საქმე №ას-138-2021 29 ნოემბერი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – გ.შ–ი, რ.შ–ი, ე.შ–ი, მ.შ–ი (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარეები – სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 19 ნოემბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – გარიგების ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2020 წლის 19 ნოემბრის განჩინებით გ.შ–ის (შემდგომში - „პირველი მოსარჩელე“ ან „პირველი კასატორი“), რ.შ–ის (შემდგომში - „მეორე მოსარჩელე“ ან „მეორე კასატორი“), ე.შ–ის (შემდგომში - „მესამე მოსარჩელე“ ან „მესამე კასატორი“) და მ.შ–ის (შემდგომში - „მეოთხე მოსარჩელე“ ან „მეოთხე კასატორი“) სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2018 წლის 21 დეკემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელეთა სარჩელი სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს (შემდგომში - „პირველი მოპასუხე“) და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს (შემდგომში - „მეორე მოპასუხე“) მიმართ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ გარიგებების ბათილად ცნობისა და მესაკუთრედ ცნობის შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

2. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2.1. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეციალური ოპერატიული დეპარტამენტის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან საქმეთა გამომძიებლის 27.09.2008წ. დადგენილებით მეორე მოსარჩელეს წარედგინა ბრალდება, რაც გათვალისწინებული იყო საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 186-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ“ ქვეპუნქტით და ამავე კოდექსის 236-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

2.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 20.10.2008წ. გამამტყუნებელი განაჩენით საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე მეორე მოსარჩელე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 186-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,გ“ ქვეპუნქტით და ამავე კოდექსის 236-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩდენისათვის და საბოლოოდ სასჯელის სახით შეეფარდა 3 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რაც ჩაეთვალა პირობითად იმავე ვადით და გათავისუფლდა სასამართლო სხდომის დარბაზიდან. მას დამატებითი სასჯელის სახით დაეკისრა ჯარიმა 20 000 ლარის ოდენობით.

2.3. ქვემო ქართლის საოლქო პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილის უფროსი გამომძიებლის 14.09.2009წ. დადგენილებით მეორე მოსარჩელე ბრალდებულის სახით პასუხისგებაში იქნა მიცემული საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით და ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით.

2.4. გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 22.03.2010წ. გამამტყუნებელი განაჩენით მეორე მოსარჩელესთან და რ.ნ. ძე შ–თან (მის ბიძაშვილთან) გაფორმებული საპროცესო შეთანხმებით მეორე მოსარჩელე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით და ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და სასჯელის სახით შეეფარდა 1 წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო დამატებითი სასჯელის სახით ჯარიმა 50 000 ლარის ოდენობით. გაუქმდა მეორე მოსარჩელის მიმართ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 20.10.2008წ. განაჩენით დანიშნული პირობითი მსჯავრი, დანიშნული სასჯელის მოუხდელი ნაწილი 2 წლის 11 თვის და 4 დღის ვადით თავისუფლების აღკვეთა და იგი მთლინად დაემატა ამ განაჩენით დანიშნულ სასჯელს და საბოლოოდ მეორე მოსარჩელეს სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 3 წლის 11 თვის და 4 დღის ვადით, რაც ჩაეთვალა პირობით 4 წლის გამოსაცდელი ვადით. მეორე მოსარჩელეს დამატებითი სასჯელის სახით შეეფარდა ჯარიმა 50 000 ლარი და გათავისუფლდა პატიმრობიდან სხდომის დარბაზიდან; რ.შ–ს სასჯელის სახით შეეფარდა 4 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რაც იმავე ვადით ჩაეთვალა პირობითად, ხოლო დამატებითი სასჯელის სახით შეეფარდა ჯარიმა 50 000 ლარის ოდენობით და გათავისუფლდა პატიმრობიდან სხდომის დარბაზიდან.

