¹ბს-1001-955(კ-06) 28 თებერვალი, 2007 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე
ნუგზარ სხირტლაძე
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ე. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ოქტომბრის განჩინების გაუქმების თაობაზე.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2005 წლის 27 მაისს ე. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიმართ და სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გაუქმება და წინანდელ თანამდებობაზე აღდგენა მოითხოვა.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1969 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის საბუღალტრო აღრიცხვის სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სრული კურსი და მიენიჭა ბუღალტერ-ეკონომისტის კვალიფიკაცია. აღნიშნული დროიდან იგი სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა. 1990 წლიდან მოსარჩელე მუშაობდა გურჯაანის რაიონის აგროსამრეწველო მეურნეობაში უფროს რევიზორად, 1998 წელს კი გადაიყვანეს გურჯაანის რაიონის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს ........... წამყვან სპეციალისტად. 2005 წლის 14 თებერვალს მოსარჩელე გაფრთხილებულ იქნა ხსენებული სამმართველოს რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით სამუშაოდან მოსალოდნელი განთავისუფლების შესახებ. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2005 წლის 15 აპრილის ¹52-კ ბრძანებით ე. მ-ი, “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.
მოსარჩელემ სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება უკანონოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ დაირღვა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლი, ვინაიდან ზემოაღნიშნული სამმართველოს ადმინისტრაციამ ისე გაათავისუფლა მოსარჩელე, რომ არ გაითვალისწინა მისი სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება.
მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მას სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება გააჩნდა, ვინაიდან ჰქონდა მუშაობის 45 წლის სტაჟი და უმაღლესი განათლება.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2005 წლის 15 აპრილის ¹52-კ ბრძანების გაუქმება და წინანდელ თანამდებობაზე აღდგენა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილებით ე. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; არაკანონიერად იქნა ცნობილი საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2005 წლის 15 აპრილის ¹52-კ ბრძანება; ე. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნა წინანდელ თანამდებობაზე აღდგენის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილება ე. მ-მა იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სასარჩელო მოთხოვნა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით წინანდელ ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა და დამატებით, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის, დათხოვნის დღიდან თვეში _ 220 ლარის, ანაზღაურება მოითხოვა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით ე. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 11 ივლისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც უკანონოდ იქნა მიჩნეული ე. მ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2005 წლის 15 აპრილის ¹52-კ ბრძანება, არ გასაჩივრებულა და კანონიერ ძალაში იყო შესული.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 28 იანვრის ¹19 დადგენილებით, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2005 წლის 21 აპრილის ¹2-108 ბრძანებით დამტკიცდა საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დებულება, რომლის მე-2 მუხლით განისაზღვრა სამმართველოს საქმიანობის სფერო და ამოცანები. დებულების შესაბამისად, სამმართველოს რეგულირების სფეროს აღარ განეკუთვნებოდა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწების იჯარით გაცემა. სამსახურში განხორციელდა სტრუქტურული რეორგანიზაცია, რასაც შედეგად მოჰყვა შტატების შემცირება, მათ შორის გაუქმდა ის თანამდებობა, რომელ თანამდებობაზე აღდგენასაც ითხოვდა მოსარჩელე.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა წინანდელ თანამდებობაზე აღდგენის შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა მოსარჩელის მოთხოვნა ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენის თაობაზე და განმარტა, რომ აღნიშნულს არ ითვალისწინებდა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონი და არც სადავო ურთიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსი. გამონაკლისი, საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 109-ე მუხლის თანახმად, დაშვებული იყო მხოლოდ არჩევითი თანამდებობების მქონე პირთა მიმართ, რომელთაც ამოეწურათ ვადა, ხოლო მათი უწინდელი თანამდებობა (სამუშაო) აღარ არსებობდა. მოცემულ შემთხვევაში კი ე. მ-ს არჩევითი თანამდებობა არ ეკავა.
სააპელაციო სასამართლომ დაუშვებლად მიიჩნია ე. მ-ის მოთხოვნა იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე და განმარტა, რომ მოსარჩელეს აღნიშნული მოთხოვნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში არ დაუყენებია, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდა დაუშვებელი იყო, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს ფუნქციას ქვემდგომი სასამართლოების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება წარმოადგენდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებაEე. მ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით წინანდელ ან ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა და იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის, დათხოვნის დღიდან თვეში _ 220 ლარის, ანაზღაურება მოითხოვა.
კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 36-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც მას სამუშაოზე დარჩენის უპირატესი უფლება გააჩნდა.
კასატორი ასევე განმარტავს, რომ მისი სამუშაოდან გათავისუფლება შესაბამის პროფკავშირულ ორგანიზაციასთან შეთანხმების გარეშე განხორციელდა, რითაც საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 37-ე მუხლი დაირღვა. საქმეში არსებული გურჯაანის რაიონის პროფრაისაბჭოს თავმჯდომარის 2005 წლის 22 ივნისის ¹2 ცნობითა და 2005 წლის 30 ივნისის წერილით დასტურდებოდა, რომ პროფკავშირის თავმჯდომარე მხოლოდ 2005 წლის 30 ივნისს გაეცნო და დაეთანხმა სოფლის მეურნეობის სამმართველოს მიერ წარდგენილ ახალ საშტატო განრიგს, ხოლო მუშაკთა შემცირებას იმ დროს დაეთანხმა, როცა ყველა შტატი და მუშაკი შემცირებული იყო.
კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია და სათანადოდ არ შეაფასა ის გარემოება, რომ საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის მიერ დამტკიცებული საშტატო განრიგი არ დაემთხვა გურჯაანის რაიონის სოფლის მეურნეობის სამმართველოს მიერ წარდგენილ საშტატო განრიგს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ე. მ-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2006 წლის 15 დეკემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით. ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 28 თებერვლამდე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:
ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ე. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.