საქმე №ას-1407-2023 20 მაისი, 2024 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ზურაბ ძლიერიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ეკატერინე გასიტაშვილი, მირანდა ერემაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი.თ–ვი, გ.თ–ვი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ლ.ბ–ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება ქონების რეალიზაციის გზით

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სასარჩელო მოთხოვნა:

1. ი.და გ.თ–ვებმა (შემდგომ – მოსარჩელეები) სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ლ.ბ–ის (შემდგომ – მოპასუხე) მიმართ და მოითხოვეს, გაუქმდეს მხარეთა საზიარო უფლება ქალაქი თბილისი, ........... მდებარე 99.45 კვ.მ-ზე, საკადასტრო კოდი: ........., აუქციონზე გაყიდვის წესით და თითოეულ პირს მიეკუთვნოს ამონაგები თანხის 1/3 ნაწილი.

სარჩელის საფუძვლები:

2. მოსარჩელეთა განმარტებით, სადავო უძრავი ქონებიდან მხარეებს ეკუთვნით თითოეულს 1/3 წილი, თუმცა საზიარო უფლების, სასამართლო დავის გარეშე, გაუქმების თაობაზე ისინი ვერ შეთანხმდნენ. მხარეთა შორის არის დაძაბული ურთიერთობა. მოსარჩელეები, ფაქტობრივად, ცხოვრობენ საზღვარგარეთ და ვერ სარგებლობენ მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით. ამასთან, საზიარო საგნის მდგომარეობის გათვალისწინებით, ექსპერტიზის დასკვნით მისი გაყოფა, იზოლირებულ ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, შეუძლებელია.

მოპასუხის პოზიცია:

3. მოპასუხემ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სადავო უძრავი ქონების რეალიზაციის წინააღმდეგია, სარჩელი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

4. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2022 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, სადავო უძრავ ნივთზე საზიარო უფლება გაუქმდა მისი რეალიზაციის გზით, ხოლო ამონაგები თანხის გადაცემა დადგინდა თითოეული მხარისათვის 1/3-ის წილის ოდენობით, რაც მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელს ეთქვა უარი შემდეგ გარემოებათა გამო:

6. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საჯარო რეესტრიდან 2011 წლის 18 ივლისის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს მხარეთა თანასაკუთრებას, სადაც თითოეული მხარის წილი განისაზღვრება 1/3 ნაწილით. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 22 თებერვლის დასკვნის თანახმად, სადავო უძრავი ნივთის, თანამესაკუთრეთა საკუთრებაში არსებული წილების შესაბამისად, გამიჯვნა სამ იზოლირებულ ნაწილად ისე, რომ არ შემცირდეს თითოეული გამოყოფილი ნაწილის ფუნქციური (დანიშნულებრივი) ღირებულება, სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნათა დაცვით, შეუძლებელია.

7. სააპელაციო პალატის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს მხარეთა თანასაკუთრებაში რიცხულ უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმება ქონების აუქციონზე რეალიზაციისა და ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეთა შორის განაწილების გზით, რაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა. იმ სამართლებრივი მიზნის გათვალისწინებით, რომლის მიღწევაც მოსარჩელეებს სურთ, მოთხოვნის დამფუძნებელ ნორმას წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდგომ - სსკ) 961-ე მუხლის პირველი ნაწილი და 964-ე მუხლი.

8. ამავე კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 953-ე მუხლის, 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 963-ე მუხლისა და 964-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ თანასაკუთრების რეჟიმში არსებული ნივთის მესაკუთრე, ერთპიროვნულ მესაკუთრესთან შედარებით, ნივთის ფლობის, სარგებლობისა თუ განკარგვის უფლებით სარგებლობისას, ყოველთვის შეზღუდულია სხვა თანამესაკუთრის ნებითა და ინტერესებით, შესაბამისად, იგი ვერ ახორციელებს ნივთზე იმ მასშტაბის ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ ბატონობას, როგორც ეს საკუთრების ბუნებითი შინაარსიდან გამომდინარეობს. სწორედ ამიტომ, თითოეულ თანამესაკუთრეს ნებისმიერ დროს შეუძლია, საზიარო უფლების გაუქმების გზით მიაღწიოს თანამესაკუთრის სამართლებრივი ბოჭვიდან გასვლას. გასათვალისწინებელია, რომ თანამესაკუთრის პირად კავშირს ნივთთან კანონმდებელი იმგვარ ანგარიშგასაწევ ფაქტორად განიხილავს, რომელიც საზიარო უფლების გაუქმების მექანიზმებს შორის გარკვეულ იერარქიულ მიმართებას აწესებს, კერძოდ, პირველ რიგში, მოწმდება ნივთის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობა, ხოლო თუ აღნიშნული ვერ მიიღწევა ღირებულების შეუმცირებლად, მხოლოდ ამის შემდეგ დგება დღის წესრიგში საზიარო საგნის გაყიდვისა და ამონაგების გაყოფის შესაძლებლობა. ამრიგად, საზიარო უფლების გაუქმება წარმოადგენს მოსარჩელის მოთხოვნას, რომლის დისპოზიციური უფლებამოსილება - შეარჩიოს საზიარო უფლების გაუქმების კონკრეტული საშუალება, შეზღუდულია მატერიალური კანონმდებლობით (იხ. სუსგ. №ას-1148-1094-2014 19.03.2015წ).

9. განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 22 თებერვლის დასკვნის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ საზიარო საგნის ნატურით გაყოფა სამ თანაბარმნიშვნელოვან ნაწილად შეუძლებელია და აღნიშნულს არც მხარეები ხდიან სადავოდ. შესაბამისად, ერთი შეხედვით, თითქოს არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილებისა და საზიარო უფლების ქონების რეალიზაციის გზით გაუქმების წინაპირობა, თუმცა მოპასუხემ სარჩელს დაუპირისპირა მისი დაკმაყოფილების გამომრიცხავი შესაგებელი, კერძოდ, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

10. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ყველა მართლწესრიგი სამართლის სუბიექტთა ქცევის წესს კეთილსინდისიერების პრინციპზე აფუძნებს და ამ პრინციპს ნორმატიულ კონცეფციად განიხილავს. იგი თანამედროვე სამართლის, ფილოსოფიისა და ბიზნესის ერთ-ერთი ფუძემდებლური პრინციპია. თანამედროვე ქართულ სამართლებრივ სივრცეში კეთილსინდისიერება მატერიალურ სამართლებრივ ნორმად გადაიქცა და სამართლიანობასა და თანასწორობაზე დამყარებულ სამართლებრივ სისტემაში გაერთიანდა, რითაც უფრო ფართო დატვირთვა შეიძინა. კეთილსინდისიერების პრინციპი თანამედროვე განვითარებული ქვეყნების კანონმდებლობასა და დოქტრინაში დიდწილად დაკავშირებულია მორალურ სტანდარტებთან. კეთილსინდისიერება ნიშნავს გულწრფელობას, სამართლიანობას, ვალდებულებების მიმართ პატიოსან დამოკიდებულებას. კეთილსინდისიერების ინსტიტუტი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სამოქალაქო სამართლისათვის და იგი მთლიანად კერძო სამართლის უმთავრეს პრინციპს წარმოადგენს (იხ. სუსგ საქმე №ას-1338-1376-2014, 29 ივნისი, 2015წ.).

11. სსკ-ის მე-8 მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები. კოდექსის ეს დანაწესი მოიცავს მთელ კერძო სამართალს. აღნიშნული მუხლის მოქმედება ცალსახა და იმპერატიულია, ამიტომაც მხარეებს არ აქვთ უფლება ხელშეკრულებით ან შეთანხმებით გამორიცხონ მათი მოქმედება. მითითებული მუხლის მესამე ნაწილი განსაზღვრავს კეთილსინდისიერებას, როგორც უფლება-მოვალეოებების ძირითად და აუცილებელ კომპონენტს. უნდა აღინიშნოს, რომ ეს ნორმა მთელი სამოქალაქო ბრუნვის ქვაკუთხედია და საშუალებას იძლევა, ნებისმიერი ურთიერთობა სამართლებრივი თვალსაზრისით შეფასდეს. გარდა აღნიშნულისა, კერძო-სამართლებრივ ურთიერთობათა კეთილსინდისიერად წარმართვის ვალდებულებას სსკ-ის არაერთი ნორმა ზოგჯერ პირდაპირ ადგენს, ხოლო ნორმათა უმრავლესობა, მართალია, პირდაპირ არ უთითებს მასზე, მაგრამ მაინც მას ეფუძნება. კეთილსინდისიერების პრინციპის ძირითადი ფუნქცია ურთიერთობის მონაწილეთა ინტერესების არა დაპირისპირება, არამედ მათი სოლიდარობაა, რაც ნორმალური სამოქალაქო ბრუნვის საფუძველია. კეთილსინდისიერება არამარტო უფლების არსებობის, არამედ მოვალეობის შესრულების ვარაუდიცაა. კეთილსინდისიერება გულისხმობს სამოქალაქო ბრუნვის მონაწილეთა მოქმედებას პასუხისმგებლობით, და ერთმანეთის უფლებებისადმი პატივისცემით მოპყრობას. კეთილსინდისიერება როგორც ნორმატიული, ისე სუბიექტური ნების განმარტების ინსტრუმენტია. მის საფუძველზე აღმოიფხვრება როგორც კანონის, ისე ხელშეკრულების ხარვეზი. პალატა ასევე მიუთითებს ამავე კოდექსის 115-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას (იხ. სუსგ საქმე №ას-1338-1376-2014, 29 ივნისი, 2015წ.).

12. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ უფლების ბოროტად გამოყენების მარეგულირებელი ნორმის ძირითად პრინციპს წარმოადგენს ის, რომ სამოქალაქო სამართლის ერთი სუბიექტის მიერ უფლების განხორციელებამ არ უნდა ხელყოს მეორე სუბიექტის უფლებები და კანონიერი ინტერესები. სამოქალაქო უფლებათა გამოყენება უნდა ხდებოდეს კეთილსინდისიერად. სსკ-ი დაუშვებლად მიიჩნევს უფლების გამოყენებას მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ სხვას მიადგეს ზიანი. ამ შემთხვევაში, გამოკვეთილი უნდა იყოს ზიანის მიმყენებლის კანონიერი ინტერესი და უფლების გამოყენება მიზნად არ უნდა ისახავდეს სხვისთვის მხოლოდ ზიანის მიყენებას. პირის მიერ უფლებათა განხორციელებისას აუცილებლად უნდა იქნეს დაცული კეთილსინდისიერება და მართლზომიერება. ამასთან, პირის მიერ მესაკუთრის უფლებების ბოროტად გამოყენების დაუშვებლობა არა მარტო კანონმდებლობითაა აკრძალული, არამედ, მესაკუთრის ზნეობრივი მოვალეობაცაა. უფლების ბოროტად გამოყენებას უთანაბრდება ის მდგომარეობაც, როდესაც პირი უფლებას არ იყენებს მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას, როცა მისი უმოქმედობა მიზნად არ ისახავს უფლების განხორციელებისათვის აუცილებლობით ნაკარნახევი ინტერესის დაცვას.

13. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქმის განხილვის მთელ პერიოდზე მოპასუხე მზადყოფნას გამოთქვამდა, მოსარჩელეების მიერ დასახელებული თანხის ოდენობით გამოესყიდა მათი კუთვნილი წილი უძრავ ქონებაში, რათა არ მომხდარიყო ბინის აუქციონის წესით რეალიზაცია. ამასთან აღსანიშნავია, რომ მოპასუხეს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშზე 2020 წლის 16 მარტიდან განთავსებული ჰქონდა 67 000 ლარი, რაც წარმოადგენდა მხარეთა შორის შეთანხმებულ მოსარჩელეთა წილის საფასურს, თუმცა შემდგომში მოსარჩელეებმა უარი განაცხადეს ამ შეთანხმებაზე. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე მხარემ განხორციელებული ქმედებებითა და საქმის განხილვის პროცესში მიცემული ახსნა-განმარტებებით დაადასტურა მზაობა, გამოესყიდა მოსარჩელეთა კუთვნილი წილი, ან მოსარჩელეებისაგან მიეღო საკუთარი წილის ტოლფასი ანაზღაურება (იხ. სუსგ. საქმე №ას-336- 321-2015).

14. ზემოაღნიშნულ შეთავაზებებზე მოსარჩელე მხარე პროცესის განმავლობაში ხისტად აცხადებდა უარს და კვლავ ითხოვდა უძრავი ქონების აუქციონზე რეალიზაციას.

15. სააპელაციო პალატამ გაითვალისწინა, რომ ქონების აუქციონზე რეალიზაციის შედეგად არსებობს მაღალი რისკი, ბინა მის საბაზრო ღირებულებაზე ბევრად ნაკლებ ფასად გაიყიდოს და მესაკუთრეებმა მიიღონ იმაზე ნაკლები თანხა, ვიდრე მათ მოპასუხე მხარე სთავაზობდა, ლოგიკურ საფუძველს მოკლებულია ასე გადაჭრით მოპასუხის შეთავაზებაზე უარის თქმა და ქონების რეალიზაციის მოთხოვნა. მოპასუხის მიერ არაერთი შეთავაზების შედეგად მიიღწეოდა სარჩელის მიზანი, კერძოდ, გაუქმდებოდა საზიარო უფლება და მოსარჩელეები მიიღებდნენ საკუთარი წილის ტოლფას კომპენსაციას.

16. სააპელაციო პალატამ ასევე ყურადღება გაამახვილა სააპელაციო ინსტანციაში მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილი სააპელაციო შესაგებლის შინაარსზე, სადაც მხარეები განმარტავენ, რომ სადავო უძრავი ქონება მათმა მამამ - ი.თ–მა ჯერ კიდევ მისი პირველი მეუღლის - მოსარჩელეების დედის სიცოცხლეში შეიძინა და მოპასუხესთან ქორწინების შემდგომ მხოლოდ ერთი თვის შენატანი განახორციელა. შესაბამისად, მოწინააღმდეგე მხარეები უთითებენ, რომ აღნიშნული ქონება მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილ ქონებას არ წარმოადგენს. აღნიშნული პოზიცია ადასტურებს აპელანტის არგუმენტს, რომ მოსარჩელეებს რეალურად საკუთარი წილის კომპენსაციის მიღების მიზანი კი არ ამოძრავებთ, არამედ მოპასუხისთვის ქონების ჩამორთმევა სურთ, რაც, ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ მოცემულობასთან ერთობლიობაში, ცალსახად ქმნის უფლების ბოროტად გამოყენების შემადგენლობას. სააპელაციო პალატის განმარტებით, საქმის მასალებით არ დგინდება რაიმე გარემოება, რომ მოსარჩელეებს რაიმე სახით ხელი შეეშალათ თანასაკუთრებაში არსებული ბინით სარგებლობაში.

17. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხე მხარე თანახმაა, მოსარჩელეებს გადაუხადოს საზიარო საგანში მათი კუთვნილი წილის ღირებულება და ფაქტია, რომ ამ მიზნით თანხა - 67 000 ლარი, სამი წლის მანძილზე განათავსა საერთო სასამართლოების სადეპოზიტო ანგარიშზე. იგი ამ სახით ცდილობდა, შეენარჩუნებინა ის ბინა, რომელსაც საცხოვრებლად იყენებს და არ მომხდარიყო მისი დაბალ ფასად აუქციონზე რეალიზაცია. მოსარჩელეთა უარი, რომელსაც არ აქვს ლოგიკური საფუძველი, წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. პალატამ აქვე მიუთითა, რომ საქმის განხილვის არცერთ ეტაპზე მოსარჩელეთა წარმომადგენელს არ გაუჟღერებია რაიმე ისეთი წონადი არგუმენტი, რაც მოპასუხის შეთავაზებაზე უარის თქმას გაამართლებდა და ქონების აუქციონზე რეალიზაციის ინტერესს დაადასტურებდა. პალატამ დამატებით განმარტა, რომ სსკ-ის 964-ე მუხლს, რომელიც ადგენს საზიარო საგნის მესაკუთრეთა უფლებას, მოითხოვონ ქონების რეალიზაციის გზით საზიარო უფლების გაუქმება, არანაირ კონტექსტში არ აქვს მეორე მხარისთვის ზიანის მიყენების მიზანი.

18. სსკ-ის 963-ე და 964-ე მუხლების ანალიზის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ კანონის მიზანია, მაქსიმალურად უმტკივნეულოდ და, ქონებრივი დანაკლისის გარეშე, მოხდეს საზიარო უფლების გაუქმება. მოცემულ შემთხვევაში კი, მოპასუხე თანახმაა საზიარო უფლების გაუქმებაზე და თანამესაკუთრეებისთვის მათი კუთვნილი წილის ანაზღაურებაზე, მოსარჩელეთა უაპელაციო უარი კი შეთავაზებაზე, შესაბამისი ლოგიკური საფუძვლის გარეშე, წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

19. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ასეთ ვითარებაში სარჩელის დაკმაყოფილება გამოიწვევდა უფრო მეტად მოპასუხე მხარის კანონიერი ინტერესების დაზიანებას, ვიდრე მოსარჩელეთა კანონიერი ინტერესების დაკმაყოფილებას (რჩება ისეთი შთაბეჭდილება, რომ მოსაჩელეებს ამოძრავებთ მხოლოდ ის ინტერესი, რომ მოპასუხე ამ უძრავი ქონების გარეშე დატოვონ).

20. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდეს და მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:

21. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე მოსარჩელეებმა შეიტანეს საკასაციო საჩივარი, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

22. კასატორების მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არასწორია. ისინი არ დაეთანხმნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას, რომ მოპასუხე თანახმა იყო, გამოესყიდა მოსარჩელეთა წილი საზიარო უძრავი ქონებიდან, ხოლო მოსარჩელეები ამ შეთავაზებას არ დათანხმდნენ, შესაბამისად, ამით მათ ბოროტად გამოიყენეს საკუთარი უფლება და საზიარო უფლების გაუქმება სურდათ მხოლოდ იმ მიზნით, რათა მოპასუხეს სადავო ქონება დაეკარგა. უპირველესად, საზიარო უფლების ქონების რეალიზაციით გაუქმებისას კანონი თვითონვე უშვებს, რომ ყველა მესაკუთრე და არა მხოლოდ ერთ-ერთი, რეალიზაციის შედეგად დაკარგავენ ქონებას და მიიღებენ ამ ქონების რეალიზაციიდან ამონაგებ თანხას. კანონი არ აფასებს აღნიშნულს მესაკუთრის მიერ უფლების ბოროტად გამოყენებად. თუ ეს ქონების დაკარგვად ითვლება, მაშინ მხარეები თანაბარ მდგომარეობაში არიან.