2.5. ზემოაღნიშნული კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი განაჩენით დადგენილია შემდეგი: რ.შ–მა მეორე მოსარჩელესთან ერთად განიზრახა, თაღლითური გზით, მოტყუებით დაუფლებოდა დიდი ოდენობით ფულად თანხას. დანაშაულებრივი განზრახვის სისრულეში მოყვანის მიზნით, 2008 წლის გაზაფხულზე ისინი შეხვდნენ ლ.ი–ს, რომელსაც სურდა გარდაბნის რაიონის სოფელ ....... მიმდებარე ტერიტორიაზე 100 ჰა მიწის ნაკვეთის შეძენა. მეორე მოსარჩელისა და რ.შ–ისათვის ცნობილი იყო, რომ თეთრიწყაროს რაიონის სოფელ ....... მცხოვრები ნ.კ–ძე ყიდდა ანალოგიური ფართის მიწის ნაკვეთს გარდაბნის რაიონის სოფელ ....... დაახლოებით 10 კილომეტრის მოშორებით, იალღუჯის მთის ფერდობზე, რომლის ადგილმდებარეობაც მიუღებელი აღმოჩნდა მყიდველისათვის. იცოდნენ რა, რომ მოქალაქე ლ.ი–ისათვის მისაღები, ....... მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული 100 ჰა მიწის ნაკვეთი იყო სახელმწიფოს საკუთრებაში, რომელსაც სოფლის მოსახლეობა იყენებდა საძოვრად, გადაწყვიტეს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს გარდაბნის საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურში არასწორი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის წარდგენის გზით, ნ.კ–ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საიდენტიფიკაციო ნიშნებით დაერეგისტრირებინათ ....... მიმდებარე ტერიტორიაზე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული 100 ჰა ფართობის მიწის ნაკვეთი. რ.შ–ი და მეორე მოსარჩელე დაპირდნენ ლ.ი–ს, რომ დაეხმარებოდნენ მას ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის შეძენაში. ამასთან, მეორე მოსარჩელე გასაყიდ ფასზე - 170 000 აშშ დოლარზე უშუალოდ მოურიგდა ნ.კ–ძეს. თავიანთი განზრახვის სისრულეში მოყვანის მიზნით, 2008 წლის 22 აგვისტოს ლ.ი–სა და ნ.კ–ძეს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება. ამასთან, რ.შ–მა და მეორე მოსარჩელემ შპს ,,ტ–ს“ დაკვეთით შეასრულებინეს ....... მიმდებარედ არსებული 100 ჰა მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ელექტრონული და ქაღალდის ვერსიები და გარდაბნის საჯარო რეესტრში წარდგენის გზით მოახდინეს გარდაბნის საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურის ასისტენტის ნ.ხ–ძის შეცდომაში შეყვანა, რითაც იალღუჯის ფერდობზე არსებული 100 ჰა საძოვრის ნაცვლად ლ.ი–ის საკუთრებაში დარეგისტრირდა მისგან 10 კილომეტრის მოშორებით ....... მიმდებარედ არსებული 100 ჰა საძოვარი ერთი და იგივე საკადასტრო კოდით, რომელიც ლ.ი–მა შეიძინა 300 000 აშშ დოლარად, რამაც შეადგინა 423 900 ლარი. აღნიშნული ქმედებით რ.შ–მა და მეორე მოსარჩელემ სახელმწიფოს მიაყენეს 423 900 ლარის მატერიალური ზიანი. დადგენილია, რომ ზემოაღნიშნულ საქმეზე დაზარალებულად ცნობილ იქნა ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონებისა და პრივატიზაციის ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველო, რომლის სამოქალაქო სარჩელიც საპროცესო შეთანხმების დადების გამო დარჩა განუხილველი და მას მიეცა უფლება მიემართა სასამართლოსთვის სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.

2.6. მეორე მოსარჩელე არის პირველი მოსარჩელის შვილი.

