საქმე Nას-592-2022
03 ნოემბერი 2022 წელი ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
თეა ძიმისტარაშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
ამირან ძაბუნიძე
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი – შპს „ი–ი“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „მ–ი“ (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
დავის საგანი - ნასყიდობის საფასურის დაკისრება, პირგასამტეხლოს გადახდა
საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
1.სასარჩელო მოთხოვნა:
1.1 შპს „ი–ს“დაეკისროს შპს „მ–ისათვის“ 71 200 ლარის გადახდა;
1.2 შპს „ი–ს“ დაეკიროს შპს „მ–ისათვის“პირგასამტეხლოს 30 900,80 ლარის გადახდა;
1.3 შპს „ი–ს“ დაეკისროს შპს „მ–ისათვის“ სააპლიკაციო საფასურის 100 ლარის გადახდა;
1.4 შპს „ი–ს” დაეკისროს შპს ”მ–ისათვის” სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად 2604,4 ლარის გადახდა, ხოლო იურიდიული მომსახურების ხარჯების ასანაზღაურებლად 2500 ლარის გადახდა;
2. სარჩელის საფუძვლები:
2.1 შპს "მ–სა" და შპს „ი–ს“ შორის 2019 წლის 18 აპრილს წერილობით დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე მოსარჩელემ შპს "ი–ს" 2019 წლის 19 აპრილს მიაწოდა 81 200 ლარის ღირებულების სამედიცინო სახარჯი მასალები. მიღებული პროდუქციის ღირებულება მოპასუხეს სრულად არ გადაუხდია, 2019 წლის 11 დეკემბერს გადაიხადა 10 000 ლარი, ხოლო გადასახდელი დარჩა 71 200 ლარი.
2.2 დავალიანების გადახდევინების მიზნით, ბრძანების გამოცემის მოთხოვნით შპს „მ–მა“ მიმართა აღსრულების ეროვნულ ბიუროს, თუმცა 2020 წლის 06 თებერვალს უარი ეთქვა ბრძანების გამოცემაზე მოპასუხის მიერ პროტესტის წარდგენის გამო. განცხადებაზე გადახდილი იყო სააპლიკაციო საფასური 100 ლარი, რაც აღსრულების ბიუროს მიერ არ ბრუნდება, რის გამოც მოპასუხის ქმედებით მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, 100 ლარის ოდენობით.
2.3 მხარეებს შორის წერილობით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, თანხის გადახდის დაგვიანებისთვის ითვალისწინებდა პირგასამტეხლოს გადასახდელი თანხის 0,2%-ის ოდენობით, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, პირგასამტეხლო დარიცხულია 2020 წლის 20 თებერვლამდე და შეადგენს 30 900,80 ლარს.
3. მოპასუხის პოზიცია:
მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება საქონლის მიწოდება, თუ სად მოხდა საქონლის მოპასუხისთვის გადაცემა, სად უნდა შესრულებულიყო ხელშეკრულება. მოსარჩელე მხოლოდ ელექტრონული ფოსტით გამოგზავნილ წერილში მოითხოვდა ნასყიდობის თანხას და ამ წერილში მას პირგასამტეხლოს შესახებ არ მიუთითებია. შესაბამისად, გაურკვეველია რატომ ითხოვს პირგასამტეხლოს. ამასთან, მოთხოვნილი პირგასამტეხლო არაგონივრულად მაღალია, არ შეესაბამება სასამართლო პრაქტიკას და უნდა შემცირდეს.
4.პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი:
4.1 რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა:
4.2 შპს ”ი–ს“ დაეკისრა შპს "მ–ისათვის" 71 200 ლარის გადახდა;
4.3 შპს ”ი–ს“ დაეკისრა შპს "მ–ისათვის" პირგასამტეხლოს 15 450,4 ლარის გადახდა;
4.4 შპს "ი–ს" დაეკისრა შპს "მ–ისათვის" სააპლიკაციო საფასურის 100 ლარის გადახდა;
4.5 შპს ”ი–ს” დაეკისრა შპს ”მ–ისათვის” სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად 2604,4 ლარის გადახდა, ხოლო იურიდიული მომსახურების ხარჯების ასანაზღაურებლად 2500 ლარის გადახდა;
4.6. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ი–მა“, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.
