საქმე №ას-183-2024 12 აპრილი, 2024 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ეკატერინე გასიტაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ზურაბ ძლიერიშვილი,

ნინო ბაქაქური

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – შპს „კ.ტ.მ–ბა“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ი–ლი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვა და სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის გამო კომპენსაციის დაკისრება

საკითხი, რომელზედაც მიღებულია განჩინება - საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ი–ის“ (შემდეგში: მოსარჩელე, საწარმო) სარჩელი შპს „კ.ტ.მ–ბის“ (შემდეგში: მოპასუხე, აპელანტი, კასატორი) წინააღმდეგ, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების აკრძალვის და სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის გამო კომპენსაციის დაკისრების თაობაზე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხეს აეკრძალა მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის “ M–O” ნებისმიერი სახით გამოყენება საქართველოში (მათ შორის, სასაქონლო ნიშნით “ M–O” (ან მსგავსი ნიშნით), ნიშანდებული ალკოჰოლიანი სასმელის წარმოება, ასეთი (ან მსგავსი) ნიშნით ნიშანდებული ალკოჰოლიანი სასმელების გასაყიდად შეთავაზება, რეკლამირება, ინტერნეტში განთავსება, რეალიზაცია, დასაწყობება, გასაღებისთვის მომზადება და ექსპორტი); მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის - 200 000 ლარის გადახდა;

2. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა მოპასუხემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 და მე-4 პუნქტები და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის 100 000 ლარის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი;

4. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

4.1. სიტყვიერი სასაქონლო ნიშანი, შესრულებული რუსული ანბანით (კირილიცა) - „М–О“ შავი ფერით თეთრ ფონზე, საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის ,,ს–ის’’ (შემდგომში „ს–ი’’) მიერ, 2013 წლის 1 ნოემბერს, რეგისტრირებული იქნა მოსარჩელის სახელზე, ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის 33-ე კლასში მითითებულ საქონელზე - ალკოჰოლიანი სასმელები (ლუდის გარდა). საიდენტიფიკაციო ნომერი 75363/3, საერთაშორისო ნომერი 1186072. რეგისტრაციის ვადის გასვლის თარიღი - 2023 წლის 01 ნოემბერი. საერთაშორისო რესგიტრაციის თარიღი 2013/11/01, საქართველოში დაცვის მინიჭების თარიღი 2015/05/29.

4.2. მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი, შესრულებული ლათინური ანბანით - „ M–o’’ შავი ფერით თეთრ ფონზე, საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის ,,ს–ის’’ (შემდგომში ,,ს–ი’’) მიერ, 2016 წლის 17 თებერვალს, რეგისტრირებული იქნა მოსარჩელის სახელზე, ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის 33-ე კლასში მითითებულ საქონელზე - ალკოჰოლიანი სასმელები (ლუდის გარდა). საიდენტიფიკაციო ნომერი ...., საერთაშორისო ნომერი ...... რეგისტრაციის ვადის გასვლის თარიღი - 2026 წლის 17 თებერვალი.

4.3. კომბინირებული სასაქონლო ნიშანი, შესრულებული რუსული ანბანით - „М–о’’, საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის ,,ს–ის’’ (შემდგომში ,,ს–ი’’) მიერ, 2015 წლის 3 თებერვალს, რეგისტრირებული იქნა მოსარჩელის სახელზე, ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის 33-ე კლასში მითითებულ 6 საქონელზე - ალკოჰოლიანი სასმელები (ლუდის გარდა). საიდენტიფიკაციო ნომერი 78082/3, რეგისტრაციის ნომერი 25656. რეგისტრაციის ვადის გასვლის თარიღი - 2025 წლის 3 თებერვალი.

4.4. მოსრჩელე მონაწილეობს ალკოჰოლური სასმელების შექმნაში, ადგენს პროდუქციის ასორტიმენტს, შეიმუშავებს მისი ეტიკეტის დიზაინს, ირჩევს მწარმოებელს პროდუქციის იმ ტერიტორიაზე მიწოდების მიზნით, სადაც სავაჭრო ნიშანზე ვრცელდება სამართლებრივი დაცვა.

4.5. მოსარჩელის დაკვეთით საქართველოს ტერიტორიაზე სადავო ნიშნით ნიშანდებული ღვინო იწარმოება 2013 წლიდან.

4.6. მოპასუხე სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრირებულია 2001 წლის 30 აგვისტოდან როგორც ალკოჰოლური სასმელების მწარმოებელი საწარმო.

4.7. უკრაინის ინტელექტუალური საკუთრების სახელმწიფო სამსახურის მიერ მოპასუხის სახელზე რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი „K. М–О’’, განაცხადის ნომერი m2011 08745, განცხადების შეტანის თარიღი 03.06.2011 წელი.

4.8. აღნიშნული სასაქონლო ნიშნით მოპასუხე აწარმოებს ალკოჰოლურ სასმელებს და ახდენს მათ რეალიზაციას უკრაინაში.

4.9. მოპასუხემ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში’’, საკუთარ გვერდზე 2014 წლის 24 იანვარს საჯაროდ განათავსა საკუთარი პროდუქციის ფოტოალბომი სახელწოდებით „ M–O’’, სადაც ატვირთულია მის მიერ წარმოებული, ბოთლირებული ღვინის ფოტოსურათები, ნიშანდებული სასაქონლო ნიშნით „ M–O’’.

4.10. ალბომი დასათაურებულია შემდეგნაირად: „ M–O - მორიგი ძალიან წარმატებული სასაქონლო ნიშანია „კ.ტ.მ–ბის’’ ასორტიმენტში. იგი სპეციალურად შეიქმნა უკრაინის ბაზრისათვის, მაგრამ უკვე საკმაოდ პოპულარულია სხვა ბაზრებზეც. M–O ღვინომ უკვე მოიპოვა დიდი პოპულარობა მომხმარებლებში რუსეთის, ყაზახეთისა და ჩინეთის ბაზრებზე’’. მოპასუხის ფეისბუქგვერდზე ეს ინფორმაცია დღემდე განთავსებულია უცვლელად.

