№ას-1413-2023

30 მაისი, 2024 წელი თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

რევაზ ნადარაია (მომხსენებელი), თამარ ზამბახიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ.გ–ი (გვარის შეცვლამდე კ–ძე, მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ.ზ–ი (მოსარჩელე)

თავდაპირველი მოპასუხე – შ.გ–ძე (დ.ზ–ის უფლებამონაცვლე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება და წილის ნატურით გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ნ.ზ–მა (შემდეგში - მოსარჩელე, მოწინააღმდეგე მხარე) სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ნინო კ–ძისა (შემდეგში - მოპასუხე, კასატორი) და დ.ზ–ის (შემდეგში - თავდაპირველი მოპასუხე) მიმართ, შემდეგი სასარჩელო მოთხოვნით:

1.1.გაუქმდეს საზიარო უფლება უძრავ ქონებაზე, მდებარე, ქ. თბილისი, ......., საკადასტრო კოდით N......... და წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნისა და გეგმა ნახაზის მიხედვით, სხვა მესაკუთრეების - დ.ზ–ისა და ნ. კ–ძის საერთო ქონებისგან, გამოყოფილ იქნეს ნატურით ნ.ზ–ის წილი - 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობა.

2. მოპასუხე დ.ზ–მა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი ცნო სრულად, ხოლო, მოპასუხე ნ. კ–ძემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო.

3. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 11 მაისის გადაწყვეტილებით, ნ.ზ–ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

4. ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ.ზ–მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

5. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:

5.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილებით, ნ.ზ–ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2016 წლის 11 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ნ.ზ–ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა საზიარო უფლება ერთი მხრივ, ნ.ზ–სა და მეორე მხრივ, ნ.გ–სა და შ.გ–ძეს შორის, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 29.12.2015 წლის №007822415 დასკვნის შესაბამისად, შემდეგი სახით: ქ. თბილისში, .......... მდებარე უძრავი ქონებიდან (ს/კ .......) 415 კვ.მ. მიწის ფართიდან (დაზუსტებული) ნ.ზ–ს გამოეყო და საჯარო რეესტრში მის სახელზე დარეგისტრირდა 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებულია №1, №2, №3 შენობა-ნაგებობა (29.12.2015 წლის №007822415 დასკვნის დანართი №10 მწვანე ფერით აღნიშნული, შპს „რ–ის“ მიერ შესრულებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის შესაბამისად), ხოლო 231 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი აღირიცხა შ.გ–ძის საკუთრებაში, გარდა 27,67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართისა, რომელიც ირიცხება ნ.გ–ის საკუთრებაში.

6. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

6.1. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

6.1.1. 1969 წლის 24 თებერვალს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ე.ჟ–ვამ რ.ზ–ს მიჰყიდა ქ. თბილისში, ........... მდებარე 382 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე აშენებული ერთ სართულიანი სახლი ორი ოთახით, ფართით 26,82 კვ.მ., დამხმარე სათავსოებით.

6.1.2. ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1969 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით, ერთი მხრივ, მ. და ე. ჟ–ბსა და მეორე მხრივ, რ.ზ–ს შორის, დამტკიცდა მორიგება, რომლის თანახმადაც: ქ. თბილისში, ........ მდებარე სახლის ნახევარში მესაკუთრედ იქნენ ცნობილი მოსარჩელეები - მ. და ე. ჟ–ბი. აღნიშნულის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის ნახევარი აღმოსავლეთ მხარეზე დარჩა მ. და ე.ჟ–ებს, ხოლო მიწის ნახევარი დასავლეთ მხარეზე - რ. ზ–ს.

6.1.3. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელ დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის სხდომის 1970 წლის 29 აპრილის N613 გადაწყვეტილების საფუძველზე, დაკმაყოფილდა მ. და ე.ჟ–ების თხოვნა და გაიყო ....... მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ფაქტიური მდგომარეობისა და სახ. სასამართლოს 1969 წლის 28 მაისის დადგენილების მიხედვით. აღმოსავლეთ მხარეზე მდებარე ნაკვეთი დარჩა მ. და ე.ჟ–ებს, ხოლო დასავლეთის მხარეს მდებარე ნაკვეთი რ.ზ–ს.