5. სააპელაციო სასამართლოს განჩინების სარეზოლუციო ნაწილი და ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება:
5.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 მარტის განჩინებით, შპს „ი–ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და ძალაში დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2021 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
5.2 შპს "მ–სა" და შპს "ი–ს" შორის 2019 წლის 18 აპრილს წერილობით დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, (ს.ფ. 17-21), რომლის საგანი სამედიცინო დანიშნულების საგნების ყიდვა-გაყიდვაა. ხელშეკრულების მე-3 პუნქტის მიხედვით, საქონლის მიწოდება ხორციელდება მყიდველის მოთხოვნის შესაბამისად ამ უკანასკნელის შეკვეთით. საქონლის მიწოდება ხდება მყიდველისთვის მიწოდებულ მისამართზე მყიდველის მოთხოვნის შესაბამისად, სადაც სასაქონლო ზედნადების (ს.ფ.22), გაფორმების მომენტიდან მყიდველზე გადადის საკუთრების უფლება საქონელზე. ხელშეკრულების მე-4 მუხლის თანახმად, საქონლის მიღება-ჩაბარება ხორციელდება სასაქონლო ზედნადებით, რომელიც დასტურდება მხარეთა უფლებამოსილ პირთა ხელმოწერებით, სასაქონლო ზედნადების ხელმოწერამდე ყველა ქონებრივი უფლება საქონელზე ეკუთვნის მიმწოდებელს, რომელიც პასუხისმგებელია საქონლის (მთლიანად ან ნაწილობრივ) დაღუპვაზე, განადგურებასა, თუ რაიმე სახის ზიანზე. ხელმოწერიდან აღნიშნული უფლებები და რისკები გადადის მყიდველზე. ხელშეკრულების მე-10 მუხლის მიხედვით, მყიდველი ვალდებულია სრულად აუნაზღაუროს საქონლის ღირებულება მიმწოდებელს საქონლის მიღებიდან 90 კალენდარული დღის ვადაში სასაქონლო ზედნადების საფუძველზე. მყიდველის მხრიდან ანგარიშსწორების ვადების გადაცილების შემთხვევაში, მყიდველი მიმწოდებელს გადაუხდის გადასახდელი თანხის 0,2%-ის ოდენობით პირგასამტეხლოს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
5.3 2019 წლის 19 აპრილს, შპს „მ–მა“ შპს „ი–ს“ სამედიცინო დანიშნულების პროდუქცია - 1160 ცალი ULTRAVIST 370 BT 100 მლ მიაწოდა, რომლის ღირებულება 81 200 ლარია. საქონლის მიწოდების შესახებ 2019 წლის 19 აპრილს შედგენილია სასაქონლო ზედნადები Nელ-0446094155, სადაც მითითებულია მიწოდებული საქონლის ჩაბარების დრო 17:27:43 სთ. ოპერაციის შინაარსია ტრანსპორტირების გარეშე, ხოლო ტრანსპორტირების დაწყების ადგილია ქ. თბილისი, ........, რაც მოსარჩელის იურიდიული მისამართია.
5.4 2019 წლის 09 აგვისტოს, შპს „მ–სა“ და შპს „ი–ს“ შორის შედგენილია შედარების აქტი, რომელშიც მითითებულია, რომ 2019 წლის 09 აგვისტოს მდგომარეობით შპს „ი–ის“ დავალიანება შპს „მ–ის“ მიმართ შეადგენს 81 200 ლარს, რის შედეგად წარმოქმნილია შპს „მ–ის“ მოთხოვნა შპს „ი–ის“ მიმართ 81 200 ლარის ოდენობით. შედარების აქტი (ს.ფ.23) ხელმოწერილია იურიდიული პირების დირექტორების მიერ. 2019 წლის 11 სექტემბერს შპს „ი–ის“ მიერ შპს „მ–ის“ საბანკო ანგარიშზე გადარიცხულია 10 000 ლარი დანიშნულებით - სამედიცინო სახარჯი მასალების ღირებულება.
5.5 2020 წლის 22 იანვარს შპს „მ–მა“ განცხადებით მიმართა სსიპ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს და მოითხოვა შპს „ი–ის“ მიმართ გამარტივებული წარმოების შედეგად გადახდის ბრძანების მიღება. აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2020 წლის 6 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს „მ–ს“ უარი ეთქვა გადახდის ბრძანების გამოცემაზე მოვალის მიერ პროტესტის წარდგენის გამო. განცხადების საფუძველზე წარმოების დაწყებისათვის შპს „მ–მა“ აღსრულების ეროვნული ბიუროს ანგარიშზე გადაიხადა სააპლიკაციო საფასური 100 ლარი.
5.6 სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოდავე მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა, მოპასუხეს შეთანხმებული საქონელი მიეწოდა, საიდანაც შემსყიდველს 71 200 ლარი გამყიდველისათვის არ აუნაზღაურებია.
