საქმე №ას-1221-2022

28 აპრილი 2023 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი - ზ.ლ–ია (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ა.ლ–კი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გაადაწყვეტილება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა (ძირითადი სარჩელით), უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა (შეგებებული სარჩელით)

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. სასარჩელო მოთხოვნა

1.1. ზ.ლ–იამ (შემდეგში წოდებული „მოსარჩელე“, „კასატორ“ მხარედ) თბილისის საქალაქო სამართლოში სარჩელი აღძრა ა.ლ–კის (შემდეგში წოდებული „მოპასუხე“, „მოწინააღმდეგე“ მხარედ) მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ბათილად იქნეს ცნობილი 2019 წლის 12 აპრილს, ერთი მხრივ, ზ.ლ–იასა და მეორე მხრივ, ა.ლ–კის შორის, დადებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებები (უძრავი ნივთების მდებარე: თბილისი, ........; ნაკვეთის ფუნქცია: არასასოფლო სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 194.00 კვ.მ. ნაკვეთის 2 წინა ნომერი: 34; არასაცხოვრებელი ფართი 30.00 კვ.მ. შენობა ნაგებობები: #1,#2,#3,#4 საკადასტრო კოდი: ........; თბილისი, .......... ქუჩა #3; ნაკვეთის ფუნქცია: არასასოფლო სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი: 194.00 კვ.მ. ნაკვეთის წინა ნომერი: 34; არასაცხოვრებელი ფართი 91.95 კვ.მ, შენობა ნაგებობები: #1,#2,#3,#4 საკადასტრო კოდი: ........) და აღნიშნული უძრავი ნივთები დაუბრუნდეს მოსარჩელეს.

2. სარჩელის საფუძვლები

2.1. ზ.ლ–იას საკუთრებაში ირიცხებოდა უძრავი ქონებები, მდებარე: თბილისი, ........; ნაკვეთის ფუნქცია: არასასოფლო სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი:194.00 კვ.მ. ნაკვეთის წინა ნომერი: 34; არასაცხოვრებელი ფართი 30.00 კვ.მ. შენობა ნაგებობები: #1,#2,#3,#4 საკადასტრო კოდი: .......; თბილისი, ......... ქუჩა #3; ნაკვეთის ფუნქცია: არასასოფლო სამეურნეო, დაზუსტებული ფართობი:194.00 კვ.მ. ნაკვეთის წინა ნომერი: 34; არასაცხოვრებელი ფართი 91.95 კვ.მ. შენობა ნაგებობები: #1,#2,#3,#4 საკადასტრო კოდი: .......; რომლებიც მდებარეობს ერთ მისამართზე, წარმოადგენს ერთ მთლიან ფართს, თუმცა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ცალ-ცალკე.

2.2. 2009 წლიდან, ა.ლ–კის ინიციატივით, მიმდინარეობდა სასამართლო დავები და მხარეთა შორის არსებობდა დაძაბული ურთიერთობა. ა.ლ–კი სისტემატიურად, დიდი დოზებით, ასმევდა მოსარჩელეს ფსიქოტროპულ წამლებს.

2.3. მოსარჩელის მტკიცებით, ა.ლ–კის დაჟინებული თხოვნითა და ინიციატივით, მოხდა „ვითომ“ ნასყიდობის ხელშეკრულებების დადება. მოპასუხემ მოატყუა, ფსიქოტროპული მედიკამენტების ზემოქმედების ქვეშ მყოფი მოსარჩელე, თითქოს დროებით და მოსაჩვენებლად სჭირდებოდა მის საკუთრებაში აღერიცხა უძრავი ქონებები. ასევე მოსარჩელის მტკიცებით, მოპასუხეს ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული ნასყიდობის საფასური არ გადაუხდია. მოსარჩელეს არ ჰქონია ნება გაეყიდა აღნიშნული ქონებები და არც მოპასუხეს ჰქონია ნება და სურვილი შეეძინა უძრავი ნივთები და რომ არა მოპასუხის მხრიდან მითითებული ქმედებები და ავი ზრახვები, არც სადავო ხელშეკრულებები დაიდებოდა.

3. მოპასუხის პოზიცია

3.1. ა.ლ–კიმ წარდგენილი შესაგებელით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ არ არსებობდა სადავო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი. მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელის მტკიცება, თითქოს მოპასუხე სისტემატურად დიდი დოზებით ასმევდა ფსიქოტროპულ წამლებს, არ შეესაბამება სინამდვილეს. მოპასუხის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია მოსარჩელის მოტყუებასა და მის შეცდომაში შეყვანას. ამასთან, სიამართლეს არ შეესაბამება, რომ თითქოს მოსარჩელე ფსიქოტროპული მედიკამენტების ზემოქმედების ქვეშ იმყოფებოდა. ხელშეკრულებები დაიდო იუსტიციის სახლში, კანონით დადგენილი წესით და სათანადოდ დამოწმდა მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ.

