საქმე №ას-191-2022 19 მარტი, 2024 წელი,

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

მოსამართლეები: გიორგი მიქაუტაძე (თავმჯდომარე),

თამარ ზამბახიძე (მომხსენებელი),

რევაზ ნადარაია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორები – შპს „მ.გ“, შპს „ც–ი“, შპს „გ.პ–ი“ (მოპასუხეები)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ე.პ–ი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.12.2021 წლის გადაწყვეტილება, ამავე სასამართლოს 27.10.2021 წლის საოქმო განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილებით - სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა

საკითხი, რომელზეც მიღებულია განჩინება – საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძვლები:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 12.07.2018 წლის გადაწყვეტილებით:

1.1. შპს „ე.პ–ის“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი სარჩელით მოსარჩელე“ ან „საწარმო“) სარჩელი დაკმაყოფილდა:

1.1.1. ბათილად იქნა ცნობილი საწარმოსა და შპს „გ.პ–ს“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „პირველი მოპასუხე“) შორის 21.12.2017 წელს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც საწარმომ პირველ მოპასუხეს საკუთრებაში გადასცა სატრანსპორტო საშუალება ფორდ ტრანზიტი ფურგონი, გამოშვებული 2009 წელს, რომლის საიდენტიფიკაციო ნომერია ....... აღნიშნული სატრანსპორტო საშუალების მესაკუთრედ ცნობილ იქნა საწარმო და პირველ მოპასუხეს დაევალა მისი საწარმოსთვის გადაცემა;

1.1.2. ბათილად იქნა ცნობილი საწარმოსა და პირველ მოპასუხეს შორის 22.12.2017 წელს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც საწარმომ პირველ მოპასუხეს საკუთრებაში გადასცა სატრანსპორტო საშუალება მერსედეს ბენცი ფურგონი, გამოშვებული 1999 წელს, რომლის საიდენტიფიკაციო ნომერია .......... აღნიშნული სატრანსპორტო საშუალების მესაკუთრედ ცნობილ იქნა საწარმო და პირველ მოპასუხეს დაევალა მისი საწარმოსთვის გადაცემა;

1.1.3. ბათილად იქნა ცნობილი საწარმოსა და შპს „ც–ს“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მეორე მოპასუხე“) შორის 17.12.2017 წელს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც საწარმომ მეორე მოპასუხეს საკუთრებაში გადასცა სპეც. ტექნიკა დამტვირთველი Toyota (ელექტრო). ამავე ქონების მესაკუთრედ ცნობილ იქნა საწარმო და მეორე მოპასუხეს დაევალა მისი საწარმოსთვის გადაცემა;

1.1.4. ბათილად იქნა ცნობილი 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სარეგისტრაციოდ წარდგენილი 01.12.2017 წლით დათარიღებული იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც პირველ მოპასუხეს დროებით სარგებლობაში გადაეცა საწარმოს კუთვნილი ........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე აღმართული შენობა-ნაგებობიდან მე-2 სართულზე მდებარე 200 კვ.მ სასაწყობე ფართი, რომლის რეგისტრაციაც საჯარო რეესტრში განხორციელდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.12.2017 წლის №892017230010 გადაწყვეტილების საფუძველზე;

1.1.5. ბათილად იქნა ცნობილი 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სარეგისტრაციოდ წარდგენილი 05.12.2017 წლით დათარიღებული იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მეორე მოპასუხეს დროებით სარგებლობაში გადაეცა საწარმოს კუთვნილი ........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე აღმართული შენობა-ნაგებობიდან მე-2 სართულზე მდებარე 219 კვ.მ სასაწყობე ფართი, რომლის რეგისტრაციაც საჯარო რეესტრში განხორციელდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.12.2017 წლის №892017230058 გადაწყვეტილების საფუძველზე;

1.1.6. ბათილად იქნა ცნობილი 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში სარეგისტრაციოდ წარდგენილი 05.12.2017 წლით დათარიღებული იჯარის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც შპს „მ.გ–ს“ (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მესამე მოპასუხე“) დროებით სარგებლობაში გადაეცა საწარმოს კუთვნილი ........ საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე აღმართული შენობა-ნაგებობიდან მე-2 სართულზე მდებარე 200 კვ.მ სასაწყობე ფართი, რომლის რეგისტრაციაც საჯარო რეესტრში განხორციელდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 22.12.2017 წლის №892017230108 გადაწყვეტილების საფუძველზე;

1.2. ი.ძ–ძის (შემდეგში ტექსტში მოხსენიებული, როგორც „მეორე სარჩელით მოსარჩელე“) სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ:

1.2.1. საწარმოს მეორე სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 50 000 ევროს გადახდა;

1.2.2. საწარმოს მეორე სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 26 000 ლარის გადახდა;

1.2.3. მეორე სარჩელით მოსარჩელის მოთხოვნა საწარმოსთვის მის სასარგებლოდ 50 000 ევროსა და 26 000 ლარის ჯამური ოდენობის წლიური 8%-ის გადახდის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

2. გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგს:

2.1. საწარმო რეგისტრირებულია 21.09.2010 წელს და მისი დირექტორი იყო მეორე სარჩელით მოსარჩელე. საწარმოს პარტნიორები იყვნენ: მეორე სარჩელით მოსარჩელე 25% წილის მფლობელი პარტნიორი, ა.გ–ა 30% წილის მფლობელი პარტნიორი; ნ..გ–ვა 30% წილის მფლობელი პარტნიორი და პ.ძ–ძე 15% წილის მფლობელი პარტნიორი. 18.12.2017 წლის შეთანხმებით მეორე სარჩელით მოსარჩელისა და პ.ძ–ძის მიერ პირველ მოპასუხეზე უსასყიდლოდ გასხვისდა მათი კუთვნილი წილი საწარმოში და სარეგისტრაციო სამსახურში განხორციელებული ცვლილების შედეგად საწარმოს პარტნიორებად დარეგისტრირდნენ: ა.გ–ა 30% წილის მფლობელი პარტნიორი; ნ..გ–ვა 30% წილის მფლობელი პარტნიორი და პირველი მოპასუხე 40% წილის მფლობელი პარტნიორი.

2.2. პირველი მოპასუხე რეგისტრირებულია 14.04.2010 წელს და მისი დირექტორი არის მეორე სარჩელით მოსარჩელე. პირველი მოპასუხის პარტნიორები იყვნენ: მეორე სარჩელით მოსარჩელე 60% წილის მფლობელი პარტნიორი, გ.ძ–ძე 25% წილის მფლობელი პარტნიორი, მ.ნ-ფ–ი 5% წილის მფლობელი პარტნიორი, ე. ფ–ი 5% წილის მფლობელი პარტნიორი და ქ. ფ–ი 5% წილის მფლობელი პარტნიორი. 23.01.2018 წლის მდგომარეობით პირველი მოპასუხის პარტნიორები არიან: მეორე სარჩელით მოსარჩელე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, პ.ძ–ძე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი.

2.3. მეორე მოპასუხე რეგისტრირებულია 23.04.2012 წელს და მისი დირექტორი არის მეორე სარჩელით მოსარჩელე. მეორე მოპასუხის პარტნიორები იყვნენ: მეორე სარჩელით მოსარჩელე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, მ.ც–ი 50% წილის მფლობელი პარტნიორი. 09.01.2018 წლის შეთანხმებით მეორე სარჩელით მოსარჩელის მიერ პირველ მოპასუხეზე უსასყიდლოდ გასხვისდა მეორე მოპასუხეში კუთვნილი წილი და სარეგისტრაციო სამსახურში განხორციელებული ცვლილების შედეგად კომპანიის პარტნიორებად დარეგისტრირდნენ: პირველი მოპასუხე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, მ.ც–ი 50% წილის მფლობელი პარტნიორი.

2.4. მესამე მოპასუხე რეგისტრირებულია 18.12.2012 წელს და მისი დირექტორი არის პ.ძ–ძე. მესამე მოპასუხის პარტნიორები არიან: პირველი მოპასუხე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, მ.შ–ძე 50% წილის მფლობელი პარტნიორი.

2.5. საწარმოს პარტნიორებმა ა.გ–ამ და ნ..გ–ვამ 26.12.2017 წელს მოიწვიეს საწარმოს პარტნიორთა კრება დღის წესრიგით: ა) საწარმოს დირექტორის - მეორე სარჩელით მოსარჩელის დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესახებ და ბ) საწარმოს დირექტორად გ.მ–ძის დანიშვნის თაობაზე. გზავნილი საწარმოს პარტნიორთა კრების მოწვევის თაობაზე გაეგზავნა მეორე სარჩელით მოსარჩელეს და ჩაბარდა (მამას) 15.12.2017 წელს. საწარმოს პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით საწარმოს დირექტორად, მეორე სარჩელით მოსარჩელის ნაცვლად, არჩეული იქნა გ.მ–ძე.

2.6. 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საწარმოს დირექტორმა - მეორე სარჩელით მოსარჩელემ წარადგინა განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ, კერძოდ: 01.12.2017 წლის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, საწარმო (წარმოდგენილი მისი დირექტორის მეორე სარჩელით მოსარჩელის სახით) იღებს ვალდებულებას არაუგვიანეს 06.12.2017 წლისა გადასცეს პირველ მოპასუხეს (წარმოდგენილი მისი დირექტორის მეორე სარჩელით მოსარჩელის სახით) დროებით სარგებლობაში, მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ........, შენობა ნაგებობა №1 (მშენებარე) მეორე სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 200 კვ.მ. საიჯარო ქონებით სარგებლობის ყოველთვიური საიჯარო ქირა განისაზღვრა 1 კვ.მ სასაწყობე ფართზე 6 ლარი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 05.12.2027 წლამდე. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.12.2017 წლის №892017230010-03 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა საწარმოს განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ და საწარმოს კუთვნილ უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქალაქი თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ........, №1 (მშენებარე) ფართში მე-2 სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 3048,8 კვ.მ-დან 200 კვ.მ-ზე დარეგისტრირდა მოიჯარე პირველი მოპასუხის უფლება.