5.7 პალატამ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადებით დასტურდება მყიდველის მიერ საქონლის მიღების თარიღი და დრო, რაც ადასტურებს, რომ მხარეთა შორის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოიშვა.
5.8 პალატამ აღნიშნა, ის ფაქტი, რომ 2019 წლის 09 აგვისტოს შედარების აქტში პირგასამტეხლო მითითებული არ არის, არ გამორიცხავს ძირითადი ხელშეკრულებიდან ამოსვლას, რადგან პალატა შედარების აქტს ცალკე, ახალ ხელშეკრულებად არ განიხილავს და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული მხარეთა შორის უკვე არსებული სამართალურთიერთობის დამადასტურებელ მტკიცებულებას წარმოადგენს.
5.9 პალატამ გაიზიარა, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დაკისრებული პირგასამტეხლო, ჯამში 15 450,4 ლარის ოდენობით, სახელშეკრულებო ვალდებულების დარღვევის კომპენსირებისათვის, ადეკვატურ რაოდენობას წარმოადგენდა. პალატამ მხედველობაში მიიღო მოყვანილი პირგასამტეხლოს დაკისრების მიზნები და დანიშნულება, გაითვალისწინა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული შესრულების ღირებულება და ვალდებულების შეუსრულებლობის ვადა.
5.10 პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, სადაც მხარე სადავოდ ხდის საქართველოს საერთო სასამართლოების მიერ საქმის განხილვის საკითხის სისწორეს და საარბიტრაჟო შეთანხმებაზე მიუთითებს.
5.11 პალატამ მიუთითა „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესზე, რომლის თანახმად, სასამართლო, რომელშიც შეტანილია სარჩელი იმ დავის არსებით საკითხზე, რომელიც საარბიტრაჟო შეთანხმების საგანია, ვალდებულია მხარის განცხადების საფუძველზე, რომელიც შესაგებლის წარდგენის ვადის გასვლამდე უნდა გაკეთდეს, შეწყვიტოს წარმოება და მიუთითოს მხარეებს არბიტრაჟზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სასამართლო დაადგენს, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმება ბათილია, ძალადაკარგულია ან მისი შესრულება შეუძლებელია.
5.12 განსახილველ შემთხვევაში, პალატა მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმების ნამდვილობა მხარეთა შორის დავას არ იწვევს, თუმცა, სააპელაციო პალატა ვერ გაიზიარებს აპელანტის ზემოაღნიშნულ პროცესუალურ შედავებას, რადგან, უდავოა, რომ ასეთი განცხადება მოპასუხეს შესაგებლის წარდგენის ვადის გასვლამდე არ გაუკეთებია.
5.13 ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები, შესაბამისად ძალაში დატოვა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 16 მარტის გადაწყვეტილება.
6. კასატორის მოთხოვნა და საფუძვლები:
6.1 თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 23 მარტის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ი–მა“ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
6.2 კასატორი მიუთითებს, საქმეში წარმოდგენილ ხელშეკრულებაზე, რომლის თანახმად, „მხარეთა შორის მიუღწევლობის შემთხვევაში დავა განსახილველად გადაეცემა შპს ,,თ.ს.ი–ს“. დავის არბიტრაჟისათვის გადაცემის თაობაზე შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, განიხილოს სარჩელი იმ დავაზე, რომელიც საარბიტრაჟო შეთანხმების საგანია, ხოლო, თუ რომელიმე მხარე მაინც მიმართავს სასამართლოს სარჩელით, მაშინ სასამართლო ვალდებულია, შეწყვიტოს წარმოება. სასამართლოს ეს ვალდებულება გამომდინარეობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლიდან, კერძოდ: თუ მხარეებს დადებული აქვთ ხელშეკრულება, ან არსებობს მხარეთა შეთანხმება, რომ მათ შორის დავა გადასაწყვეტად არბიტრაჟს გადაეცეს, სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას, რაც განსახილველ შემთხვევაში რუსთავის საქალაქო სასამართლოს არ მოუხდენია.