6.1.4. 1976 წლის 26 აგვისტოს, საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის N1199 გადაწყვეტილებით, თბილისში, .......... მცხოვრებ ე.ჟ–ის მიერ უნებართვოდ მიშენებული ერთი ოთახი 27,67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართობითა და დამხმარე სათავსოთი ჩაირიცხა კომუნალურ ფონდში. ორჯონიკიძის სახ. რაიონის საბინაო სამმართველოს 1976 წლის 01 სექტემბრის №162 ბრძანების საფუძველზე, თბილისში, ........ მდებარე ე.ჟ–ის მიერ უნებართვოდ მიშენებული ერთი ოთახი ფართით 27,67 კვ.მ. დამხმარე სათავსოებით მოვლა-პატრონობისათვის გადაეცა საბინაო საექსპლოატაციო კანტორას. ამავე ბრძანებით, საბინაო საექსპლოატაციო კანტორას დაევალა აღნიშნულ ბინაში მცხოვრებ მობინადრეებს დაკისრებოდა ბინის ქირა საერთო წესით.

6.1.5. 1985 წლის 05 სექტემბრის კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის საფუძველზე, ქ. თბილისში, ........ მ.ჟ–ზე აღრიცხული ფართის მემკვიდრედ ცნობილ იქნა ე.ჟ–ი.

6.1.6. 1992 წლის 7 ნოემბრის ნოტარიულად დამოწმებული ხელშეკრულებით, ქ. თბილისის საბინაო საექსპლუატაციო უბნის წარმომადგენელმა ე.ე. ასულ ჟ–ვას საკუთრებაში გადასცა ქ. თბილისში, ...... მდებარე ოროთახიანი ბინა სასარგებლო ფართით 32 კვ.მ., საცხოვრებელი ფართი - 27.67 კვ.მ.

6.1.7. 1992 წლის 27 ნოემბრის ნოტარიულად დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ე.ჟ–ვას წარმომადგენელმა ნ.კ–ძეს მიჰყიდა ქ. თბილისში, ...... მდებარე ერთი საცხოვრებელი ოთახი საცხოვრებელი ფართით 27,67 კვ.მ.

6.1.8. 2006 წლის 12 ოქტომბრის მდგომარეობით, თბილისში, ........ მდებარე მიწის ნაკვეთზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო აწ. გარდაცვლილი რ.ზ–ის და სახლთმფლობელობის თანამესაკუთრეთა საერთო საკუთრება - შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 49,38 კვ.მ. (მათ შორის, საცხოვრებელი ართით 41,17 კვ.მ.) - აქედან 1/2 ნაწილი აწ. გარდაცვლილი რ.ზ–ის საკუთრება. შენობა N1-ში 256, 16 კვ.მ. და ნაგებობა N2 უფლების დამადასტურებელი საბუთის გარეშე.

6.1.9. 2006 წლის 06 ნოემბრის მდგომარეობით, თბილისში, ...... მდებარე მიწის ნაკვეთზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მ. ზ–სა და სახლთმფლობელობის თანამესაკუთრეთა საერთო საკუთრება - შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 49,38 კვ.მ. (მათ შორის საცხოვრებელი ფართით 41,17 კვ.მ.) - აქედან 1/2 ნაწილი მ.ზ–ის საკუთრება. შენობა N1-ში 256, 16 კვ.მ. და ნაგებობა N2 უფლების დამადასტურებელი საბუთის გარეშე. მ.ზ–ის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლად მითითებულია სანოტარო წესით დამოწმებული სამკვიდრო მოწმობა. ამ უკანასკნელმა თავისი წილი აჩუქა ნ.ზ–ს, ხოლო მეორე ნახევარი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, 2015 წელს შეიძინა დ.ზ–მა. 2015 წლის 19 თებერვლის მდგომარეობით, თბილისი, ....... მდებარე 415 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე და შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 49.38 კვ.მ., საცხოვრებელი ფართი 41.17 კვ.მ. - რეგისტრირებულია მოსარჩელის საკუთრების უფლება ქონების ½ ნაწილზე, დ.ზ–ის საკუთრების უფლება ქონების მეორე ½ ნაწილზე და ნ. კ–ძის საკუთრებად რეგისტრირებულია საცხოვრებელი ფართი 27.67 კვ.მ.