2.7. 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საწარმოს დირექტორმა - მეორე სარჩელით მოსარჩელემ წარადგინა განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ, კერძოდ: 05.12.2017 წლის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, საწარმო (წარმოდგენილი მისი დირექტორის მეორე სარჩელით მოსარჩელის სახით) იღებს ვალდებულებას არაუგვიანეს 06.12.2017 წლისა გადასცეს მეორე მოპასუხეს (წარმოდგენილი მისი დირექტორის მეორე სარჩელით მოსარჩელის სახით) დროებით სარგებლობაში, მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ......, შენობა ნაგებობა №1 (მშენებარე) მეორე სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 219 კვ.მ. საიჯარო ქონებით სარგებლობის ყოველთვიური საიჯარო ქირა განისაზღვრა 1 კვ.მ სასაწყობე ფართზე 6 ლარი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 05.12.2027 წლამდე. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 21.12.2017 წლის №892017230058-03 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა საწარმოს განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ და საწარმოს კუთვნილ უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქალაქი თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ........, №1 (მშენებარე) ფართში მე-2 სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 3048,8 კვ.მ-დან 219 კვ.მ-ზე დარეგისტრირდა მოიჯარე მეორე მოპასუხის უფლება.

2.8. 18.12.2017 წელს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში საწარმოს დირექტორმა - მეორე სარჩელით მოსარჩელემ წარადგინა განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ, კერძოდ: 05.12.2017 წლის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, საწარმო (წარმოდგენილი მისი დირექტორის მეორე სარჩელით მოსარჩელის სახით) იღებს ვალდებულებას არაუგვიანეს 06.12.2017 წლისა გადასცეს მესამე მოპასუხეს (წარმოდგენილი მისი დირექტორის პ.ძ–ძის სახით) დროებით სარგებლობაში, მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, მდებარე: ქ. თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ......, შენობა ნაგებობა №1 (მშენებარე) მეორე სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 200 კვ.მ. საიჯარო ქონებით სარგებლობის ყოველთვიური საიჯარო ქირა განისაზღვრა 1 კვ.მ სასაწყობე ფართზე 6 ლარი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განისაზღვრა 05.12.2027 წლამდე. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 22.12.2017 წლის №892017230108-03 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა საწარმოს განცხადება იჯარის უფლების წარმოშობის რეგისტრაციის შესახებ და საწარმოს კუთვნილ უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქალაქი თბილისი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია/ქალაქი თბილისი, დიღომი, აგრარული უნივერსიტეტის ტერიტორია, საკადასტრო კოდით ......., №1 (მშენებარე) ფართში მე-2 სართულზე მდებარე სასაწყობე ფართი 200 კვ.მ დარეგისტრირდა მოიჯარე მესამე მოპასუხის უფლება.

2.9. 22.12.2017 წელს საწარმომ პირველ მოპასუხეს გადასცა მერსედეს ბენცი ფურგონი 210D, გამოშვების წელი 1999, ფერი თეთრი, სანომრე ნიშანი ...... (საიდენტიფიკაციო ნომერი ......). 26.12.2017 წელს საწარმომ მეორე მოპასუხეს გადასცა მერსედეს ბენცი სატვირთო ფურგონი 412D (კოდით ......). 21.12.2017 წელს საწარმომ პირველ მოპასუხეს გადასცა ფორდ ტრანზიტ ფურგონი .., ფერი თეთრი, გამოშვების წელი 2009 (სანომრე ნიშანი ...., საიდენტიფიკაციო ნომერი ....). 17.12.2017 წელს საწარმომ მეორე მოპასუხეს გადასცა დამტვირთველი TOYOTA (ელექტრო).

2.10. სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეების წარმომადგენელთა მითითება, რომ დასახელებულ კომპანიებსა და საწარმოს შორის არსებობდა ისეთივე ტიპის საიჯარო მრავალწლიანი ურთიერთობა, როგორც ეს განხორციელდა 18.12.2017 წელს სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ხელშეკრულებებით. საქმეში არ არის წარმოდგენილი არანაირი სახის მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა, რომ საწარმოს მიერ პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეებისათვის იჯარის სახით გადაცემული იყო კუთვნილი უძრავი ქონება სასაწყობე ფართის სახით. მართალია, საქმეში წარმოდგენილია საგადასახადო ანგარიშფაქტურები და იჯარის თანხის ჩარიცხვის შესახებ საგადახდო დავალებები, რომელთა თანახმად, პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეების მიერ გადახდილია საიჯარო ქირა საწარმოსათვის, მაგრამ საყურადღებოა, რომ აღნიშნული ასახავს მხოლოდ 2017 წლის მონაცემებს და, ამასთან, დასახელებული მტკიცებულებები არ ადასტურებს, რომ იჯარით გადაცემული იყო უძრავი ქონება და საიჯარო ქონებით სარგებლობის ყოველთვიური საიჯარო ქირა განსაზღვრული იყო 1 კვ.მ სასაწყობე ფართზე 6 ლარი დღგ-ის ჩათვლით, ხოლო იმ გარემოების დამადასტურებელი კანონით დადგენილი მტკიცებულება, რომ მხარეთა შორის იყო მრავალწლიანი საიჯარო ურთიერთობა მოპასუხეთა მიერ წარმოდგენილი არ ყოფილა.

