებით ამხანაგობის საქმეების გაძღოლა დაკისრებული აქვს ერთ-ერთ მონაწილეს, საეჭვოობისას ის წარმოადგენს ამხანაგობას მესამე პირებთან ურთიერთობაში და მის მერ დადებული გარიგებები ნამდვილია. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დასახელებული ნორმა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების პრეზუმირებას ამკვიდრებს, რომლის თანახმად, თუ ამხანაგობის მმართველობა ხელშეკრულებით ერთ-ერთ წევრს აქვს ჩაბარებული/მინდობილი, საეჭვოობისას იგი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებითაცაა აღჭურვილი და მის მიერ, ამხანაგობის სახელით დადებული გარიგებები იურიდიულ შედეგს წარმოშობს თავად ამხანაგობისა და რა თქმა უნდა მე-3 პირის მიმართ (იხ. სუსგ საქმეზე № ას-827-2022, 02/12/2022 წ.).
20. ამ სადავო საკითხთან მიმართებით, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ ამხანაგობას მოსარჩელეებთან გაფორმებული საცხოვრებელი ფართების შეძენის შესახებ ინდივიდუალური ხელშეკრულებების ბათილად ცნობის მოთხოვნით სასამართლოსათვის არ მიუმართავთ. აღსანიშნავია, რომ თავად ხელშეკრულებები დადებულია 2009 წელს და არც ერთ მოპასუხეს ამ ფაქტის არცოდნის შესახებ შედავება არ წარუდგენია. საკასაციო პალატის დასკვნით, ამგვარი შემთხვევა უნდა შეფასდეს ამხანაგობის მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 101-ე მუხლით (შემდგომ თანხმობას (მოწონებას) უკუქცევითი ძალა აქვს გარიგების დადების მომენტიდან, თუ სხვა რამ არ არის დადგენილი) განსაზღვრულ მოწონებად, რომელიც ფორმათავისუფალია და უკუძალა გააჩნია; შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში, პრეზუმირებულია, რომ ამხანაგობის წევრთა მიერ კონკლუდენტურად იქნა მოწონებული ტ.ს–იას მიერ, ამხანაგობის სახელით მოსარჩელეებთან გაფორმებული ინდივიდუალური ხელშეკრულებები და ამ ფაქტის გაქარწყლება, პრეზუმფციის იურიდიული ბუნებიდან გამომდინარე, მოპასუხეებს ეკისრებოდათ (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-1986-2018, 28/12/2020 წ.).
21. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების მომდევნო შედავებას მასზედ, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია დადგენილად მოსარჩელეთა მხრიდან ამხანაგობის მიმართ ნაკისრი ვალდებულების შესრულების ფაქტი და რომ საკუთარ ანგარიშზე შესრულების მიღება (თანხის ჩარიცხვა), არ შეიძლება ჩაითვალოს ამხანაგობის მიმართ არსებული ვალდებულების შესრულებად.