6.2. პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა საზიარო უფლების გაუქმების შეუძლებლობის თაობაზე და მიიჩნია, რომ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

6.3. ამ მიმართებით, პალატამ პირველ რიგში აღნიშნა, რომ სააპელაციო ინსტანციაში საქმის წარმოების ეტაპზე მოპასუხე ნ. კ–ძემ შეიცვალა გვარი და გახდა გ–ი, ხოლო დ.ზ–მა გაასხვისა კუთვნილი ქონება შ.გ–ძეზე და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2023 წლის 19 აპრილის საოქმო განჩინებით, ეს უკანასკნელი ცნობილ იქნა უფლებამონაცვლედ.

6.4. სააპელაციო პალატის მითითებით, რამდენადაც მოსარჩელე ითხოვდა საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით, სარჩელის საფუძვლიანობის შემოწმებისას უნდა დადგენილიყო, შესაძლებელი იყო თუ არა საზიარო საგნის წილების ნატურით გაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად წილთა ღირებულების შემცირების გარეშე.

6.5. განსახილველ შემთხვევაში, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1969 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით, ერთი მხრივ, მ. და ე.ჟ–ებსა და მეორე მხრივ, რ.ზ–ს შორის, დამტკიცდა მორიგება, რომლის თანახმადაც: ქ. თბილისში, ........ მდებარე სახლის ნახევარში მესაკუთრედ იქნენ ცნობილი მოსარჩელეები მ. და ე.ჟ–ები. აღნიშნულის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის ნახევარი აღმოსავლეთ მხარეზე დარჩა მ. და ე.ჟ–ებს, ხოლო მიწის ნახევარი დასავლეთ მხარეზე - რ.ზ–ს, ამდენად, მიწის ნაკვეთი გაიყო ორ ნაწილად. დღეის მდგომარეობით, მოსარჩელის მფლობელობაში იყო რ.ზ–ის კუთვნილი წილი, რომელიც მდებარეობდა მიწის ნაკვეთის დასავლეთ ნაწილში, ხოლო მეორე ნაწილი - აღმოსავლეთ მხარეს შეისყიდა პირველმა მოპასუხემ დ.ზ–მა 27,67 კვ.მ. ფართის მქონე საცხოვრებელი ოთახის გამოკლებით. ეს უკანასკნელი საცხოვრებელი ფართი 1992 წლის 27 ნოემბერს, ქონების იმ დროინდელმა მესაკუთრემ მიყიდა მეორე მოპასუხეს - ნ. კ–ძეს.

6.6. პალატის მითითებით, საქმეში წარმოდგენილი იყო სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ ორი დასკვნა (20.01.2016წ. და 29.12.2015წ.), რომლებიც ადგენდა, რომ მოსარჩელის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების გამოყოფა პირველი და მეორე მოპასუხის თანასაკუთრებისგან შესაძლებელი იყო, თუმცა პირველ შემთხვევაში ექსპერტი საჭიროდ მიიჩნევდა კედლის ამოშენებას, მეორე შემთხვევაში კი, დამატებითი სარეკონსტრუქიო სამუშაოების ჩატარება საჭირო არ იყო. 20.01.2016 წლის დასკვნის თანახმად, პირველი და მეორე მოპასუხის ფართების გამოყოფაზე ექსპერტიზამ ვერ იმსჯელა, ვინაიდან იმ ეტაპზე უცნობი იყო, თუ რა დოკუმენტზე დაყრდნობით უნდა განხორციელებულიყო დ.ზ–ს და ნ.კ–ძეს შორის საზიარო უფლების გაყოფა. ამასთან, მეორე მოპასუხეს ფაქტობრივ მფლობელობაში ჰქონდა 231 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და 127,08 კვ.მ. შენობა-ნაგებობა, ხოლო პირველ მოპასუხეს არც მიწის ნაკვეთი და არც შენობა ნაგებობა არ გააჩნდა ფაქტობრივ მფლობელობაში. ამასთან, ექსპერტიზის ჩატარებას ხელს უშლიდა საჯარო რეესტრის ამონაწერში დაფიქსირებული წილების ჯამი, კერძოდ, 19.02.2015 წლის ამონაწერში, წილების ჯამი ერთი მთელის ნაცვლად შეადგენდა ერთ მთელ ნაწილს და კიდევ 27,67 კვ.მ.-ს, ანუ ½ ნაწილი ეკუთვნოდა მოსარჩელეს, ½ ნაწილი პირველ მოპასუხეს და კიდევ 27,67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი მეორე მოპასუხეს. ვიდრე არ მოხდებოდა საჯარო რეესტრში არსებული მონაცემების ჩასწორება, ექსპერტიზა აღნიშნული ამონაწერით ვერ იხელმძღვანელებდა.