2.7. უძრავი ქონება ს.კ. ......., 1500 კვ.მ ფართით, 04.09.2006 წლიდან საჯარო რეესტრში ირიცხებოდა პირველი მოსარჩელის საკუთრების უფლებით, თელეთის საკრებულოს მიერ გაცემული ცნობის საფუძველზე.

2.8. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში შეტანილ იქნა პირველი მოსარჩელის განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ....... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 11.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის წერილის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.9. უძრავი ქონება ს.კ. ......., მიწის ფართი 2012 კვ.მ, 17.07.2009 წლიდან საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა პირველი მოსარჩელის სახელზე, მეორე მოსარჩელესთან 29.07.2009წ. და 30.06.2009წ. დადებული ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე.

2.10. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში შეტანილ იქნა პირველი მოსარჩელის განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ....... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 11.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის წერილის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.11. უძრავი ქონება ს.კ. ........, მიწის ფართი 1200 კვ.მ, 21.03.2008 წლიდან საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა პირველი მოსარჩელის სახელზე, 17.03.2008 წელს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

2.12. 16.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში შეტანილ იქნა პირველი მოსარჩელის განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ........ საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 11.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.13. უძრავი ქონება ს.კ. ........, მიწის ფართი 1500 კვ.მ, 15.05.2008 წლიდან საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა მოსარჩელეების, ასევე, ნ.შ–ის სახელზე, მიღება - ჩაბარების აქტის საფუძვლეზე.

2.14. 18.05.2010 წელს საჯარო რეესტრში შეტანილ იქნა მესაკუთრეთა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ....... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრეთა განცხადება 24.05.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 11.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.15. 16.03.2010 წელს პირველმა მოსარჩელემ შეიძინა 2300 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი 15 000 ლარად, ს.კ. ........, რომელიც აღირიცხა მის სახელზე 16.03.2010 წელს საკუთრების უფლებით.

2.16. 16.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში პირველი მოსარჩელის მიერ შეტანილ იქნა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ....... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა 22.03.2010 წელს შეაჩერა სარეგისტარციო წარმოება, თუმცა ხარვეზის შევსების შემდეგ, 22.04.2010 წელს განაახლა სარეგისტარციო წარმოება, 22.04.2010 წელს დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 09.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.17. 05.03.2010 წელს პირველმა მოსარჩელემ შეიძინა 1780 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი 5 000 ლარად, ს.კ. ......, რომელიც აღირიცხა მის სახელზე 05.03.2010 წელს საკუთრების უფლებით.

2.18. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში პირველი მოსარჩელის მიერ შეტანილ იქნა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ....... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 10.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.19. 05.03.2010 წელს პირველმა მოსარჩელემ შეიძინა 5009 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი 10 000 ლარად, ს.კ. ......., რომელიც აღირიცხა მის სახელზე 05.03.2010 წელს საკუთრების უფლებით.

2.20. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში პირველი მოსარჩელის მიერ შეტანილ იქნა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ........ საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 10.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.21. 06.03.2010 წელს პირველმა მოსარჩელემ შეიძინა 3200 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი (1600 კვ.მ 5 000 ლარად შეიძინა ძმისა და რძლისაგან), ს.კ. ........, რომელიც აღირიცხა მის სახელზე 10.03.2010 წელს საკუთრების უფლებით.

2.22. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში პირველი მოსარჩელის მიერ შეტანილ იქნა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ......... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 10.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.23. 06.03.2010 წელს პირველმა მოსარჩელემ შეიძინა 1500 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი 5 000 ლარად, ს.კ. ........., რომელიც აღირიცხა მის სახელზე 09.03.2010 წელს საკუთრების უფლებით.

2.24. 15.03.2010 წელს საჯარო რეესტრში პირველი მოსარჩელის მიერ შეტანილ იქნა განცხადება უძრავ ქონებაზე - ს.კ. ...... საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ. საჯარო რეესტრმა დააკმაყოფილა მესაკუთრის განცხადება 19.03.2010 წელს და მიწის ნაკვეთი აღირიცხა მიტოვებულად. 10.06.2011 წელს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფოზე საკუთრების უფლებით მეორე მოპასუხის მიმართვის საფუძველზე და დღემდე მის სახელზე ირიცხება.