22. კასატორების ზემოაღნიშნული შედავების საპირისპიროდ, საკასაციო პალატა იზიარებს მოცემულ საქმეზე ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს მოსარჩელეთა მხრიდან ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების თაობაზე (ამ ნაწილში სააპელაციო პალატის მსჯელობა ვრცლად იხ. ამ განჩინების 5.2.2. აბზაცში) და მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო სამართალში მოქმედი სადავო გარემოებების მტკიცების სტანდარტის დაცვით, საქმეში არსებული შეუცილებადი მტკიცებულებებით (ბ.შ–თან და ზ.ღ–ძესთან გაფორმებული 2010 წლის 03 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტებით და ა.ლ–იას მხრიდან შპს „ს–ის“ ანგარიშზე საცხოვრებელი ფართის ღირებულების ჩარიცხვის დამადასტურებელი დოკუმენტით), დასტურდება მოსარჩელეთა მტკიცების საგანში შემავალი გარემოება - მათი მხრიდან ამხანაგობის წინაშე შესასრულებელი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების ფაქტი. მოსარჩელეთა მიერ მტკიცების საპროცესო ვალდებულების შესრულების პირობებში კი, საწინააღმდეგო მტკიცების საპროცესო საშუალების წარმოდგენის ვალდებულებამ, მოპასუხეთა/კასატორების მხარეს გადაინაცვლა. შესაბამისად, დავის საერთო სასარჩელო წესით განხილვისას, მოპასუხეებს/კასატორებს შეეძლოთ მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებებისა და წარმოდგენილი მტკიცებულებების გასაქარწყლებლად, თავადაც წარმოედგინათ საპირისპირო გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, თუმცა, მოპასუხეებმა/კასატორებმა ვერ მიუთითეს ვერცერთ ისეთ გარემოებასა და მტკიცებულებაზე, რაც საკასაციო პალატას მოსარჩელეთა მხრიდან ამხანაგობის წინაშე შესასრულებელი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს დასკვნის სისწორეში/სანდოობაში ეჭვის შეტანის საფუძველს გაუჩენდა. ამ მიმართებით, აღსანიშნავია ისიც, რომ ამხანაგობის წევრთა საერთო კრების 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილებით (ოქმი N1), ამხანაგობის წევრებს, მათ შორის მოსარჩელეებს, სადავო უძრავი ქონებები საკუთრებაში და ფაქტობრივ მფლობელობაში გადაეცათ; ასეთი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი კი, მოსარჩელეთა მხრიდან ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შეუსრულებლობის პირობებში, ამხანაგობას არ ექნებოდა.
23. რაც შეეხება შედავებას მასზედ, რომ საკუთარ ანგარიშზე შესრულების მიღება (თანხის ჩარიცხვა), არ შეიძლება ჩაითვალოს ამხანაგობის მიმართ არსებული ვალდებულების შესრულებად, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ არც მხარეთა შორის გაფორმებული საცხოვრებელი ფართის შეძენის შესახებ ინდივიდუალური ხელშეკრულებები და არც ერთობლივი საქმიანობის შესახებ გენერალური ხელშეკრულება არ შეიცავს დათქმას უშუალოდ ამხანაგობის ანგარიშზე თანხის შეტანის თაობაზე; ამასთან, რამდენადაც დადგენილია, რომ ტ.ს–ია წარმოადგენდა ამხანაგობის თავმჯდომარეს, როგორც მოსარჩელეებთან საცხოვრებელი ფართების შეძენის შესახებ ინდივიდუალური ხელშეკრულებების გაფორმებისას, ისე მოსარჩელეთაგან ვალდებულებების შესრულების მიღებისას (ბ.შ–თან და ზ.ღ–ძესთან 2010 წლის 03 ივნისის მიღება-ჩაბარების აქტების გაფორმებისას, ხოლო, ა.ლ–იას მხრიდან შპს „ს–ის“ ანგარიშზე საცხოვრებელი ფართის ღირებულების ჩარიცხვისას), მოსარჩელეთა მხრიდან განხორციელებული შესრულება, მათ შორის შპს „ს–ის“ (რომლის დირექტორსაც ტ.ს–ია წარმოადგენდა) ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვა ამხანაგობის მიმართ არსებული ვალდებულების შესრულებად განიხილება. აქვე, საკასაციო პალატა განმეორებით აღნიშნავს, რომ რაკი თავმჯდომარისათვის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მინიჭების საფუძველია ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრთა საერთო შეთანხმება, უფლებამოსილების განხორციელების შედეგების მიმართ რისკის მატარებლად ამხანაგობა უნდა იქნეს მიჩნეული.
24. საკასაციო პალატა კასატორების ვერც იმ შედავებას გაიზიარებს, რომ არ არსებობდა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების ნაწილის (რომლის მიხედვითაც სადავო უძრავი ქონებები გადავიდა ამხანაგობის საკუთრებაში) საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნობის წინაპირობები და რომ ამ მიმართებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა არასწორად მიიჩნიეს შეთანხმების სადავო ნაწილი საზოგადოებრივი წესრიგისა და ზნეობის საწინააღმდეგო გარიგებად.