6.7. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერში ასახული მონაცემების ჩასწორების მიზნით, მოსარჩელემ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს. საქმის მოკვლევის შედეგად, ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დაცული დოკუმენტაციითა და ადმინისტრაციულ საჩივარზე დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციით, სააგენტომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ........ ნ.ზ–ის საკუთრებას წარმოადგენდა უძრავი ნივთის ½ ნაწილი, ნ. კ–ძის საკუთრებას წარმოადგენდა 27,67 კვ.მ. ფართი დ.ზ–ზე რეგისტრირებული უძრავი ნივთის ½ ნაწილიდან, ხოლო დ.ზ–ის საკუთრებას წარმოადგენდა უძრავი ნივთის ½ ნაწილი ზემოაღნიშნული 27,67 კვ.მ.-ს გარდა. შესაბამისად, საჩივრის განხილვის უფლებამოსილმა პირმა მიიჩნია, რომ უნდა გასწორებულიყო ტექნიკური ხარვეზი და მითითებული მონაცემები ასახულიყო ამონაწერში.

6.8. 2016 წლის 08 ივლისის მდგომარეობით, საჯარო რეესტრის ამონაწერში, თბილისი, ........ რეგისტრირებული იყო საკუთრება შემდეგი წილობრივი მონაცემებით: მოსარჩელე - ½ ნაწილი, მოპასუხე დ.ზ–ი - ½ ნაწილი (გარდა 27.67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართისა) და მოპასუხე ნ. კ–ძე - ½ ნაწილიდან საცხოვრებელი ფართი 27.67 კვ.მ. როგორც საქმის მასალებით, ასევე პირველი მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი შესაგებლით, უდავოდ დადგენილი იყო, რომ ნ. კ–ძის საცხოვრებელი ფართი მდებარეობდა დ.ზ–ის კუთვნილ ½ ნაწილში.

6.9. ამდენად, დადგენილი იყო, რომ საზიარო საკუთრების მეწილეები იყვნენ ერთი მხრივ, მოსარჩელე ½ ნაწილში და მეორე მხრივ, მოპასუხე დ.ზ–ი ½ ნაწილში ნ.გ–ის კუთვნილი 27,67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის გამოკლებით, ეს უკანასკნელი ფართი კი, შედიოდა დ.ზ–ის ½ წილში. შესაბამისად, საზირო უფლების გაუქმებაც უნდა მომხდარიყო მათ შორის. აქვე აღსანიშნავი იყო, რომ მოპასუხე დ.ზ–ი როგორც პირველ ინსტანციაში წარდგენილი შესაგებლით, ასევე სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი შესაგებლით, თანხმობას აცხადებდა საზიარო უფლების გაუქმებაზე. პალატამ მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრში დღეს არსებული ჩანაწერის გათვალისწინებით, მოდავე მხარეთა შორის საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით შესაძლებელი იყო ნივთის დანიშნულებისა და ღირებულების შემცირების გარეშე.