6.3 ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება: საქონლის მიწოდება, საქონლის მოპასუხისთვის გადაცემის ადგილი და გადაცემა; მხარეთა შორის ვალდებულების წარმოშობის საფუძველი და აღნიშნული დოკუმენტით პირგასამტეხლოს განსაზღვრა. ამასთან, 2019 წლის 9 აგვისტოს შპს „მ–სა“ და შპს „ი–ს“ შორის შედგენილ შედარების აქტში“, მითითებულია, რომ 2019 წლის 9 აგვისტოს“ მდგომარეობით შპს „ი–ის“ დავალიანება შპს „მ–ის“ მიმართ შეადგენს მხოლოდ - 81 200 ლარს, რომლის საფუძველზეც 2019 წლის 11 სექტემბერს შპს "ი–ის" მიერ შპს "მ–ის" საბანკო ანგარიშზე გადარიცხულია 10 000 ლარი, რის შემდეგაც შპს „ი–ის“ დავალიანება შპს „მ–ის“ მიმართ შეადგენს გაფორმებული შედარების აქტიდან გამომდინარე - 71 200 ლარს. სადავო გადაწყვეტილების მიმღები სასამართლო „ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლად“ მიუთითებს სწორედ ,,2019 წლის 9 აგვისტოს შპს „მ–სა“ და შპს „ი–ს“ შორის შედგენილი შედარების აქტზე“, რომელშიც არ არის განსაზღვრული არც დავალიანების გადახდის ვადა და არც პირგასამტეხლოს ოდენობა. შესაბამისად, გაუგებარია, თუ რის საფუძველზე იზიარებს სასამართლო მოსარჩელის უსაფუძვლო არგუმენტაციას პირგასამტეხლოს დაკისრების მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
6.4 განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეს სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის დასადასტურებლად მითითებული აქვს სასაქონლო ზედნადები. თავად მოსარჩელის მიერ გამოწერილი ზემოაღნიშნული ზედნადების თანახმად, მართალია მოსარჩელე წარმოადგენს გამყიდველს, ხოლო ზედნადებებით მიწოდებული საქონლის მიმღებს – მყიდველს წარმოადგენს მოპასუხე, თუმცა „ზედნადები არ არის ორმხრივად დადასტურებული“ მოპასუხის მიერ. ამასთან, საქმეში არ მოიპოვება არც ორმხრივად ხელმოწერილი „საქონლის მიღება-ჩაბარების აქტი“.
6.5 მოსარჩელის მიერ ცალმხრივად გამოცემული და კასატორის მხრიდან ხელმოუწერელი ზედნადები სასამართლომ საკმარისად მიიჩნია ვალდებულების წარმოშობის ფაქტის დადასტურებისთვის განკუთვნად და ჯეროვან მტკიცებულებებად, რაც არასწორია, ვინაიდან - „ვალდებულების არსებობისთვის უნდა არსებობდეს ორმხრივი (რაც თავის თავში მოიაზრებს ორმხრივად ხელმოწერილ გარიგებას) გარიგება“ და ამ გარიგებიდან გამომდინარე შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულება (მიღება-ჩაბარების ორმხრივი აქტი), რაც განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს.აქედან გამომდინარე ორმხრივად ხელმოუწერელი ზედნადები ვერ მიიჩნევა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით გათვალისწინებულ და შესაბამისი იურიდიული ძალის მქონე საკმარის მტკიცებულებად.
6.6 კასატორს დაუშვებლად მიაჩნია სასამართლოს მიერ დაკისრებული აღსრულების ბიუროსა და ადვოკატის ხარჯი, რადგან აღსრულების ხარჯი იმ „რისკის“ შეუფასებლად, რომ შპს „ი–ი“ აუცილებლად წარადგენდა პროტესტს მოსარჩელის მიერ მაინც იქნა გაწეული. შესაბამისად კასატორს, არანაირი ბრალეულობა არ მიუძღვის მოსარჩელის ქმედებაში, რადგან სწორედ მისმა ქმედებამ (წინდაუხედაობამ) გამოიწვია იგი. ამასთან, ძალზედ მნიშვნელოვანია, რომ აღსრულების ბიუროში წარდგენილ განაცხადში მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მოპასუხეს მის წინაშე დავალიანება გააჩნია 71 200 ლარი, რომლის დასადასტურებლად (ვალდებულების წარმოშობის საფუძვლად) მიუთითებდა ,,2019 წლის 9 აგვისტოს შპს „მ–სა“ და შპს „ი–ს“ შორის შედგენილ შედარების აქტზე“, სადაც მითითებულია, რომ ,,2019 წლის 9 აგვისტოს“ მდგომარეობით შპს „ი–ის“ დავალიანება შპს „მ–ის“ მიმართ შეადგენს მხოლოდ - 81 200 ლარს, რომლის გაფორმების შემდგომ/საფუძველზეც 2019 წლის 11 სექტემბერს შპს "ი–ის" მიერ შპს "მ–ის" საბანკო ანგარიშზე გადარიცხულია 10 000 ლარი, რის შემდეგაც შპს ი–ის დავალიანება შპს „მ–ის“ მიმართ შეადგენს გაფორმებული შედარების აქტიდან გამომდინარე - 71 200 ლარს და რომ აღნიშნულ აქტში არ არის საერთოდ განსაზღვრული არც გადახდის ვადა და არც პირგასამტეხლო.