3.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას შეგებებული სარჩელით მიმართა ა.ლ–კიმ მოპასუხე ზ.ლ–იას მიმართ და მოითხოვა ზ.ლ–იას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნას ა.ლ–კის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონებები: 1. თბილისი, ......... ქუჩა #3, დაზუსტებული ფართობი 194 კვ.მ., არასაცხოვრებელი ფართი - 30 კვ.მ., საკადასტრო კოდი #........; 2. თბილისი, ......... ქუჩა #3, დაზუსტებული ფართობი: 194.00 კვ.მ., არასაცხოვრებელი ფართი - 91.95 კვ.მ., საკადასტრო კოდი #...... და აღნიშნული უძრავი ქონებები თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცეს ა.ლ–კის. შეგებებული სარჩელით ასევე, მოთხოვნილია ზ.ლ–იას დაეკისროს ა.ლ–კის სასარგებლოდ 2020 წლის 19 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველ თვიურად 1904 ლარი.

4. პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი

4.1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, ზ.ლ–იას სარჩელი დაკმაყოფილდა. ბათილად იქნა ცნობილი სადავო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებები. ამავე გადაწყვეტილებით, ა.ლ–კის უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

4.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 23 დეკემბრის გადაწყვეტილება, სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ა.ლ–კიმ.

5. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება გაუქმდა, სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა ხოლო შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ზ.ლ–იას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა და ა.ლ–კის საკუთრებაში არსებული სადავო უძრავი ქონებები და მათი ა.ლ–კისთვის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემა დადგინდა. ამავე გადაწყვეტილებით, არ დაკმაყოფილდა ა.ლ–კის შეგებებული სარჩელი ზ.ლ–იასთვის მის სასარგებლოდ 2020 წლის 19 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველ თვეს 1904 ლარის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში.

5.2. სააპელაციო პალატამ საქმის გადაწყვეტისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 58-ე 170-ე და 172-ე, მუხლებით და მიუთითა, რომ მხარეთა შორის სადავოდ იყო გამხდარი მხარეთა შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობისა და ქონების მესაკუთრედ აღრიცხვის საკითხი.

5.3. ზ.ლ–იას მიერ გამოხატული ნების ნამდვილობასთან დაკავშირებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოსარჩელის მითითებით, ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს იმყოფებოდა ფსიქოტროპული მედიკამენტის ზემოქმედების ქვეშ, თუმცა მას არ წარმოუდგენია აღნიშნულის დამადასტურებელი რელევანტური მტკიცებულებები (ექსპერტიზის დასკვნა), რაც დაადასტურებდა გარემოებებს გარიგების დადების დროისათვის მოპასუხის ფსიქიკური მდგომარეობის შესახებ. ამასთან, პალატის აზრით, მოსარჩელის მიერ მითითებული და წარმოდგენილი ჯანმრთელობის ცნობებით არ დასტურდებოდა, რომ გარიგების დადების დროისთვის ზ.ლ–იას, თავისი ფსიქიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, არ შეეძლო სრულად შეეგნო თავისი მოქმედების მნიშვნელობა. კერძოდ, იგი იმყოფებოდა იმ მდგომარეობაში, რომ ნების გამოვლენის დროისთვის, არ შესწევდა უნარი რეალურად აღექვა ვითარება. სასამართლოს აზრით, ამ გარემოებას ვერც საქმეზე წარმოდგენილი მოწმის ჩვენება ამტკიცებდა, რომელიც განმარტავდა რომ მოსარჩელეს გადასცა ფსიქოტროპული მედიკამენტი „დიაზეპამი“, ვინაიდან აღნიშნული ვერ ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს, მოსარჩელე იმყოფებოდა ფსიქოტროპული მედიკამენტის ზემოქმედების ქვეშ. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ სათანადო მტკიცებულების წარდგენის გზით, სადავო გარიგების ბათილად ცნობის საფუძვლები ვერ დაადასტურა.