6.10. ამასთან, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის წილის გამოყოფა თანასაკუთრებაში არსებული ქონებიდან უნდა მომხდარიყო სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2015 წლის 29 დეკემბრის №007822415 დასკვნის შესაბამისად. აღნიშნული დასკვნის მიხედვით, შესაძლებელი იყო მოსარჩელის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გამოყოფა დამატებითი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გარეშე. აღნიშნული გზით საზიარო უფლების გაუქმებით, დაბალანსებული იქნებოდა ყველა მესაკუთრის უფლება, მოსარჩელე შეინარჩუნებდა მის მიერ ფაქტობრივად დაკავებულ და იზოლირებულ ფართს, ხოლო დ.ზ–ის უფლებამონაცვლე შ.გ–ძე კი, რეალურად მიიღებდა კუთვნილ იდეალურ წილზე მეტს, ნაცვლად 207,5 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა, 231 კვ.მ.-ს, ისე, რომ არ მოხდებოდა ნივთის ფუნქციური დანიშნულებისა და ღირებულების შემცირება.

7. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ.გ–მა (გვარის შეცვლამდე კ–ძემ), რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

8. საკასაციო მოთხოვნის ფაქტობრივ–სამართლებრივი დასაბუთება:

8.1. კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, რამაც გამოიწვია არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომელიც განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული მყარი პრაქტიკისაგან. კერძოდ, კასატორის მითითებით, უდავოა, რომ თბილისში, ....... არსებული უძრავი ქონება წარმოადგენს საზიარო უფლების საგანს: საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, 50%-ის მესაკუთრეა ნ.ზ–ი, ხოლო მეორე 50%-ს ჰყავს ორი მესაკუთე - ნ. კ–ძე (27,67 კვ. მ) და დ.ზ–ი (50%, გარდა ნ.ზ–ის კუთვნილი 27,67 კვ. მ-სა). ასეთ პირობებში, ნ.ზ–მა მოითხოვა მისი 50%-ის ნატურით გამოყოფა დანარჩენი მესაკუთრეებისაგან, რაც გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა. აღნიშნულს სასამართლომ საფუძვლად დაუდო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი და განმარტა იგი იმდაგვარად, რომ თითქოს ამ ნორმით გათვალიწინებულია იმის შესაძლებლობა, რომ ნებისმიერმა თანამესაკუთრემ მოითხოვოს საზიარო უფლებით განსაზღვრული იდეალური წილის რეალურად გამოყოფა. აღნიშნულის საპირისპიროდ, კასატორი განმარტავს, რომ კანონის თანახმად, თანამესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს საზიარო უფლების მთლიანად გაუქმება და არა თავისი წილის გამოყოფა, როგორც ამას სასამართლო აცხადებს. ასეთი მოთხოვნის დაყენების შესაძლებლობას კანონი საერთოდ არ ითვალისწინებს. კასატორის მითითებით, სასამართლო პრაქტიკის თანახმად, საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჯიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საზიარო საკუთრება. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, სასამართლო პრაქტიკის საწინააღმდეგოდ, საზიარო უფლება გაუქმდა ნივთის მხოლოდ ერთ ნაწილზე - ნ.ზ–ის 50%-ზე, ხოლო მეორე ნაწილი, რომლის თანამესაკუთრეები არიან ნ. კ–ძე და დ.ზ–ი, ისევ საზიარო საკუთრების რეჟიმში დარჩა.

9. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2023 წლის 11 დეკემბრის განჩინებით, ნ.გ–ის (გვარის შეცვლამდე კ–ძის) საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

10. საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

11. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმის დანაწესით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას ან/და მის დამატებით ოქმს/ოქმებს და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

12. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

13. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. განსახილველ შემთხვევაში კასატორს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენია დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

14. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საკასაციო სასამართლო საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში (სსსკ-ის 404.1 მუხლი) და დისპოზიციურობის პრინციპის გათვალისწინებით, უფლება არ აქვს გასცდეს საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს. შესაბამისად, საკასაციო პალატა კასატორს, მის მიერ განხორციელებული შედავების გათვალისწინებით, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის რელევანტურობას განუმარტავს.

15. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ საქმეში, მთავარ სადავო საკითხს საზიარო საგნის ნატურით გაყოფის გზით, საზიარო უფლების გაუქმების წინაპირობების არსებობის დადგენა წარმოადგენს.

16. სადავო საკითხთან მიმართებით, საკასაციო პალატა, პირველ რიგში აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა იცნობს საერთო საკუთრების ორ ფორმას: საზიარო და წილადი საკუთრება (სსკ-ის 173-ე მუხლი). წილადი საკუთრების თანამესაკუთრეს ეკუთვნის განსაზღვრული წილი საერთო საკუთრებაში; თანაზიარი საკუთრება არსებობს მაშინ, როცა თითოეული თანამესაკუთრის წილი საერთო ქონებაში არის იდეალური წილის სახით და თუ სხვა რამ არ არის დადგენილი, ივარაუდება, რომ თითოეულ თანამესაკუთრეს ეკუთვნის თანაბარი წილი (იხ. სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი 2, თბილისი 2018, გვ. 88).

17. საზიარო უფლება, სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით, კანონისმიერ ვალდებულებათა ურთიერთობების კატეგორიას განეკუთვნება. სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საერთო (თანაზიარი და წილადი) საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარიგების საფუძველზე. ამდენად, საზიარო უფლების მოწილეებს უფლებები და ვალდებულებები კანონიდან წარმოეშობათ და მათ შორის ურთიერთობები კანონით წესრიგდება.

18. განსახილველ შემთხვევაში, კასატორი სადავოდ არ ხდის იმ გარემოებას, რომ 2016 წლის 08 ივლისის მდგომარეობით, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, თბილისში, მეგრელიძის ქ. №13-ში, რეგისტრირებულია საკუთრება შემდეგი წილობრივი მონაცემებით: მოსარჩელე - ½ ნაწილი, მოპასუხე დ.ზ–ი - ½ ნაწილი (გარდა 27.67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართისა) და მოპასუხე ნ. კ–ძე - ½ ნაწილიდან საცხოვრებელი ფართი 27.67 კვ.მ.; უდავოდ დადგენილია და არც კასატორი ხდის სადავოდ იმ გარემოებას, რომ მისი საცხოვრებელი ფართი მდებარეობს დ.ზ–ის კუთვნილ ½ ნაწილში. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას მასზედ, რომ საზიარო საკუთრების მეწილეები არიან ერთი მხრივ, მოსარჩელე ნ.ზ–ი ½ ნაწილში და მეორე მხრივ, მოპასუხე დ.ზ–ი ½ ნაწილში (ნ.გ–ის კუთვნილი 27,67 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართის გამოკლებით, რომელიც შედის დ.ზ–ის ½ წილში). შესაბამისად, მოსარჩელე კანონისმიერ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში მოპასუხე დ.ზ–თან იმყოფება და საზიარო უფლების ობიექტის გამიჯვნაც, სწორედ მათ შორის უნდა განცორციელდეს. მხარეთა შორის არსებული სადავო ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად კი, გამოყენებულ უნდა იქნეს საზიარო უფლებების თავის წესები, რადგან საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლის თანახმად დადგენილია, რომ თუ უფლება რამდენიმე პირს ერთობლივად ეკუთვნის, მაშინ გამოიყენება საზიარო უფლებების თავის წესები, თუკი კანონიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს.

19. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსი იცნობს საზიარო უფლების გაუქმების ორ შესაძლებლობას, საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით (963-ე მუხლი) და საზიარო უფლების გაუქმებას საზიარო საგნის რეალიზაციის გზით (964-ე მუხლი).