25. კასატორების ზემოაღნიშნული შედავების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა პირველ რიგში განმარტავს, რომ გარიგების ბათილობის ლეგალურ დეფინიციას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი არ შეიცავს და მხოლოდ იმით შემოიფარგლება, რომ განსაზღვრული პირობების დარღვევით დადებულ გარიგებებს ბათილად აღიარებს (იხ. ლ. ჭანტურია, სამოქალაქო სამართლის ზოგადი ნაწილი, თბ., 2011, 385-393). ამიტომ, გარიგების ბათილობის ცნება და შინაარსი კანონის ნორმებსა და ლიტერატურაში არსებული მოსაზრებების ანალიზის საფუძველზე უნდა განისაზღვროს (იხ.ლ. ჭანტურია, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I., მუხლი 54., თბ., 2017, ველი 5.) .
26. მიუხედავად იმისა, რომ კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებში კერძო ავტონომიისა და თავისუფალი კონტრაჰირების პრინციპი მოქმედებს, გარიგება, რომელიც საზოგადოებაში „საყოველთაოდ მიღებულ ქცევის სტანდარტს“ ეწინააღმდეგება, ამორალურ გარიგებად მიიჩნევა და ბათილობის სამართლებრივ შედეგებს უკავშირდება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის შესაბამისად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. მითითებული ნორმის დეფინიციის შესაბამისად, გარიგების ბათილობის საფუძველი თავს იჩენს, თუ ხდება იმ ფასეულობათა დარღვევა, როგორიცაა კანონით დადგენილი წესი და აკრძალვა, საჯარო წესრიგი და ზნეობის ნორმები. კანონით დადგენილი წესისა თუ აკრძალვის დარღვევა გულისმოხბს ყველა იმ გარემოებას, რომელსაც გააჩნია ბათილობის კანონით განსაზღვრული საერთო საფუძველი, ასევე, ცალკეული გარემოებებისათვის დამახასიათებელი სპეციალური საფუძველი. საჯარო წესრიგში იგულისხმება არა მხოლოდ ურთიერთობის კონკრეტული მონაწილის უფლებები, არამედ სახელმწიფო თუ საზოგადოებრივ ინტერესთა ერთობლიობა. საჯარო წესრიგის დარღვევა შეიძლება გამოიხატოს სხვადასხვა პრინციპული სამართლებრივი ფასეულობათა უარყოფაში. რაც შეეხება ზნეობის ნორმების დარღვევას, აღნიშნული შეფასებითი საკითხია. „დამკვიდრებული შეხედულების თანახმად, გარიგება ეწინააღმდეგება ზნეობის ნორმებს, როდესაც იგი არსებითად არღვევს ერთ-ერთი მხარის ინტერესებს და არათანაბარ პირობებში აყენებს მას. ზნეობის შესაბამისი გარიგება არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს სოციალური სამართლიანობის პრინციპს, ხელშეკრულების მხარეს არ უნდა აყენებდეს შეუსაბამოდ რთულ მდგომარეობაში. ამ საკითხის კვლევისას შემოწმების საგანი არის არა გარიგების მონაწილეთა ქცევა ზნეობასთან მიმართებაში, არამედ გარიგების შინაარსის მიმართება ზნეობასთან“ (იხ. სუსგ №ას-625-584-2017, 07.07.2017 წ.).
27. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თაობაზე მსჯელობისას, დოქტრინაში გამოთქმული არაერთი მოსაზრებისა და სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, უნდა აღინიშნოს, რომ დასახელებული ნორმა ზოგადდეფინიციური ხასიათისაა, ბლანკეტურ, მითითებით მოწესრიგებას წარმოადგენს. მარტოოდენ 54-ე მუხლი სხვა ნორმების, რომლებიც მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს შეიცავენ, მითითების გარეშე არ უნდა იქნეს გამოყენებული, ხოლო ზნეობის ნორმების საწინააღმდეგოდ გარიგების შინაარსის შესაფასებლად, შესაძლებელია დამოუკიდებლად იქნეს გამოყენებული დასახელებული მუხლი, როდესაც გარიგების ამორალურობას უკავშირდება სადავო საკითხი, თუმცა, ასეთ ვითარებაში, დამატებით შესაძლოა კონტრაჰენტთა ქმედებების შეფასება მოხდეს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით განმტკიცებული კეთილსინდისიერების მასშტაბითაც, რათა დადგინდეს არა მხარეების სუბიექტური დამოკიდებულება გარიგებისდმი (მისი კონკრეტული პირობისადმი), არამედ ობიექტური გარემოებების შეფასების საფუძველზე, რაც გარიგების შინაარსის ზნეობის ნორმებთან შესატყვისობას ეხება, გაირკვეს ამორალურია თუ არა მხარეთა შეთანხმება“ (იხ. სუსგ საქმეზე Nას-1273-2020, 18.02.2021 წ.).
28. როგორც ზემოთ აღინიშნა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს კერძოსამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილეების ქცევის მასშტაბს - კეთილსინდისიერების ვალდებულებას, ინდივიდის მოქმედებას სამართლიანობის კრიტერიუმთან ურთიერთკავშირში (ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, ჭანტურია (რედ), თბილისი, 2017, მუხლი 8, ველი 1, 10-12). დასახელებული ნორმის თანახმად, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან, კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, და ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერების საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი. კეთილსინდისიერების პრინციპის შინაარსი, უპირველეს ყოვლისა, იმით გამოიხატება, რომ მხარეს, გარდა ვალდებულების ჯეროვანი შესრულებისა, ევალება ვალდებულების კეთილსინდისიერად შესრულებაც, ანუ კონტრაჰენტის პატივსადები ინტერესების გათვალისწინება და დაცვა. ამ მოთხოვნის დარღვევა კი არა მხოლოდ სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების პროცესში, არამედ სახელშეკრულებო მოლაპარაკებათა და ძირითადი ვალდებულებების შესრულების შემდგომ ეტაპზეც შეიძლება პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი გახდეს.
29. კეთილსინდისიერების პრინციპს სამი ფუნქცია ეკისრება: 1) ყველა ხელშეკრულება უნდა განიმარტოს კეთილსინდისიერების პრინციპიდან გამომდინარე; 2) კეთილსინდისიერების პრინციპს აქვს ხარვეზის (სამართლის ნორმის ხარვეზის) შემავსებელი ფუნქცია, ასევე ხელშეკრულების პირობათა (რომლებიც მხარეთა მიერ ან/და კანონით არ იყო გათვალისწინებული) დამატების ფუნქცია; 3) გამაუქმებელი, შემზღუდავი და „მაკორექტირებელი“ ფუნქცია. კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია კი, სამართლიანი შედეგების დადგომაა და იმავდროულად, აშკარად უსამართლო შედეგის თავიდან აცილება, რითაც მიღწეულ უნდა იქნეს სამოქალაქო ურთიერთობის სტაბილურობა და სიმყარე (იხ. სუსგ. №ას-23-18-2011, 24.05.2011 წ.).
30. კეთილსინდისიერების პრინციპი კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობების ქვაკუთხედს წარმოადგენს, რაც საბაზრო ეკონომიკის განვითარების ერთ-ერთი აუცილებელი წინაპირობაა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილი ზოგადი დებულების სახით არის დეკლარირებული, რაც შესაძლებლობას ანიჭებს სასამართლოს, ყოველი კონკრეტული შემთხვევა შეაფასოს მორალური ღირებულებების საფუძველზე. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ განსახილველი სადავო საკითხიც (ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის („ს.ბ–ში“) გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა) სწორედ ამ ჭრილში უნდა იქნეს განხილული.
31. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალსა და სამოქალაქო საპროცესო სამართალში დადგენილი მტკიცების ტვირთის ფარგლებში, მხარეებს მოეთხოვებათ საკუთარი მტკიცების ტვირთის იმგვარად რეალიზება, რომ თითოეულმა მათგანმა სამართლებრივად ვარგისი, სარწმუნო და დამაჯერებელი მტკიცებულება წარადგინოს მისთვის ხელსაყრელ გარემოებებთან დაკავშირებით. ამასთან, რამდენადაც სამოქალაქო სამართალში მოქმედი კეთილსინდისიერების პრინციპის გათვალისწინებით, სამოქალაქო გარიგებათა მიმართ მოქმედებს ნამდვილობის პრეზუმფცია, პირი, რომელიც უფლების ნაკლსა თუ სამართლებრივი ურთიერთობის არარსებობაზე აპელირებს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, ვალდებულია, მიუთითოს იმგვარ ფაქტებზე და წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომელთა ინდივიდუალური და/ან ერთობლივი შესწავლა (სსსკ-ის 105-ე მუხლი) მინიმუმ შეარყევდა სადავო სამართალურთიერთობის მართლზომიერების პრეზუმფციას, ამის შემდგომ კი, მტკიცება იმისა, რომ ქონებრივი მიმოქცევა მართლზომიერი იყო, ეკისრება მოპასუხეს (ქონების შემძენს) (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-28-25-2017, 28/02/2018 წ.).
32. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატამ უკვე იმსჯელა და მიიჩნია, რომ 2009 წლის 2 დეკემბერს, ბ.შ–თან და ზ.ღ–ძესთან, ხოლო, 2009 წლის 18 სექტემბერს, ა.ლ–იასთან გაფორმებული საცხოვრებელი ფართების შეძენის შესახებ ინდივიდუალური ხელშეკრულებები, რომელთა საგანია მოსარჩელეთა მიერ შემოტანილი ტექნიკურ-მატერიალური ფასეულობისა (სამგზავრო ლიფტის ნაწილი თანამდევი მონტაჟით) და სახსრების სანაცვლოდ საცხოვრებელი ფართების (ბინების) გადაცემა მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსში (ამხანაგობა „ს.ბ–ში“), წარმოადგენს ამხანაგობის უფლებამოსილი პირის (ტ.ს–იას) მიერ, ამხანაგობის სახელით გაფორმებულ, შესაბამისი იურიდიული ძალის მქონე გარიგებებს; იმავდროულად, დადგენილია და საკასაციო პალატამ გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნა მოსარჩელეთა მხრიდან, ამხანაგობის წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულების თაობაზე; ამასთან, დადგენილია სადავო საცხოვრებელი ფართების მოსარჩელეთა საკუთრებასა და ფაქტობრივ მფლობელობაში გადაცემის ფაქტი (საერთო კრების 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება (ოქმი N1); აღნიშნული მოცემულობის პარალელურად, დადგენილია ისიც, რომ ამხანაგობის გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების საფუძველზე, სადავო ფართები ხელახლა განაწილდა ამხანაგობის სახელზე. შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც ამხანაგობამ მოსარჩელეებთან დადო ხელშეკრულებები და მიიღო უძრავი ქონების შესაბამისი საფასური (ნატურით და ფულით), ამასთან, მოსარჩელეებს მიანიჭა კონკრეტული უძრავი ქონებების დაუფლების უფლება და აღნიშნულის შემდგომ, კიდევ ერთხელ განახორციელა მისი განკარგვა, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობის გენერალურ ხელშეკრულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შესახებ (დებულება ახალი რედაქციით) №120478231 სანოტარო აქტით დამოწმებული 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების იმ ნაწილით, რომლითაც სადავო საცხოვრებელი ფართები გადაეცა ამხანაგობას, უგულებელყოფილ იქნა ყველაზე მთავარი - კონკრეტულ უძრავ ქონებებზე მოსარჩელეებთან არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობა და მათთვის უფლების მინიჭება - საკუთრებაში აღერიცხათ საცხოვრებელი ფართები, რაც წინააღმდეგობაში მოდის კეთილსინდისიერების პრინციპთან. დასახელებული გარემოებები კი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე, ქმნის 2012 წლის 09 მაისის შეთანხმების სადავო ნაწილის, როგორც მართლსაწინააღმდეგო და ამორალური გარიგების ბათილობის საფუძველს.
