საქმე №ას-787-2020 5 ივლისი, 2022 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნინო ბაქაქური (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ზურაბ ძლიერიშვილი, ეკატერინე გასიტაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ა.მ“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ა.წ–ი“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – სასაქონლო ნიშნისა და დიზაინის უკანონოდ გამოყენების აღკვეთა და ყველა იმ შეფუთვის და შესაფუთი მასალის განადგურება, რომელიც უნებართვოდ შეიცავს რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანსა და შესრულებულია დიზაინზე უფლების დარღვევით

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2019 წლის 21 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ა.წ–ის“ (შემდგომში - „მოსარჩელე“ ან „აპელანტი“) სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; გაუქმდა ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 2019 წლის 17 მაისის გადაწყვეტილება და მოსარჩელის სარჩელი შპს „ა.მ–ის“ (შემდგომში - „მოპასუხე“ ან „კასატორი“) მიმართ დაკმაყოფილდა; მოპასუხეს აეკრძალა სასაქონლო ნიშანზე უფლების დამრღვევი ქმედებები და დაევალა მათი შეწყვეტა, კერძოდ, საქონლის: ,,სპრედი მცენარეული ცხიმოვანი” შეფუთვებზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის „Альпийская КОРОВУШКА“ (რეგ. ნომერი 27040) აღრევამდე მსგავსი ნიშნის ,,КОРОВУШКА“ დატანა, შეფუთვების შესრულება რეგისტრირებულ დიზაინზე (რეგ. N727) განსაკუთრებული უფლების დარღვევით, ასეთი შეფუთვების იმპორტი და შეფუთული პროდუქციის ექსპორტი, ასეთი შესაფუთი მასალისა და შეფუთული პროდუქციის შენახვა რეალიზაციის მიზნით, შეთავაზება და გაყიდვები და, შესაბამისად, დაევალა მასვე მასალის ამოღება და განადგურება, რომელიც შეიცავს ზემოხსენებული რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის აღრევამდე მსგავს ნიშანს და შესრულებულია რეგისტრირებულ დიზაინზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევით.

2. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2.1. მოსარჩელე არის საქართველოში საერთაშორისო კლასიფიკატორის 29-ე კლასის საქონლის („ხორცი და ნანადირევი, ხორცის ექსტრაქტები, ზეთები და მცენარეული ცხიმები“) მიმართ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნის Альпийская КОРОВУШКА („საქპატენტში“ რეგ. ნომერი 27040, ძალაშია 05.05.2026 წლამდე) მფლობელი.

2.2. მოსარჩელე კომპანიის ერთ-ერთი პარტნიორი, ლ.ბ–ი არის დიზაინის მოწმობის - 1.-7. „ზედაპირის გაფორმება“ (რეგისტრაციის ნომერი 727, რეგისტრაციის თარიღი 19.10.2017წ., ძალაშია 20.09.2022 წლამდე, ლოკარნოს კლასიფიკაცია 32-00) მფლობელი.

2.3. 2017 წლის 09 ნოემბრის სალიცენზიო ხელშეკრულების თანახმად, დიზაინის მფლობელმა, ლ.ბ–მა აღნიშნული დიზაინის („ზედაპირის გაფორმება“, რეგისტრაციის ნომერი 727) გამოყენებაზე განსაკუთრებული უფლებები გადასცა მოსარჩელეს „დიზაინის შესახებ” საქართველოს კანონის 31-ე მუხლის შესაბამისად.

3. სააპელაციო პალატის მითითებით, აპელანტი მოითხოვს, მოპასუხემ შეწყვიტოს მისი სასაქონლო ნიშნისა და რეგისტრირებული დიზაინის მსგავსი შეფუთვის გამოყენება, შესაბამისად, დავის გადაწყვეტისათვის არსებით საკითხს წარმოადგენს შეფასდეს მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნისა და მოპასუხის მიერ გამოყენებული სასაქონლო ნიშნის მსგავსების საკითხი.

4. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სადავო შემთხვევაში დადასტურებულია, რომ მოპასუხე თავისი სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისას ახდენს მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნისა და დიზაინის მსგავსი შეფუთვის გამოყენებას ანალოგიური პროდუქტის (მცენარეული ცხიმები, კერძოდ, სპრედები) რეალიზაციისას, რაც იწვევს სხვადასხვა მწარმოებლის საქონლის აღრევის შესაძლებლობას. სასაქონლო ნიშნების არსებით განსხვავებულობას განაპირობებს ის საერთო შთაბეჭდილება, რომელსაც ნიშნები მოახდენენ მომხმარებელზე. ეს კრიტერიუმი კი არსებითი და მთავარია ნიშნების მსგავსება-განსხვავების განსაზღვრისას „სასაქონლო ნიშანზე განაცხადის წარდგენისა და რეგისტრაციასთან დაკავშირებული პროცედურების შესახებ” ინსტრუქციის მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, რომლის შესაბამისად, სიმბოლოების მსგავსების დადგენის ძირითადი კრიტერიუმი შეიძლება იყოს სიმბოლოების სმენითი (ფონეტიკა, მუსიკალური ჟღერადობა), მხედველობითი (გრაფიკა, ფერთა შეხამება), აზრობრივი (სემანტიკა, არსი) მსგავსება. სიმბოლოების შედარებისას გადამწყვეტი მნიშნვნელობა ენიჭება საერთო შთაბეჭდილებას. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, შესადარებელი რეგისტრირებული და გამოყენებული სასაქონლო ნიშნები იძლევა არსებითად მსგავს საერთო შთაბეჭდილებას და, შესაბამისად, შესაძლოა განაპირობოს მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანა შესადარებელი პროდუქტების შეძენისას.

5. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნისა და დიზაინის წამყვანი ელემენტია სიტყვიერი აღნიშვნა ,,КОРОВУШКА”, ხოლო მისი მეორე შემადგენელი ელემენტი ,,Альпийская” შედარებით მცირე ასოებით არის გამოსახული და მას დამატებითი, მეორეხარისხოვანი მნიშვნელობა აქვს, ანუ მომხმარებლისათვის ლურჯ ფონზე მწვანე ბალახისა და ძროხის გამოსახულება წარწერით ,,КОРОВУШКА” იძლევა საერთო შთაბეჭდილებას და რთულია შესადარებელი პროდუქტების გარჩევა, ვინაიდან პროდუქტებზე თვალსაჩინოდ მომხმარებელი პირველ რიგში აღიქვამს ფერებს, ძროხის გამოსახულებას და წარწერას ,,КОРОВУШКА”, სხვა დამატებითი წარწერები და ელემენტები, ძროხის დგომისა და თავის მოტრიალების მხარეზე მითითება, ძროხის ფერი და მხოლოდ ერთი სიტყვის შემადგენლობით სასაქონლო ნიშნის გამოყენება, ასევე, მწარმოებლის მითითება, ვერ უზრუნველყოფს პროდუქტების განმასხვავებელუნარიანობას, რადგანაც პირველადი შთაბეჭდილება კონკრეტული ორი სასაქონლო ნიშნის აღრევის შესაძლებლობას იძლევა. ყვითელი ფონით ანალოგიური დიზაინის შეფუთვის გამოყენებასთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ თავად ის ფაქტი, რომ მოპასუხე ორ სხვადასხვა ფერში ახორციელებს პროდუქციის რეალიზაციას, ადასტურებს იმას, რომ პირველ რიგში ლურჯი ფერის გამოყენებით მოპასუხე შეეცადა არაკეთილსინდისიერი განზრახვით, უკვე არსებული სასაქონლო ნიშნის მსგავსი სასაქონლო ნიშნის გამოყენებით, მარტივად დაემკვიდრებინა ბაზარზე თავი და შემდეგ, პარალელურად ყვითელი შეფუთვის გამოყენებით, იგივე წარწერის არსებობის პირობებში მომხმარებელში უკვე ცნობილი საქონლის რეალიზაციაც უფრო მარტივად განეხორციელებინა. ამდენად, სააპელაციო პალატის შეფასებით, განსახილველ შემთვევაში შესადარებელი სასაქონლო ნიშნები იძლევა ერთიან შთაბეჭდილებას, მიუხედავად მოპასუხის მიერ მითითებული განსხვავებული ელემენტების არსებობისა.

6. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება ზიანის დაუდასტურებლობასთან დაკავშირებით. მისი განმარტებით, სასაქონლო ნიშნის განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს კანონით აქვს მინიჭებული უფლება, აღკვეთოს მისი სასაქონლო ნიშნის მსგავსი შეფუთვის გამოყენება მესამე პირთა მხრიდან ყოველგვარი ზიანის დადასტურების გარეშე. რაც შეეხება პროდუქციის ცნობადობას, უდავო გარემოებაა, რომ მოსარჩელეს რეგისტრირებული აქვს სასაქონლო ნიშანი და ამჟამად აღნიშნული რეგისტრაცია მოქმედია, ხოლო მოპასუხეს არ აქვს რეგისტრირებული მსგავსი სასაქონლო ნიშანი (ნათელია რომ მოპასუხეს ჯერ არ აქვს რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი და მის მიერ მხოლოდ განაცხადია წარდგენილი რეგისტრაციის მოთხოვნასთან დაკავშირებით), შესაბამისად, განსაკუთრებული უფლების მქონეა მოსარჩელე და მას უფლება აქვს, მოითხოვოს ანალოგიურ საქონელზე მსგავსი შეფუთვის გამოყენების აკრძალვა.

7. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „სასაქონლო ნიშნების შესახებ" საქართველოს კანონის მე-6 და 45-ე მუხლებით, „დიზაინის შესახებ” საქართველოს კანონის 26.2, 30-ე, 30¹.1, 30¹.2 მუხლებით და, ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, დასაბუთებულად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა, როგორც სასაქონლო ნიშნების გამოყენების აკრძალვასთან, ასევე, არსებულის განადგურებასთან დაკავშირებით.

8. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე მოპასუხემ წარადგინა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვა.

9. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის განჩინებით საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

10. საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლისა და საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად.

11. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ ან არაქონებრივ დავაზე დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ: ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას; ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია; გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება; დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს; ზ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

12. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). დასაბუთებულ პრეტენზიაში იგულისხმება მითითება იმ პროცესუალურ დარღვევებზე, რომლებიც დაშვებული იყო სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის დროს და რამაც განაპირობა ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად შეფასება-დადგენა, მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის არასწორად გამოყენება ან/და განმარტება.

13. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება) არ წარმოუდგენია.

14. საკასაციო საჩივარი ემყარება შემდეგ საფუძვლებს:

14.1. სასამართლომ საქმის განხილვისას უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული დისპოზიციურობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპი. აპელანტის სააპელაციო მოთხოვნა ჩამოყალიბებული იყო შემდეგი სახით: „გთხოვთ, ნაწილობრივ გაუქმდეს ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს 17.05.2019წ. გადაწყვეტილება საქმეზე 2/53-19 და სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც დაკმაყოფილდება ჩვენი სასარჩელო მოთხოვნის ის ნაწილი, რაც შეეხება რეგისტრირებული მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის (და არა დიზაინის) უკანონო გამოყენების აღკვეთასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს“. ამრიგად, აპელანტი ითხოვდა მხოლოდ სასაქონლო ნიშანთან მიმართებით საკუთარი უფლებების დაცვას, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დააფუძნა დიზაინსა და სასაქონლო ნიშანს შორის მსგავსებას, მიუხედავად მხარის სააპელაციო მოთხოვნისა. სააპელაციო სასამართლომ გვერდი აუარა სააპელაციო მოთხოვნას და დავის საგნად დიზაინზე უფლებების დარღვევა დატოვა;