23. ამავდროულად კასატორებმა მიიჩნიეს, რომ სსკ-ის 961.1 მუხლი, რომელიც საზიარო უფლების მოწილეს საზიარო უფლების გაუქმების მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს, არ მოითხოვს საამისოდ იმის დასაბუთებას, თუ რატომ სურს მოთხოვნის წამომყენებელს შესაბამისი უფლების გაუქმება. საზიარო უფლების გაუქმების პატივსადები მიზეზის არსებობის დასაბუთებას კანონი მოითხოვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით გაუქმების უფლება გამორიცხულია სამუდამოდ ან განსაზღვრული ვადით (სსკ-ის 961.2 მუხლი). მოცემულ შემთხვევაში, მხარეებს ასეთი შეთანხმება არ დაუდიათ. შესაბამისად, მოსარჩელეს საზიარო უფლების გაუქმების პატივსადები მიზეზის დასაბუთება არ მოეთხოვებათ.

24. რაც შეეხება მოსარჩელეების მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების საკითხს, სსკ-ის 170-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების აუცილებლობა გამართლებულია. პირის ქმედება ობიექტურად მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება შეფასდეს საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებად, თუ სხვა პირისათვის ზიანის მიყენების გარდა, მას სხვა მიზანი არ ჰქონდა. უფლების ბოროტად გამოყენება ნიშნავს უფლებით ისეთ სარგებლობას, როდესაც უფლების გამოყენება მესაკუთრის კანონიერი ინტერესებისათვის არ არის სარგებლის მომტანი, სხვა პირებისათვის კი, მხოლოდ ზიანის მომტანია (შდრ: იხ. სუსგ, №ას-572-955-06).

25. სასამართლოს გამოყენებული აქვს სსკ-ის 115-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტო იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო ვერ ასაბუთებს, თუ რატომ არის საზიარო საგნის გაყიდვით საზიარო უფლების გაუქმება მხოლოდ მოპასუხისათვის (და არა მოსარჩელეებისათვისაც) ზიანის მომტანი და რატომ მიაჩნია, რომ მოსარჩელეები მხოლოდ მოპასუხისათვის ზიანის მიყენების მიზნით მოქმედებენ. კანონი საზიარო უფლების გაუქმების მსურველ მხარეს არ ავალებს იმის დასაბუთებას, თუ რატომ ითხოვს ის საზიარო უფლების გაუქმებას, მას ამ მოთხოვნის უპირობო უფლება აქვს. თუ მოწინააღმდეგე მხარეს სხვაგვარად მიაჩნია, მტკიცების ტვირთი მასზეა.

26. კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მხედველობიდან გამორჩა, რომ, კანონის თანახმად, მხარეებს უფლება აქვთ, თვითონვე მიიღონ მონაწილეობა აუქციონზე და თვითონ შეისყიდონ ეს უძრავი ქონება. მოსარჩელეებისათვის ეს უფლება ცნობილია და სწორედ აქედან გამომდინარეობს სასარჩელო მოთხოვნა, მისი ინტერესი და არა იმ მიზანი, რომ ეს ქონება დაბალ ფასში გასხვისდეს მესამე პირზე და მესაკუთრეებმა (მათ შორის თვითონაც) მცირე თანხა მიიღონ. მხარეებს არა აქვთ ისეთი მტრული ურთიერთობა, რომ მეორე მხარისათვის ზიანის მისაყენებლად მოსარჩელეები თანახმა იყვნენ, თვითონაც დაზარალდნენ. აქედან გამომდინარეც, მოსარჩელეების მოთხოვნა უძრავი ნივთის რეალიზაციის შესახებ არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას.

27. საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ მხარეებს არა აქვთ დადებული შეთანხმება, საზიარო უფლების გაუქმების დროებით ან სამუდამოდ გამორიცხვის შესახებ, ამასთანავე, ეს უფლება უპირობოა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით კი გამოდის, რომ თუ რომელიმე მხარე არ იქნა თანახმა, ერთი მხარე ვერასოდეს გააუქმებს ამ საზიარო უფლებას და იძულებით იცხოვრებს ასეთ პირობებში.

28. კასატორმა მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ განხილულ ერთ-ერთ საქმეზე (№ას-1266-2018, 30.04.2020), სადაც კასატორის პოზიცია იდენტური იყო. საკასაციო სასამართლო უთითებდა სსკ-ის 115-ე მუხლსა და 170-ე მუხლის მეორე ნაწილზე, კერძოდ: „უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა. მოსარჩელემ უფლება ბოროტად გამოიყენა. განსახილველ შემთხვევაში, არამარტო არ იკვეთება მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, არამედ იუარესებს მდგომარეობას, ვინაიდან თავისი წილის საბაზრო ფასით განკარგვის შემთხვევაში გაცილებით მეტ თანხას მიიღებს, ვიდრე აუქციონით გაყიდვისას. მოსარჩელეს არაერთხელ შესთავაზეს თავისი წილის გაყიდვაზე თანხმობის მიცემა და მყიდველის მოძიებაში დახმარება, თუმცა არ დაეთანხმა. ამდენად, მოსარჩელეს, მართალია, აქვს საზიარო საგნის გაყიდვით საზიარო უფლების გაუქმების მოთხოვნის უფლება, მაგრამ საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით მისი ინტერესის უპირატესობა არ იკვეთება და ასეთი მოქმედება აუცილებლობით არ არის გამოწვეული, შესაბამისად, მოწინააღმდეგე მხარე უფლებას ბოროტად იყენებს, რაც სსკ-ის 115-ე მუხლით დაუშვებელია.“ არცერთი ინსტანციის სასამართლომ ეს პოზიცია არ გაიზიარა. მოცემულ შემთხვევაშიც აღნიშნული პრაქტიკა უნდა იქნეს გაზიარებული.

29. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სსსკ-ის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე სასამართლოს 2024 წლის 06 თებერვლის განჩინებით კი საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, კერძოდ, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

30. საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

31. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სსსკ-ი 404-ე მუხლის პირველი ნაწილის დისპოზიციიდან გამომდინარე (საკასაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას საკასაციო საჩივრის ფარგლებში. საკასაციო სასამართლოს არ შეუძლია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს საპროცესო დარღვევები, გარდა 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტებისა), საკასაციო პალატის შეფასების საგანი იქნება კასატორის შედავებების საფუძვლიანობა, კერძოდ, კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ემყარება კანონდარღვევას, რადგან სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მნიშვნელოვანი მატერიალური და საპროცესო ნორმების დარღვევით.

32. სსსკ-ის 393-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. სამართლის ნორმები დარღვეულად ითვლება, თუ სასამართლომ: არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა; გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა; არასწორად განმარტა კანონი. საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება, გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

33. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო ურთიერთობის სამართლებრივი შეფასება სასამართლოს ვალდებულებაა, მიუხედავად იმისა, ედავებიან თუ არა ამ შეფასებას მხარეები. ეს იმას ნიშნავს, რომ არც სააპელაციო და არც საკასაციო სასამართლო არაა შებოჭილი სააპელაციო თუ საკასაციო საჩივარში მითითებული კანონის დარღვევებით და ისინი ამოწმებენ გადაწყვეტილებას მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმების სწორად გამოყენების თვალსაზრისით. თუ ასეთი შემოწმების შედეგად სასამართლო იმ დასკვნას გამოიტანს, რომ საჩივრის მოთხოვნა გადაწყვეტილების გაუქმების ან შეცვლის შესახებ უნდა დაკმაყოფილდეს, მაგრამ არა საჩივარში მითითებული, არამედ მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის (კანონის) სხვა დარღვევის გამო, სასამართლომ უნდა გამოიტანოს შესაბამისი გადაწყვეტილება. იმ შემთხვევაში კი, თუ არასწორი სამართლებრივი შეფასების შედეგად, ანუ კანონის (სსსკ-ის 393.2 მუხლის) დარღვევით მიღებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება შესაძლებელია სხვაგვარი სამართლებრივი შეფასებით, სააპელაციო სასამართლოს შეუძლია, თავისი განჩინებით ძალაში დატოვოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ან ამ გადაწყვეტილების შეცვლით მიიღოს ახალი გადაწყვეტილება (სსსკ-ის 386-ე მუხლი). ასეთივე შესაძლებლობითაა აღჭურვილი საკასაციო სასამართლოც, კერძოდ, მას შეუძლია, არ გააუქმოს გადაწყვეტილება და ძალაში დატოვოს იგი (სსსკ-ის 410-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი) ან ახალი გადაწყვეტილებით დაადგინოს სხვა სამართლებრივი შედეგი (სსსკ-ის 411-ე მუხლი).

34. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სასამართლოს უპირველესი ამოცანაა, დაადგინოს, თუ რას ითხოვს მოსარჩელე მოპასუხისაგან და რის საფუძველზე, ანუ რომელ ფაქტობრივ გარემოებებზე ამყარებს თავის მოთხოვნას. სასამართლომ მხარის მიერ მითითებული მოთხოვნის ფარგლებში უნდა მოძებნოს ის სამართლებრივი ნორმა (ნორმები), რომელიც იმ შედეგს ითვალისწინებს, რისი მიღწევაც მხარეს სურს. ამასთან, მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად განხილული ნორმა (ან ნორმები) შეიცავს იმ აღწერილობას (ფაქტობრივ შემადგენლობას), რომლის შემოწმებაც სასამართლოს ვალდებულებაა და რომელიც უნდა განხორციელდეს ლოგიკური მეთოდების გამოყენების გზით, ანუ სასამართლომ უნდა დაადგინოს, ნორმაში მოყვანილი აბსტრაქტული აღწერილობა, რამდენად შეესაბამება კონკრეტულ ცხოვრებისეულ სიტუაციას და გამოიტანოს შესაბამისი დასკვნები. ის მხარე, რომელსაც აქვს მოთხოვნა მეორე მხარისადმი, სულ მცირე, უნდა უთითებდეს იმ ფაქტობრივ შემადგენლობაზე, რომელსაც სამართლის ნორმა გვთავაზობს. აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია, დავასკვნათ, რომ მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის რომელიმე ფაქტობრივი წანამძღვრის (სამართლებრივი წინაპირობის) არარსებობა გამორიცხავს მხარისათვის სასურველი სამართლებრივი შედეგის დადგომას.

35. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის განმსაზღვრელია სარჩელში მითითებული ფაქტები და გარემოებები. სარჩელის ინდივიდუალიზაცია სარჩელის ელემენტების მეშვეობითაა შესაძლებელი. სსსკ-ის მე-3, მე-4, 83-ე და 178-ე მუხლების ანალიზით შესაძლებელია, დავასკვნათ, რომ სარჩელი შედგება ორი ელემენტისგან: სარჩელის საგნისა და სარჩელის საფუძვლისგან. სარჩელის საგანია მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისადმი (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი), ხოლო სარჩელის საფუძველი - კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები, რომლებზედაც მოსარჩელე ამყარებს თავის მოთხოვნას (სსსკ-ის 178.1 მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი). საქმის გარემოებათა ანალიზის საფუძველზე მოსარჩელის მოთხოვნის შინაარსის დადგენა და მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძვლის მოძიება კი, სასამართლოს ვალდებულებაა.

36. განსახილველ შემთხვევაში ის სამართლებრივი შედეგი, რომლის მიღწევასაც მოსარჩელეები ცდილობენ, კერძოდ, მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთზე საზიარო უფლების გაუქმა აუქციონზე გასხვისების გზით და ამონაგები თანხის თანამესაკუთრეებს შორის განაწილება, სსკ-ის 964-ე მუხლიდან - საზიარო უფლების გაუქმება საგნის გაყიდვით - გამომდინრეობს.

37. ამ ტიპის სარჩელის წარმატებულობა, ბუნებრივია, უნდა შემოწმდეს მისი დამფუძნებელი ნორმის/ნორმების წინაპირობებთან მიმართებაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ უპირველესად, სასამართლომ სწორად უნდა განსაზღვროს მოთხოვნის მარეგულირებელი სამართლებრივი საფუძველი - კანონის ნორმა, გამოარკვიოს სარჩელში მითითებული ფაქტების შესაბამისობა დამფუძნებელი ნორმის აბსტრაქტულ ელემენტებთან (ფორმალური გამართულობა), დადებითი პასუხის შემთხვევაში, სარჩელსა და შესაგებელში გამოთქმული პოზიციების ურთიერთშეჯერებით გამოარკვიოს სადავო და უდავო ფაქტობრივი გარემოებები (მტკიცების საგანი) და გაანაწილოს მხარეთა შორის მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტების დადასტურების ტვირთი (მტკიცების ტვირთი).

38. განსახილველ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე საკასაციო პალატა საჭიროდ მიიჩნევს ყურადღება გაამახვილოს საზიარო უფლების თავისებურებაზე.

39. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა იცნობს საერთო საკუთრების ორ ფორმას: საზიარო და წილადი საკუთრება. წილადი საკუთრების თანამესაკუთრეს ეკუთვნის განსაზღვრული წილი საერთო საკუთრებაში; საზიარო საკუთრება არსებობს მაშინ, როცა თითოეული თანამესაკუთრის წილი საერთო ქონებაში არის იდეალური წილის სახით და თუ სხვა რამ არ არის დადგენილი, ივარაუდება, რომ თითოეულ თანამესაკუთრეს ეკუთვნის თანაბარი წილი (იხ. ლევან თოთლაძე, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი 2, თბილისი 2018, მუხლი 173, ველი 1.).

40. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საზიარო უფლება განეკუთვნება კანონისმიერ ვალდებულებათა ურთიერთობების კატეგორიას. სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საერთო (თანაზიარი და წილადი) საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარიგების საფუძველზე. ამდენად, საზიარო უფლების მოწილეებს უფლებები და ვალდებულებები კანონიდან წარმოეშობათ და მათ შორის ურთიერთობები კანონით წესრიგდება. მოცემულ შემთხვევაში, როგორც გამოირკვა მოდავე მხარეები არიან უძრავი ქონების თანამესაკუთრეები, რომელიც წარმოადგენს საზიარო უფლების ობიექტს და მხარეები ერთმანეთთან კანონისმიერ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებიან (შდრ: სუსგ №251-2022, 02 ივნისი, 2022 წ.). შესაბამისად, მხარეთა შორის არსებული სადავო ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად, გამოყენებულ უნდა იქნეს საზიარო უფლებების თავის წესები (სსკ-ის 953-ე-968-ე მუხლები), რადგან საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლის თანახმად დადგენილია, რომ თუ უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება საზიარო უფლებების თავის წესები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს (შდრ: სუსგ №ას-125-2022, 13 ოქტომბერი, 2022 წ. პ.16.).

41. სსკ-ის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, თითოეულ მოწილეს შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება. საქართველოს კანონმდებლობა ითვალისწინებს საზიარო უფლების გაუქმების ორ შესაძლებლობას: საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით (სსკ-ის 963-ე მუხლი); საზიარო უფლების გაუქმებას საზიარო საგნის გაყიდვის გზით (სსკ-ის 964-ე მუხლი). ეს უკანასკნელი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ ნატურით გაყოფა გამორიცხულია (შდრ: სუსგ №ას-331-331-2018, 15 ივლისი, 2019.).

42. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის (საგნების) ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ: 1. საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. ამგვარი დაყოფის შედეგად არ მცირდება ნივთის ღირებულება. როგორც პირველი, ასევე მეორე ელემენტი უნდა არსებობდეს ერთდროულად იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი, ამასთან, ორივე შემთხვევაში ნატურით გამოყოფილმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ასრულებდა გაყოფამდე. ამდენად, სსკ-ის 963-ე მუხლი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითვალისწინებს საგნის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობას, თუ იგი არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ დანიშნულებას. ღირებულებაში ნივთის საბაზრო ღირებულება (ფასი) კი არ იგულისხმება, არამედ მოიაზრება მისი საგნობრივი (ფუნქციონალური) დანიშნულება, რომლის შემცირება ნივთის გაყოფამ არ უნდა გამოიწვიოს. ნატურით გასაყოფმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ის ასრულებს გაყოფამდე, ე.ი. არ უნდა წაერთვას ის ფუნქცია და მნიშვნელობა (შდრ: სუსგ-ები: №ას-1463-2023, 06 მარტი, 2024 წ; №ას - 1217-2018, 13 დეკემბერი, 2018; №ას-39-39-2016, 01 მარტი, 2016 წ; №ას-59-58-2014, 29 ივნისი, 2015 წ.; №ას -1148-1094-2014, 19 მარტი, 2015; №ას-67065-2014, 31 ივლისი, 2014 წ.).

43. სსკ-ის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონმდებლის ნება ნათელი და ცალსახაა, საზიარო უფლების მქონე პირს ნებისმიერ დროს შეუძლია, მოითხოვოს თავისი იდეალური წილის რეალურად გამოყოფა. ერთადერთი შეზღუდვა, რასაც კანონმდებელი აღნიშნული უფლების რეალიზაციის მიზნებისათვის აწესებს არის ის, რომ საზიარო უფლების მქონე პირის უფლებით, გააუქმოს საზიარო საკუთრება, სხვა თანაზიარი მესაკუთრის საკუთრების უფლების ხელშეუვალობა არ უნდა შეელახოს. სწორედ ამიტომ, სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი ნატურით გაყოფის გზით საზიარო უფლების გაუქმებას დასაშვებად მიიჩნევს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე (იხ. სუსგ-ები: №ას-780-2023, 30 ნოემბერი, 2023 წ; №ას-1977-2018, 22 მარტი,2019 წ; №ას-1538-2022, 31 მარტი, 2023 წელი).

44. საკასაციო პალატა დამატებით განმარტავს, რომ საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საერთო საკუთრება (იხ. სუსგ №ას-251-2022, 02 ივნისი, 2022 წ.).

45. საზიარო უფლების გაუქმება წარმოადგენს მოსარჩელის მოთხოვნას, რომლის დისპოზიციური უფლებამოსილება – შეარჩიოს საზიარო უფლების გაუქმების კონკრეტული საშუალება, შეზღუდულია მატერიალური კანონმდებლობით (იხ. სუსგ №ას-1148-1094-2014, 19 მარტი, 2015 წ.). სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, საზიარო უფლების გაუქმება ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით არ წარმოადგენს მესაკუთრის უპირობო უფლებას. აღნიშნულ უფლებას მესაკუთრე იძენს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც სარწმუნოდ დაადასტურებს ნივთის ნატურით გაყოფის შეუძლებლობას (იხ. სუსგ №ას-125-2022, 13 ოქტომბერი, 2022 წ.).

46. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლის პირველი ნაწილი ადგენს, რომ თუ ნატურით გაყოფა გამორიცხულია, მაშინ საზიარო უფლება გაუქმდება საზიარო საგნის, დაგირავებული ნივთის ან მიწის ნაკვეთის გაყიდვითა და ამონაგების განაწილებით. მიწის ნაკვეთის შემთხვევაში გამოიყენება აუქციონზე უძრავი ქონების იძულებით გაყიდვის წესები. თუ დაუშვებელია საზიარო საგნის გასხვისება მესამე პირზე, მაშინ საგანი აუქციონზე უნდა გაიყიდოს მოწილეებს შორის.