33. ზემოაღნიშნულ დასკვნას ვერ გააქარწყლებს კასატორების მითითება მასზედ, რომ სადავო კრების ოქმით ამხანაგობამ ჯერ კიდევ დაურეგისტრირებელ ქონებაზე, პირობადებული გარიგების პირობების დარღვევის ფაქტი დაადგინა და უარი განაცხადა მოსარჩელეთათვის ქონების რეგისტრაციაზე თანხმობის გაცემის თაობაზე. აღნიშნული არგუმენტი, საკასაციო პალატის მოსაზრებით, არარელევანტურია იმდენად, რამდენადაც ერთი მხრივ, დადგენილია, რომ მოსარჩელეებმა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში სადავო ქონებაზე გავრცელებული ყადაღის გამო ვერ შეძლეს, თუმცა, ასეც, რომ არ იყოს, კანონიერად შეძენილ ქონებაზე მოსარჩელეთა საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლება რაიმე ვადით შეზღუდული არ არის; მეორე მხრივ, იმის გამო, რომ მოსარჩელეთა მხრიდან ამხანაგობის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების ფაქტი დადგენილია; ხოლო, მესამე მხრივ, იმის გამო, რომ სადავო შეთანხმებით ამხანაგობამ არათუ უარი განაცხადა მოსარჩელეთათვის ქონების რეგისტრაციის შესახებ თანხმობის გაცემის თაობაზე, არამედ ხელმეორედ განკარგა ყადაღადადებული ქონებები, თანაც ისე, რომ თავისივე 2009 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება (რომლითაც სადავო საცხოვრებელი ფართები მოსარჩელეთა საკუთრებასა და ფაქტობრივ მფლობელობაში გადავიდა) არ გაუუქმებია.
34. რაც შეეხება კასატორების შედავებას სარჩელის ხანდაზმულობასთან მიმართებით, საკასაციო პალატა მიინევს, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა ხანდაზმული არ იყო.
35. ზოგადად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადა მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან იწყება. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ე.ი. თუ ხანდაზმულობის წარმოშობის მომენტის დადგენა ობიექტურად შეუძლებელია, ყურადღება უნდა მიექცეს სუბიექტურ მომენტს, ამასთან იგულისხმება, რომ ხანდაზმულობის წარმოშობის ობიექტური და სუბიექტური მომენტები თანმხვედრია, ხოლო, იმ შემთხვევაში, თუ მოსარჩელე ხანდაზმულობის წარმოშობის ობიექტური და სუბიექტური მომენტების თანხვედრას არ ეთანხმება, მაშინ მტკიცების ტვირთი ეკისრება მას, იმის გასარკვევად, ხანდაზმულობის ვადის ათვლა თუ როდიდან უნდა დაიწყოს (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს რეკომენდაციები სამოქალაქო სამართლის სასამართლო პრაქტიკის პრობლემურ საკითხებზე, 2007, გვ. 64).
36. საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის თანახმად, მოთხოვნის უფლების წარმოშობის გამოსარკვევად, ყურადღება უნდა მიექცეს ორ ელემენტს, რომლებსაც უკავშირდება მოთხოვნის წარმოშობის დრო: პირმა შეიტყო უფლების დარღვევის შესახებ და/ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. პირველ შემთხვევაში, არსებობს ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ მიუთითებენ მისი უფლების დარღვევის ცოდნაზე, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, არ არსებობს ის ფაქტები, რომლებიც პირდაპირ უთითებს მისი უფლების დარღვევის შესახებ ცოდნაზე, მაგრამ არსებობს გარემოებები, რომლებიც მიუთითებს იმაზე, რომ პირს უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ, მაგრამ, თავისი დაუდევრობის გამო ვერ შეიტყო (იხ. სუსგ საქმეზე №ას- 344-329-2016, 22/04/2016 წ.).
37. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მოვლენათა განვითარების ქრონოლოგია, საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში ქმნიდა საკმარის საფუძველს იმგვარი დასკვნისათვის, რომ მოსარჩელეებმა უფლების დარღვევის თაობაზე 2018 წლის აგვისტოს თვეში, საჯარო რეესტრის წერილის მეშვეობით შეიტყვეს. შესაბამისად, რაკი სარჩელი 2019 წლის 16 მაისს შეიტანეს, მათი მოთხოვნა ხანდაზმული არ იყო. აღსანიშნავია, რომ მოპასუხეებმა/კასატორებმა ვერ მიუთითეს ვერცერთ ისეთ გარემოებასა და მტკიცებულებაზე, რომლებიც დაადასტურებდა მოსარჩელეების მიერ, სადავო გადაწყვეტილების უფრო ადრე შეტყობის ფატს. ასეთ გარემოებად, საკასაციო პალატა ვერ მიიჩნევს კასატორების მითითებას მასზედ, რომ არ არსებობს ალბათობა იმისა, რომ მოსარჩელეებმა კრების ოქმის არსებობის თაობაზე პირველად 2018 წელს გაიგეს, მით უფრო იმ გარემოების მხედველობაში მიღებით, რომ მოსარჩელეები 2012 წლის 09 მაისის ამხანაგობის კრების ოქმის შინაარსის ადრესატები თავად იყვნენ. პალატა განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელეების მიერ სადავო შეთანხმების უფრო ადრე შეტყობის ფაქტის დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქმეში წარმოდგენილი არ არის, მარტოოდენ კასატორების ზეპირსიტყვიერი, სუბიექტურ მოსაზრებებზე დაყრნობით გაკეთებული განცხადება სასამართლო გადაწყვეტილებას საფუძვლად ვერ დაედება. შემდავებლებს სასამართლოსთვის იმგვარი დასაშვები მტკიცებულება უნდა წარმოედგინათ (მაგ., მტკიცებულება იმისა, რომ მოსარჩელეებს ეცნობათ 09.05.2012 წლის ამხანაგობის კრების მოწვევისა და განსახილველ საკითხთა დღის წესრიგის თაობაზე), რომელიც უცილობლად სარწმუნოს გახდიდა მათი პოზიციის სისწორეს, თუმცა, კუთვნილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება სარწმუნო და დამაჯერებელი არგუმენტებითა და მტკიცებულებებით, კასატორებმა ვერ შეძლეს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სარჩელის ხანდაზმულობასთან მიმართებით, წინამდებარე განჩინების 5.2.4-5.2.5 აბზაცებში მითითებულ, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს.
38. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, №7932/03).
39. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
40. კასატორებმა ვერ დაასაბუთეს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმთან/ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.
41. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
42. ამავდროულად, გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.
43. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
44. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ბ.ბ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 6000 ლარის 70% – 4200 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ვ.ბ–იას, რ.ლ–ძის, თ.ა–ვას, ა.ლ–ძის, ა.მ–ის, გ.მ–ის, მ.მ–ისა და დ.ლ–ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.
2. ვ.ბ–იას (…..), რ.ლ–ძეს (……..), თ.ა–ვას (……..), ა.ლ–ძეს (………), ა.მ–ს (……), გ.მ–ს (…..), მ.მ–ს (…….) და დ.ლ–ძეს (……..) დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ბ.ბ–ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 6000 (საგადახდო დავალება N0, გადახდის თარიღი 03.11.2022) ლარის 70% – 4200 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე
მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია
თამარ ზამბახიძე
