¹ბს-1003-960(კ-07) 26 დეკემბერი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მიხეილ ჩინჩალაძე

ლალი ლაზარაშვილი

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ზეპირი განხილვის გარეშე, შეამოწმა ნ. კ.-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების არსებობა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 ივლისის განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2003 წლის 13 ოქტომბერს თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის არქიტექტურულ-სამშენებლო ინსპექციამ მოპასუხე ნ. კ.-ის მიმართ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹7, ბინა ¹47-ში მცხოვრები ნ. კ.-ის დაკვეთით, იმავე წლის სექტემბერში, აღნიშნულ სახლზე ნაწარმოები იყო სხვენის სართულის რეკონსტრუქცია მშენებლობის სათანადო ნებართვის, პროექტისა და ლიცენზირებული სამშენებლო ორგანიზაციის გარეშე, რითაც «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის «კ” პუნქტის «კ.ა”, «კ.ბ” და «კ.გ” ქვეპუნქტების შესაბამისად დარღვეული იყო არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დადგენილი საორგანიზაციო წესები. ამასთან, მოპასუხემ ხსენებული დარღვევისათვის არ გადაიხადა «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხა და გაფრთხილების მიუხედავად, აღნიშნული დარღვევა არ გამოასწორა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის «ბ” და «გ” ქვეპუნტების შესაბამისად, მოპასუხისთვის 3000 ლარის დაკისრება.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის არქიტექტურულ-სამშენებლო ინსპექციის სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოპასუხე ნ. კ.-ს დაეკისრა 3000 ლარის გადახდა და დარღვევის გამოსწორება.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2003 წლის 19 სექტემბერს ქ. თბილისის არქიტექტურულ-სამშენებლო ინსპექციის თანამშრომლების მიერ ჩატარდა შემოწმება მშენებლობის საორგანიზაციო წესების დაცვაზე, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩა ¹7, ბინა ¹47-ში მცხოვრები ნ. კ.-ის დაკვეთით აღნიშნულ მისამართზე მდებარე საცხოვრებელ სახლზე წარმოებდა სხვენის სართულის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა, მშენებლობის სათანადო ნებართვის, ლიცენზირებული სამშენებლო ორგანიზაციისა და პროექტის გარეშე. ამ სამართალდარღვევის ფაქტზე შედგა ოქმი არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დარღვევის შესახებ, რომლის საფუძველზეც მიღებულ იქნა 2003 წლის 29 სექტემბრის ¹68-2 დადგენილება ნ. კ.-ის 3000 ლარით დაჯარიმების შესახებ.

რაიონულმა სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო მშენებლობაზე კანონით დადგენილი ნებართვა საქმეში წარმოდგენილი არ იყო. «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ყოველგვარი მშენებლობისათვის სავალდებულო იყო პროექტი და მშენებლობის ნებართვა. ობიექტის მშენებლობის დაწყება სათანადო ნებართვის გარეშე წარმოადგენდა არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დადგენილი საორგანიზაციო წესების დარღვევას.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. კ.-მ, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2006 წლის 5 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება ნ. ა.-ე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 ივნისის საოქმო განჩინებით ქ. თბილისის არქიტექტურულ-სამშენებლო ინსპექციის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 23 ივლისის განჩინებით ნ. კ.-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 29 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მეორე ნაწილის «გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ უსაფუძვლო იყო აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მას «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონი არ დაურღვევია. რაიონულ სასამართლოში ნ. კ.-მ აღიარა, რომ «სხვენის რეკონსტრუქციაზე არანაირი ნებართვა არ გააჩნდა”. უფრო მეტიც, ნ. კ.-მ სააპელაციო საჩივარს დანართის სახით დაურთო თბილისის ვაკე-საბურთალოს საბინაო-კომუნალური მომსახურების სერვისული ცენტრი «...-ს” თანამშრომლების აქტი, რომლის მიხედვითაც ნ. კ.-მ სხვენ-სართულში აწარმოვა დაშენება და ლოჯიების უნებართვოდ მშენებლობა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ «არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის (სარჩელის აღძვრის დროს მოქმედი რედაქცია) შესაბამისად, არქმშენინსპექციის დადგენილება დაჯარიმების შესახებ შეიძლებოდა გასაჩივრებულიყო მისი მიღებიდან 10 დღის ვადაში, არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ზემდგომ ორგანოში ან სასამართლოში. მოცემულ შემთხვევაში კი, ნ. კ.-ს არც ზემდგომ ორგანოში და არც სასამართლოში არ გაუსაჩივრებია თბილისის არქმშენინსპექციის 2003 წლის 29 სექტემბრის ¹68-2 დადგენილება და მოპასუხეს (აპელანტს) არც შეგებებული სარჩელი აღუძრავს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სასამართლოს არ გააჩნდა არანაირი საფუძველი, ემსჯელა ხსენებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (დადგენილების) კანონიერებაზე. რაც შეეხებოდა აპელანტის მიერ მითითებულ იმ გარემოებას, რომ 2004 წლის 9 მარტს თბილისის მერიის ადმინისტრაციული ინსპექციის მიერ შედგენილი იყო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ¹340 ოქმი, რომლის თანახმადაც, ნ. კ.-ე დაჯარიმდა 200 ლარით, აღნიშნული ვერ გახდებოდა თბილისის არქმშენინსპექციის მიერ უფრო ადრე მიღებული დადგენილების არშესრულების საფუძველი, მით უფრო, რომ ხსენებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები სხვადასხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ იქნა მიღებული და შინაარსობრივად განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტმა ვერ შეძლო ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაბათილება, რის გამოც სააპელაციო საჩივარი იყო უსაფუძვლო და არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. კ.-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უპირობოდ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნები და თავის მხრივ, გააკეთა დაუსაბუთებელი შეფასებები და დასკვნები, რითაც ძალაში დატოვა არასწორი გადაწყვეტილება. აღნიშნულით სააპელაციო სასამართლო ხელს უწყობს არასწორი პრაქტიკის დამკვიდრებას მოცემული კატეგორიის დავებზე.