2.11. დირექტორი სამეწარმეო საზოგადოების მართვის აუცილებელი ორგანოა, რომელსაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება საზოგადოების საქმიანობის სწორად წარმართვაში და მის მიერ მიღებული ბიზნეს-გადაწყვეტილებები, უნდა იყოს საზოგადოების ინტერესებში. დირექტორს კომპანიის წინაშე აქვს ვალდებულება განახორციელოს მასზე დაკისრებული მოვალეობები კეთილსინდისიერად, იმ რწმენით რომ მისი მოქმედება ყველაზე ხელსაყრელია კომპანიისათვის და იმგვარი ზრუნვით, როგორც ზრუნავს ანალოგიურ პირობებში მყოფი ჩვეულებრივი გულისხმიერი ადამიანი. დირექტორის მიერ მიღებული სამეწარმეო გადაწყვეტილებები და, შესაბამისად, გარიგებები დაცულია სამართლებრივი თვალსაზრისით თუ დირექტორი არ არის დაინტერესებული სამეწარმეო გადაწყვეტილების საგნით და გარიგება შეესაბამება კომპანიის საუკეთესო ინტერესებს. ამასთან, დირექტორი „დაინტერესებულ პირად“ ჩაითვლება სამეწარმეო გადაწყვეტილების საგნით, თუ აღნიშნული მასზე პირადად ახდენს გავლენას, მათ შორის, როგორც კომპანიასთან დასადები გარიგების მეორე მხარეზე. მხარეთა შორის დავას არ იწვევს ის გარემოება, რომ სადავო ხელშეკრულებების გაფორმების დროს საწარმოს დირექტორს წარმოადგენდა მეორე სარჩელით მოსარჩელე, რომელიც ამავდროულად იყო პირველი მოპასუხის დირექტორი და 60% წილის მფლობელი პარტნიორი, იგი, ასევე, იყო მეორე მოპასუხის დირექტორი და 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, ხოლო მესამე მოპასუხის დირექტორი იყო მეორე სარჩელით მოსარჩელის ძმა პ.ძ–ძე და ამავე კომპანიის 50% წილის მფლობელი პარტნიორი იყო პირველი მოპასუხე. სასამართლომ განმარტა, რომ დირექტორთა მიერ დადებულ გარიგებებთან დაკავშირებით მტკიცების ტვირთის განაწილებისას მოსარჩელემ უნდა აჩვენოს, რომ დირექტორი დაინტერესებული იყო გარიგებით და ეს ცნობილი იყო ხელშეკრულების მეორე მხარისათვის. აღნიშნულის შემდეგ, მტკიცების ტვირთი გადადის მოპასუხის მხარეს. ინტერესთა კონფლიქტს ადგილი აქვს, როდესაც შეთანხმების ორივე მხარეს რეალურად ერთი პირი, დირექტორი დგას. ასეთი გარიგება არის პირადი დაინტერესების მატარებელი, რადგან მასში იკვეთება დირექტორის ინტერესი. გარიგებები, რომლებიც ხვდება კომპანიის მიზნებს გარეთ არის ნამდვილი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ მოსარჩელე კომპანია დაამტკიცებს, რომ მოპასუხემ იცოდა გარიგების ნამდვილი მიზანი, ანუ ის გარემოება, რომ რეალურად მოსარჩელე კომპანიის მიზანი არ იყო სადავო ხელშეკრულების გაფორმება და აღნიშნული განხორციელდა მხოლოდ იმის გამო, რომ დირექტორი პირადად დაინტერესებული იყო გარიგებით. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის (შემდეგში სსკ) 114-ე მუხლის თანახმად, თუ თანხმობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, წარმომადგენელს არ შეუძლია წარმოდგენილი პირის სახელით საკუთარ თავთან თავისი სახელით, ან, როგორც მესამე პირის წარმომადგენელმა, დადოს გარიგება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა გარიგება უკვე არსებობს რაიმე ვალდებულების შესასრულებლად. სასამართლომ განმარტა, რომ დასახელებული საკანონმდებლო ნორმით გათვალისწინებული მოთხოვნები ვრცელდება იურიდიული პირის წარმომადგენლებზეც. კომპანიის წარმომადგენელი არ შეიძლება ხელშეკრულების ორივე მხარეს განასახიერებდეს, თუ არ არსებობს შესაბამისი თანხმობა.