5.4. სააპელაციო პალატამ ასევე იმსჯელა მოსარჩელის მიერ მითითებულ გარიგების ბათილად ცნობის მეორე საფუძველზე, რომელსაც მხარე მოტყუებას და ნასყიდობის საფასურის გადაუხდელობას უკავშირებდა. ამ მიმართებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მოსარჩელემ მის მიერ მითითებული ფაქტების დასადასტურებლად ფაქტობრივად, წარადგინა მხოლოდ საკუთარი ახსნა-განმარტება და მოწმეთა ჩვენებები. აღსანიშნავია, რომ თვითონ მოსარჩელის ახსნა-განმარტება გაქარწყლდა მოპასუხის ახსნა-განმარტებით, როგორც თანაბარმნიშვნელოვანი მტკიცებულებით, რომელმაც კატეგორიულად უარყო ამგვარი ფაქტის არსებობა. რაც შეეხება მოწმეთა ჩვენებებს, პალატამ სარწმუნოდ და საკმარის მტკიცებულებად არ მიიჩნია ისინი, ვინაიდან მათი ჩვენებები ასახავდა მოსარჩელის გადაცემით ცნობილ გარემოებას. სააპელაციო პალატამ დასძინა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გარდა მოსარჩელის განმარტებისა, საქმეში არ მოიპოვებოდა სხვა რაიმე მტკიცებულება, რაც სადავო ხელშეკრულების შედგენისას მოპასუხის მხრიდან მოსარჩელისათვის არასწორი ან არასრული ინფორმაციის მიწოდებას დაადასტურებდა. მხოლოდ მოსარჩელის განმარტება კი, სადავო ფაქტობრივი გარემოების დადგენისთვის, სასამართლომ არასაკმარისად მიიჩნია.

5.5. გარდა ზემოაღნიშნული მსჯელობისა, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ სასარჩელო მოთხოვნის არსებითად დაუსაბუთებლობის გარდა, მისი დაკმაყოფილება შეუძლებელი, იყო მოსარჩელის მიერ კანონით დადგენილი ერთწლიანი შეცილების ვადის დარღვევის გამოც, ამიტომ, მიუხედავად მოტყუებით დადებული გარიგების ფაქტობრივი შემადგენლობის არსებობისა, პალატის განმარტებით, სასარჩელო მოთხოვნას წარმატების პერსპექტივა მაინც არ ჰქონდა.

5.6. სააპელაციო პალატამ, აგრეთვე იმსჯელა ნასყიდობის საფასურის გადაუხდელობის ფაქტზე და აღნიშნა, რომ ვერც ამ გარემოების არსებობა გამოიწვევდა გარიგების ბათილად ცნობას, ვინაიდან ნასყიდობის საფასურის გადაუხდელობა წარმოადგენს პირველადი მოთხოვნის (თანხის გადახდა) დაყენების სამართლებრივ საფუძველს და არა მეორადი მოთხოვნის (ბათილად ცნობა) დაკმაყოფილების წინაპირობას. რაც შეეხება ხელშეკრულებით შეთანხმებულ ნასყიდობის საგნის ფასსა და ნასყიდობის საგნის რეალურ ღირებულებას შორის დისპროპორციის ფაქტს, ამ მიმართებით სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ მხარეები ხელშეკრულებით შეთანხმდნენ ხელშეკრულების არსებით პირობაზე და მოსარჩელის მითითება ფასის ცვლილებასთან დაკავშირებით ხელშეკრულების ბათილობის საფუძვლად განხილული ვერ იქნებოდა.

5.7. ძირითადი სარჩელის საფუძვლების კვლევის შემდეგ, სააპელაციო პალატამ იმსჯელა შეგებებული სარჩელის საფუძვლიანობაზე და მიიჩნია, რომ იგი ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა. კერძოდ, პალატის განმარტებით, უდავო იყო, რომ მხარეთა შორის 2019 წლის 12 აპრილს, გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება და ა.ლ–კი აღირიცხა ხელშეკრულების საგნად მითითებული იმ უძრავი ქონებების მესაკუთრედ, რომლებსაც დავის განხილვის დროისათვის კვლავ ზ.ლ–ია ფლობდა. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული გარემოებები აკმაყოფილებდა საქართველოს კანონმდებლობთ ვინდიკაცური მოთხოვნის დაკმაყოფლებისთვის დადგენილ ყველა წინაპირობას, რის გამოც უნდა დაკმაყოფილებულიყო. თუმცა 2020 წლის 19 ოქტომბრიდან სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველთვიურად 1904 ლარის გადახდის ნაწილში, სააპელაციო პალატამ შეგებებული სარჩელი დაუსაბუთებლად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ ზ.ლ–ია სადავო უძრავ ქონებას ფლობდა ნასყიდობის ხელშეკრულებების დადებამდეც და დედასა და შვილს შორის არ არსებობდა შეთანხმება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების შემდეგ დედა გამოათავისუფლებდა ფართს. ასევე, საქმეში არ არსებობდა მტკიცებულებები, რომ მოსარჩელე დედისგან ითხოვდა ფართის გამოთავისუფლებას. ამასთან, სასამართლო სხდომაზე აპელანტმა განმარტა, რომ არ იყო წინააღმდეგი ზ.ლ–ია ფლობდეს სადაო უძრავ ქონებებს, რის გამოც შეგებებული სარჩელი თანხის დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

5.8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება, ზ.ლ–იამ საკასაციო წესით გაასაჩივრა.