14.2. სასამართლოს მხრიდან სააპელაციო მოთხოვნის ფარგლების გაცდენას ადასტურებს გადაწყვეტილების 4.1 პუნქტი, სადაც სააპელაციო სასამართლოს გამოყენებული აქვს „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 და 26-ე მუხლები, თუმცა დავა არსებობდა არა დიზაინის, არამედ სასაქონლო ნიშნებს შორის მსგავსების არსებობაზე და უფლებების დარღვევაზე, შესაბამისად, დიზაინის შესახებ საქართველოს კანონის გამოყენება უსაფუძვლო და არასწორია;

14.3. სააპელაციო სასამართლო არასწორად ახდენს ნიშნების (აპელანტის სახელზე რეგისტრირებულის და კასატორის მიერ საქონლის შეფუთვაში გამოყენებულის) შედარებას. კერძოდ, იგი შედარებას ახდენს არა საქპატენტში რეგისტირებული სასაქონლო ნიშნის კასატორის მიერ გამოყენებულ შეფუთვასთან, არამედ ორივე მხარის მიერ ბაზარზე გასაყიდად წარდგენილი შესაფუთის დიზაინების შედარებას. ცხადია, რომ აპელანტის მიერ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი და ამ ნიშნის შემცველი საქონლის შეფუთვის დიზაინი განსხვავდება ერთმანეთისაგან. ამიტომაც სააპელაციო სასამართლოს შეფასება არასწორია. სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ კანონის არსებითი ნორმები, რომელთა თანახმად, სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების დარღვევის შეფასებისას უნდა შედარდეს მხოლოდ საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრის „საქპატენტის“ რეესტრში რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშანი უფლების დარღვევად მიჩნეულ სიმბოლოსთან. სასამართლოს სწორედ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნისთვის უნდა შეედარებინა კასატორის მიერ გამოყენებული შეფუთვები. სასამართლომ არ გაითვალისწინა კანონის ეს ნორმები და, შესაბამისად, არასწორი გადაწყვეტილება მიიღო;

14.4. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება და ჩათვალა, რომ სასაქონლო ნიშნები (ერთი რეგისტრირებული და მეორე მხოლოდ გამოყენებული) აღრევის შესაძლებლობამდე მსგავსია მათში არსებული ერთადერთი საერთო სიტყვის „კოროვუშკას“ გამო. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სამართლებრივად განვითარებულ ქვეყნებში არსებული პრაქტიკა იმის შესახებ, რომ კომბინირებული, ასევე, მრავალსიტყვიანი ნიშნები შეიძლება შეიცავდეს ისეთ სიტყვებს ან ფიგურულ ელემენტებს, რომლებიც აღწერილობითია სასაქონლო ნიშნით გაცხადებული საქონლისა თუ მომსახურების მიმართ და ამის გამო მათ არ ენიჭებათ რაიმე არსებითი როლი ნიშნების მსგავსება - განსხვავებულობის შეფასებისას;

14.5. გადაწყვეტილებიდან გარკვევით არ ჩანს, თუ რომელ დიზაინზეა საუბარი. ერთი მხრივ, საქმეში ფიგურირებს სხვა პირის, არა აპელანტის სახელზე რეგსტრირებული დიზაინი, რომელიც განხილვიდან ამოიღო პირველი ინსტანციის სასამართლომ და, მეორე მხრივ, აპელანტის მიერ მისი კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის შემცველი საქონლის შეფუთვის დიზაინი. არც ერთი ამ ორი დიზაინიდან კავშირში არ არის წინამდებარე დავასთან. სხვა პირის სახელზე რეგისტრირებული დიზაინის შესახებ უკვე იმსჯელა პირველი ინსტანციის სასამართლომ, რასაც აპელანტი დაეთანხმა. ამ ნაწილში მას პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება არ გაუსაჩივრებია. რაც შეეხება აპელანტის მიერ წარმოებული პროდუქციის შეფუთვის დიზაინს, არც ამ დიზაინს აქვს რამე კავშირი ამ დავასთან, რადგან დავის საგანია მხოლოდ კასატორის მხრიდან აპელანტის კუთვნილ, რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანზე უფლებების დარღვევა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან პროცესუალური ნორმების უხეშ დარღვევას წარმოადგენს მის მიერ მოტივაციის სახით უსაფუძვლო არგუმენტების მოყვანა დიზაინთან მსგავსებაზე მინიშნებების სახით;