2.12. მოცემულ შემთხვევაში, სატრანსპორტო საშუალებებსა და სპეც. ტექნიკის, ასევე - იჯარის ხელშეკრულებების გაფორმების დროს მეორე სარჩელით მოსარჩელემ გარიგება დადო ფაქტობრივად საკუთარ თავთან, ვინაიდან იგი წარმოადგენდა ხელშეკრულების ორივე მხარის დირექტორს, ხოლო მესამე მოპასუხის დირექტორი იყო მისი ძმა პ.ძ–ძე და ამავე კომპანიის 50% წილის მფლობელი პარტნიორი იყო პირველი მოპასუხე, რომლის დირექტორი მეორე სარჩელით მოსარჩელე იყო. ამასთან, საქმეში არ არის წარმოდგენილი კანონით გათვალისწინებული გარემოებები და აღნიშნულზე არც მოპასუხე მხარეს მიუთითებია, რომ ადგილი ჰქონდა საგამონაკლისო შემთხვევას - ვალდებულების არსებობას, რაც სატრანსპორტო საშუალებების განკარგვასა და იჯარის ხელშეკრულებებს ნამდვილად აქცევდა. სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ის 54-ე მუხლით, ასევე - 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით. სასამართლომ მიიჩნია, რომ საწარმოს დირექტორმა სატრანსპორტო საშუალებების განკარგვით და უძრავი ნივთის იჯარით გაცემის გზით ხელყო საწარმოს საკუთრება და მოუსპო მას საშუალება საკუთარი სამეწარმეო მიზნებისთვის გამოეყენებინა კუთვნილი უძრავი ნივთი. ამასთან, საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მეორე სარჩელით მოსარჩელის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები სადავო გარიგების დადების შესახებ ემსახურებოდა საწარმოს მიზნებს. შესაბამისად, არსებობს საწარმოს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

3. გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მხარეებმა:

3.1. საწარმომ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - მეორე სარჩელით მოსარჩელის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა;

3.2. პირველმა, მეორე და მესამე მოპასუხეებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით -საწარმოს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა;

3.3. მეორე სარჩელით მოსარჩელემ მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით -თავისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი და საფუძველი:

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 15.12.2021 წლის გადაწყვეტილებით საწარმოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; პირველი, მეორე და მესამე მოპასუხეების სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; მეორე სარჩელით მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 12.07.2018 წლის გადაწყვეტილების მესამე პუნქტის შეცვლით ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; საწარმოს მეორე სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 50 000 ევროს წლიური 2%-ის გადახდა 14.03.2018 წლიდან თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 12.07.2018 წლის გადაწყვეტილების 2.1. პუნქტით გათვალისწინებული თანხის (50 000 ევროს) სრულ გადახდამდე; საწარმოს მეორე სარჩელით მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 26 000 ლარის წლიური 8%-ის გადახდა 14.03.2018 წლიდან თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 12.07.2018 წლის გადაწყვეტილების 2.2. პუნქტით გათვალისწინებული თანხის (26 000 ლარის) სრულ გადახდამდე.

გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში ეფუძნება შემდეგს:

4.1. სატრანსპორტო საშუალებებსა და სპეც. ტექნიკაზე, ასევე - იჯარის ხელშეკრულებების გაფორმებისას მეორე სარჩელით მოსარჩელემ გარიგება ფაქტობრივად საკუთარ თავთან დადო, ვინაიდან იგი წარმოადგენდა ხელშეკრულების ორივე მხარის დირექტორს, ხოლო მესამე მოპასუხის დირექტორი იყო მისი ძმა პ.ძ–ძე და ამავე კომპანიის 50% წილის მფლობელი პარტნიორი იყო პირველი მოპასუხე, რომლის დირექტორი მეორე სარჩელით მოსარჩელე იყო.

4.2. წარმომადგენელი უფლებამოსილია საკუთარ თავთან დადოს გარიგება, თუ ეს გამონაკლისის სახით ვალდებულების შესრულების მიზანს ემსახურება. საკუთარ თავთან გარიგების დადებისას წინა პლანზე უნდა იყოს წამოწეული წარმოდგენილის უფლებრივი სარგებელი. კომპანიის ტრანზაქციების მართვა მიჩნეულია დირექტორთა ყოველდღიურ საქმიანობად, თუმცა, გარიგება, სადაც დირექტორი და კომპანია არიან მხარეები, მოიცავს საფრთხეს, რომ ადგილი ექნება კომპანიის საწინააღმდეგო ქმედებას დირექტორის სასარგებლოდ. ინტერესთა კონფლიქტის არსებობა ყოველთვის რისკია საკუთარ თავთან დადებულ გარიგებებში. ინტერესთა კონფლიქტის კლასიკური ფორმა არის შეთანხმება კომპანიასა და დირექტორს შორის, როდესაც გარიგების ორივე მხარეს ერთი პირი, დირექტორი დგას. ასეთი შეთანხმებების არსებობა ბადებს კორპორატიული რესურსების საკუთარი ინტერესებისთვის გამოყენების ეჭვს. არგუმენტები მოვალეობის სავარაუდო დარღვევაზე გამართლებულია, თუკი დაინტერესებულმა დირექტორმა იცოდა ან უნდა სცოდნოდა ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ, არ გაამჟღავნა აღნიშნული ინფორმაცია და მიიღო გადაწყვეტილება. ვინაიდან თავის თავთან დადებული გარიგება შეიძლება დაიდოს მხოლოდ გამონაკლის და განსაკუთრებულ შემთხვევაში, მიიჩნევა, რომ მტკიცების ტვირთი არის დირექტორთა ვალდებულება. როდესაც წარმოდგენილი პირი დაადასტურებს, რომ გარიგება არის საკუთარ თავთან დადებული, მტკიცების ტვირთი გადადის მოპასუხეზე, რომ დაამტკიცოს მისი მხრიდან კანონის ფარგლებში მოქმედება. მოცემულ შემთხვევაში, მხარეს არ მიუთითებია რაიმე გარემოებაზე ან მტკიცებულებაზე, რაც სასამართლოს შეუქმნიდა რწმენას, რომ ასეთი გარიგების დადება იყო აუცილებელი და დირექტორს არ ჰქონდა შესაძლებლობა ამ გარიგების შესახებ ეცნობებინა პარტნიორისათვის ან მისი მხრიდან მიეღო წინასწარი თანხმობა.