6.7 რაც შეეხება ადვოკატის ხარჯებს, იმის გათვალისწინებით, რომ სარჩელი და სასარჩელო მოთხოვნები არის უსაფუძვლო შესაბამისად უსაფუძვლოა კასატორზე ადვოკატის ხარჯის დაკისრება (ამასთან, საქმეში არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულება საადვოკატო ხარჯის გაწევის/გადახდის თაობაზე).
7. საკასაციო სამართალწარმოების ეტაპი:
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2022 წლის 17 ივნისის განჩინებით შპს „ი–ის“ საკასაციო საჩივარი, მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის თანახმად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
8. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, მტკიცებულებათა გაანალიზების, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული, შემდეგ გარემოებათა გამო:
9. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
10. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოხსენებული საფუძვლით.
საკასაციო პალატა კასატორს განუმარტავს, რომ იგი საქმეს იხილავს საკასაციო საჩივრის ფარგლებში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 404-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, სასამართლოს უფლება არ აქვს გასცდეს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში დაფიქსირებულ პრეტენზიებს.
11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.
12. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორს არ წარმოუდგენია დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება), რაც საშუალებას მისცემდა სასამართლოს, არსებითად განსახილველად დაეშვა საკასაციო განაცხადი.
13. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მხარეებს შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოიშვა. კერძოდ, შპს "მ–სა" და შპს „ი–ს“ შორის 2019 წლის 18 აპრილს წერილობით გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება.
14. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის თანახმად, 1. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. 2. მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება.
15. ამდენად, ნასყიდობის ხელშეკრულების ძირითადი არსია გამყიდველის მიერ მყიდველისათვის ქონების საკუთრებაში გადაცემა, ხოლო მყიდველის არსებითი ვალდებულებაა ნასყიდობის ფასის გადახდა.
16. ნასყიდობის ხელშეკრულება ორმხრივ, კონსესუალურ და სასყიდლიან ხელშეკრულებათა რიგს მიეკუთვნება. იგი დადებულად ითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც მხარეები მის ყველა არსებით პირობებზე შეთანხმდებიან კანონით გათვალისწინებული ფორმით. ამგვარად, ნასყიდობის ხელშეკრულების კონსესუალური ბუნებიდან გამომდინარე ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოშობილად ითვლება მხარეთა ვალდებულებები, რომლის საფუძველზე გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნასყიდობის საგანი, რის სანაცვლოდ მყიდველმა უნდა გადაიხადოს ნასყიდობის ფასი შეთანხმებული პირობებით.
17. კონკრეტულ შემთხვევაში წერილობითი ხელშეკრულებით შეთანხმებულია, რომ ნასყიდობის საგანს - სამედიცინო დანიშნულების საქონელს გამყიდველი მყიდველს მიაწვდის მყიდველის მიერ მოთხოვნილი ოდენობით და ადგილზე, რის თაობაზე უნდა შედგეს სასაქონლო ზედნადები. ხელშეკრულებით ასევე შეთანხმებულია ნასყიდობის ფასის გადახდის ვადა - საქონლის გადაცემიდან 90 დღე.
18. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით - სასაქონლო ზედნადებით და მხარეთა მიერ ხელმოწერილი შედარების აქტით დასტურდება, რომ შპს „მ–მა“ შპს „ი–ს“ 2019 წლის 19 აპრილს გადასცა 81 200 ლარის ღირებულების სამედიცინო მასალები. მითითებულ შედარების აქტს ხელს აწერენ კომპანიის დირექტორები - ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები, ერთის მხრივ - შპს „მ–ის“ დირექტორი - მ.ო–ი, ხოლო მეორეს მხრის, შპს „ი–ის“ დირექტორი - ე.ხ–ძე. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერებით მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან დგინდება, რომ კომპანიის დირექტორებს უფლებამოსილების რაიმე ფორმით შეზღუდვის შესახებ ინფორმაცია სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერში დატანილი არ არის. (იხ. ს.ფ 28-32).
19. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, სამეწარმეო საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას, ხოლო საქონლის მიწოდებისას − მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დამატებული ღირებულების გადასახადის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს სასაქონლო ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 251 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით კი, ზედნადები ივსება ელექტრონულად, საქონლის მიწოდებისთანავე ან საქონლის გადაზიდვის დაწყებისთანავე. საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს საქმეში წარმოდგენილ სასაქონლო ზედნადებზე და განმარტავს, რომ იგი არის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება ქვეყნის ტერიტორიაზე საქონლის მიწოდების ფაქტი. მის გარეშე აკრძალულია საქონლის ტრანსპორტირება, შენახვა და რეალიზაცია. გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია გააუქმოს ზედნადები ან განახორციელოს მასში შეტანილი მონაცემების კორექტირება. ზედნადებში არ იცვლება შემდეგი მონაცემები - ზედნადების სარეგისტრაციო ნომერი, რომელიც ელექტრონული პროგრამის მეშვეობით ავტომატურად ენიჭება ზედნადებს, ზედნადების ამოქმედების (გააქტიურების) თარიღი, და ასევე ზედნადების ტიპი (მაგ. დისტრიბუცია, მიწოდება ტრანსპორტირებით, შიდა გადაზიდვა და ა.შ). როგორც უკვე აღინიშნა, სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. ამასთანავე, საქონლის მიწოდებისას მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში სასაქონლო ზედნადების გამოწერისას აკრძალულია საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე შენახვა. (შედ.იხ. სუსგ. №ას-20-2021 22.04. 2021წ.).
20. საკასაციო პალატის მოსაზრებით, სასაქონლო ზედნადების შედგენა ადასტურებს საქონლის გადაცემას. სასაქონლო ზედნადებით მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება არ დადასტურდეს საქონლის გადაცემა, თუ მხარე გააუქმებს სასაქონლო ზედნადებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მხარე უარყოფს საქონლის მიღებას ან გაგზავნას. თუმცა ასეთი მოცემულობა, განსახილველ საქმეში არ დასტურდება. საქმეში წარმოდგენილ სასაქონლო ზედნადებში მითითებულია მიწოდებული საქონლის ჩაბარების დრო 17:27:43 სთ. ოპერაციის შინაარსი - ტრანსპორტირების გარეშე, ხოლო ტრანსპორტირების დაწყების ადგილი - ქ. თბილისი, ........, რაც მოსარჩელის იურიდიული მისამართია (ს.ფ.22).
21. ცალსახაა, რომ წარმოდგენილი სასაქონლო ზედნადებით დასტურდება მყიდველის მიერ საქონლის მიღების თარიღი და დრო. . მხარეთა მიერ ხელმოწერილი შედარების აქტით ასევე დასტურდება, რომ შპს „მ–მა“ შპს „ი–ს“ 2019 წლის 19 აპრილს გადასცა 81 200 ლარის ღირებულების სამედიცინო მასალები. შესაბამისად, დასტურდება მოსარჩელის მხრიდან ხელშეკრულებით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულებისა და მოპასუხის მიერ შესასრულებელი ვალდებულების წარმოშობის ფაქტი. ასევე დადგენილია, რომ მოპასუხემ 2019 წლის 10 აგვისტოს გადაიხადა მიწოდებული საქონლის ღირებულების ნაწილი 10 000 ლარი, ხოლო არ გადაუხდია 71 200 ლარი.
22. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მიხედვით, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას. სსკ-ის 427-ე მუხლის საფუძველზე, ვალდებულება კრედიტორის სასარგებლოდ შესრულებით შეწყდეს, სახეზე უნდა იყოს შესრულების მიზნით განხორციელებული ქმედება, რომელიც განხორციელებულია: ა) ჯეროვნად, ბ) კეთილსინდისიერად, გ) დათქმულ დროსა და ადგილას, დ) უფლებამოსილი პირის მიმართ. ჩამოთვლილი წინაპირობები კუმულატიურად უნდა იყოს დაკმაყოფილებული. ასეთი შესრულება ვალდებულების შეწყვეტას ნიშნავს და ასეთ შემთხვევაში, კრედიტორს არა აქვს უფლება, ხელმეორედ მოითხოვოს შესრულება (შდრ. სუსგ №ას-736-704-2016, 25 ნოემბერი, 2016 წელი).
23. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 429-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კრედიტორმა მოვალის მოთხოვნით შესრულების მთლიანად ან ნაწილობრივ მიღების შესახებ უნდა გასცეს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ვალდებულების შესრულების თაობაზე დავის წარმოშობის შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთი მოვალეს აკისრია. მან უნდა დაამტკიცოს, რომ ვალდებულება შეასრულა და ამით ვალდებულება შეწყდა. მოვალეს ესაჭიროება სათანადო მტკიცებულება, რომ შეწყვეტის მიზნით ვალდებულების შესრულების ფაქტი დაამტკიცოს. კრედიტორი ასეთი დოკუმენტის გაცემით ადასტურებს, რომ მან შესრულება მიიღო, ვალდებულება შესრულდა და შეწყვეტილია. პრაქტიკაში ვალდებულების შესრულების ან/და მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტის სხვადასხვა სახე არსებობს, როგორიცაა: ქვითარი, მიღება-ჩაბარების აქტი, ხელწერილი, საბანკო გადარიცხვის ამონაწერი და სხვა.
24. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნებს, რომ შპს „ი–მა“ ჯეროვნად არ შეასრულა ნასყიდობის ფასის გადახდის ვალდებულება. კერძოდ, მოპასუხემ ვერ წარმოადგინა ნასყიდობის საფასურის სრულად გადახდის მტკიცებულება.
25. საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება კასატორის მითითება პირგასამტეხლოს უკანონოდ დაკისრების შესახებ, რადგან 2019 წლის 09 აგვისტოს შედარების აქტში პირგასამტეხლო მითითებული არ არის. პალატის მოსაზრებით, 2019 წლის 09 აგვისტოს შედარების აქტში პირგასამტეხლოს თაობაზე მიუთითებლობა, არ გამორიცხავს მხარეთა შორის დადებული ძირითადი ხელშეკრულებიდან ამოსვლას, რადგან პალატა შედარების აქტს ცალკე, ახალ ხელშეკრულებად არ განიხილავს და მიიჩნევს, რომ აღნიშნული მხარეთა შორის უკვე არსებული სამართალურთიერთობის დამადასტურებელ მტკიცებულებას წარმოადგენს. ხოლო მხარეთა შორის 2019 წლის 18 აპრილს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია, რომ მყიდველის მხრიდან ანგარიშსწორების ვადების გადაცილების შემთხვევაში, მყიდველი მიმწოდებელს გადაუხდის გადასახდელი თანხის 0,2%-ის ოდენობით პირგასამტეხლოს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
26. საკასაციო პალატა ასევე არ იზიარებს კასატორის შემდეგ პრეტენზიას, რომ დავის არბიტრაჟისათვის გადაცემის თაობაზე შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, განიხილოს სარჩელი იმ დავაზე, რომელიც საარბიტრაჟო შეთანხმების საგანია, ხოლო, თუ რომელიმე მხარე მაინც მიმართავს სასამართლოს სარჩელით, მაშინ სასამართლო ვალდებულია, შეწყვიტოს წარმოება. პალატა ყურადღებას გაამახვილებს საქმის გარემოებებზე. კერძოდ, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2021 წლის 26 მარტის საოქმო განჩინებით, სასამართლომ იმსჯელა სადავო საკითხის ირგვლივ და მიიჩნია რომ არ არსებობს "არბიტრაჟის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-9 მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2721 მუხლის საფუძველზე საქმის წარმოების შეწყვეტის და საქმის არბიტრაჟისათვის გადაცემის საფუძველი და არ დააკმაყოფილა მოპასუხის შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე. აღსანიშნავია, რომ ზემოაღნიშნული საკითხის ირგვლივ ასევე იმსჯელა სააპელაციო სასამართლომ წარდგენილი სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში.
27. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის დანაწესზე, რომელიც ადგენს იმ გარემოებათა ჩამონათვალს, როდესაც სასამართლო ვალდებულია, შეწყვიტოს საქმის წარმოება. ხსენებული ნორმა იმპერატიული ხასიათისაა და მისი „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, სასამართლო, მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიციატივით, შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ საქმე არ უნდა იქნეს განხილული სასამართლოში იმის გამო, რომ კანონის თანახმად, მისი განხილვა სხვა უწყების კომპეტენციაში შედის. ამავე კოდექსის 2721 მუხლის თანახმად კი, თუ მხარეებს დადებული აქვთ ხელშეკრულება ან არსებობს მხარეთა შეთანხმება, რომ მათ შორის დავა გადასაწყვეტად არბიტრაჟს გადაეცეს, სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას ერთ-ერთი მხარის განცხადების საფუძველზე. აღნიშნული განცხადება შესაგებლის წარდგენის ვადამდე უნდა გაკეთდეს.
28. „არბიტრაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო, რომელშიც შეტანილია სარჩელი იმ დავის არსებით საკითხზე, რომელიც საარბიტრაჟო შეთანხმების საგანია, ვალდებულია მხარის განცხადების საფუძველზე, რომელიც შესაგებლის წარდგენის ვადის გასვლამდე უნდა გაკეთდეს, შეწყვიტოს წარმოება და მიუთითოს მხარეებს არბიტრაჟზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სასამართლო დაადგენს, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმება ბათილია, ძალადაკარგულია ან მისი შესრულება შეუძლებელია. განსახილველ შემთხვევაში, პალატა მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმების ნამდვილობა მხარეთა შორის დავას არ იწვევს, ამასთან საქმეზე მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი იქნა წერილობითი შესაგებელი შესაბამისი ვადების დაცვით(იხ. ს.ფ.), სადაც მხარეს არ მიუთითებია, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმების რეალურად ამოქმედება და დავის არბიტრაჟში განხილვა სურდა. მხარემ წარმოადგინა არსებითი შესაგებელი და სასამართლოს კომპეტენცია დავის განხილვაზე, სადაოდ არ გაუხდია. შესაბამისად, ქვემდგომმა სასამართლოებმა მართებულად არ გაიზიარეს მოპასუხის ზემოაღნიშნული პროცესუალურ შედავება, რადგან, უდავოა, რომ ასეთი განცხადება მოპასუხეს შესაგებლის წარდგენის ვადის გასვლამდე არ გაუკეთებია.
29. საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის არგუმენტს იურიდიული მომსახურების ხარჯთან დაკავშირებითაც და მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი ამ ნაწილშიც დაუსაბუთებელია, კერძოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის თანახმად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრული ფარგლებით, მაგრამ არაუმეტეს დავის საგნის ღირებულების 4 პროცენტისა, ხოლო არაქონებრივი დავის შემთხვევაში – განსახილველი საქმის მნიშვნელობისა და სირთულის გათვალისწინებით, 2 000 ლარამდე ოდენობით.
30. საკასაციო პალატა აქვე განმარტავს, რომ, როგორც წესი, მართლმსაჯულების განხორციელება დაკავშირებულია სასამართლო ხარჯებთან და სასამართლოს გარეშე ხარჯებთან. ამგვარი ხარჯების ოდენობა უნდა განისაზღვროს მხარის მიერ სასამართლოში წარდგენილი ფაქტობრივად გაწეული ხარჯების ოდენობის დამადასტურებელი მტკიცებულებების საფუძველზე. ამგვარი მტკიცებულების არარსებობის შემთხვევაში, სასამართლოს მხარის მოთხოვნის საფუძველზე თვითონაც შეუძლია, გონივრული ფარგლებით განსაზღვროს დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების ოდენობა, თუკი აშკარაა, რომ პირის უფლების დარღვევის აღკვეთის მიზნით ხარჯი გაღებულია (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება „პინკოვა და პინკი ჩეხეთის რესპუბლიკის წინააღმდეგ“) (სუსგ №ას-330-315-2015, 29.06.2015წ.; №ას-316-316-2018, 7.05.2018წ.; №ას-904-2022, 6.01.2023წ.).
31. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დგინდება წარმომადგენლის მონაწილეობა საპროცესო მოქმედებებში, რაც მიუთითებს მხარეთა შორის სსკ-ის 709-ე მუხლით განსაზღვრული დავალების ხელშეკრულების არსებობაზე, რისი გათვალისწინებითაც საკასაციო პალატა იზიარებს მოსაზრებას, რომ არსებობდა მოსარჩელისთვის წარმომადგენლის ხარჯის საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით განსაზღვრულ ფარგლებში ანაზღაურების წინაპირობა და აღნიშნული ხარჯი კანონიერად დაეკისრა მოპასუხეს (შდრ. №ას-330-315-2015, 29.06.2015წ.; №ას-734-702-2016, 20.01.2017წ.; №ას-904-2022, 6.01.2023წ) .
32. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი მატერიალური ან/და საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
33. კასატორმა ვერ დაასაბუთა, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში მოდის მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასთან ან/და მის დამატებით ოქმთან/ოქმებთან და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალთან.
34. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით და არც იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოს მსგავს საკითხზე ჯერ არ უმსჯელია და გადაწყვეტილება არ მიუღია. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე არ არსებობს ვარაუდი, რომ საკასაციო საჩივრის განხილვის შემთხვევაში მოსალოდნელია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს უკვე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება.
35. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სსსკ-ის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
8. პროცესის ხარჯები:
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ვინაიდან, საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 4338 ლარის 70% - 3036,6 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 391-ე, 401-ე, ასევე 408.3-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „ი–ის“ საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;
2. კასატორს, შპს „ი–ი“-ს (ს/ნ ........) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს ლ.ხ–ძის მიერ, სს „საქართველოს ბანკში“, საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის სახით, 2022 წლის 10 ივნისს, №13543880212 საგადახდო დავალებით გადახდილი 4338 ლარის 70% - 3036,6 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე თეა ძიმისტარაშვილი
მოსამართლეები: ლაშა ქოჩიაშვილი
ამირან ძაბუნიძე