20. საზიარო უფლების გაუქმება წარმოადგენს მოსარჩელის მოთხოვნას, რომლის დისპოზიციური უფლებამოსილება – შეარჩიოს საზიარო უფლების გაუქმების კონკრეტული საშუალება, შეზღუდულია მატერიალური კანონმდებლობით (იხ. სუსგ საქმეზე №ას-1148-1094-2014, 19.03.2015 წ.). თანასაკუთრების რეჟიმში არსებული ნივთის მესაკუთრე, ერთპიროვნულ მესაკუთრესთან შედარებით, ნივთის ფლობის, სარგებლობისა თუ განკარგვის უფლებით სარგებლობისას, ყოველთვის შეზღუდულია სხვა თანამესაკუთრის ნებითა და ინტერესებით, შესაბამისად, იგი ვერ ახორციელებს ნივთზე იმ მასშტაბის ფაქტობრივ თუ სამართლებრივ ბატონობას, როგორც ეს საკუთრების ბუნებითი შინაარსიდან გამომდინარეობს. სწორედ ამიტომ, თითოეულ თანამესაკუთრეს ნებისმიერ დროს შეუძლია საზიარო უფლების გაუქმების გზით მიაღწიოს თანამესაკუთრის სამართლებრივი ბოჭვიდან გასვლას. გასათვალისწინებელია, რომ თანამესაკუთრის პირად კავშირს ნივთთან კანონმდებელი იმგვარ ანგარიშგასაწევ ფაქტორად განიხილავს, რომელიც საზიარო უფლების გაუქმების მექანიზმებს შორის გარკვეულ იერარქიულ მიმართებას აწესებს, კერძოდ, პირველ რიგში, მოწმდება ნივთის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობა, ხოლო თუ აღნიშნული ვერ მიიღწევა ღირებულების შეუმცირებლად, მხოლოდ ამის შემდეგ დგება დღის წესრიგში საზიარო საგნის გაყიდვისა და ამონაგების გაყოფის შესაძლებლობა (იხ. სუსგ. №ას-1148-1094-2014 19.03.2015წ).

21. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს არაერთ განჩინებაში განმარტებულია შემდეგი: „საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის (საგნების) ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ: 1. საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად; 2. ამგვარი დაყოფის შედეგად არ მცირდება ნივთის ღირებულება. როგორც პირველი, ისე მეორე ელემენტი უნდა არსებობდეს ერთდროულად იმისათვის, რომ დადგეს ამ ნორმით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგი, ამასთან, ორივე შემთხვევაში ნატურით გამოყოფილმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ასრულებდა გაყოფამდე. შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითვალისწინებს საგნის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობას, თუ იგი არ დაკარგავს თავის ფუნქციონალურ დანიშნულებას. ღირებულებაში ნივთის საბაზრო ღირებულება (ფასი) კი არ იგულისხმება, არამედ მოიაზრება მისი საგნობრივი (ფუნქციური) დანიშნულება, რომლის შემცირება ნივთის გაყოფამ არ უნდა გამოიწვიოს. ნატურით გასაყოფმა საგანმა არ უნდა დაკარგოს ის დანიშნულება, რასაც ის ასრულებს გაყოფამდე, ე.ი არ უნდა წაერთვას ის ფუნქცია და მნიშვნელობა“ (იხ. სუსგ-ები საქმეებზე: №ას-39-39-2016, 01.03.2016 წ.; №ას-67-65-2014, 31.07.2014 წ.; №ას-774-741-2014, 20.07.2015 წ.; №ას-59-58-2014, 29.06.2015 წ.)

22. აქვე, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო პროცესში მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი განაწილების პრინციპი არსებობს. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებით. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება, დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. დასახელებული საპროცესო ნორმა განსაზღვრავს იმ მტკიცებულებათა ნუსხას, რომლებიც მხარეებს შეუძლიათ, თავიანთი მოთხოვნების დასადასტურებლად გამოიყენონ. ჩამოთვლილ მტკიცებულებათაგან არც ერთს არ აქვს უპირატესი იურიდიული მნიშვნელობა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ სრულ და ობიექტურ განხილვას, შედეგად, სასამართლოს გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, თანახმად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლისა.

23. გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კანონი მტკიცების ტვირთის გადანაწილების სპეციალურ წესს ითვალისწინებს (მაგ. შრომითსამათლებრივი დავები) მტკიცების ტვირთის გადანაწილების ზოგადი წესი მოქმედებს, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ ის გარემოებები უნდა დაამტკიცოს, რომლებზეც იგი თავის მოთხოვნას ამყარებს. არ შეიძლება მხარეს ისეთი გარემოების მტკიცების ტვირთი დაეკისროს, რომლის ზიდვაც მისთვის ობიექტურად შეუძლებელია.