6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები

6.1. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას, სარჩელის დაკმაყოფილებას და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

6.2. საკასაციო საჩივარში მხარე უთითებს, რომ სააპელაციო პალატის განმარტება ნასყიდობის ფასის გადაუხდელობის შემთხვევაში გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის დაყენების შეუძლებლობასთან დაკავშირებით ეწინააღმდეგება უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკას (მაგ. იხ,. სუსგ. საქმეზე Nას-517-490-2014), სადაც განმარტებულია, რომ ვალდებულების შესრულების მტკიცების ტვირთი ყოველთვის მოვალეს აწევს. ამიტომ, რადგან ა.ლ–კის ვალდებულების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულება სასამართლოსთვის არ ჰქონდა წარდგენილი სასამართლოს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი არ გააჩნდა.

6.3. კასატორი ასევე განმარტავს, რომ დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის მსჯელობა თითქოს საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდა მოსარჩელის მოტყუების ფაქტს. ამ მიმართებით კასატორი მოიხმობს მოწმედ გამოკითხული პირების: მ.თ–ის, მ.ნ–ვასა და ს.ჯ–ის მიერ მიცემულ ახსნა-განმარტებებს, რომლითაც კასატორის აზრით, ცალსახად დასტურდება თუ როგორი იყო მოსარჩელის ფსიქოემოციური მდგომარეობა სადავო ნასყიდობის გაფორმების დროს, ასევე დგინდება მოსარჩელისთვის მოპასუხის მიერ მძიმე ფსიქოტროპული მედიკამენტების სისტემატიურად მიცემისა და ნასყიდობის საგნის გაყიდვის შესახებ რეალური ნების არარსებობის ფაქტები. ამასთან, კასატორი მიიჩნევს, რომ დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, თითქოს ზემოაღნიშნული ფაქტების დასადასტურებლად საქმეზე ჩატარებული უნდა ყოფილიყო ექსპერტიზა, ვინაიდან იგი ეწინააღმდეგება უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან პრაქტიკას (მაგ. იხ. სუსგ. საქმეზე Nას-1350-1275-2012).

6.4. კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო პალატის დასკვნა შეცილების ვადის დარღვევასთან დაკავშირებით არასწორია, რადგან საქმეში წარმოდგენილია 2020 წლის 23 ივლისის სატელეფონო ჩანაწერი და 2020 წლის 24 ივლისის საპატრულო პოლიციის ოქმი, საიდანაც დასტურდება, რომ მოსარჩელემ სწორედ ამ დროს შეიტყო შვილისგან მოტყუების ფაქტი და სთხოვდა მას ქონება უკან დაებრუნებინა. ასევე, მას შემდეგ რაც მოსარჩელემ გაანალიზა, თუ რა ვითარებაში აღმოჩნდა მოტყუების შედეგად მას ჰქონდა სუიციდის მცდელობა და მოგვიანებით მიმართა სასამართლოს, რის გამოც შეცილების ვადის გაშვების შესახებ მსჯელობა სრულიად არაარგუმენტირებულია.

7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი

7.1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2022 წლის 03 ნოემბრის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებელია, შემდეგი არგუმენტაციით:

8. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

9. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით. კერძოდ, საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლითაც. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორი უთითებს. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

10. საკასაციო პალატა კასატორს განუმარტავს, რომ იგი საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის შესაბამისად, და ამავე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასამართლოს უფლება არ აქვს გასცდეს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს.

11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

12. განსახილველ შემთხვევაში, წარმოდგენილი საკასაციო შედავების ფარგლებში, საკასაციო პალატის დავის საგანია სადავოდ გამხდარი ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობა და შესაბამისად, მის ნამდვილობასთან დაკავშირებული სამართლებრივი შედეგების შეფასება, რომელთა მიმართებით, საკასაციო პალატის აზრით, კასატორს დასაბუთებული შედავება არ წარუდგენია.

13. საკასაციო პალატას დაუსაბუთებლად მიაჩნია კასატორის პრეტენზია სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოტყუებით დადებული გარიგების მომწესრიგებელ ნორმებთან საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების არასწორი სუბსუმირების შესახებ. ამ მიმართებით პალატა, უპირველესად აღნიშნავს, რომ ნების გამოვლენის ფორმებს გარიგებებში უაღრესად დიდი პრაქტიკული დატვირთვა აქვთ, რადგან არსებობს გამოხატული ნების მიმართ კონტრაჰენტის ნდობის დაცვის ღირსი ინტერესი. ამიტომ, მხედველობაში არ უნდა იქნას მიღებული პირის მტკიცება, რომ მას ის ნება არ ჰქონდა, რომელიც გამოხატა, თუ მისი ნების გარეგანი გამოხატულებით მეორე მხარემ კეთილსინდისიერად ირწმუნა, რომ უფლებებით აღიჭურვა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნების გამოხატვა, რომელიც გარკვეული სამართლებრივი შედეგების დადგომისკენ არის მიმართული, დაკავშირებულია არა მხოლოდ უფლებების, არამედ მოვალეობების წარმოშობასთან. შესაბამისად, საწინააღმდეგოს დადასტურებამდე ივარაუდება, რომ პირის მიერ გამოვლენილი ნება მის ნამდვილ ნებას შეესაბამება. ეს პრეზუმფცია ქარწყლდება, თუ დადასტურდება, რომ ნება ისეთ პირობებში გამოვლინდა, რომლებიც ნამდვილი ნებისადმი გამოვლენილი ნების შესაბამისობას გამორიცხავს. ასეთ შემთხვევაში, ნების გამომვლენი დაცული უნდა იყოს გამოვლენილი არანამდვილი ნების თანამდევი შედეგებისგან (შედ. იხ. სუსგ №ას-620-592-2016, 6 მარტი, 2017 წელი).

14. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 81-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ პირი გარიგების დადების მიზნით მოატყუეს, იგი უფლებამოსილია მოითხოვოს ამ გარიგების ბათილობა. იმ გარემოებათა დამტკიცების ვალდებულება, რომელიც ქმნის მოტყუების შემადგენლობას, მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილების წესის შესაბამისად, იმ მხარის ვალდებულებაა, რომლის ინტერესშიც შედის მოტყუების ფაქტის დადგენა.

15. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

16. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ მათი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების დამტკიცება.

17. განსახილველი დავის ფარგლებში მოსარჩელის მტკიცების საგანში შედიოდა იმ გარემოების არსებობის სარწმუნო მტკიცებულების გზით დადასტურება, რომ ხელშეკრულების კონტრაჰენტმა გადადგა ისეთი ნაბიჯები, რითაც მოატყუა მოსარჩელე და გარიგება მოტყუებით დაადებინა.

18. საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო პალატის მიერ განხორციელებულ იმ მსჯელობას, რომელიც მოსარჩელის მიერ მტკიცების ტვირთის არასათანადო დაძლევას შეეხება და განმარტავს, რომ პროცესის შედეგით დაინტერესებული მხარის ახსნა-განმარტება, მტკიცებულების ყველაზე მყიფე სახეს წარმოადგენს და მისი გაქარწყლება მოპასუხის მარტივი შესაგებლითაც კი არის შესაძლებელი, რამეთუ როგორც მოსარჩელეს, ასევე მოპასუხეს გააჩნიათ მომხდარი ფაქტების საკუთარი შეხედულებით აღქმის, შეფასებისა და გადმოცემის უფლება, მათი სამართლებრივ ჭრილში განხილვა და სამართლებრივ ნორმებთან სუბსუმირება კი, უპირატესად სასამართლოს პრეროგატივაა. შესაბამისად, ვინაიდან სარჩელში მითითებული ფაქტები და მოსარჩელის მიერ განხორციელებული ახსნა-განმარტება, სრულადაა უარყოფილი მოპასუხის მიერ წარდგენილი შესაგებილით და სხდომაზე წარმოთქმული ახსნა-განმარტებით, მიიჩნევა, რომ ზ.ლ–იას მიერ წარდგენილი მტკიცებულება თანაბარმნიშვნელოვანი მტკიცებულებითაა გაბათილებული და სარჩელის დაკმაყოფილებას ვერ დაედება საფუძვლად. რაც შეეხება, მოტყუების ფაქტის დამადასტურებლად წარმოდგენილ მოწმეთა მიერ მიცემულ ჩვენებებს, ამ მიმართებითაც საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ვერც ეს მტკიცებულებები ლახავენ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით მტკიცებულებათა სარწმუნოდ მიჩნევისთვის დადგენილ სტანდარტს. ეს დასკვნა უპირველესად იქიდან გამომდინარეობს, რომ მოწმეთა სახით გამოკითხული პირებიდან ორი - მ.თ–ი და მ.ნ–ვა, მოსარჩელის ახლო მეგობრები არიან, ხოლო ს.ჯ–ი არის ვეტერინარის ასისტენტი, იმავე კლინიკაში სადაც ზ.ლ–იაც საქმიანობს.