4.3. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ საწარმოს დირექტორმა სატრანსპორტო საშუალებების განკარგვითა და უძრავი ნივთის იჯარით გაცემის გზით ხელყო საწარმოს საკუთრება და მოუსპო მას საშუალება საკუთარი სამეწარმეო მიზნებისთვის გამოეყენებინა კუთვნილი უძრავი ნივთი. ამასთან, საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ მეორე სარჩელით მოსარჩელის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები სადავო გარიგების დადების შესახებ ემსახურებოდა საწარმოს მიზნებს. საქმეში არ არის წარმოდგენილი კანონით გათვალისწინებული გარემოებები და არც მხარეს მიუთითებია, რომ არსებობდა საგამონაკლისო შემთხვევა - ვალდებულების არსებობა, რაც სატრანსპორტო საშუალებების განკარგვასა და იჯარის ხელშეკრულებებს ნამდვილად აქცევდა.

საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა:

5. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი წარადგინეს პირველმა, მეორე და მესამე მოპასუხეებმა (შემდეგში ტექსტში ერთობლივად მოხსენიებული, როგორც „კასატორები“), მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით - საწარმოს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. კასატორებმა, ასევე, მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 27.10.2021 წლის საოქმო განჩინების გაუქმება.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის (შემდეგში სსსკ) 391-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სსსკ-ის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც ის დაუშვებელია:

7. სსსკ-ის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სსსკ-ის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი საფუძვლით.

8. სსსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებული პრეტენზია გულისხმობს მითითებას იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურსამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება. კასატორებს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით, არ წარმოუდგენიათ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

9. წინამდებარე საკასაციო საჩივრის ფარგლებში სასამართლოს მსჯელობის საგანია, საწარმოსა და კასატორებს შორის დადებული ნასყიდობისა და იჯარის ხელშეკრულებების, როგორც მეორე სარჩელით მოსარჩელის მიერ საკუთარ თავთან დადებული გარიგებების, ბათილად ცნობის კანონიერება.

10. სსკ-ის 114-ე მუხლის თანახმად, თუ თანხმობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, წარმომადგენელს არ შეუძლია წარმოდგენილი პირის სახელით საკუთარ თავთან თავისი სახელით, ან, როგორც მესამე პირის წარმომადგენელმა, დადოს გარიგება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა გარიგება უკვე არსებობს რაიმე ვალდებულების შესასრულებლად.

11. ზემოაღნიშნული ნორმის მიზანია, რომ წარმომადგენელს არ უნდა გააჩნდეს გარიგების ორივე მხარის წარმოდგენის/განსახიერების უფლებამოსილება. წარმომადგენელი შესაძლოა აღმოჩნდეს საკუთარ ინტერესებთან კონფლიქტში. აღნიშნული ფაქტი ართულებს წარმომადგენლის მიერ საკუთარი თავის საზიანოდ მარწმუნებლის ინტერესების დაცვის შესაძლებლობას. წარმომადგენლის უმთავრესი მიზანი წარმოდგენილის ინტერესების დაცვაა. ეს კი ცალკეულ შემთხვევებში შეიძლება წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებით სარგებლობის აკრძალვაში გამოიხატოს. თავის მხრივ, ამის აღსრულება, წარმომადგენლის მიერ როგორც წარმოდგენილის, ასევე საკუთარი თავის ან მესამე პირის სახელით ერთდროულად მოქმედებისას, შეუძლებელია. იმის გათვალისწინებით, რომ წარმოდგენილს შესაძლებლობა აქვს უკეთ შეაფასოს ხსენებული გარიგების სამართლებრივი შედეგები მისი დადების შემდეგ და არა მის დადებამდე, განსახილველი დანაწესი წარმოდგენილს ანიჭებს უფლებას მოიწონოს წარმომადგენლის მიერ საკუთარ თავთან დადებული გარიგება და ამ მოწონების საფუძველზე დატოვოს ის ძალაში. გამომდინარე აღნიშნულიდან, 114-ე მუხლი ადგენს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მხოლოდ შეზღუდვის წინაპირობას, რომლის თანახმად, წარმომადგენლის მიერ დადებული ხელშეკრულება არა მისი დადებისთანავე უპირობოდ ბათილია, არამედ მის მოწონებამდე - მერყევად ბათილი (იხ: სერგი ჯორბენაძე/აკაკი გაწერელია, სამოქალაქო კოდექსის კომენტარი, წიგნი I, ჭანტურია (რედ.), 2017, მუხლი 114, ველი 1,2,5).