2.25. პირველმა მოსარჩელემ 16.03.2010 წელს და 19.03.2010 წელს გადაიხადა ორი გამამტყუნებელი განაჩენით მეორე მოსარჩელისათვის (მისი შვილი) დამატებითი სასჯელის სახით დაკისრებული ჯარიმის თანხები.

2.26. ნ.შ–ი გარდაიცვალა 25.03.2012 წელს და მის მემკვიდრეებს წარმოადგენენ პირველი და მეორე მოსარჩელეები, რომელთაც მამკვიდრებლის სამკვიდრო მიღებული აქვთ 30.10.2012წ. სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე.

2.27. მოპასუხეებს მეორე მოსარჩელის მიმართ გარდაბნის რაიონული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენით დადგენილი ზარალის ანაზღაურების მიზნით სამოქალაქო სამართალწარმოების გზით სასამართლოსათვის არ მიუმართავთ.

2.28. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს N004813417 დასკვნით უძრავი ქონების: ს.კ. ........, ......., ........, ........, ......., ........., ......., ......., მთლიანი საბაზრო ღირებულება, 18.08.2017 წლის მდგომარეობით, შეადგენს 237 082 ლარს.

3. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე, 85-87-ე მუხლებით და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით მიიჩნია, რომ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ ნების გამოვლენა მოსარჩელეთა მხრიდან განხორციელდა ნებაყოფლობით, იძულებისა და ზეწოლის გარეშე; მოსარჩელეთა მიერ გამოვლენილი აღნიშნული ნება მიზნად ისახავდა დაზარალებულისათვის ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურებას, რათა პირველი მოსარჩელის შვილსა და ძმისშვილზე საპროცესო შეთანხმების საფუძველზე პროკურატურის მხრიდან გავრცელებულიყო სისხლის სამართლის კანონმდებლობით გათვალისიწინებული შეღავათები, ანუ დანიშნულიყო კანონით გათავალისწინებულზე უფრო მსუბუქი სასჯელი და გათავისუფლებულიყვნენ პატიმრობიდან, რაც რეალურად განხორცილდა - მოსარჩელეთა მიერ ქონების სახელმწიფოსათვის გადაცემის შემდგომ მეორე მოსარჩელის მიმართ გამოტანილ იქნა გამამტყუნებელი განაჩენი და მას შეეფარდა მინიმალურ სასჯელზე უფრო მსუბუქი სასჯელი; ასევე, მის მიმართ გამოყენებულ იქნა პირობითი მსჯავრის ინსტიტუტი, მაშინ, როდესაც მას მეორე დანაშაული პირობით მსჯავრში ჰქონდა ჩადენილი და საბოლოოდ იგი გათავისუფლდა პატიმრობიდან. პირობითი მსჯავრის ვადის გასვლის შემდგომ მსჯავრდებულს უქარწყლდება ნასამართლობა; მოსარჩელეებს ევალებოდათ, მიეთითებინათ ისეთ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე, რომლებიც დაადასტურებდა უძრავი ქონების მესაკუთრის მიერ საკუთრების მიტოვების ვარაუდს მისი ნების საწინააღმდეგოდ, თუმცა მათ ამ ვარაუდის გაქარწყლება ვერ შეძლეს, აღნიშნული კი სადავო გარიგებების ბათილობას გამორიცხავდა.

4. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ განჩინებაზე მოსარჩელეებმა წარადგინეს საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

5. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

5.1. სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და არამართებულად დაადგინა, რომ განსასჯელსა და პროკურორს შორის გაფორმებული საპროცესო შეთანხმებიდან გამომდინარე მოსარჩელთა მიერ უძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების დათმობა სახელმწიფოსთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას ემსახურებოდა;

5.2. არც ქონების მიტოვების შესახებ განცხადებებში და არც განაჩენის ტექსტშია მითითებული, რომ ეს გარიგებები სახელმწიფოსთვის მიყენებული ზინის ასანაზღაურებლად დაიდო. უფრო მეტიც, განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილის მე-14 პუნქტში მითითებულია, რომ დაზარალებულის - ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველოს სარჩელი დარჩა განუხილველი და მას მიეცა უფლება მიემართა სასამართლოსათვის სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით. ანუ, განაჩენის გამოტანის მომენტისათვის სახელმწიფო არ თვლიდა, რომ ნაკვეთების მიტოვებით მოხდა ზიანის ანაზღაურება და დავობდა სამოქალაქო წესით, რაც ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ მიწის ნაკვეთების მიტოვებისას მოსარჩელეებს სახელმწიფოსთვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება არ ჰქონდათ გამიზნული. მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეები არასოდეს აღიარებდნენ მეორე მოსარჩელის ბრალეულობას;

5.3. ნიშანდობლივია ის გარემოებაც, რომ პირველი მოსარჩელის მიერ განაჩენის გამოტანის შემდეგ მოხდა ორი მიწის ნაკვეთის მიტოვება, კერძოდ, 2010 წლის 18 მაისს ს.კ. ......... და 2010 წლის 22 აპრილს ს.კ. ...... მიწის ნაკვეთების, რაც გამორიცხავს სასამართლოს მტკიცებას, რომ მოსარჩელის შვილთან საპროცესო გარიგების გაფორმება სახელმწიფოსთვის ზიანის ანაზღაურების სანცვლოდ მოხდა.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

7. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

10. კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით პრეტენზია (შედავება) არ განუხორციელებია.

11. განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის დავის საგანია მოსარჩელეთა მიერ გაფორმებული უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ გარიგებების მართლზომიერება. კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანია დაიდო თუ არა აღნიშნული გარიგებები სახელმწიფოს (სახელმწიფო ორგანოების) მხრიდან მოსარჩელეთა ნებაზე არამართლზომიერი ზეგავლენის მოხდენის შედეგად.

12. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამართლებრივ სახელმწიფოში მართლწესრიგის არსებობას უზრუნველყოფს, როგორც კანონი, ასევე, მორალური ქცევის სტანდარტი. შესაბამისად, მიუხედავად იმისა, რომ კერძო სამართლებრივ ურთიერთობებში კერძო ავტონომიისა და თავისუფალი კონტრაჰირების პრინციპი მოქმედებს, გარიგება, რომელიც საზოგადოებაში „საყოველთაოდ მიღებულ ქცევის სტანდარტს“ ეწინააღმდეგება, ამორალურ გარიგებად მიიჩნევა და ბათილობის სამართლებრივ შედეგებს უკავშირდება. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საკანონმდებლო დანაწესის მიზანს სწორედ იმგვარი გარიგებების თავიდან აცილება წარმოადგენს, რომლებიც ფორმალურად კანონსაწინააღმდეგო არ არის, თუმცა, თავისი არსით, საზოგადოებრივ მართლწესრიგს არღვევს და სამოქალაქო ბრუნვის სუბიექტთა თანაცხოვრებას აუარესებს, რაც შედეგობრივად სამოქალაქო ბრუნვას აფერხებს (იხ. სუსგ საქმე Nას-15-15-2016, 01 მარტი, 2016 წელი).