19. პალატა ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 140-ე მუხლი არ ადგენს მოწმედ დაკითხული პირების ახსნა-განმარტების უპირობოდ გაზიარების ვალდებულებას. მოწმის ჩვენების სარწმუნო მტკიცებულებად მიჩნევის წინაპირობად კანონმდებელი მიიჩნევს ამავე მოწმის ნეიტრალურობას, რაც უპირველესად ნიშნავს ერთ მხარესთან შედარებით მეორე მხარის მიმართ არსებითად ნეგატიური დამოკიდებულების დაუშვებლობას. ისეთ პირობებში, როდესაც ობიექტური დამკვირვებლის თვალში იქმნება შთაბეჭდილება, რომ მოწმის ჩვენება განპირობებულია სუბიექტური დამოკიდებულებით მხარეების მიმართ და რაც მთავარია, ასეთი შთაბეჭდილების შექმნის საფუძველს თავად მოწმის განმარტება იძლევა, სასამართლო ვალდებულია, გადაწყვეტილება არ დააყრდნოს ამავე მოწმის ჩვენებას და განიხილოს იგი არასარწმუნო ჩვენებად. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს განმარტებით, ნებისმიერ შემთხვევაში, მოწმეთა კომპეტენცია, პირველ რიგში ეროვნული კანონმდებლობის შესაბამისად წესრიგდება (იხ. the Lüdi v. Switzerland, გადაწყვეტილება 15.06.1992, სერია A, N238, გვ. 20, პარაგრაფი 43 და the Schuler-Zgraggen v. Switzerland გადაწყვეტილება 24.06.1993. სერია N263, გვ.21. პარაგრაფი 66). საპროცესო კანონმდებლობის 105-ე და 140-ე მუხლების ანალიზიდან კი გამომდინარეობს, რომ მოწმის ჩვენების მიღებისას ეროვნულმა სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს ყველა იმ ობიექტური თუ სუბიექტური ფაქტორით, რაც ამ მტკიცებულების იურიდიულ ბუნებას ახლავს, მათ შორისაა მოწმის, როგორც სუბიექტის დამოუკიდებლობა მხარეთა შორის სადავო ფაქტებისა და მოვლენების მიმართ. სწორედ ამ კრიტერიუმებით განისაზღვრება ჩვენებაში გადმოცემული ფაქტების იურიდიული სანდოობა. ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, პალატა მიიჩნევს, რომ საქმეზე გამოკითხული მოწმეების კავშირი მოსარჩელესთან, მათი ჩვენების სანდოობას კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს და სხვა რელევანტური მტკიცებულების არარსებობის პირობებში, გადაწყვეტილებას ვერ დაედება საფუძვლად.

20. საკასაციო პალატის აზრით, გასაზიარებელია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში სააპელაციო პალატის მიერ განვითარებული ის მსჯელობაც, რომ მოსარჩელეს დარღვეული აქვს შეცილების კანონით დადგენილი ერთწლიანი ვადა, რაც მატერიალურსამართლებრივი თვალსაზრისითაც გამორიცხავს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. პალატა განმარტავს, რომ მოტყუებით დადებული გარიგება წარმოადგენს საცილოდ ბათილ გარიგებათა კატეგორიას, ხოლო შეცილება ხორციელდება შეცილებაზე უფლებამოსილი პირის მიერ ადრესატის მიმართ გაკეთებული განცხადებით (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საცილო გარიგება ბათილია მისი დადების მომენტიდან, თუკი იგი შეცილებული იქნება. შეცილება ხორციელდება ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ). შეცილების განცხადება არის მიღებასავალდებულო ნების გამოვლენა (სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, თბილისი, 2017, გვ.413, ველი 6) და იგი იურიდიულ შედეგებს წარმოშობს მეორე მხარისადმი ნების გამოვლენით. საცილო გარიგებებში, შეცილების ვადა სარჩელის მატერიალური დაკმაყოფილება-არდაკმაყოფილების წინაპირობაა, რომლის შეცილების განხორციელება ვადაში მუხლის ნორმატიული შემადგენლობის კომპონენტია. არ აქვს მნიშვნელობა, მოპასუხე უთითებს თუ არა მოსარჩელის მიერ გამოყენებულ გარიგების შეცილების ვადაზე, მოსამართლემ თავად უნდა გამოარკვიოს, თუ როდის და რა მეთოდით გახადა საცილო მოსარჩელემ სადავო გარიგება. თუკი სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოსარჩელემ არ გამოიყენა შეცილების ვადა, იმისდა მიუხედავად, მოპასუხე უთითებს თუ არა ამ გარემოებაზე, სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, განსხვავებით ხანდაზმულობის ინსტიტუტისგან, როცა ხანდაზმული სარჩელის დაკმაყოფილებაცაა შესაძლებელი, თუკი მოპასუხე არ უთითებს ხანდაზმულობასთან დაკავშირებულ ფაქტებზე (იხ. სუსგ №ას-15-15-2016, 2016 წლის 1 მარტი)

21. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 84-ე მუხლის თანახმად, მოტყუებით დადებული გარიგება შეიძლება სადავო გახდეს ერთი წლის განმავლობაში. აღნიშნული ვადა აითვლება იმ მომენტიდან, როცა შეცილების უფლების მქონემ შეიტყო შეცილების საფუძვლის არსებობის შესახებ. ამ ვადის დინება იწყება მოტყუებულის მიერ შეცდომისა და იმ გარემოების აღმოჩენის შემდეგ, რომ ეს შეცდომა მეორე მხარის ტყუილით იყო განპირობებული. დანაწესი მოითხოვს პოზიტიურ ცოდნას, რასაც გაუფრთხილებლობით არცოდნას ვერ გავუთანაბრებთ (იხ. სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, მუხლი 84, ს.ფ. 487). არაერთ საქმეში საკასაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული განმარტების შესაბამისად, მოტყუების საფუძვლით გარიგების ბათილობისათვის აუცილებელია, რომ მოტყუებას ნების გამომვლენში ისეთი შეცდომის გამოწვევა შეეძლოს, რომელიც ნების გამოვლენის საფუძველი ხდება. მოტყუების დროს პირს შექმნილი უნდა ჰქონდეს ისეთი ობიექტური ვითარება, რომელიც ხელს შეუშლის ნების გამომვლენს ნამდვილი, ანუ მისთვის სასურველი ნების გამოვლენაში და აღნიშნული გარემოება, ყველა ნორმალურ მოაზროვნე ადამიანში არანამდვილი ნების გამოვლენას უნდა იწვევდეს, ანუ ადამიანს ობიექტური განსჯის შედეგად არ უნდა ჰქონდეს თავისი ნამდვილი ნების გამოვლენის შესაძლებლობა, შესაბამისად, მოტყუების ფაქტი იმდენად თვალსაჩინო და აშკარა უნდა იყოს, რომ ნებისმიერი საშუალო განვითარებისა და აზროვნების ადამიანის მოტყუება უნდა იყოს შესაძლებელი (იხ. სუსგ №ას-1117-1051-2015, 20 იანვარი, 2016 წელი; №ას-1052-972-2017, 21 ნოემბერი, 2017 წელი). გარიგების ბათილად ცნობისთვის საკმარისია მოტყუების ობიექტური ფაქტის არსებობა, რაც გამოიხატება ხელშეკრულების მეორე მხარისთვის არასწორი ან არასრული ფაქტობრივი ინფორმაციის მიწოდებაში. სამართლებრივად მნიშვნელობის მქონეა იმ სახის გასაკიცხი მოქმედებაც, რაც გარიგების დადების საფუძველი გახდა, როცა აშკარაა, რომ ამგვარი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების გარეშე გარიგება არ დაიდებოდა (იხ. სუსგ №ას-1052-972-2017, 21 ნოემბერი, 2017 წელი).

22. მოცემულ შემთხვევაში, თავად სარჩელშია მითითებული, რომ მოსარჩელეს შვილთან - ა.ლ–კისთან 2009 წლიდან ჰქონდა დაძაბული ურთიერთობა და მათ შორის მიმდინარეობდა სასამართლო დავები. ამასთან, მართალია მოსარჩელე უთითებს, მაგრამ საქმეში წარმოდგენილი არცერთი რელევანტური მტკიცებულებით არ დასტურდება, რომ მოპასუხე მას მუდმივად ასმევდა ფსიქოტროპულ წამლებს, რამაც სადავო ხელშეკრულების დადება გამოიწვია. მხარის ეს მითითება სასამართლოს ვერ უქმნის სანდოობის თაობაზე შინაგან რწმენას, რადგან მხარეთა შორის არსებული ნათესაური კავშირი და მოსარჩელის ასაკი, ობიექტური დამკვიდრვებლის თვალში, არ ქმნის იმ დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას, რომ მოსარჩელე იმყოფებოდა იმგვარ უმწეო მდგომარეობაში, რომ ნებაყოფლობით იღებდა ფსიქოტროპულ მედიკამენტებს ისეთი პირისგან, რომელთანაც 2009 წლიდან დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდა. გარდა ამისა, მოსარჩელე ვერ უთითებს ვერც იმგვარი მოტყუების ობიექტური ფაქტის არსებობის შესახებ, რაც გამოიხატება ხელშეკრულების მეორე მხარისთვის არასწორი ან არასრული ფაქტობრივი ინფორმაციის მიწოდებაში. ასეთად განხილული ვერ იქნება ის გარემოება თითქოს მოპასუხე აჯერებდა, რომ ქონების გადაფორმება უნდა მომხდარიყო დროებით, რადგან ეს საჭირო იყო ბიზნესის განსავითარებლად. საკასაციო პალატა კვლავაც აღნიშნავს, რომ ასეთი შეთავაზება, პირისგან რომელთანაც მოსარჩელეს ხანგრძლივი დაძაბული ურთიერთობა გააჩნდა არ შეიძლება შეფასდეს გონივრულად. ამიტომ, საკასაციო პალატა ვერ მიიჩნევს, რომ მოსარჩელეს, ხელშეკრულების დადების დროს შექმნილი ჰქონდა ისეთი ობიექტური ვითარება, რომელიც ხელს უშლიდა ნების გამომვლენს ნამდვილი, ანუ მისთვის სასურველი ნების გამოვლენაში და რომელიც ყველა ნორმალურ მოაზროვნე ადამიანში არანამდვილი ნების გამოვლენას გამოიწვევდა. ყოველივე ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, ვინაიდან სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმებულია 2019 წლის 12 აპრილს, ხოლო სარჩელი აღძრულია 2020 წლის 06 აგვისტოს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ქვემდგომმა ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა შეცილების კანონით დადგენილი ერთწლიანი ვადის დარღვევის ფაქტი, რაც სრულიად მართებულად გახდა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი.