4.11. მოსარჩელემ, 2021 წლის 20 მაისს, 2021 წლის 11 ივნისსა და 2021 წლის 25 ივნისს, წერილებით მიმართა მოპასუხეს და გააფრთხილა სასაქონლო ნიშნის „M–O’’-ს უკანონო გამოყენების შესახებ, ასევე მოსთხოვა, გადაეხადა კომპენსაცია - 55 000 აშშ დოლარი.

4.12. მოპასუხემ განუმარტა, რომ იგი სადავო ნიშანს საქართველოს ტერიტორიაზე არ იყენებდა და მოითხოვა მოსარჩელეს დეტალურად ეცნობებინა, როგორც მისი პრეტენზიის, ასევე კომპენსაციის გადახდის საფუძვლის შესახებ.

4.13. „ს–მა’’ 2021 წლის 25 მაისს უარყო მოპასუხის მოთხოვნა სასაქონლო ნიშნის, სიტყვიერი ნაწილი „K.M–O G. W.’’ რეგისტრაციის თაობაზე.

4.14. მოპასუხის მიერ 2014 წლის 01 დეკემბერს საქართველოს ტერიტორიაზე რეალიზებულია ღვინო ,,ალაზნისველი თეთრი“ 0.75 მ–ო, რაოდენობა 3, საქონლის ფასი დღგ-ის გარეშე 21.355932 ლარი.

4.15. 2014 წლის 01 იანვრიდან 2020 წლის 20 დეკემბრამდე, მოპასუხის მიერ განხორციელდა ღვინის, სასაქონლო ნიშნით „მ–ო/ M–O’’, ექსპორტის 31 პროცედურა.

4.16. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოპასუხე მოსარჩელის ნებართვის გარეშე საქართველოს ტერიტორიაზე უკანონოდ იყენებს მის კუთვნილ სასაქონლო ნიშანს ,, M–O”.

5. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე განორციელებული ისეთი ქმედებები, როგორიცაა მისი აღბეჭდვა იმ საქონელზე, რომლის მიმართაც ის რეგისტრირებულია, ასევე ამ საქონლის შეფუთვაზე, გამოფენასა და ბაზრობაზე წარმოდგენილ ექსპონატებზე, აბრაზე, ოფიციალურ ბლანკზე, ეტიკეტზე, რეკლამაში, ბეჭდვით გამოცემაში, აგრეთვე სასაქონლო ნიშნის სხვაგვარი გამოყენება მფლობელის, ლიცენზიანტის ან მესამე პირის მიერ მფლობელისაგან მინიჭებული უფლების საფუძველზე. სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის ნაცვლად მისგან უმნიშვნელოდ განსხვავებული ნიშნის გამოყენებაც.

6. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დგინდება მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ გამოყენების ფაქტი.

7. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, უდავოა, რომ მოპასუხემ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“, საკუთარ გვერდზე 2014 წლის 24 იანვარს საჯაროდ განათავსა პროდუქციის ალბომი სახელწოდებით „ M–O”, სადაც ატვირთულია ფოტოსურათები მის მიერ წარმოებული ღვინისა, ნიშანდებული სასაქონლო ნიშნით „ M–O”. ალბომი დასათაურებულია შემდეგი სახით: „ M–O” - მორიგი ძალიან წარმატებული სასაქონლო ნიშანია „კ.ტ.მ–ბის“ ასორტიმენტში. იგი სპეციალურად შეიქმნა უკრაინის ბაზრისთვის, მაგრამ უკვე საკმაოდ პოპულარულია სხვა ბაზრებზე. “ M–O” ღვინომ უკვე მოიპოვა დიდი პოპულარობა მომხმარებელში რუსეთის, ყაზახეთისა და ჩინეთის ბაზრებზე“ (იხ. ტ.1, ს.ფ. 37-50).

8. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია, რომ მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნის გამოყენება და ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ, 2021 წლის 16 ნოემბრის ფაქტების კონსტატაციის ოქმზე (ტ.1, ს.ფ. 38-48), სადაც კ.ტ.მ–ბის „ფეისბუქ“ გვერდზე განთავსებულია 2014 წლის 24 იანვრის „პოსტი“ ფოტოებით და აღბეჭდილია ღვინო ეტიკეტით „ M–O”. ასევე სხვადასხვა ინტერნეტსაიტის ფოტოები (ტ.1, ს.ფ. 51-56), სადაც სარეალიზაციოდ შეთავაზებულია ღვინის პროდუქცია ეტიკეტით „ M–O”, მოცემულია პროდუქციის აღწერილობა და სარეალიზაციო ფასი.

9. საქმეში წარმოდგენილია სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის ინფორმაცია, რომელიც პირველი ინსტანციის სასამართლომ 2022 წლის 7 დეკემბრის განჩინების საფუძველზე გამოითხოვა. ინფორმაციის თანახმად, 2014 წლის 01 იანვრიდან 2020 წლის 20 დეკემბრამდე მოპასუხის მიერ განხორციელდა ღვინის ექსპორტის 31 პროცედურა, რომლის დროსაც, საქონლის საბაჟო დეკლარაციაში (საქონლის აღწერა და რაოდენობა) მითითებული იყო ღვინო, სასაქონლო ნიშნით „მ–ო/ M–O’’. მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენებას მოპასუხე უარყოფს იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ საბაჟო დეკლარაციაში სასაქონლო ნიშნის მითითებით შეუძლებელია დადგინდეს, თუ როგორ იყო გამოყენებული ბოთლირებულ ღვინოზე აღნიშვნა „მ–ო/ M–O’’. კერძოდ, ბოთლის წინა ეტიკეტზე, კონტრეტიკეტზე, ცენტრალურ ადგილზე, დიდი თუ მცირე ასოებით, იყო თუ არა შესამჩნევი მომხმარებლისათვის, ჰქონდა თუ არა მას სხვა ელემენტები და რა ენაზე იყო გამოყენებული ეს სიტყვა. აპელანტი ასევე აღნიშნავს, რომ არ დასტურდება მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნისა და აპელანტის მიერ სავარაუდოდ გამოყენებული სასაქონლო ნიშნის იდენტურობა ან მათი მსგავსების ხარისხი.

10. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებულია სასაქონლო ნიშანი, შესრულებული ლათინური ანბანით - „ M–o’’ შავი ფერით თეთრ ფონზე, ნიცის საერთაშორისო კლასიფიკაციის 33-ე კლასში მითითებულ საქონელზე - ალკოჰოლიანი სასმელები (ლუდის გარდა). შესაბამისად, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე იყენებს მოსარჩელის მიერ რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს, მსგავსია მათი საქმიანობის სფერო, ვინაიდან სასაქონლო ნიშანი „ M–o’’ რეგისტრირებულია ალკოჰოლიანი სასმელების კლასში და მოპასუხეც სასაქონლო ნიშანს იყენებს ალკოჰოლური სასმელის - ღვინის შეფუთვისთვის, დაუსაბუთებელია აპელანტის პოზიცია პროდუქციის მსგავსების ხარისხზე. ამასთან, სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობას, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეები კონკურენტ საწარმოებს წარმოადგენენ.

11. სააპელაციო სასამართლო არ იზიარებს აპელანტის მტკიცებას, რომ საქართველოს ტერიტორიაზე არ ხდება მისი საქონლის რეალიზაცია და მოპასუხე არ განიხილება მოსარჩელის კონკურენტად. სასამართლოს განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი ზემოაღნიშნული მტკიცებულებები, ღვინის პროდუქციის ასახვა “ფეისბუქ” გვერდსა და ქართულ ინტერნეტსივრცეში პირდაპირ მიუთითებს მოპასუხის მიერ საქონლის რეალიზაციის მიზანზე, მიუხედავად იმისა, რეალურად ახდენს თუ არა რეალიზაციას და რა შემოსავალს იღებს ის. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს გააჩნია ამ ნიშნის გამოყენების აკრძალვის ნამდვილი იურიდიული ინტერესი. სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ გამაფრთხილებელ წერილებზე, რომლებიც დათარიღებულია 2021 წლის 20 მაისით, 2021 წლის 11 ივნისით და 25 ივნისით. მოსარჩელე აფრთხილებდა მოპასუხეს სასაქონლო ნიშნის „ M–O“-ს უკანონო გამოყენების შესახებ, ასევე ითხოვდა კომპენსაციის გადახდას. შესაბამისად, მისთვის ცნობილი იყო მოსარჩელის მიერ აღნიშნული სიტყვათა შეთანხმების, როგორც სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის შესახებ. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები ადასტურებს, რომ მოპასუხე „ M–O“-ს სასაქონლო ნიშნით საქონლის პოპულარიზაციას ეწევა. აპელანტის მიერ მის პროდუქციაზე მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის მითითება, თუნდაც საბაჟო დოკუმენტებში, საკმარისი მტკიცებულებაა სასაქონლო ნიშნის გამოყენების დადასტურებისათვის.

12. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია უფლების ბოროტად გამოყენებაზე მსჯელობის შესახებ და განმარტა, რომ ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს უფლების ბოროტად გამოყენება და დარღვეული უფლების აღდგენა. უფლების ბოროტად გამოყენების დროს მხარე გამიზნულად განახორციელებს ან არ განახორციელებს გარკვეულ ქმედებას, რაც მისი უფლებიდან გამომდინარეობს, თუმცა უფლების დარღვევა თავისთავად სახეზე არ არის. მოცემულ შემთხვევაში განსახილველი საკითხი შეეხება დარღვეული უფლების აღდგენას, რა დროსაც უფლების ბოროტად გამოყენებაზე მსჯელობა არარელევანტურია.

13. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლომ მართებულად დააკმაყოფილა პირველი სასარჩელო მოთხოვნა და მოპასუხეს აუკრძალა სასაქონლო ნიშნის ,, M–O” ნებისმიერ სახით გამოყენება საქართველოში (მათ შორის, სასაქონლო ნიშნით ,, M–O” (ან მსგავსი ნიშნით) ნიშანდებული ალკოჰოლიანი სასმელის წარმოება, ასეთი (ან მსგავსი) ნიშნით ნიშანდებული ალკოჰოლიანი სასმელების გასაყიდად შეთავაზება, რეკლამირება, ინტერნეტში განთავსება, რეალიზაცია, დასაწყობება, გასაღებისათვის მომზადება და ექსპორტი).

14. მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის გამო მოპასუხისთვის ერთჯერადი კომპენსაციის 801 975.29 ლარის დაკისრება. მოსარჩელის განმარტებით, ერთჯერადი კომპენსაციის ოდენობა დაანგარიშებულია 2014-2020 წლებში მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნით „ M–O” ნიშანდებული, ექსპორტირებული ღვინის იმ ღირებულებით, რაც მითითებულია სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციაში.

15. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის ინფორმაციით, 2014 წლის 1 იანვრიდან 2020 წლის 20 დეკემბრამდე, მოპასუხის მიერ განხორციელდა ღვინის ექსპორტის 31 პროცედურა, რომლის დროსაც საქონლის საბაჟო დეკლარაციაში (საქონლის აღწერა და რაოდენობა) მითითებული იყო ღვინო სასაქონლო ნიშნით „მ–ო/ M–O’’. მართალია, მოცემული დოკუმენტი შეიცავს მითითებას ექსპორტზე გატანილი საქონლის ღირებულების თაობაზე, თუმცა, რიგ შემთხვევებში (6 ექსპორტი), შეუძლებელია დადგინდეს, თუ რა რაოდენობის და ღირებულების იყო საბაჟო დეკლარაციაში მხოლოდ სასაქონლო ნიშნით - „მ–ო/ M–O’’ მითითებული ღვინო, რადგან ერთიანადაა ასახული, როგორც სადავო, ასევე სხვა ნიშნით სახელდებული ღვინის ოდენობა და მათი ღირებულება. შესაბამისად, ექსპორტირებული ღვინის ბოთლების რაოდენობისა და ღირებულების დადგენა მოცემული ინფორმაციით შეუძლებელია.

16. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომლის საშუალებითაც დადგინდებოდა კომპენსაციის მინიმალური ოდენობა. კერძოდ, თუ რას გადაიხდიდა მოპასუხე, როგორც სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დამრღვევი, სასაქონლო ნიშნის გამოყენების ნებართვის მღებისას, თუმცა აღნიშნულის დადგენა შესაძლებელია მოხდეს არაპირდაპირი გზითაც - მტკიცებულებებით სასაქონლო ნიშნის სხვა პირების მიერ გამოყენებისთვის ნებართვის ფასის შესახებ.

17. სააპელაციო სასამართლომ კომპენსაციის ოდენობის შეფასების და განსაზღვრისას გაითვალისწინა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ხელშეკრულებები, რომლითაც იგი სხვადასხვა მწარმოებლებს ანიჭებს მათ მიერ წარმოებულ პროდუქციაზე სასაქონლო ნიშნის ,, M–O” გამოყენების უფლებას, თუმცა ისინი არ შეიცავს მითითებას ამ უფლებით საკუთრივ საქართველოში სარგებლობის ღირებულებაზე (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 221-280). მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილია მორიგების პირობები, რომლითაც მოსარჩელე მოპასუხეს სთავაზობს ყველა ქვეყანაში (საქართველო, რუსეთი, ყირგიზეთი, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, ბულგარეთი, იტალია, მაკედონია და სერბეთი) ამ სასაქონლო ნიშანზე საკუთრების უფლების გადაცემას 450 000 აშშ დოლარად, თუმცა არც ამ შემთხვევაშია მითითებული საქართველოში რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის ღირებულებაზე (იხ. ტ. 1, ს.ფ. 405-406). აღნიშნული მტკიცებულების თანახმად, იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე მოპასუხეს სთავაზობს ყველა ქვეყანაში (საქართველო, რუსეთი, ყირგიზეთი, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, ბულგარეთი, იტალია, მაკედონია და სერბეთი) ამ სასაქონლო ნიშანზე საკუთრების უფლების გადაცემას 450 000 აშშ დოლარად, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით საქართველოში სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ გამოყენებისთვის ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის დაკისრება 200 000 ლარის ოდენობით წარმოადგენს შეუსაბამოდ მაღალ კომპენსაციას, ვინაიდან მოსარჩელის მიერ განცდილი ფინანსურ ზიანთან შესაბამისობის დადგენა ვერ ხდება.

18. სააპელაციო სასამართლომ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში’’ მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნიანი ბოთლირებული ღვინოების ფოტოსურათების მოპასუხის მიერ 2014 წლის 24 იანვარს გავრცელების ფაქტზე მოპასუხეს არაფერი მოუმოქმედებია, მით უფრო, რომ მას მოსარჩელისგან გაეგზავნა გამაფრთხილებელი წერილები და უფლების დარღვევის შესახებ ცნობილი იყო.

19. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ, ზემოაღნიშნული გარემოებების, უფლების დარღვევის ფაქტის არსებობისა და მოპასუხის განზრახვის გათვალისწინებით, მოპასუხის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა. კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა მოპასუხისთვის ერთჯერადი კომპენსაციის სახით 200 000 ლარის დაკისრების ნაწილში და, ახალი გადაწყვეტილებით, კომპენსაციის ოდენობა 100 000 ლარით განისაზღვრა.

საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

20. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა მოპასუხემ და, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, სარჩელის უარყოფა მოითხოვა.

20.1. კასატორის განმარტებით საქმის მასალებით არ დასტურდება, როგორ და რა ფორმით გამოიყენა საქართველოში სამოქალაქო ბრუნვაში მოპასუხემ მოსარჩელის სასაქონლო ნიშანი. ამასთან, არ არის წარმოდგენილი სასაქონლო ნიშნის გამოყენების დამადასტურებელი საქონლის ნიმუში, რომელზეც დატანილ სასაქონლო ნიშანსაც სასამართლო შეადარებდა რეგისტრირებულ ნიშანს და შეაფასებდა ნიშნების იდენტურობას.

20.2. კასატორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას კასატორის „ფეისბუქ“ გვერდზე 2014 წლის 24 იანვარს განთავსებულ „პოსტზე“ და განმარტავს, რომ სასამართლომ არ შეაფასა გარემოება, რომ 2014 წელს მოწინააღმდეგე მხარეს საქართველოში არ გააჩნდა უფლებები ამ ნიშანზე. ასევე, პოსტი გამოქვეყნებული იყო რუსულ ენაზე შემდეგი ტექსტით „კ.ტ.მ–ბის“ ასორტიმენტში. იგი სპეციალურად შეიქმნა უკრაინის ბაზრისთვის, მაგრამ უკვე საკმაოდ პოპულარულია სხვა ბაზრებზეც. „ M–O” ღვინომ უკვე მოიპოვა დიდი პოპულარობა მომხმარებლებში, რუსეთის, ყაზახეთის და ჩინეთის ბაზრებზე“. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ 2014 წლის 1 იანვრიდან 2020 წლის დეკემბრამდე კასატორის მიერ განხორციელდა ღვინის ექსპორტის 31 პროცედურა, რომლის დროსაც საქონლის საბაჟო დეკლარაციაში მითითებული იყო ღვინო, სასაქონლო ნიშნით „მ–ო/ M–O”. კასატორის შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლომ არ შეაფასა მოპასუხის არგუმენტაცია, რომ „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლის მიზნებისთვის დავის საგანს არ წარმოადგენს კასატორის მიერ სასაქონლო ნიშნის M–O საბაჟო დეკლარაციებში მითითება, არამედ ამ ნიშნის ღვინის ბოთლზე დატანა, რაც შემოსავლების სამსახურის წერილით ვერ დასტურდება.