12. საკუთარ თავთან გარიგების დადება აკრძალულია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ეს ნებადართულია თავად წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გამცემი პირის მხრიდან (იხ: ირაკლი ბურდული, გიორგი მახარობლიშვილი, ანა თოხაძე, ნონა ზუბიტაშვილი, გიორგი ალადაშვილი, გვანცა მაღრაძე, დემეტრე ეგნატაშვილი, საკორპორაციო სამართალი, გამომცემლობა „იურისტების სამყარო“, მეორე გადამუშავებული გამოცემა, 2022წ., გვ. 206).

13. სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სსსკ-ის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. დასახელებული ნორმების თანახმად, სამოქალაქო პროცესში მხარეები ვალდებული არიან, სათანადო მტკიცებულებების წარდგენის გზით დაადასტურონ თავიანთი პოზიციის გასამყარებლად მითითებული გარემოებების არსებობა. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, რომელიც ადგენს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების სპეციფიკურ წესს, მოსარჩელეს ევალება სასარჩელო განცხადებაში ასახული ფაქტების მტკიცება, ხოლო მოპასუხე მოვალეა, სარჩელისაგან თავდაცვის მიზნით, ქმედითად უარყოს მოსარჩელის არგუმენტები, წარადგინოს იმგვარი მტკიცებულებები, რომლებიც გააქარწყლებს მოსარჩელის მიერ დასახელებულ ფაქტებს. სსსკ-ის 105-ე მუხლი ადგენს სასამართლოს მხრიდან მხარეთა მიერ მითითებული გარემოებების შეფასების პირობებს, კერძოდ, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს შინაგან რწმენას, უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში. ამდენად, სადავო გარემოებების დადგენისას, სასამართლო იმსჯელებს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობით დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლივად, რომლის ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტის არსებობა (სუსგ №ას-584-543-2017, 06.06.2017წ; №ას-484-2019, 30.10.2020წ.).

14. საკასაციო პალატა იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების დასკვნას, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, არსებობდა სსკ-ის 114-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობები. მეორე სარჩელით მოსარჩელემ პირველ, მეორე და მესამე მოპასუხეებთან სადავო ხელშეკრულებები 2017 წლის დეკემბერში, ანუ პირველი სარჩელით მოსარჩელის/საწარმოს დირექტორობიდან 26.12.2017 წლის პარტნიორთა კრებაზე მის გათავისუფლებამდე რამდენიმე დღით ადრე გააფორმა/წარადგინა სარეგისტრაციოდ. ხელშეკრულებები გააფორმა როგორც საწარმოს წარმომადგენელმა, დირექტორმა და, ამავდროულად, იყო პირველი მოპასუხის დირექტორი და 60% წილის მფლობელი პარტნიორიც, ასევე - მეორე მოპასუხის დირექტორი და 50% წილის მფლობელი პარტნიორი, ხოლო მესამე მოპასუხის დირექტორი იყო მეორე სარჩელით მოსარჩელის ძმა პ.ძ–ძე და ამავე კომპანიის 50% წილის მფლობელი პარტნიორი იყო პირველი მოპასუხე, რომლის დირექტორი იყო მეორე სარჩელით მოსარჩელე.

15. ამასთან, არ დადასტურდა სსკ-ის 114-ე მუხლით გათვალისწინებული საგამონაკლისო შემთხვევების არსებობა - მეორე სარჩელით მოსარჩელის საწარმოს (პარტნიორთა) თანხმობით მოქმედება, მისი შემდგომი მოწონების ფაქტი ან გარიგების დადება არსებული ვალდებულების შესასრულებლად. შესაბამისად, სადავო გარიგებები მართებულად იქნა ბათილად ცნობილი (შდრ. სუსგ №ას-946-911-2016, 20.12.2016წ.).

16. საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს, რომ საკუთარ თავთან გარიგების დადება დირექტორის ერთგულების მოვალეობის დარღვევის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავრცელებული სახეა. ასეთ გარიგებებში მხარეებად გამოდიან დირექტორი პიროვნულად და კორპორაცია, რომელიც იმავე დირექტორით არის წარმოდგენილი. ამ დროს წარმოიშობა ინტერესთა კონფლიქტის პრობლემა: ერთი მხრივ, დირექტორი მოვალეა გარიგებების დადებისას საუკეთესოდ დაიცვას კორპორაციის ინტერესები, ე.ი. მიაღწიოს იმას, რომ გარიგებით უკეთესი პირობები შეექმნას კორპორაციას. მეორე მხრივ, ბუნებრივია, რომ დირექტორს თავისი პირადი ინტერესების უფრო ხელსაყრელად და უკეთესად დაცვის მიზანიც ამოძრავებს. ამიტომ სამართლიანად ამბობენ, რომ ასეთი დირექტორი ვერ იქნება მიუკერძოებელი… საკუთარ თავთან დადებულ გარიგებებს უთანაბრდება გარიგებები, რომლებშიც, მართალია, დირექტორი პირდაპირ არ მონაწილეობს, მაგრამ გარიგებაში მონაწილე მისი ახლობლების ან მასთან დაახლოებული კორპორაციების უკან იმალება საკუთარი ფინანსური ინტერესები. ინტერესთა კონფლიქტის ასეთ შემთხვევებს არაპირდაპირ კონფლიქტებს (Indirect Conflicts) უწოდებენ (იხ. Merkt/Göthel, US-amerikanisches Gesellschaftsrecht.2. Aufl. (2006) Rn. 878, ლ. ჭანტურია, კორპორაციული მართვა და ხელმძღვანელთა პასუხისმგებლობა საკორპორაციო სამართალში, გამომცემლობა „სამართალი“, თბილისი, 2006, გვ. 320-321; სუსგ №ას-766-766-2018, 10.06.2019წ., პუნ.50).

17. სსსკ-ის 404-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანი შეიძლება იყოს აგრეთვე სასამართლოს ის განჩინებები, რომლებიც წინ უსწრებს სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებას, იმისგან დამოუკიდებლად, დასაშვებია თუ არა მათ მიმართ კერძო საჩივრის შეტანა. კასატორები ასაჩივრებენ სააპელაციო სასამართლოს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების წინმსწრებ 27.10.2021 წლის საოქმო განჩინებას საქმეზე მტკიცებულებათა დართვაზე უარის შესახებ (ტ.9, ს.ფ. 123-152, იხ. სხდომის ოქმი CD დისკზე). საკასაციო პალატა მიუთითებს, რომ აღნიშნულზე მხარეს სათანადოდ დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენია. შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სსსკ-ის 393-ე-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული რაიმე საფუძველი არ არსებობს.

18. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად (იხ. ჯღარკავა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81).

19. კასატორებმა ვერ შეძლეს დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზიის წარმოდგენა, რითაც ვერ დაძლიეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივ-სამართლებრივი დასაბუთება და ვერ შეძლეს მისი გაბათილება სარწმუნო მტკიცებულებებით. საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. ასეთ საფუძველზე ვერც კასატორები მიუთითებენ. საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერია, ხოლო საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობები არ არსებობს, რაც მისი არსებითად განსახილველად დაუშვებლად ცნობის სამართლებრივი საფუძველია.

20. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო სასამართლოში მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მტკიცებულებების წარდგენის საკმაოდ მკაცრად გაწერილ პროცედურას და საქმის საკასაციო სასამართლოში განხილვისას კანონმდებლობით მხარე ასეთ შესაძლებლობას მოკლებულია - საკასაციო სასამართლო არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს (შდრ. სუსგ №ას-48-2020, 17.09.2020წ; №ას-27-2019, 15.11.2019წ.).

21. სსსკ-ის 401.4 მუხლის თანახმად, საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შემთხვევაში პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. შესაბამისად, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსსკ-ის 391-ე, 401-ე, 284-ე, 285-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „მ.გ–ის“, შპს „ც–ისა“ და შპს „გ.პ–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. შპს „მ.გის“, შპს „ც–ისა“ და შპს „გ.პ–ის“ მოთხოვნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 27.10.2021 წლის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.

3. შპს „მ.გს“ (ს/ნ: .......) უკან დაუბრუნდეს ი.ძ–ძის (პ/ნ: ......) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 200 ლარის (საგადახდო დავალება №0, გადახდის თარიღი 28.01.2022წ.) 70% – 140 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

4. შპს „ც–ს“ (ს/ნ: .....) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 930 ლარის (საგადახდო დავალება №0, გადახდის თარიღი 27.01.2022წ.) 70% – 651 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

5. შპს „გ.პ–ს“ (ს/ნ: .......) უკან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 1697.50 ლარის (საგადახდო დავალება №0, გადახდის თარიღი 27.01.2022წ.) 70% – 1188.25 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150.

6. შპს „მ.გს“, შპს „ც–სა“ და შპს „გ.პ–ს“ დაუბრუნდეთ საკასაციო სასამართლოში მათ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულება (CD დისკი, ტ.9, ს.ფ. 211).

7. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: გიორგი მიქაუტაძე

მოსამართლეები: თამარ ზამბახიძე

რევაზ ნადარაია