23. გარდა ყოველივე ზემოაღნიშნულისა, დასაბუთებულია და დადგენილ ერთგვაროვან პრაქტიკასთან სრულ თანხვედრაშია სააპელაციო პალატის მიერ გაკეთებული ის შეფასებაც, რომ ერთი მხრივ, ნასყიდობის ფასსა და ნასყიდობის საგნის ღირებულებას შორის დისპროპორცია, სხვა ფაქტების დადგენის გარეშე, ხელშეკრულების ბათილად ცნობის კანონით დადგენილ საფუძვლად არ არის მიჩნეული (შდრ. იხ. სუსგ. საქმეზე N ას-664-635-2016, 2017 წლის 02 მარტი). ხოლო მეორე მხრივ, ნასყიდობის ფასის გადაუხდელობა, ასეთის დადასტურების შემთხვევაში, მოსარჩელეს წარმოუშობს პირველადი მოთხოვნის (თანხის გადახდის) და არა მეორადი მოთხოვნის (ხელშეკრულების შეწყვეტა) დაყენების შესაძლებლობას/უფლებას (შდრ. იხ. სუსგ. საქმეზე №ას-525-2021, 2022 წლის 29 აპრილი).

24. საკითხის სრულად ამოწურვის მიზნით, საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაპყრობს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში მოხმობილ ერთგვაროვან პრაქტიკას, რომელსაც, მისი აზრით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება. საგულისმოა, რომ კასატორის მიერ მითითებული გადაწყვეტილება (სუსგ 15.09.2014წ. საქმე Nას-517-490-2014) შეეხება სასესხო ვალდებულების შედეგად წარმოშობილი ვალდებულების შესრულების ფაქტს და ამ ფაქტის მტკიცების ტვირთს, განსახილველ შემთხვევაში კი, სადავოდაა გამხდარი ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საკითხი, რაც ციტირებულ პრაქტიკას სრულიად არარელევანტურად აქცევს. ამასთან, შეუსაბამოა კასატორის მიერ მოხმობილი მეორე გადაწყვეტილება (იხ. სუსგ 10.02.2022წ. საქმეზე Nას-982-2021), ვინაიდან ამ საქმეში სასამართლოს კვლევის საგანი იყო შეცდომით და მოტყუებით დადებული გარიგების გამიჯვნა, გარიგების არსებითი შეცდომის საფუძველზე დადების შესახებ კი, მოსარჩელეს დავის განხილვის არცერთ ეტაპზე არ მიუთითებია. რაც შეეხება (სუსგ 18.02.2021წ. Nას-1181-2018-ზე) გადაწყვეტილებაზე მითითებას, ამ საქმეშიც საკასაციო პალატა მსჯელობს შეცდომით დადებული გარიგების შეცილების ერთთვიან ვადაზე, რაც განსახილველი დავის საგანთან კავშირში არ არის.

25. ყოველივე ზემოაღნიშნულის შედეგად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველ საქმეზე სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები და, შესაბამისად, სამართლებრივად სწორად შეაფასა დავის არსი. ამასთან კასატორმა ვერ დასძლია მასზე კანონით დაკისრებული მტკიცების ტვირთი და სათანადო მტკიცებულებებზე მითითებით ვერ დაადასტურა სადავო ხელშეკრულების მოტყუების საფუძველზე დადების ფაქტი. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში წარდგენილი საკასაციო პრეტენზიის გაზიარების წინაპირობები, რის გამოც იგი დაუსაბუთებელ შედავებად უნდა იქნეს მიჩნეული.

26. კასატორმა ასევე ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს ეწინააღმდეგება.

27. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

28. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

29. პროცესის ხარჯები

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს 2022 წლის 19 ოქტომბერს, მის მიერ სს „ლიბერთი ბანკში“ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 2500 ლარის 70% - 1750 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53, 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ზ.ლ–იას საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნეს ცნობილი; კასატორ ზ.ლ–იას სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს 2022 წლის 19 ოქტომბერს სს „ლიბერთი ბანკში“ სახელმწიფო ბაჟის სახით, №28877249 საგადახდო დავალებით გადახდილი 2500 ლარის 70% - 1750 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი

მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი

ამირან ძაბუნიძე