კასატორი განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო რა თითქოსდა მოპასუხის მიერ აღიარებას პირველი ინსტანციის სასამართლოში იმის შესახებ, რომ სხვენის რეკონსტრუქცია აწარმოვა ნებართვის გარეშე და ამასთან არ გაუსაჩივრებია არქმშენინსპექციის დადგენილება დაჯარიმების შესახებ, მას არანაირი საფუძველი არ გააჩნდა, ემსჯელა ხსენებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის (დადგენილების) კანონიერებაზე, ხოლო, რაც შეეხება მოგვიანებით 2004 წლის 9 მარტს ამავე დავაზე შედგენილ სამართალდარღვევის ოქმს, იგი სხვადასხვა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერაა მიღებული და შინაარსობრივად განსხვავდება ერთმანეთისგან.

კასატორს მიაჩნია, რომ დასახელებული არგუმენტებით საჩივრის დაუკმაყოფილებლობა ეწინააღმდეგება საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის ნორმებით დადგენილ მოთხოვნებს. სააპელაციო სასამართლო, ამ შემთხვევაში, არ იყო შეზღუდული, ემოქმედა მხოლოდ ვიწრო შეჯიბრებითობის პრინციპით და მას გააჩნდა სრული უფლება, გაერკვია და შეფასება მიეცა ორი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების კანონიერებისათვის, მითუმეტეს, რომ 2004 წლის 9 მარტის სამართალდარღვევის ¹340 ოქმში მითითებულია, რომ ნ. კ.-ს მშენებლობა ნაწარმოები ჰქონდა შესაბამისი ნებართვის გარეშე, რითაც შეცვალა ობიექტის სტრუქტურულ-ფუნქციური წყობა ანდა იერსახე, რაც ჯარიმდება 200 ლარით. თუკი სააპელაციო სასამართლოს ეჭვი ეპარებოდა ამ ორი აქტის რაიმე სამართლებრივ დაუსაბუთებლობაში, მას სრული უფლება ჰქონდა, გამოეკვლია და დაედგინა იგი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ასევე ყოვლად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს არგუმენტი სააპელაციო საჩივრის დაუკმაყოფილებლობაზე იმ მოტივით, რომ კასატორს არ გაუსაჩივრებია ქ. თბილისის არქმშენინსპექციის 2003 წლის 29 სექტემბრის ¹68-2 დადგენილება და არც შეგებებული სარჩელი არ წარუდგენია, რადგან ამის პროცესუალური აუცილებლობა არ არსებობდა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი, ხოლო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თითოეულ მხარეს, ამ შემთხვევაში მოსარჩელეს, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ევალება, დაასაბუთოს თავისი სარჩელი. თავის მხრივ კი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე მუხლის თანახმად, გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს. ამიტომ, სასამართლოს უნდა დაესაბუთებინა, თუ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რომელი გარემოება მიაჩნდა დადგენილად და რომელი დაუდგენლად.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მიღებულია პროცესუალურ-სამართლებრივი ნორმების აშკარა დარღვევით, რის გამოც საკასაციო საჩივარი დასაშვებია.

კასატორმა განმარტა, რომ საქმეში ყოველგვარი საფუძვლის გარეშეა ჩაბმული მესამე პირად ვინმე ნ. ა.-ე, რომელსაც არანაირი შემხებლობა მოცემულ საქმესთან არა აქვს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 6 ნოემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი; მხარეებს მიეცათ უფლება, 2007 წლის 6 ნოემბრის განჩინების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში წარმოედგინათ მოსაზრება, თუ რამდენად იყო დასაშვები განსახილველად საკასაციო საჩივარი საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით; საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დასაშვებობის შემოწმება განისაზღვრა 2007 წლის 26 დეკემბრამდე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს და არ ექვემდებარება დასაშვებად ცნობას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დასაშვებობის ამომწურავ საფუძვლებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებდა საქმის განხილვის შედეგზე და განაპირობებდა არასწორი გადაწყვეტილების მიღებას. კასატორი საკასაციო საჩივარში ვერ აქარწყლებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და დასკვნებს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს დამკვიდრებული პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება ამ კატეგორიის დავებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებულ პრაქტიკას.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ საქმეს არ გააჩნია არავითარი პრინციპული მნიშვნელობა სასამართლო პრაქტიკისათვის, ხოლო საკასაციო საჩივარს _ წარმატების პერსპექტივა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით რეგლამენტირებული არც ერთი საფუძველი, რის გამოც საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად.

ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის «გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა საკასაციო საჩივრისათვის შეადგენს _ დავის საგნის ღირებულების 5 პროცენტს, მაგრამ არანაკლებ 300 ლარისა, ხოლო იმავე კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი. ამდენად, თუ კასატორს წინაწარ აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი საკასაციო საჩივარზე და იგი მოქმედი კანონმდებლობით გათავისუფლებული არ არის სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, მისი საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად მიჩნევის შემთხვევაში, მას დაეკისრება გადასახდელი სახელმწიფო ბაჟის 30 პროცენტი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან ნ. კ.-ს მოცემულ დავასთან დაკავშირებულ საკსაციო საჩივარზე არა აქვს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 300 ლარი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მას უნდა დაეკისროს აღნიშნული თანხის 30 პროცენტი _ 90 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. კ.-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 23 ივლისის განჩინება;

3. ნ. კ.-ს დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟი 90 ლარის ოდენობით;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.