13. საკასაციო სასამართლომ არაერთ საქმეში განმარტა, რომ სახელმწიფოს მონაწილეობით დადებული ხელშეკრულებების მიმართ იმთავითვე ნავარაუდევია კანონშესაბამისობის, ანუ ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით დადგენილი სამი დამოუკიდებელი წინაპირობის დაცვის მოლოდინი იმ მხარის მიერ, რომელიც ძლიერ მხარესთან შედის სახელშეკრულებო ბოჭვაში. მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 319-ე მუხლი ადგენს სახელშეკრულებო თავისუფლების პრინციპს, რაც იმას ნიშნავს, რომ კერძოსამართლებრივი გარიგების მონაწილეები კანონის ფარგლებში უფლებამოსილი არიან თავისუფლად დადონ ისეთი ხელშეკრულებები, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას, ანუ მოქმედებს პრინციპი – „ნებადართულია, რაც აკრძალული არ არის“, დასახელებული ნორმის დეფინიციის შესაბამისად, სახელშეკრულებო თავისუფლებაც კანონისმიერ ჩარჩოშია მოქცეული და, აქედან გამომდინარე, როდესაც სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეა სახელმწიფო, განსაკუთრებით მაღალი სტანდარტით უნდა შემოწმდეს და შეფასდეს გარიგების „ძლიერი“ კონტრაჰენტის ქცევა/ქმედება რამდენად შეესაბამება სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის წინაპირობათაგან ისეთ სპეციფიკურ დანაწესს, როგორიცაა ზნეობის ნორმები. ასეთ ვითარებაში სასამართლოს კვლევისა და შეფასების საგანია, თუ რამდენად მორალურად შეიძლება იქნეს მიჩნეული ისეთი გარიგება, როდესაც სახელმწიფო უსასყიდლოდ იღებს გარკვეულ მომსახურებას, ქონებას საკუთრებაში და ა.შ. ანუ, პრაქტიკულად რატომ შეიძლება კერძო სამართლის პირმა „დაასაჩუქროს“ სახელმწიფო, რამდენად შეესაბამება აღნიშნული იმ ზოგად მორალურ კატეგორიას, რომ სახელმწიფოს, რომელსაც აქვს ვალდებულება საკუთარი რესურსებით თითოეული პირის უფლება და ინტერესი დაიცვას, ფიზიკურმა ან იურიდიულმა პირმა აჩუქოს რაიმე ქონება (იხ. სუსგ საქმე Nას-501-475-2015, 31 მარტი, 2016 წელი; Nას-212-201-2017, 15 მაისი, 2017 წელი; Nას-1217-1137-2017, 15 ოქტომბერი, 2018 წელი).

14. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თაობაზე მსჯელობისას, დოქტრინაში გამოთქმული არაერთი მოსაზრებისა და სასამართლო პრაქტიკის გათვალისწინებით, უნდა აღინიშნოს, რომ დასახელებული ნორმა ზოგადდეფინიციური ხასიათისაა, ბლანკეტურია, მითითებით მოწესრიგებას წარმოადგენს და მარტოოდენ 54-ე მუხლი სხვა ნორმების მითითების გარეშე, რომლებიც მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძველს შეიცავენ, არ უნდა იქნეს გამოყენებული, თუმცა ზნეობის ნორმების საწინააღმდეგოდ გარიგების შინაარსის შესაფასებლად შესაძლებელია დამოუკიდებლად იქნეს გამოყენებული დასახელებული მუხლი, როდესაც გარიგების ამორალურობას უკავშირდება სადავო საკითხი. ასეთ ვითარებაში დამატებით, შესაძლოა, კონტრაჰენტთა ქმედებების შეფასება მოხდეს სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილით განმტკიცებული კეთილსინდისიერების მასშტაბითაც, რათა დადგინდეს არა მხარეთა სუბიექტური დამოკიდებულება გარიგებისდმი (მისი კონკრეტული პირობისადმი), არამედ ობიექტური გარემოებების შეფასების საფუძველზე, რაც გარიგების შინაარსის ზნეობის ნორმებთან შესატყვისობას ეხება, გაირკვეს ამორალურია თუ არა მხარეთა შეთანხმება. ამასთან, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე გარიგების ზნეობის საწინააღმდეგოდ მიჩნევის შემთხვევაში, გარიგებით მიღებული სარგებლის დაბრუნება კრედიტორმა მოვალეს შესაძლებელია მოსთხოვოს უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების საფუძველზე (იხ. სუსგ საქმე Nას-212-201-2017, 15 მაისი, 2017 წელი; Nას-1217-1137-2017, 15 ოქტომბერი, 2018 წელი).

15. ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმეში „გუსინსკი რუსეთის წინააღმდეგ“ განმარტა, რომ სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებაში მიცემის ეტაპზე სამოქალაქოსამართლებრივი გარიგების დადება, რომელიც დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურებას არ ემსახურება, მაღალი ალბათობით, ნების თავისუფალი გამოვლენის შედეგს არ წარმოადგენს, რადგან სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლება გარიგების გაფორმების მაპროვოცირებელი გარემოებაა, რაც ნების გამოვლენის თავისუფლებას იმთავითვე გამორიცხავს (იხ. GUSINSKIY v. RUSSIA, Application no. 70246/01, 19.05.2004).

16. საკასაციო პალატა ასევე განმარტავს, რომ სახელმწიფოს მონაწილეობით დადებული გარიგებების მიმართ, თუკი მოსარჩელე კონკრეტულ ფაქტებზე მითითებით აცხადებს, რომ მასზე განხორციელდა იძულება (ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური), პრეზუმირებულია, რომ იძულება განხორციელდა და სახელმწიფოს უბრუნდება მტკიცების ტვირთი, რომ იძულებას ადგილი არ ჰქონია, მანვე უნდა დაამტკიცოს, რატომ არის შეუძლებელი ამგვარი პრეზუმფციის დაშვება, რაც ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში გარიგების შინაარსის დეტალურ კვლევასა და გაანალიზებას მოითხოვს (იხ. სუსგ საქმე Nას-15-15-2016, 01 მარტი, 2016 წელი; Nას-501-475-2015, 31 მარტი, 2016 წელი; Nას-212-201-2017, 15 მაისი, 2017 წელი; Nას-1217-1137-2017, 15 ოქტომბერი, 2018 წელი).

17. ამრიგად, იმ შემთხვევაში, როდესაც გარიგების ერთ-ერთი მხარეა სახელმწიფო, სადავოობისას იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ გარიგების დადებას წინ უძღოდა მეორე მხარის მიერ ნამდვილი ნების გამოვლენა, ეკისრება სახელმწიფოს.

18. მსგავსი მიდგომა გაზიარებულია ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ. ერთ-ერთ საქმეში ევროსასამართლომ აღნიშნა, რომ „...ყველა შემთხვევა არ ხასიათდება affirmanti incumbit probatio (ამტკიცებს ფაქტის მიმთითებელი) პრინციპის განუხრელი გამოყენებით, რადგან ზოგიერთ შემთხვევაში მხოლოდ სახელმწიფოს გააჩნია ინფორმაციის მოპოვების შესაძლებლობა...“ (იხ. CASE OF FEDOTOV v. RUSSIA, Application no. 5140/02, 25.10.2005).

19. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სადავოა არა სახელმწიფოსთან დადებული ხელშეკრულების, არამედ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ ცალმხრივი გარიგებების მართლზომიერება, თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელეები საკუთრების უფლების მიტოვებას სახელმწიფოს მხრიდან მათზე განხორციელებულ იძულებას უკავშირებენ, განსახილველ შემთხვევაზე ასევე ვრცელდება ზემოაღნიშნული სტანდარტი, ვინაიდან მოსარჩელეთა მიერ საკუთრების უფლების მიტოვების შედეგად უძრავი ქონება სწორედ სახელმწიფოს გადაეცა საკუთრებაში.