47. თანასაკუთრების რეჟიმში არსებული ნივთის მესაკუთრე, ერთპიროვნულ მესაკუთრესთან შედარებით, ნივთის ფლობის, სარგებლობისა თუ განკარგვის უფლებით სარგებლობისას, ყოველთვის შეზღუდულია სხვა თანამესაკუთრის ნებითა და ინტერესებით, შესაბამისად, იგი ვერ ახორციელებს ნივთზე იმ მასშტაბის ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ ბატონობას, როგორც ეს საკუთრების ბუნებითი შინაარსიდან გამომდინარეობს. სწორედ ამიტომ, თითოეულ თანამესაკუთრეს ნებისმიერ დროს შეუძლია საზიარო უფლების გაუქმების გზით მიაღწიოს თანამესაკუთრის სამართლებრივი ბოჭვიდან გასვლას. გასათვალისწინებელია, რომ თანამესაკუთრის პირად კავშირს ნივთთან კანონმდებელი იმგვარ ანგარიშგასაწევ ფაქტორად განიხილავს, რომელიც საზიარო უფლების გაუქმების მექანიზმებს შორის გარკვეულ იურარქიულ მიმართებას აწესებს, კერძოდ, პირველ რიგში, მოწმდება ნივთის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობა, ხოლო თუ აღნიშნული ვერ მიიღწევა ღირებულების შეუმცირებლად, მხოლოდ ამის შემდეგ დგება დღის წესრიგში საზიარო საგნის გაყიდვისა და ამონაგების გაყოფის შესაძლებლობა. ამრიგად, საზიარო უფლების გაუქმება წარმოადგენს მოსარჩელის მოთხოვნას, რომლის დისპოზიციური უფლებამოსილება – შეარჩიოს საზიარო უფლების გაუქმების კონკრეტული საშუალება, შეზღუდულია მატერიალური კანონმდებლობით (იხ. სუსგ-ები: №ას-607-2022, 15 თებერვალი, 2023 წელი; №ას-331-331-2018, 15 ივლისი, 2019 წ.).

48. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ ყოველი კონკრეტული სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოშობილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, როგორც ეს ცნობილია, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. სწორედ მტკიცების ტვირთსა და მის სწორ განაწილებაზეა დამოკიდებული დასაბუთებული და კანონიერი გადაწყვეტილების მიღება.

49. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ, სსსკ-ის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად უნდა ჩაითვალოს შემდეგი გარემოებანი:

50. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს მხარეთა თანასაკუთრებას, სადაც თითოეული მხარის წილი განისაზღვრება 1/3 ნაწილით.

51. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2019 წლის 22 თებერვლის დასკვნის თანახმად, სადავო უძრავი ნივთის, თანამესაკუთრეთა საკუთრებაში არსებული წილების შესაბამისად გამიჯვნა სამ იზოლირებულ ნაწილად ისე, რომ არ შემცირდეს თითოეული გამოყოფილი ნაწილის ფუნქციური (დანიშნულებრივი) ღირებულება, სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნათა დაცვით, შეუძლებელია.

52. ამდენად, მოცემულ საქმეზე უდავოა, რომ საზიარო უფლების გაყოფა შესაძლებელია მხოლოდ თანასაკუთრების ობიექტის რეალიზაციისა და ამონაგები თანხის მოწილეთა შორის განაწილების გზით.

53. სარჩელის საფუძვლად მხარემ მიუთითა, რომ საზიარო უფლების, სასამართლო დავის გარეშე, გაუქმების თაობაზე მოპასუხესთან ვერ შეთანხმდა. მხარეთა შორის არის დაძაბული ურთიერთობა. მოსარჩელეები ფაქტობრივად, ცხოვრობენ საზღვარგარეთ და ვერ სარგებლობენ მათ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებით.

54. „ადამიანის ძირითადი უფლებებისა და თავისუფლებების, განსაკუთრებით კი საკუთრების უფლების იგნორირება, გამორიცხავს თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის განვითარებას, მთლიანად საზოგადოებისა და მის ცალკეულ წევრთა ღირსეული ცხოვრების უზრუნველყოფას და პოლიტიკურ, ეკონომიკურ თუ სოციალურ სტაბილურობას. დემოკრატიული, სამართლებრივი და სოციალური სახელმწიფოს ეკონომიკური სიძლიერე სწორედ საკუთრების უფლების პატივისცემასა და დაცვას ეყრდნობა“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 18 მაისის №2/1-370,382,390,402,404 გადაწყვეტილება). „საკუთრების უფლება ბუნებითი უფლებაა, რომლის გარეშეც შეუძლებელია დემოკრატიული საზოგადოების არსებობა. საკუთრების უფლება არა მარტო ინდივიდის არსებობის ელემენტარული საფუძველია, არამედ უზრუნველყოფს მის თავისუფლებას, მისი უნარისა და შესაძლებლობების ადეკვატურ რეალიზაციას, ცხოვრების საკუთარი პასუხისმგებლობით წარმართვას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384). „საქართველოს კონსტიტუცით დაცვის სუბიექტია კერძო პირთა საკუთრება, როგორი ფუნქციური დატვირთვაც არ უნდა ჰქონდეს მას, სამეწარმეო საქმიანობის განსახორციელებლად იქნება გამოყენებული თუ არასამეწარმეო მიზნებისათვის. საკუთრება უპირობოდ დაცული ფასეულობაა, იმის მიუხედავად, თუ რა ღირებულების მფლობელობაა სახეზე და რა სოციალური ტვირთის მატარებელია იგი“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2008 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/411). „საკუთრების განკარგვის თავისუფლებასთან გვაქვს საქმე, როცა ეს განკარგვა მესაკუთრის თავისუფალი ნების შედეგად ხდება და იგი წარმოადგენს სუვერენული უფლების რეალიზაციის გამოვლინებას“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2007 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/2/384).

55. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის პირველის დამატებითი ოქმის პირველი მუხლი იცავს საკუთრების უფლებას. ამ მუხლის მიხედვით: ,,1. ყველა ფიზიკურ და იურიდიულ პირს უფლება აქვს დაუბრკოლებლად ისარგებლოს თავისი ქონებით. არავის არ შეიძლება წაერთვას ქონება, იმ შემთხვევის გარდა, როცა ამას საზოგადოების ინტერესები მოითხოვს და იმ პირობით, რაც გათვალისწინებულია კანონით და საერთაშორისო სამართლის ზოგადი პრინციპებით; 2. ზემოთ აღნიშნული დებულებები არ ზღუდავს სახელმწიფოს უფლებას, უზრუნველყოს ისეთი კანონების შესრულება, რომლებიც მას აუცილებლად ესახება საკუთრების გამოყენებაზე კონტროლის განხორციელებისათვის, საერთო ინტერესებიდან გამომდინარე, ან ბეგარის ან სხვა გადასახადებისა და ჯარიმების აკრეფის უზრუნველყოფისათვის“. აღნიშნული მუხლის პირველი წინადადებიდან გამომდინარეობს, რომ საკუთრების უფლება დაცულია როგორც ფიზიკური, ასევე იურიდიული პირებისათვის.

56. ერთ-ერთ საქმეზე საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ „რაც შეეხება მოპასუხის მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების საკითხს, რაზეც კასატორი მიუთითებს, სსკ-ის 170.2 მუხლის თანახმად, უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების აუცილებლობა გამართლებულია. პირის ქმედება ობიექტურად მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება, შეფასდეს საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებად, თუ სხვა პირისათვის ზიანის მიყენების გარდა მას სხვა მიზანი არ ჰქონდა. უფლების ბოროტად გამოყენება ნიშნავს უფლებით ისეთ სარგებლობას, როდესაც უფლების გამოყენება მესაკუთრის კანონიერი ინტერესებისათვის არ არის სარგებლის მომტანი, სხვა პირებისათვის კი, მხოლოდ ზიანის მომტანია (იხ. სუსგ, №ას-572-955-06)“ (იხ. სუსგ №ას-1266-2018, 30 აპრილი, 2020 წ.).

57. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში უთითებს, რომ ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს მხარის მიერ სამართლებრივ და პროცედურულ საკითხებთან დაკავშირებით წარმოდგენილი არგუმენტების ძირითად ასპექტებს (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Ruiz Torija v. Spain, §§ 29-30). შესაბამისად, უფლება მოსმენაზე მოიცავს არა მხოლოდ სასამართლოს წინაშე არგუმენტების წარდგენის შესაძლებლობას, არამედ, სასამართლოს ვალდებულებას, გადაწყვეტილების დასაბუთებაში მიუთითოს მიზეზები, რომელთა საფუძველზეც გაიზიარა ან უარყო შესაბამისი არგუმენტები. სასამართლომ შეიძლება აუცილებლად არ მიიჩნიოს იმგვარ არგუმენტებზე პასუხის გაცემა, რომლებიც აშკარად არარელევანტური, დაუსაბუთებელი ან სხვაგვარად დაუშვებელია მსგავსი არგუმენტების მიმართ არსებული სამართლებრივი დებულებების ან მყარად დადგენილი სასამართლო პრაქტიკის საფუძველზე, თუმცა ყველა გადაწყვეტილება უნდა იყოს ნათელი და საქმეში მონაწილე მხარეებს შესაძლებლობას უნდა აძლევდეს გაიგონ, თუ რატომ გაითვალისწინა სასამართლომ მხოლოდ კონკრეტული გარემოებები და მტკიცებულებები (იხ., გადაწყვეტილება საქმეზე Seryavin and Others v. Ukraine §§55-62). სასამართლოს აქვს ვალდებულება, სათანადოდ იმსჯელოს მხარეთა მიერ წარდგენილ დოკუმენტებზე, არგუმენტებსა და მტკიცებულებებზე (იხ. Kraska v. Switzerland, § 30; Van de Hurk v. the Netherlands, §59; Perez v. France, §80). ამასთან, მხარეებს უნდა ჰქონდეთ არა მხოლოდ იმის შესაძლებლობა, რომ იცოდნენ იმ მტკიცებულებათა შესახებ, რომლებიც მათ სჭირდებათ თავიანთი სარჩელის წარმატებისათვის, არამედ, ჰქონდეთ კომენტარის გაკეთების საშუალება ყველა იმ მტკიცებულებასთან და მოსაზრებასთან დაკავშირებით, რომლებიც წარდგენილია სასამართლოს აზრის ფორმირებაზე ზეგავლენის მოხდენის მიზნით (იხ. Milatova and others v. The Czech republic §59; Niderost-huber v. Switzerland, § 24; K.S. v. finland § 21; ).

58. ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვეციის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზება უმეტესწილად დამოკიდებულია და გულისხმობს სასამართლოს მიერ დასაბუთებული, მტკიცებულებათა შეჯერების საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილების მიღებას. მტკიცების ტვირთის როლი განსაკუთრებით ვლინდება სამოქალაქო სამართალწარმოებაში, სადაც მხარეთა ნების ავტონომიას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება. შესაძლებელია მხარის მოთხოვნა საფუძვლიანი იყოს, მაგრამ შეუძლებელია მხარემ მიიღოს თავისი სასარგებლო გადაწყვეტილება, თუ ვერ დაამტკიცებს თავის სასარგებლო გარემოებებს საპროცესო სამართლით დადგენილი წესით. ამიტომაც, ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფაქტორს წარმოადგენს ფაქტების მითითების ტვირთისა და ფაქტების დამტკიცების ტვირთის სწორი გადანაწილება მოდავე მხარეებს შორის.

59. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ კონცენტრირებულად შეჯიბრებითობის პრიციპი გამოხატულია სსსკ-ის 102-ე მუხლში, რომლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. შეჯიბრებაში გამარჯვებულად გამოცხადდება მხარე, რომელმაც უკეთ შეძლო დაერწმუნებინა სასამართლო თავისი მოთხოვნის (შესაგებლის) ფაქტობრივ დასაბუთებულობაში, ანუ მხარე, რომელმაც მიუთითა ფაქტებზე, რომლებიც იურიდიულად ამართლებენ მოთხოვნას (შესაგებელს) და წარმოუდგინა სასამართლოს მტკიცებულებები, რომლებიც ადასტურებენ ამ ფაქტებს.

60. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ სამოქალაქო პროცესში დადგენილი უნდა იქნეს სამი სხვადასხვა ხასიათის, შინაარსისა და შედეგების მიხედვით ისეთი ფაქტები, როგორიცაა: 1) ფაქტები, რომლებსაც უკავშირდება მხოლოდ პროცესუალურ სამართლებრივი შედეგი (სარჩელის მიღება წარმოებაში, ან ასეთ მიღებაზე უარის თქმა); 2) ფაქტები, რომლებსაც უკავშირდება მატერიალურ სამართლებრივი შედეგი, ანუ მთავარი საძიებელი ფაქტები (სარჩელის დაკმაყოფილება, ან მის დაკმაყოფილებაზე უარისთქმა); 3) მტკიცებულებითი ფაქტები, რომელთა მეშვეობით ხორციელდება მთავარი, ანუ გადაწყვეტილებისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცება – დადასტურება.

61. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მხარეთა ნამდვილი შეჯიბრება რეალურად შეუძლებელი იქნებოდა, რომ არ იყვნენ ამ შეჯიბრებაში მონაწილე მხარეები თანასწორნი.

62. „მხარეთა თანასწორობა და შეჯიბრებითობა სამოქალაქო საპროცესო სამართლის უმნიშვნელოვანესი პრინციპია, რაც პირველ რიგში, გულისხმობს მოსარჩელისა და მოპასუხისათვის თანაბარი პროცესუალური შესაძლებლობების მინიჭებას. შეჯიბრებითობის პრინციპი ეფუძნება მხარეთა თანაბარ შესაძლებლობას, აღიჭურვონ სათანადო საპროცესო ინსტრუმენტებით...“ (შდრ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 30 სექტემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე №1/8/594; ).

63. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობითი დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რისი ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა.

64. განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატის მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მითითებული იქნა მოსარჩელეთა მხრიდან საზიარო უფლების გაუქმების უფლების ბოროტად გამოყენება, ვინაიდან მოსარჩელეებმა უარყვეს მოპასუხის შეთავაზება, საზიარო უფლების გაუქმების მიზნით, უშუალოდ გამოესყიდა მოსარჩელეთა კუთვნილი 2/3 წილი. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ქონების აუქციონზე რეალიზაციის შედეგად არსებობს მაღალი რისკი, ბინა მის საბაზრო ღირებულებაზე ბევრად ნაკლებ ფასად გაიყიდოს და მესაკუთრეებმა მიიღონ იმაზე ნაკლები თანხა, ვიდრე მათ მოპასუხე მხარე სთავაზობდა, ლოგიკურ საფუძველს მოკლებულია ასე გადაჭრით მოპასუხის შეთავაზებაზე უარის თქმა და ქონების რეალიზაციის მოთხოვნა. მოპასუხის მიერ არაერთი შეთავაზების შედეგად მიიღწეოდა სარჩელის მიზანი, კერძოდ, გაუქმდებოდა საზიარო უფლება და მოსარჩელეები მიიღებდნენ საკუთარი წილის ტოლფას კომპენსაციას.

65. სააპელაციო სასამართლოს მითითებულ მსჯელობას კასატორები არ ეთანხმებიან და მიუთითებენ, რომ სსკ-ის 961.1 მუხლი, რომელიც საზიარო უფლების მოწილეს საზიარო უფლების გაუქმების მოთხოვნის უფლებას ანიჭებს, არ მოითხოვს საამისოდ იმის დასაბუთებას, თუ რატომ სურს მოთხოვნის წამომყენებელს შესაბამისი უფლების გაუქმება. საზიარო უფლების გაუქმების პატივსადები მიზეზის არსებობის დასაბუთებას კანონი მოითხოვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მხარეთა შეთანხმებით გაუქმების უფლება გამორიცხულია სამუდამოდ ან განსაზღვრული ვადით (სსკ-ის 961.2 მუხლი). მოცემულ შემთხვევაში, მხარეებს ასეთი შეთანხმება არ დაუდიათ. შესაბამისად, მოსარჩელეს საზიარო უფლების გაუქმების პატივსადები მიზეზის დასაბუთება არ მოეთხოვება. რაც შეეხება მოსარჩელეების მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენების საკითხს, სსკ-ის 170-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების აუცილებლობა გამართლებულია. პირის ქმედება ობიექტურად მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება შეფასდეს საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებად, თუ სხვა პირისათვის ზიანის მიყენების გარდა, მას სხვა მიზანი არ ჰქონდა. უფლების ბოროტად გამოყენება ნიშნავს უფლებით ისეთ სარგებლობას, როდესაც უფლების გამოყენება მესაკუთრის კანონიერი ინტერესებისათვის არ არის სარგებლის მომტანი, სხვა პირებისათვის კი, მხოლოდ ზიანის მომტანია. სააპელაციო სასამართლოს გამოყენებული აქვს სსკ-ის 115-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტო იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას. კასატორებს მიაჩნიათ, რომ განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლო ვერ ასაბუთებს, თუ რატომ არის აუქციონზე გაყიდვით საზიარო უფლების გაუქმება მხოლოდ მოპასუხისათვის (და არა მოსარჩელეებისათვისაც) ზიანის მომტანი და რატომ მიაჩნია, რომ მოსარჩელეები მხოლოდ მოპასუხისათვის ზიანის მიყენების მიზნით მოქმედებენ. კანონი საზიარო უფლების გაუქმების მსურველ მხარეს არ ავალებს იმის დასაბუთებას, თუ რატომ ითხოვს ის საზიარო უფლების გაუქმებას, მას ამ მოთხოვნის უპირობო უფლება აქვს. თუ მოწინააღმდეგე მხარეს სხვაგვარად მიაჩნია, მტკიცების ტვირთი მასზეა. კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მხედველობიდან გამორჩა, რომ, კანონის თანახმად, მხარეებს უფლება აქვთ, თვითონვე მიიღონ მონაწილეობა აუქციონზე და თვითონ შეისყიდონ ეს უძრავი ქონება. მოსარჩელეებისათვის ეს უფლება ცნობილია და სწორედ აქედან გამომდინარეობს სასარჩელო მოთხოვნა, მათი ინტერესი და არა იმ მიზანი, რომ ეს ქონება დაბალ ფასში გასხვისდეს მესამე პირზე და მესაკუთრეებმა (მათ შორის თვითონაც) მცირე თანხა მიიღონ. მხარეებს არა აქვთ ისეთი მტრული ურთიერთობა, რომ მეორე მხარისათვის ზიანის მისაყენებლად მოსარჩელეები თანახმა იყვნენ, თვითონაც დაზარალდნენ. აქედან გამომდინარეც, მოსარჩელეების მოთხოვნა უძრავი ნივთის რეალიზაციის შესახებ არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ მხარეებს არა აქვთ დადებული შეთანხმება, საზიარო უფლების გაუქმების დროებით ან სამუდამოდ გამორიცხვის შესახებ, ამასთანავე, ეს უფლება უპირობოა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით კი გამოდის, რომ თუ რომელიმე მხარე არ იქნა თანახმა, ერთი მხარე ვერასოდეს გააუქმებს ამ საზიარო უფლებას და იძულებით იცხოვრებს ასეთ პირობებში (იხ. საკასაციო საჩივარი).

66. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მოპასუხის მიერ საზიარო ქონებიდან მოსარჩელეთა კუთვნილი წილის გამოსყიდვა და, ზოგადად, მხარეთა შორის დავის გადაწყვეტის ამა თუ იმ პირობაზე მოლაპარაკება, მხოლოდ მათი თავისუფალი ნების საფუძველზეა შესაძლებელი. მნიშვნელოვანია სსსკ-ის მე-3 მუხლის დანაწესი, რომელიც მიხედვითაც მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ.

67. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სამართლებრივი დავა, როგორც წესი, ხანგრძლივ და რთულ პროცესს უკავშირდება. მორიგება ის სამართლებრივი მოვლენაა, რომელიც მხარეთა ნების მაქსიმალური გათვალისწინებით და კანონიერი გზით წყვეტს მხარეთა შორის არსებულ უთანხმოებას. საქმის დამთავრება მორიგებით სამართალწარმოების დასრულების არანაკლებ მნიშვნელოვანი ფორმაა, ვიდრე საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანა. ზოგჯერ მორიგება უკეთესი ალტერნატივაა, თუმცა, მხოლოდ ერთი პირობით - თუ მორიგების შეთავაზება მიზნად ისახავს არა მხოლოდ მოსამართლის განტვირთვას, მისი მუშაობის შემსუბუქებას, არამედ მხარეთა შორის დავის საგანზე წარმოშობილი კონფლიქტის სამართლიანად მოგვარებას.

68. სამოქალაქო საქმეებზე მართლმსაჯულების განხორციელება ემყარება მიზანს, მოწესრიგდეს და აღმოიფხვრას საზოგადოებრივ ურთიერთობებში წარმოშობილი კონფლიქტი, საზოგადოებრივი ურთიერთობების მონაწილეებმა ხელშეშლის გარეშე, მათთვის ხელსაყრელ და სასურველ პირობებში, შეძლონ თავიანთი უფლებების განხორციელება. ამ მიზნის მიღწევის ერთ-ერთი საუკეთესო სამართლებრივი საშუალება მოდავე მხარეთა შორის მორიგებაა.

69. მორიგებით სამოქალაქო საქმის წარმოების დამთავრება წარმოადგენს მხარეთა უფლებასა და დისპოზიციურობის პრინციპის გამოვლენას. საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული და გარანტირებული მხარეთა შესაძლებლობა თავისუფლად ისარგებლონ ან განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები. სამოქალაქო საქმის წარმოების მორიგებით დამთავრება პროცესის მონაწილე მხარეთათვის კანონით მინიჭებული დისპოზიციური უფლებამოსილებაა, რომელიც მათი ნების თავისუფალი გამოვლინებისა და ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე გარიგების სახით მიიღება და სასამართლოს მხრიდან კანონიერების კონტროლის საფუძველზე მტკიცდება. მხარეთა შორის წამოჭრილი დავის მორიგებით დამთავრება ყოველთვის ითვლებოდა და დღესაც ითვლება ამ დავის გადაწყვეტის ყველაზე საუკეთესო საშუალებად. სწორედ ამიტომ ევალება სასამართლოს მიიღოს კანონით გათვალისწინებული ყველა ზომა მხარეთა მორიგებისათვის, საქმის მშვიდობიანად დამთავრებისათვის.

70. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ მორიგების ძირითადი პრინციპებია: ა) მორიგება მხოლოდ სასამართლოს პირობებში ხორციელდება, როგორც საქმის განხილვის, ისე აღსრულების ეტაპზე; ბ) მორიგების კანონიერების უზრუნველყოფა სასამართლოს ვალდებულებაა; გ) მორიგების აქტი მტკიცდება სასამართლოს განჩინებით; დ) მორიგებით დასრულებულ საქმეზე ხელახალი განხილვისათვის სასამართლოსთვის მამართვა, გამონაკლისის გარდა, დაუშვებელია; ე) მორიგების პირობების შეუსრულებლობა ექვემდებარება იძულებით აღსრულებას.

71. მორიგების აქტი მხარეების სამოქალაქო უფლებებისა და ვალდებულებების განკარგვის შესახებ წერილობითი დოკუმენტია (ხელშეკრულება). ის მოდავე მხარეთა მიერ გაფორმებულ სამართლებრივ შეთანხმებას წარმოადგენს. მორიგების აქტში აღინიშნება მხარეთა ნება, რომელიც თავისი შინაარსით ითვალისწინებს ორმხრივ დათმობებს საერთო, სასარგებლო მიზნის მისაღწევად.

72. მორიგების პირობებში ასახვას ჰპოვებს მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნება, ისე, რომ სასამართლო არ არის უფლებამოსილი მხარეებს განუსაზღვროს მორიგების კონკრეტული პირობა. სასამართლო შეზღუდულია მხარეთა ნებით და იგი მათ მიერ გამოვლენილი ნების განმარტებას არ ახდენს. სასამართლოს ევალება მორიგების აქტის კანონიერების კონტროლი. სასამართლოს მორიგების დამტკიცებისა და საქმის წარმოების შეწყვეტისას, პირველ რიგში ევალება გაარკვიოს მხარეების შეთანხმება ხომ არ არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ხომ არ ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს, ანუ ადგილი ხომ არ აქვს მართლსაწინააღმდეგო ან ამორალურ მორიგებას. ამასთან, სასამართლო ასევე უნდა დარწმუნდეს, ხომ არ არის აღნიშნული მორიგების საფუძველი მოტყუება, იძულება ან შეცდომა. ამდენად, აუცილებელია მორიგება სამართლიან ხასიათს ატარებდეს და ემყარებოდეს კანონსა და მორალს.

73. მორიგების თაობაზე მხარეთა შეთანხმების შემდეგ, მათი უფლებები და მოვალეობები სწორედ მორიგებაში განსაზღვრული პირობების მიხედვით განისაზღვრება და არა მორიგებამდე არსებული ვალდებულების მიხედვით. მორიგების აქტის შინაარსი სადავო საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან უნდა გამომდინარეობდეს. მხარეები მხოლოდ დავის საგნის ირგვლივ უნდა შეთანხმდნენ, დავის საგანს არ უნდა გასცდნენ. მიღებული მორიგების აქტი მიმართული უნდა იყოს დავის გადაწყვეტისაკენ და თითოეული მხარის მიერ წამოყენებული მორიგების პირობა მეორე მხარის ინტერესსა და მოთხოვნებს აკმაყოფილებდეს. საქმის წარმოების სასურველი შედეგით დასრულების მიზნით აუცილებელია მხარეთა პოზიციების ურთიერთდათმობა. მორიგებისას თითოეული მხარე თმობს საკუთარ პოზიციას მეორე მხარის სასარგებლოდ. შესაძლოა რომელიმე მხარეს ნაკლებად მომგებიანი პოზიცია ჰქონდეს საქმის წარმოებისას, თუმცა მორიგების დროს შეძლოს მეორე მხარისთვის ისეთი სამართლებრივი სიკეთის შეთავაზება, რაც არსებულ კონფლიქტს დააბალანსებს და დაარეგულირებს.

74. თავის მხრივ, მორიგებითი შეთანხმების შესახებ განჩინება უტოლდება სასამართლოს გადაწყვეტილებას და მხარეების მიერ შეუსრულებლობისას ექვემდებარება იძულებით აღსრულებას. მორიგების შედეგად მხარეთა ინტერესების შეთანხმება ხდება. სამართალი ხელს უწყობს განსხვავებული ინტერესების შერიგებას და ასრულებს კონფლიქტის მოწესრიგების ფუნქციას. აუცილებელია ორივე მხარის ინტერესები თავიდანვე სწორი სიზუსტით იყოს განსაზღვრული, რადგან მორიგება ხდება სწორედ მოდავე მხარეთა მოსაზრებებისა და პოზიციების შეჯერების საფუძველზე. ინტერესთა მორიგება გულისხმობს ორმხრივი ინტერესების ურთიერთშეთანხმებას. ინტერესი საერთო-სასარგებლო მიზნის მიღწევაში გამოიხატება. მხარეთა უმთავრესი მიზანი არსებული დავის საბოლოო და შედეგიანი გადაწყვეტაა. მორიგებით დავის გადაწყვეტამ „რეალური შედეგი“ უნდა მისცეს მხარეებს, რამაც თავისთავად უნდა გამორიცხოს სასამართლოსადმი ხელახლა მიმართვის სურვილი. მორიგებით საქმის წარმოების დამთავრება მოდავე მხარეების უფლებამოსილებას წარმოადგენს, რომლითაც მხარეები განკარგავენ კანონით მინიჭებულ უფლებას - საქმე მორიგებით დაასრულონ (იხ. საქმე №ას-671-2023, 12 სექტემბერი, 2023 წელი).

75. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის მორიგების მიღწევა მთლიანად მათივე ნებაზეა დამოკიდებული და შესაძლებელია სასამართლოს მიერ დავის განხილვის შემდეგაც გადაწყვეტილების აღსრულების ეტაპზეც.

76. საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საკუთრების და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. დასახელებული კონსტიტუციური დებულებით აღიარებული საკუთრების უფლება თანამედროვე დემოკრატიული საზოგადოების არსებობისა და განვითარების საფუძველია. საკუთრების უფლება ადამიანის ბუნებითი უფლებაა, ხოლო მისი, როგორც ინსტიტუტის კონსტიტუციურსამართლებრივი გარანტირება და პირისთვის საკუთრების უფლების დაცვის საკმარისი საშუალებების მინიჭება სასიცოცხლოდ აუცილებელია დემოკრატიული, სამართლებრივი და სოციალური სახელმწიფოსთვის.

77. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკის თანახმად, საკუთრების უფლება მოიცავს სახელშეკრულებო თავისუფლებას, მათ შორის, იცავს ქონების, საბანკო ანგარიშებისა და ქონებრივი უფლებების თავისუფლად განკარგვის შესაძლებლობას. „საკუთრების უფლება გულისხმობს პირის შესაძლებლობას, საკუთარი სურვილის შესაბამისად, თავისუფალი ნების საფუძველზე, შეიძინოს და გაასხვისოს ქონებრივი უფლებები.” (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2017 წლის 28 დეკემბრის №2/9/745 გადაწყვეტილება.).

78. სახელმწიფოს ქმედება, რომელიც ზღუდავს პირის თავისუფლებას, ფლობდეს, სარგებლობდეს, განკარგავდეს საკუთარ ქონებას a priori განიხილება როგორც ჩარევა საქართველოს კონსტიტუციის მე-19 მუხლით დაცულ საკუთრების კონსტიტუციურ უფლებაში და საჭიროებს სათანადო კონსტიტუციურსამართლებრივ გამართლებას. ამასთანავე, შეზღუდვის კონსტიტუციურობის შეფასება ხდება თანაზომიერების პრინციპის შესაბამისად, რაც გულისხმობს, რომ უფლების მზღუდავი საკანონმდებლო რეგულირება უნდა წარმოადგენდეს ღირებული საჯარო (ლეგიტიმური) მიზნის მიღწევის გამოსადეგ და აუცილებელ საშუალებას. ამავე დროს, უფლების შეზღუდვის ინტენსივობა მისაღწევი საჯარო მიზნის პროპორციული, მისი თანაზომიერი უნდა იყოს. დაუშვებელია, ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა განხორციელდეს ადამიანის უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე. იმისთვის, რომ შეზღუდვა თანაზომიერების პრინციპთან შესაბამისად ჩაითვალოს, იგი უნდა აკმაყოფილებდეს გამოსადეგობის და აუცილებლობის კრიტერიუმებს. აუცილებელია, უფლებაშემზღუდველი ღონისძიების შემუშავებისას სახელმწიფომ დაადგინოს სამართლიანი ბალანსი იმგვარად, რომ დაცული სიკეთე და მისი დაცვის ინტერესი აღემატებოდეს შეზღუდული უფლების დაცვის ინტერესს. დაუშვებელია, ლეგიტიმური მიზნის მიღწევა განხორციელდეს ადამიანის უფლების მომეტებული შეზღუდვის ხარჯზე.

79. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა სააპელაციო შესაგებელში მოსარჩელეთა განმარტებაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება მათმა მამამ ჯერ კიდევ მისი პირველი მეუღლის - მოსარჩელეების დედის სიცოცხლეში შეიძინა და მოპასუხესთან ქორწინების შემდგომ მხოლოდ ერთი თვის შენატანი განახორციელა. შესაბამისად, აღნიშნული ქონება მეუღლეთა თანაცხოვრების პერიოდში შეძენილ ქონებას არ წარმოადგენს. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დასახელებული პოზიცია ადასტურებს აპელანტის არგუმენტს, რომ მოსარჩელეებს რეალურად საკუთარი წილის კომპენსაციის მიღების მიზანი კი არ ამოძრავებთ, არამედ მოპასუხისთვის ქონების ჩამორთმევა სურთ, რაც, ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ მოცემულობასთან ერთობლიობაში, ცალსახად ქმნის უფლების ბოროტად გამოყენების შემადგენლობას.

80. რაც შეეხება მხარის მიერ ამა თუ იმ უფლების ბოროტად გამოყენების საკითხს, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მხარის არაკეთილსინდისიერი ქმედების დადგენა სასამართლოს მხრიდან შეფასებით კატეგორიას წარმოადგენს, რაც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობაში, ურთიერთშეჯერების გზით მიიღწევა.

81. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ განსახილველ შემთხვევასთან მიმართებით საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2016 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილების (საქმე №ას-336-321-2015) გამოყენების შესაძლებლობასთან დაკავშირებით, რადგან აღნიშნული საქმე შეეხებოდა არა საზიარო უფლების გაუქმებას, არამედ მოსარჩელე მოითხოვდა მოპასუხეებისაგან თანხმობას კიბის უჯრედისა და ფანჯრის ღიობის მოსაწყობად.

82. საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს სააპელაციო პალატის დასაბუთებას, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეები აღძრული სარჩელით მიზნად ისახავენ მხოლოდ მოპასუხისათვის ზიანის მიყენებას და არ ემსახურება საზიარო უფლების რეალურად გაუქმებას აუქციონზე რეალიზაციის გზით. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, მოსარჩელეთა ქმედების უფლების ბოროტად გამოყენებად შეფასებისათვის საკმარისი არ არის მხოლოდ ის გარემოება, რომ ისინი არ დათანხმდნენ მოპასუხის მიერ შეთავაზებულ პირობას - თავად გამოესყიდა მოსარჩელეთა წილი თანასაკუთრებიდან.

83. საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს ერთ-ერთ საქმეზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე, კერძოდ, „საკასაციო პალატამ მიზანშეწონილად მიიჩნია, შეეფასებინა კასატორის მიერ შესაგებელში დაფიქსირებული პოზიცია მასზედ, რომ გამოისყიდოს წილი თანასაკუთრების საგანში. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, თუ საქართველოს კანონმდებლობით პირდაპირ დადგენილი არ არის, საერთო საკუთრების წილის უპირატესი შესყიდვის უფლება შეიძლება განისაზღვროს მხარეთა შეთანხმებით. ამავე კოდექსის 516-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უპირატესი შესყიდვის უფლების მქონე პირს შეუძლია ამ უფლების განხორციელება, თუ ვალდებული პირი მესამე პირთან დებს მოცემული ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებას. ამრიგად, უპირატესი შესყიდვის უფლების ქვეშ იგულისხმება პირის შესაძლებლობა, შეიძინოს კონკრეტული ქონება მესაკუთრისგან იმ ფასითა და პირობებით, რომლებითაც ეს უკანასკნელი ამ ქონების მესამე პირისთვის მიყიდვას აპირებს. უპირატესი შესყიდვის უფლება პირობაზე დამოკიდებული, აღმჭურველი უფლებაა. პირობაზე დამოკიდებულია იმიტომ, რომ მისი განხორციელების შესაძლებლობა მთლიანად არის ისეთი ხდომილებით განპირობებული, როგორიცაა - მესაკუთრესა და მესამე პირს შორის ხელშეკრულების დადების ნების ფორმირება, ხოლო აღმჭურველია იმდენად, რამდენადაც პირს წარმოუშობს ქონების შეძენის პრივილეგიას საპასუხო ვალდებულების დაკისრების გარეშე. საგულისხმოა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს უპირატესი შესყიდვის უფლების განხორციელების არც საკანონმდებლო და არც სახელშეკრულებო საფუძველი, მოპასუხე ვერ მიუთითებს მხარეთა შორის იმგვარი შეთანხმების არსებობაზე, რომელიც საზიარო უფლების გაუქმებას უპირატესი შესყიდვის უფლებით სარგებლობაზე დამოკიდებულად აქცევს. ამრიგად, კასატორის ხსენებულ პრეტენზიას არ შესწევს უნარი, ხელი შეუშალოს აუქციონზე რეალიზაციის გზით საზიარო უფლების გაუქმების მოთხოვნის განხორციელებას. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია“ (იხ. სუსგ №ას-607-2022, 15 თებერვალი, 2023 წელი, პ.16-17).

84. შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორებმა წარმოადგინეს დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

85. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 394-ე მუხლის „ე“ პუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, რაც მისი გაუქმების საფუძველია, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, ხოლო სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ არ არსებობს ამ კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძვლები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, არ არსებობს საქმის სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საფუძველი, ვინაიდან საჭირო არაა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, თვითონ მიიღოს გადაწყვეტილება საქმეზე, კერძოდ, საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმებით მიღებული უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ.

საპროცესო ხარჯები:

86. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ხოლო იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო სასამართლო შეცვლის ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი შესაბამისად შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

87. მოცემულ შემთხვევაში სარჩელის სრულად დაკმაყოფილების პირობებში მოპასუხე ლ.ბ–ს მოსარჩელეების - გ.თ–ვის და ი.თ–ვის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 120,00 ლარისა და საკასაციო საჩივარზე გადახდილი 150 ლარის, სულ - 270 ლარის ანაზღაურება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით, 408-ე მუხლის მესამე ნაწილით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ი.თ–ვის და გ.თ–ვის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. ი.თ–ვის და გ.თ–ვის სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

4. გაუქმდეს უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქალაქი თბილისი, ........., საკადასტრო კოდი №....... გ.თ–ვის, ი.თ–ვისა და ლ.ბ–ის საზიარო უფლება უძრავი ნივთის აუქციონზე გაყიდვის წესით და ამონაგები თანხის 1/3 ნაწილი მიეკუთვნოს მოსარჩელე ი.თ–ვს, ამონაგები თანხის 1/3 ნაწილი მიეკუთვნოს მოსარჩელე გ.თ–ვს, ამონაგები თანხის 1/3 ნაწილი კი მიეკუთვნოს მოპასუხე ლ.ბ–ს;

5. ლ.ბ–ს დაეკისროს გია და ი.თ–ვების სასარგებლოდ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 270 ლარის ანაზღაურება;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ზურაბ ძლიერიშვილი

მოსამართლეები: ეკატერინე გასიტაშვილი

მირანდა ერემაძე