20.3. კასატორის პრეტენზიის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ ექსპერტიზის დასკვნის გარეშე, ნიშნების შედარების სტანდარტების უგულვებელყოფით, მხოლოდ საბაჟო დეკლარაციაში სიტყვის “ M–O”-ს საფუძველზე დაადგინა დარღვევა ისე, რომ არც ვიზუალურად დაუთვალიერებია საქონლის ნიმუში და არც ნიშნების შორის მსგავსება შეუფასებია.

20.4. კასატორის მორიგი პრეტენზიის თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის ფაქტი არ არის საკმარისი კომპენსაციის დაკისრებისთვის. კომპენსაციის დაკისრების წინაპირობაა, სასაქონლო ნიშანზე უფლებების დარღვევასთან ერთად, დამრღვევი ქმედებით მიყენებული ზიანის დადასტურება. განსახილველ შემთხვევაში კი გაურკვეველია, რა ზიანი მიადგა მოწინააღმდეგე მხარეს.

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2024 წლის 22 თებერვლის განჩინებით საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში: სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის წინაპირობების შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზებისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად ასკვნის, რომ მოპასუხის საკასაციო განაცხადი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, ამიტომ ის დაუშვებელია შემდეგი არგუმენტაციით:

22. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

23. სსსკ-ის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტით, საკასაციო სასამართლო გადაწყვეტილებას ამოწმებს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, ამავე კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396 - ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები; ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება); საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დაეშვა საკასაციო განაცხადი.

24. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.

25. საკასაციო პრეტენზიების მართებულობის საკითხის შემოწმებამდე საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გამოკვლეული აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობის მქონე ყველა ფაქტობრივი გარემოება, რაც აუცილებელია საქმის სწორი იურიდიული კვალიფიკაციისათვის.

26. მტკიცების ტვირთს აწესრიგებს სსსკ-ის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვითაც თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს ის გარემოებები, რომლებზედაც დაფუძნებულია სასარჩელო მოთხოვნა, ხოლო მოპასუხემ გარემოებები, რომლებსაც მისი შესაგებელი ემყარება. მტკიცების ტვირთი არის სამოქალაქო სამართალწარმოებაში საქმის სწორედ გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტების დამტკიცების მოვალეობის დაკისრება მხარეებზე, რომლის შესრულება უზრუნველყოფილია მატერიალურ-სამართლებრივი თვალსაზრისით არახელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანით იმ მხარის მიმართ, რომელმაც ეს მოვალეობა სათანადოდ არ (ვერ) შეასრულა. მხარეთა მტკიცებითი საქმიანობის საბოლოო მიზანი – ესაა სასამართლოს დარწმუნება საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაში. სასამართლოს დაურწმუნებლობა კი, მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს იწვევს. მტკიცების ტვირთისაგან უნდა გაიმიჯნოს ფაქტების მითითების ტვირთი, როგორც მხარის ფაკულტატური მოვალეობა. მხარეები სსსკ-ის მე-4 მუხლის თანახმად სრულიად თავისუფალი არიან მიუთითონ ნებისმიერ ფაქტზე. ეს მათი უფლებაა, მაგრამ მათ მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება, ე.ი. იმის დადგენა და გარკვევა, თუ რამდენად ასაბუთებენ ეს ფაქტები იურიდიულად მხარეთა მოთხოვნებს და შესაგებელს – ეს უკვე სასამართლოს პრეროგატივაა. ამასთან, საკმარისი არ არის, რომ მხარემ ზოგადად გამოთქვას მოსაზრება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებაზე, მაგალითად, განაცხადოს, რომ იგი მთლიანად უარყოფს მეორე მხარის მიერ მოხსენებულ საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს. მხარის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები კონკრეტულად და დეტალურად უნდა ჩამოყალიბდეს და ეხებოდეს საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებას. მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები უნდა იყოს დასაბუთებული და ეხებოდეს იმ გარემოებებს, რომლებსაც უშუალო კავშირი აქვს დავასთან. მოსარჩელემ, როგორც წესი, უნდა დაამტკიცოს ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის წარმოშობის საფუძველს, ხოლო მოპასუხემ კი – ყველა გარემოება, რომელიც წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს (იხ. ჰაინ ბიოლინგი, ლადო ჭანტურია, სამოქალაქო საქმეებზე გადაწყვეტილებათა მიღების მეთოდიკა, თბ., 2003, გვ.64) - იხ. შეად. სუსგ-ებს N ას-1298-2018; 22.03.2019წ; N ას-1329-2018, 22.02.2019წ; N ას-1610-2019, 07.02.2020წ; N ას- 1027-2020, 27.11.2020წ; N ას-634-2021, 4.11.2021წ; N ას-1363-2021, 5.04.2022წ; N ას-1183-2022, 23.12.2022წ; N ას-1572-2022, 5.05.2023წ.; Nას-1449-2023, 9.02.2024წ.).

27. სასაქონლო ნიშნების შესახებ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „პ“ ქვეპუნქტის თანახმად სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით ნიშანდებული საქონელია: საქონელი, რომელიც შეიცავს რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის იდენტურ ან მსგავს ნიშანს ან რომელზედაც დატანილია რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ნიშანი, ან რომელსაც აქვს რეგისტრირებული მოცულობითი სასაქონლო ნიშნის იდენტური ან მსგავსი ფორმა და რომლის წარმოება, საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანა, შენახვა, სამოქალაქო ბრუნვაში ჩართვა ან ამ მიზნით შენახვა/დასაწყობება (დროებით შესანახად განთავსება) ან/და ნებისმიერი სხვაგვარი გამოყენება იწვევს რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის მფლობელის განსაკუთრებული უფლების დარღვევას, მიუხედავად ნიშანდების ადგილისა. ამავე კანონის მე-6 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეგისტრაციის დაცულ სასაქონლო ნიშნაზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აკრძალულია სასაქონლო ნიშნის გამოყენება რეკლამისთვის ან საქმიან ქაღალდებზე. ამავე კანონის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული ისეთი ქმედებები, როგორიცაა მისი აღბეჭდვა იმ საქონელზე, რომლის მიმართაც ის რეგისტრირებულია, ასევე ამ საქონლის შეფუთვაზე, გამოფენისა და ბაზრობაზე წარმოდგენილ ექსპონატებზე, აბრაზე, ოფიციალურ ბლანკზე, ეტიკეტზე, რეკლამაში, ბეჭდვით გამოცემაში, აგრეთვე სასაქონლო ნიშნის სხვაგვარი გამოყენება მფლობელის, ლიცენზიანტის ან მესამე პირის მიერ მფლობელისგან მინიჭებული უფლების საფუძველზე. სასაქონლო ნიშნის გამოყენებად ითვლება რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის ნაცვლად მისგან უმნიშვნელოდ განსხვავებული ნიშნის გამოყენებაც.

28. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დგინდება მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნის უკანონოდ გამოყენების ფაქტი და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მოპასუხემ მოსარჩელის ნებართვის გარეშე საქართველოს ტერიტორიაზე სასაქონლო ნიშანი “ M–O” უკანონოდ გამოიყენა.

29. განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოპასუხემ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“, საკუთარ გვერდზე 2014 წლის 24 იანვარს საჯაროდ განათავსა პროდუქციის ალბომი სახელწოდებით „ M–O”, სადაც ატვირთულია ფოტოსურათები მის მიერ წარმოებული ღვინის, ნიშანდებული სასაქონლო ნიშნით „ M–O”. ალბომი დასათაურებულია შემდეგი სახით: „ M–O” - მორიგი ძალიან წარმატებული სასაქონლო ნიშანია „კ.ტ.მ–ბის ასორტიმენტში. იგი სპეციალურად შეიქმნა უკრაინის ბაზრისთვის, მაგრამ უკვე საკმაოდ პოპულარულია სხვა ბაზრებზე. “ M–O” ღვინომ უკვე მოიპოვა დიდი პოპულარობა მომხმარებელში რუსეთის, ყაზახეთისა და ჩინეთის ბაზრებზე“ (იხ. ტ.1, ს.ფ. 37-50).

30. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის არგუმენტს, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება მოპასუხის მიერ სასაქონლო ნიშნის საქართველოს ტერიტორიაზე გამოყენების ფაქტი და ასეთად არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს პროდუქციის ალბომის სახელწოდებით „ M–O”, სადაც ატვირთულია ფოტოსურათები მის მიერ წარმოებული ღვინის, ნიშანდებული სასაქონლო ნიშნით „ M–O” ბოთლირებული ღვინოს სოციალურ ქსელში განთავსება. საქმეში წარმოდგენილია 2021 წლის 16 ნოემბრის ფაქტების კონსტატაციის ოქმი (ტ.1, ს.ფ. 38-48), სადაც მოპასუხის ფექისბუქ გვერდზე განთავსებულია 2014 წლის 24 იანვრის პოსტი, ფოტოებით და აღბეჭდილია ღვინო ეტიკეტით „ M–O”, ასევე სხვადასხვა ინტერნეტსაიტის ფოტოები (ტ.1, ს.ფ. 51-56), სადაც სარეალიზაციოდ შეთავაზებულია ღვინის პროდუქცია ეტიკეტით „ M–O”, აღწერილობით და სარეალიზაციო ფასით. ამასთან, სსიპ შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტის ინფორმაციით, 2014 წლის 1 იანვრიდან 2020 წლის 20 დეკემბრამდე, მოპასუხემ განახორციელა ექსპორტის 31 პროდეცურა, რომლის დროსაც საქონლის საბაჟო დეკლარაციაში მითითებული იყო ღვინო, სასაქონლო ნიშნით „მ–ო/ M–O”.

31. კასატორის განმარტებასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელის სასაქონლო ნიშნისა და მოპასუხის მიერ გამოყენებული სასაქონლო ნიშნის იდენტურობა ან მათი მსგავსების ხარისხი არ დასტურდება, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოპასუხე იყენებს მოსარჩელის მიერ რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს და მსგავსია მათი საქმიანობის სფერო. კერძოდ, სასაქონლო ნიშანი „ M–o” რეგისტრირებულია ალკოჰოლური სასმელების კლასში და მოპასუხეს სასაქონლო ნიშანს იყენებს ალკოჰოლური სასმელის ღვინის შეფუთვისთვის, დაუსაბუთებელია კასატორის პრეტენზია პროდუქციის მსგავსების ხარისხზე. ამასთან, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მხარეები არიან კონკურენტი საწარმოები.

32. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის პრეტენზიას, რომ ვინაიდან იგი არ ახდენს საქონლის რეალიზებას საქართველოს ტერიტორიაზე არ განიხილება მოსარჩელის კონკურენტად. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, ღვინის პროდუქციის ასახვა „ფეისბუქ“ გვერდსა და ინტერნეტ სივრცეში პირდაპირ მიუთითებს მოპასუხის მიერ საქონლის რეალიზაციის მიზანზე, მიუხედავად იმისა, რეალურად ახდენს თუ არა რეალიზაციას და იღებს შემოსავალს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სოციალური მედიამარკეტინგი მნიშვნელოვანი კომპონენტია მეწარმეობის განვითარების, ხელშეწყობისა და ცნობადობის კუთხით, რომელიც სწრაფი და ეფექტური იმითაცაა, რომ გავრცელების თვალსაზრისით ტერიტორიული საზღვრები არ გააჩნია. „მომხმარებელთა ქცევის და მისი განმაპირობებელი თავისებურებების შესწავლა აქტუალურია მათთვის, ვინც ბაზარზე წარმატების მიღწევისაკენ მიისწრაფვის და შესაბამისად იყენებს მომხმარებელთა ქცევის შესწავლისა და მართვის სხვადასხვა მეთოდებს. საბაზრო ურთიერთობების გაღრმავებასთან და კონკურენციის გაძლიერებასთან ერთად საქართველოში მომხმარებლებთან ურთიერთობამ სხვადასხვა კომპანიების მარკეტინგულ კომპლექსში მნიშვნელოვანი ადგილი უნდა დაიკავოს. გამომდინარე იქედან, რომ მომხმარებელთა ქცევა ცვალებადია დროთა განმავლობაში, ცვალებადია მათი სურვილები და მოთხოვნილებები და ამავდროულად ისინი ითხოვენ რაღაც ახალს, განსხვავებულს და ინოვაციურს, რაც მისთვის სარგებლის მომტანი იქნება, კომპანიის მთელი ძალისხმევა მათკენ უნდა იყოს მიმართული. კონკურენტული უპირატესობის მიღწევა, ხომ სწორედ მომხმარებელთა მოთხოვნილებების ზუსტი შესწავლითა და დაკმაყოფილებით არის განპირობებული. კომპანიებს მომხმარებლებთან ურთიერთობა სხვადასხვა საშუალებებით შეუძლიათ, პერსონალური კომუნიკაციები, პირდაპირი მარკეტინგი, რეკლამა და ასევე სხვა საკომუნიკაციო საშუალებები და, რა თქმა უნდა, ბოლო დროის ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი და აქტუალური მიმართულება – სოციალური-ქსელი. თანამედროვე სამყარო ციფრული ტექნოლოგიების ერაა. გაჩნდა ახალი შესაძლებლობები და პლატფორმები, სამყარო თითქოს ერთ პატარა სივრცეში მოეწყო, რასაც ჰქვია ინტერნეტი და სოციალური ქსელები. დღეს იშვიათად თუ მოიძებნება ბიზნესი, რომელიც სოციალურ ქსელებში არაა წარმოდგენილი. სოციალური ქსელების პოპულარულობის მთავარი მიზეზი, მცირე დროში ნაკლები დანახარჯებით ხმის მიწვდენაა მომხმარებლისათვის. რეკლამები, ვიდეო მიმართვები, ცნობილი სახეების მიერ რეკომენდაციების გაცემა (ინფლუენსერები), დადებითი თუ უარყოფითი კომენტარები, ეს ყველაფერი ჩვენი ყოველდღიურობის ნაწილია და ბუნებრივია მოქმედებს ჩვენი, როგორც მომხმარებლის ქცევაზე. დადებითი გამოხმაურებები, საქონლის კარგი შეფუთვა, გაცემული რეკომენდაციები და ა.შ. სურვილს აღგვიძრავს და გვიბიძგებს საქონლის შეძენისკენ” (იხ. https://conferenceconomics.tsu.ge/?mcat=&cat=pers&leng=ge&adgi=1635&title=%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%AE%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%97%E1%83%90%20%E1%83%A5%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1%20%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%20%E1%83%A1%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A3%E1%83%A0%20%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98).

33. საქმეში წარმოდგენილი, 2021 წლის 20 მაისის, 11 ივნისის და 25 ივნისის წერილებით დასტურდება, რომ მოსარჩელემ მოპასუხე გააფრთხილა სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამოყენების თაობაზე და კომპენსაციაც მოსთხოვა, შესაბამისად, კასატორისთვის ცნობილი იყო მოსარჩელის მიერ აღნიშნული სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის შესახებ. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მოპასუხე სადავო სასაქონლო ნიშნის საშუალებით ეწევა საკუთარი საქონლის პოპულარიზაციას.

34. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას და მიიჩნევს, რომ კასატორი არამართლზომიერად იყენებდა მოსარჩელის მიერ რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანს.

35. საკასაციო სასამართლო კომპენსაციის დაკისრების თაობაზე კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით, განმარტავს, რომ ვინაიდან დადგენილია უფლების დარღვევის ფაქტი, კასატორს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდა.

36. „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის მე-5 პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევისას სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მფლობელი უფლებამოსილია, ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის გადახდა მოითხოვოს. ამავე მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, ერთჯერადი ფულადი კომპენსაცია განისაზღვრება არანაკლებ იმ ოდენობით, რომელსაც სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დამრღვევი სასაქონლო ნიშნის გამოყენების ნებართვის მიღებისას გადაიხდიდა. ხოლო მე-8 პუნქტის მიხედვით, ერთჯერადი ფულადი კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით ნიშანდებული საქონლის რაოდენობა, გამოყენებული სასაქონლო ნიშნის იდენტურობა ან დაცულ სასაქონლო ნიშანთან მსგავსების ხარისხი, საქართველოში სასაქონლო ნიშნის რეპუტაცია, დამრღვევის განზრახვა, იმ მომსახურების მასშტაბი, ხასიათი და სხვა მახასიათებელი, რომლის შეთავაზებაც ხდება სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით, ან/და ნებისმიერი სხვა გარემოება, რომელიც კომპენსაციის ოდენობის განსაზღვრისას შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული.

37. დასახელებული საკანონმდებლო ნორმით გათვალისწინებული უფლებები წარმოადგენს სასაქონლო ნიშნის მფლობელი პირის შესაძლებლობას, მოახდინოს ერთგვარი კომპენსაცია მისი დარღვეული უფლების, თუმცა უფლების მფლობელის ამგვარი რესტიტუცია არ ემსახურება მოსარჩელის უსაფუძვლოდ გამდიდრებას და დამრღვევისათვის იმაზე მეტი ოდენობით სანქციის დაწესებას, ვიდრე თავად უფლების მფლობელი მიიღებდა სასაქონლო ნიშანი უფლების დამრღვევს არამართლზომიერად რომ არ გამოეყენებინა.

38. სსკ-ის 982-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირი, რომელიც ხელყოფს მეორე პირის სამართლებრივ სიკეთეს მისი თანხმობის გარეშე განკარგვის, დახარჯვის, სარგებლობის, შეერთების, შერევის, გადამუშავების ან სხვა საშუალებით, მოვალეა აუნაზღაუროს უფლებამოსილ პირს ამით მიყენებული ზიანი. საკასაციო სასამართლომ არაერთხელ განმარტა, „უსაფუძვლო გამდიდრების მიზანი არის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე შეძენილი ქონების (რომელშიც უნდა ვიგულისხმოთ უფლების ან გარკვეული შეღავათის, უპირატესობის) ამოღება, რითაც უნდა უზრუნველყოფილ იქნეს სამართლიანობის აღდგენა ანუ იმ მდგომარეობის აღდგენა, რომელიც იარსებებდა არაუფლებამოსილი პირის მიერ დაზარალებულის ხარჯზე გარკვეული შეღავათის, უფლების, უპირატესობის მიღებამდე“... უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტის ნორმები აღჭურვილია დაცვითი ფუნქციით, უზრუნველყოფს რა არაუფლებამოსილი სუბიექტისაგან უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების ამოღებას და მისი უფლებამოსილი პირისათვის გადაცემას. შედეგობრივი თვალსაზრისით, სამართლისათვის არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ რა საშუალებით გამდიდრდა პირი – მიიღო, თუ დაზოგა ქონება. ფაქტი ერთია – ვითომ კრედიტორის ქონებრივ სფეროში აღმოჩნდა ქონება, რომელსაც იქ არსებობის სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია და, აქედან გამომდინარე, ექვემდებარება უფლებამოსილი პირისათვის დაბრუნებას“ (იხ. სუსგ-ები №ას-472-448-2013, 05.12.2013წ.; №ას-225-215-2016, 25.05.2016წ., № ას-184-171-2015, 20.05.2016წ.; №ას-74-71-2016, 25.05.2016წ.; №ას-1193-1122-2015, 31.05.2016წ.; №ას-960-2018, 22.11.2018წ.; №ას-1671-2018, 22.02.2019წ.; №ას-479-2020, 14.12.2021წ.; №ას-586-2021, 24.12.2021წ.; Nას-657-2022, 22.09.2022წ.).

39. აღნიშნული ნორმის საფუძველზე, სასაქონლო ნიშნის უკანონო გამოყენების გამო, სასაქონლო ნიშნის მესაკუთრემ დაკარგა გარკვეული სიკეთის მიღების შესაძლებლობა და შესაბამისად მას უფლება აქვს, ამოიღოს ეს ქონება ხელმყოფისაგან. ამასთან, ნიშნის მფლობელი უფლებამოსილია, აირჩიოს მისი დარღვეული უფლების აღდგენის გზა დამრღვევისათვის ზიანის ანაზღაურების დაკისრების, მიღებული შემოსავლის დაკისრების ან კომპენსაციის დაკისრების გზით, თუმცა არც ერთ დასახელებულ შემთხვევაში არ უნდა მოხდეს სასაქონლო ნიშნის არამართლზომიერად მოსარგებლე პირის ქონების იმაზე მეტად შემცირება, რითაც იგი გამდიდრდა. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განცდილი ზიანის ანუ დაზოგილი სიმდიდრის (გამდიდრების) ოდენობის დამტკიცების ტვირთი აწევს დაზარალებულ მხარეს ანუ კრედიტორს. ზიანის ანაზღაურება, ანუ გამდიდრების გათანაბრება, უნდა განისაზღვროს მხოლოდ ობიექტური კრიტერიუმებით ისე, რომ ამას მოჰყვეს დარღვეული ქონებრივი ბალანსის აღდგენა და არა პირუკუ შედეგი - დაზარალებულის უსაფუძვლო გამდიდრება (იხ. სუსგ №ას-504-2019, 13.03.2020წ).

40. განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან შეუძლებელი იყო მინიმალური კომპენსაციის დადგენა სააპელაციო სასამართლომ სწორად შეაფასა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მორიგების პირობების, რომლითაც მოპასუხეს სთავაზობა ყველა ქვეყანაში (საქართველო, რუსეთი, ყირგიზეთი, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, ბულგარეთი, იტალია, მაკედონია და სერბეთი) ამ სასაქონლო ნიშანზე საკუთრების უფლების გადაცემას 450 000 აშშ დოლარად. ვინაიდან, აღნიშნული თანხის ოდენობა ვრცელდებოდა არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ, სხვა ქვეყნებშიც სასაქონლო ნიშნის გამოყენების უფლების გადაცემაზე, მხოლოდ საქართველოში სასაქონლო ნიშნის გამოყენებისთვის შესაბამისი კომპენსაცია სამართლიანად განისაზღვრა 100 000 ლარით.

41. ამასთან, კომპენსაციის დაკისრებასთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ სოციალურ ქსელ „ფეისბუქში“ მოსარჩელის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნიანი ბოთლირებული ღვინოების ფოტოსურათების გავრცელების ფაქტზე მოპასუხეს არაერთხელ ეცნობა მოსარჩელის პრეტენზია.

42. ზემოხსენებული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია არც ერთი არგუმენტი, დასაბუთებული შედავება, თუ რა საფუძვლით უნდა იქნეს ცნობილი დასაშვებად საკასაციო საჩივარი. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დასაბუთებული და კანონიერია, შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო განაცხადის არსებითად განსახილველად დასაშვებად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

43. სსსკ-ის 401-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება, მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, 407.1-ე, 408.3-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „კ.ტ.მ–ბის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. შპს „კ.ტ.მ–ას“ (ს/ნ ........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 11.01.2024 წელს #511 საგადახდო დავალებით გადახდილი 5000 ლარის 70% - 3500 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ე. გასიტაშვილი

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ნ. ბაქაქური