20. წინამდებარე საქმეში დადგენილია, რომ 2010 წლის 22 მარტს მეორე მოსარჩელესთან და მის ბიძაშვილთან გაფორმდა საპროცესო შეთანხმება, რომლითაც ისინი ცნობილ იქნენ დამნაშავეებად სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის; აღნიშნული განაჩენით დადგენილია, რომ მეორე მოსარჩელე და მისი ბიძაშვილი მართლსაწინააღმდეგოდ დაეუფლნენ სახელმწიფოს კუთვნილ 100 ჰა მიწის ნაკვეთს, რის შედეგადაც სახელმწიფოს 423 900 ლარის მატერიალური ზიანი მიადგა; აღნიშნულ სისხლის სამართლის საქმეზე დაზარალებულად იქნა ცნობილი ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების და პრივატიზაციის ქვემო ქართლის სამხარეო სამმართველო; აღსანიშნავია, რომ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ სადავო გარიგებები (გარდა ერთი გარიგებისა, რომელიც 2010 წლის 18 მაისს არის გაფორმებული) მოსარჩელეთა მიერ გაფორმებულია საქმის წარმოების პროცესში, პირველი მოსარჩელის შვილთან/მეორე მოსარჩელესთან და მის ბიძაშვილთან საპროცესო შეთანხმების გაფორმებამდე რამდენიმე დღით ადრე, 2010 წლის 15 და 16 მარტს, ხოლო 18 მაისის გარიგება რამდენიმე თვის შემდეგ; ამასთან, ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის თანახმად, სახელმწიფოსათვის საკუთრებაში გადაცემული 9 უძრავი ქონებიდან 8 ქონების მთლიანი საბაზრო ღირებულება, 18.08.2017წ. მდგომარეობით, 237 082 ლარს შეადგენდა; სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ მოპასუხეებს არ მიუმართავთ სასამართლოსათვის სამოქალაქო წესით მეორე მოსარჩელის მიმართ დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

21. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების, კერძოდ კი, საპროცესო შეთანხმებისა და სადავო გარიგებების გაფორმების დროის, ასევე, დაზარალებულისათვის მიყენებული ზიანის ოდენობისა და სადავო გარიგებებით სახელმწიფოსათვის გადაცემული უძრავი ქონების ღირებულების თანაფარდობის ანალიზის შედეგად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მართებულია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომლის თანახმად, მოსარჩელეთა მიერ გამოვლენილი ნება მიზნად ისახავდა დაზარალებულისათვის დანაშაულით მიყენებული მატერიალური ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურებას.

22. სხვა არაერთი შემთხვევისგან განსხვავებით, როდესაც სახელმწიფომ ვერ დაძლია საკუთარი მტკიცების ტვირთი მსგავს ვითარებებში დადებული გარიგებების ამორალურობის პრეზუმფციის გასაქარწყლებლად, მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სახელმწიფომ ეს შეძლო (შედ. იხ. სუსგ საქმე Nას-1223-1143-2017, 15 ოქტომბერი, 2018 წელი).

23. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობა, კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

24. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

25. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ პირველ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 6 000 ლარის 70% – 4 200 ლარი; მეორე კასატორს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი; მესამე კასატორს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი და მეოთხე კასატორს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. გ.შ–ის, რ.შ–ის, ე.შ–ის და მ.შ–ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს გ.შ–ს (პ/ნ N......) დაუბრუნდეს მის მიერ 2021 წლის 17 მარტს №10605064885 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 6 000 (ექვსი ათასი) ლარის 70% – 4 200 (ოთხი ათას ორასი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. კასატორს მ.შ–ს (პ/ნ N......) დაუბრუნდეს გ.შ–ის მიერ 2021 წლის 17 მარტს №10605107237 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 (ორას ათი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

4. კასატორს რ.შ–ს (პ/ნ N........) დაუბრუნდეს გ.შ–ის მიერ 2021 წლის 17 მარტს №10605101271 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 (ორას ათი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

5. კასატორს ე.შ–ს (პ/ნ N........) დაუბრუნდეს გ.შ–ის მიერ 2021 წლის 17 მარტს №10605097200 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 (ორას ათი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი