¹ბს-1003-957(კ-06) 14 მარტი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნინო ქადაგიძე (მომხსენებელი), ნუგზარ სხირტლაძე

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006 წლის 12 ოქტომბრის განჩინებაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2005 წლის 7 დეკემბერს მოსარჩელე ა. ხ-მ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ და მოითხოვა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 86-ე და 94-ე მუხლების მიხედვით ფინანსთა სამინისტროს დაკისრებოდა მისი კუთვნილი ხელფასის გაცემა.

მოსარჩელემ სარჩელში განმარტა, რომ იგი 1996 წლიდან 2001 წლამდე მუშაობდა ხაშურის ზონალურ საგადასახადო ინსპექციაში ... თანამდებობაზე. 2001 წლის 1 თებერვალს ხაშურის საგადასახადო ინსპექციის უფროსის ბრძანებით გათავისუფლდა სამსახურიდან. მისაღები აქვს 1998, 1999, 2000 წლების ხელფასის ნაწილი სულ 263 ლარი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 27 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენლის შუამდგომლობით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 იანვრის განჩინებით, მე-3 პირის _ ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის წარმომადგენლის დ. რ-ის შუამდგომლობით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაბმული იქნა ქ. გორის საგადასახადო ინსპექცია, რადგანაც მოსარჩელე ა. ხ-ე შრომით ურთიერთობაში იმყოფებოდა ქ. ხაშურის საგადასახადო ინსპექციასთან, ხოლო ცნობა სახელფასო დავალიანების თაობაზე გაცემული იყო გორის საგადასახადო ინსპექციის მიერ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 9 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციას შეეცვალა სტატუსი და მესამე პირის ნაცვლად საქმეში ჩაება მოპასუხის სახით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა. მოპასუხე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციას ა. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელფასო დავალიანების _ 263 (ორას სამოცდა სამი) ლარის გადახდა. მოპასუხეს განემარტა გასაჩივრების წესი და ვადა.

ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციამ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება შემდეგი საფუძვლით:

1. გორის საგადასახადო ინსპექცია ა. ხ-ზე გასცემდა წინა წლების ხელფასს იმ შემთხვევაში, თუ ბიუჯეტიდან მოხდებოდა წინა წლების სახელფასო დავალიანების ჩარიცხვა საგადასახადო ინსპექციისათვის. იმ შემთხვევაში, თუ გორის საგადასახადო ინსპექცია არსებული დაფინანსებიდან (ბიუჯეტიდან გამოყოფილი ხარჯებიდან) მოახდენდა წინა წლებში წარმოქმნილი სახელფასო დავალიანებების დაფარვას, მოხდებოდა ახალი დავალიანებების დაგროვება, რაც წინააღმდეგობაში მოვიდოდა “საქართველოს 2005 წლის ბიუჯეტის შესახებ” კანონის მე-8 მუხლთან, რომლის თანახმად ,,წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივი დავალიანებების დასაფარავად საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებით შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს 2005 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების და დაწესებულებებისთვის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის შესაბამისი მუხლით დამტკიცებული ასიგნებები იმ პირობით, რომ არ იქნება დაშვებული აღნიშნული მუხლის მიხედვით ახალი დავალიანებების დაგროვება, რაზედაც მთელი პასუხისმგებლობა ეკისრება შესაბამის საბიუჯეტო ორგანიზაციას და დაწესებულებას.”

სააპელაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის და წარმოდგენილი სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სააპელაციო საჩივარი არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას და უცვლელად უნდა დარჩენილიყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის 15.11.2005წლის ¹... ცნობის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ხ-ე მუშაობდა ხაშურის ზონალურ საგადასახადო ინსპექციაში და მისი 1998, 1999, 2000 წლებში დარიცხული გაუცემელი ხელფასი შეადგენდა 263 (ორას სამოცდა სამი) ლარს, რომელიც მოსარჩელეს არ მიუღია.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებაში განმარტა, რომ “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამავე კანონის მე-9 მუხლის საფუძველზე მოსამსახურეს უფლება აქვს, სამსახურში მიღების დღიდან სამსახურიდან გათავისუფლების დღემდე მიიღოს ხელფასი. იმავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად მოსამსახურეთა ხელფასის ფონდის ფორმირების წყაროა შესაბამისი ბიუჯეტი, ხოლო საბიუჯეტო ასიგნებათა შემცირება არ შეიძლება გახდეს მოსამსახურეთა ხელფასის შემცირების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მუშაკის სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება ეკისრება იმ ორგანოს, რომელთანაც მუშაკი იმყოფებოდა შრომით ურთიერთობაში და რომელსაც გააჩნია მუშაკის სახელფასო დავალიანება. ვინაიდან, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2004 წლის 23 აგვისტოს ¹550 ბრძანებით გაუქმდა საოლქო და ზონალური საგადასახადო ინსპექციები, შესაბამისად, ხაშურის ზონალური საგადასახადო ინსპექცია შევიდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის შემადგენლობაში. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელე ა. ხ-ის სახელფასო დავალიანების 263 (ორას სამოცდა სამი) ლარის ანაზღაურება უნდა დავალებოდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციას.

ყოველივე ზემოთაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება 2006 წლის 15 ნოემბერს საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციამ.

საკასაციო საჩივარში კასატორმა აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 12 ოქტომბრის განჩინება უსაფუძვლოა, იურიდიულად დაუსაბუთებელი და უნდა გაუქმდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორი თვლის, რომ პირველი და მეორე ინსტანციის სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა “2005 – 2006 წლების ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონით. კერძოდ, სასამართლოებს უნდა გაეთვალისწინებინათ, რომ გორის საგადასახადო ინსპექცია იმყოფებოდა ცენტრალურ დაფინანსებაზე, რის გამოც ვერ გასცემდა წინა წლებში წარმოქმნილ სახელფასო დავალიანებებს მანამ, სანამ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან არ მიიღებდა მიზნობრივ დაფინანსებას. წინა წლების სახელფასო დავალიანებები კი აღებულია სახელმწიფოს შიდა ვალად და შესაბამისად ტარდება ღონისძიებები აღნიშნული ვალების პერიოდულად დაფარვისათვის. კერძოდ “2006 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონის მერვე მუხლის მიხედვით, წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივი დავალიანებების დასაფარავად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს 2006 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციებისთვის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის შესაბამისი მუხლით დამტკიცებული სახსრები იმ პირობით, რომ არ იქნეს დაშვებული აღნიშნული მუხლის გამოყენების შედეგად ახალი დავალიანების წარმოქმნა, აქედან გამომდინარე არსებული სახსრებით გორის საგადასახადო ინსპექციის მიერ მოსარჩელისთვის სახელფასო დავალიანების გადახდის ვალდებულების შესრულება გამოიწვევდა ახალი ვალდებულებების წარმოქმნას, რაც წინააღმდეგობაში მოვიდოდა “სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონის ძირითად პრინციპებთან.

ზემოაღნიშნულის მიუხედავად კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არ მიიღო მისი არგუმენტი და იხელმძღვანელა “საჯარო სამსახურის შესახებ” საქართველოს კანონის დებულებებით, რაც კასატორის აზრით, ასევე წინააღმდეგობაში მოდის “ნორმატიული აქტების შესახებ” ორგანული კანონის დებულებებთან. კერძოდ, “ნორმატიული აქტების შესახებ” ორგანული კანონის 25-ე მუხლის II პუნქტის მიხედვით “იერარქიის ერთი და იგივე საფეხურის ნორმატიულ აქტებს შორის წინააღმდეგობის წარმოქმნისას მოქმედებს უფრო გვიან მიღებული აქტით დადგენილი ნორმა.” ამ შემთხვევაში სახეზე იყო ორი თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე კანონი: საქართველოს კანონი “საქართველოს 2005-2006 წლების ბიუჯეტის შესახებ ” და საქართველოს კანონი “საჯარო სამსახურის შესახებ.” ანუ, კასატორის აზრით, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა უფრო გვიან მიღებული _ “2006 წლის საქართველოს ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 10 იანვრის განჩინებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 10 იანვრის განჩინების ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით.

2007 წლის 26 იანვარს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტმა მოსაზრებით მომართა საქართველოს უზენეს სასამართლოს, რომლითაც მოითხოვა გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა იმ მოტივით, რომ ვინაიდან იგი აკმაყოფილებდა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო გასაჩივრებულ განჩინებას, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა მოცემულ საქმესთან მიმართებაში და მიაჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან და სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა პროცესუალური დარღვევის გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების განმარტებისა და სამართლის განვითარების მიზნით საკასაციო სასამართლოს მიერ ზოგადი მნიშვნელობის მქონე (კონკრეტულთან ერთად) სახელმძღვანელოსა და სარეკომენდაციო გადაწყვეტილების გამოტანის ფაქტობრივი საჭიროება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც აღნიშნულ საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განსახილველად დაშვებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. უარი ეთქვას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის გორის საგადასახადო ინსპექციის საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.