24. მოცემულ შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის თანაბრად გადანაწილების საფუძველზე, ვინაიდან მოსარჩელე საზიარო უფლების ნატურით გამოყოფის გზით გაუქმებას მოითხოვდა, სწორედ მისი მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენდა იმ ფაქტის დადასტურება, რომ საზიარო საგნის დაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად, ღირებულების შემცირების გარეშე, შესაძლებელი იყო, რაც განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნებით დადასტურდა. კერძოდ, სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2016 წლის 20 იანვრისა და 2015 წლის 29 დეკემბრის ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნების თანახმად, მოსარჩელის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების გამოყოფა პირველი და მეორე მოპასუხის თანასაკუთრებისგან ნივთის ფუნქციური დანიშნულებისა და ღირებულების შემცირების გარეშე შესაძლებელია, თუმცა, პირველ შემთხვევაში, ექსპერტი საჭიროდ მიიჩნევს კედლის ამოშენებას; მეორე შემთხვევაში კი, დამატებითი სარეკონსტრუქიო სამუშაოების ჩატარება საჭირო არ არის.

25. აღსანიშნავია, რომ კასატორს, ზემოაღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნებისა და იმ გარემოების საწინააღმდეგოდ, რომ სააპელაციო პალატამ უპირატესობა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2015 წლის 29 დეკემბრის №007822415 დასკვნას (რომლის მიხედვით, დამატებითი სარეკონსტრუქციო სამუშაოების გარეშე იყო შესაძლებელი მოსარჩელის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული 184 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების გამოყოფა) მიანიჭა, რაიმე შედავება ანდა საპირწონე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. კასატორი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად იმ გარემოებაზე მიუთითებს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლი არ იძლევა იმის შესაძლებლობას, რომ თანამესაკუთრემ მოითხოვოს საზიარო უფლებით განსაზღვრული იდეალური წილის რეალურად გამოყოფა იმგვარად, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საზიარო საკუთრება. დასახელებულ არგუმენტთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ აღნიშნული მსჯელობა, სრულ შესაბამისობაშია საკასაციო სასამართლოს მიერ ამ საკითხთან დაკავშირებულ განმარტებასთან, რომლის მიხედვითაც, საზიარო უფლების გაუქმება, როდესაც ეს ხდება ნატურით გაყოფის გზით, ნიშნავს თანასაკუთრების რეჟიმიდან ინდივიდუალური საკუთრების რეჟიმზე გადასვლას, ანუ დაუშვებელია საზიარო საგანი ისე გაიყოს, რომ ნივთის გარკვეულ ნაწილზე ვრცელდებოდეს ინდივიდუალური საკუთრება, ხოლო სხვა ნაწილზე საერთო საკუთრება (სუსგ: №ას-1080-1000-2017, 27 ოქტომბერი, 2017 წელი; №ას-1389-1309-2017, 30 აპრილი, 2018 წელი), თუმცა, მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი ვერ უთითებს საზიარო უფლების ობიექტის რომელიმე ნაწილზე, რომელიც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საფუძველზე საერთო საკუთრებაში რჩებათ უშუალოდ საზიარო უფლების ობიექტის მეწილეებს, ანუ იმ პირებს, რომელთა შორისაც ხორციელდება საზიარო უფლების ობიექტის გამიჯვნა (იხ. ამ განჩინების მე-18 აბზაცი).

26. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

27. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმთან/ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.

28. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.

29. ამავდროულად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკისაგან, რომელთა ნაწილიც ასახულია წინამდებარე განჩინებაში.

30. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სსსკ-ის 401-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. შესაბამისად, ნ.გ–ს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე თეიმურაზ კ–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 150 ლარის 70% –105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე, 372-ე, 264.3-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.გ–ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

2. ნ.გ–ის (......) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე თ. კ–ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 150 ლარის (საგადახდო დავალება N19641013592, გადახდის თარიღი 04.12.2023) 70% –105 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: რევაზ ნადარაია

თამარ ზამბახიძე