14.6. სასამართლო სწორად აღნიშნავს, რომ სასაქონლო ნიშნები უნდა შედარდეს საერთო შთაბეჭდილებით, თუმცა შემდგომი მსჯელობა არასწორად მიყავს. „სასაქონლო ნიშანზე განაცხადის წარდგენისა და რეგისტრაციასთან დაკავშირებული პროცედურების შესახებ“ ინსტრუქციის მე-15 მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად: „სიმბოლოების შედარებისას გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება საერთო შთაბეჭდილებას“, თუმცა იმ ვითარებაში, როდესაც სასამართლო არა რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშანთან, არამედ სასაქონლო ნიშნის შემცველი პროდუქციის შეფუთვასთან, ეტიკეტთან შედარებას ახდენს, არღვევს ამ ნორმის მოთხოვნებსაც. შესაბამისად, სასამართლოს მსჯელობა დაპირისპირებული სასაქონლო ნიშნისა და კასატორის მიერ გამოყენებული შეფუთვებისა საერთო შთაბეჭდილებით მსგავსებაზე მცდარი და უსაფუძვლოა. შედეგად, მიღებული გადაწყვეტილებაც არასწორია;

14.7. კასატორის მიერ გამოყენებულ და მოსარჩელის რეგისტრირებულ სასქონლო ნიშანს შორის არსებული მკაფიო ვიზუალური განსხვავებები ქმნის განსხვავებულ საერთო შთაბეჭდილებას, რაც გამორიცხავს მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანის შესაძლებლობას. ამასთან, მწარმოებლის სახელის დატანა შეფუთვაზე აშკარად და ცხადად გამორიცხავს მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანის შესაძლებლობას მწარმოებელთან მიმართებით. შესაბამისად, ამ შეფუთვების გამოყენებით ადგილი არ აქვს მოსარჩელის კუთვნილი უფლებების დარღვევას;

14.8. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლი და არსებული პრაქტიკა;

14.9. კასატორის მიერ გამოყენებული შეფუთვებისა და აპელანტის კუთვნილი სასაქონლო ნიშნის შედარებისას მხედველობაში მიღებული უნდა იყოს მხოლოდ ნიშნის დაცვისუნარიანი გამოსახულებითი ელემენტები, როგორიცაა სასაქონლო ნიშანში მწვანე ფერის ნახევარწრის გამოსახულება და თუ ნიშნის დაცვისუნარიანი ელემენტები არ არის გამოყენებული შეფუთვის დიზაინებში, მაშინ მიღებულ უნდა იქნას გადაწყვეტილება, რომ შეფუთვების გამოყენებით არ ირღვევა მოსარჩელის უფლებები მის კუთვნილ სასაქონლო ნიშანზე. კასატორის არცერთ შეფუთვაში არ არის გამოყენებული მწვანე ფერის ნახევარწრის გამოსახულება, მაშასადამე, შეფუთვები და რეგისტრირებული ნიშანი მთლიანობაში განსხვავებულია საერთო შთაბეჭდილებით;

14.10. სააპელაციო სასამართლომ შეადარა არა დაპირისპირებული რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნები, არამედ კასატორის კუთვნილი ნიშნები მოსარჩელის შეფუთვის დიზაინებს, რაც არასწორი მიდგომა და კანონის დარღვევაა. სასაქონლო ნიშნების დაპირისპირებისას უნდა შედარდეს მხოლოდ და მხოლოდ რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნები და არა შეფუთვის დიზაინები. დაპირისპირებულ რეგისტრირებულ სასაქონლო ნიშნებში განსხვავებულია ფერთა კომბინაცია, გამოსახულებითი ელემენტები და სიტყვიერი აღნიშვნები.

15. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტული სამართლის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი, ეროვნული კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით მისი რეგისტრაციის მომენტიდან ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის პირველი დამატებითი ოქმის პირველი მუხლით დაცულ „ქონებას“ წარმოადგენს. შესაბამისად, რეგისტრაციის პროცედურების დასრულების შემდგომ სასაქონლო ნიშანი ხდება საკუთრების ობიექტი და მასზე ვრცელდება საკუთრების დაცვის ყველა სამართლებრივი რეგულაცია. ზოგიერთ შემთხვევაში არა მხოლოდ სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაცია, არამედ თავად რეგისტრაციის განაცხადი და სასაქონლო ნიშანზე განსაკუთრებული უფლების მაძიებლის სამართლებრივი სტატუსიც კი უკვე შესაძლებელია წარმოშობდეს ისეთ ქონებრივ უფლებებს, რომლებიც ექცევა პირველი ოქმის პირველი მუხლით გათვალისწინებული „ქონების“ ცნებაში (იხ. Anheuser-Busch Inc. v. Portugal [GC], no. 73049/01, §§ 66-72, §§ 73-78, ECHR 2007-I) (იხ. სუსგ საქმე Nას-1285-1223-2014, 01 დეკემბერი, 2015 წელი).

16. სასაქონლო ნიშნების რეგისტრაციასთან, დაცვასა და გამოყენებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს არეგულირებს „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონი. აღნიშნული კანონის მე-3 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების თანახმად, სასაქონლო ნიშანი არის სიმბოლო ან სიმბოლოთა ერთობლიობა, რომელიც გამოისახება გრაფიკულად და განასხვავებს ერთი საწარმოს საქონელს ან/და მომსახურებას მეორე საწარმოს საქონლისა ან/და მომსახურებისაგან; სიმბოლო შეიძლება იყოს: სიტყვა ან სიტყვები, აგრეთვე ადამიანის სახელი; ასოები; ციფრები; ბგერები; გამოსახულება; სამგანზომილებიანი ფიგურა, მათ შორის, საქონლის ფორმა ან შეფუთვა ისევე, როგორც საქონლის სხვა გარეგნული გაფორმება ფერის ან ფერთა კომბინაციის გამოყენებით. იმავე მუხლის მე-3 პუნქტისა და კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, სასაქონლო ნიშანი დაცულია საქპატენტში მისი რეგისტრაციის ან საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე; რეგისტრაციით დაცულ სასაქონლო ნიშანზე მფლობელის განსაკუთრებული უფლება კი წარმოიშობა ამ ნიშნის რეგისტრაციის დღიდან.

17. „სასაქონლო ნიშნების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტი განსაზღვრავს, რომ განსაკუთრებული უფლების მქონე პირს შეუძლია აუკრძალოს მესამე პირს, მისი თანხმობის გარეშე სამოქალაქო ბრუნვაში გამოიყენოს ისეთი ნიშანი, რომელიც განსაკუთრებული უფლების მქონე პირის დაცული სასაქონლო ნიშნის: ა) იდენტურია და საქონელიც იდენტური; ბ) იდენტურია, ხოლო საქონელი იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; გ) მსგავსია, ხოლო საქონელი იდენტური ან იმდენად მსგავსია, რომ ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის, მათ შორის, ასოცირების შედეგად აღრევის შესაძლებლობა; დ) იდენტურია ან მსგავსია და რომელსაც საქართველოში აქვს რეპუტაცია, მიუხედავად საქონლის იდენტურობისა ან მსგავსებისა, თუ ამ ნიშნის გამოყენება მესამე პირს დაუმსახურებლად უქმნის ხელსაყრელ პირობებს ან ზიანს აყენებს დაცული სასაქონლო ნიშნის რეპუტაციას ან განმასხვავებელუნარიანობას. ჩამოთვლილი წინაპირობების არსებობისას, კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“-„დ“ ქვეპუნქტებიდან გამომდინარე, განსაკუთრებული უფლების მფლობელი უფლებამოსილია მოითხოვოს: ამ კანონის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ქმედებების შეწყვეტა; საქონლის სამოქალაქო ბრუნვიდან ამოღება ან სამოქალაქო ბრუნვაში ჩართვის მიზნით საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი ან დასაწყობებული (შესანახად განთავსებული) საქონლის ამოღება; საქონლის განადგურება, თუ საქონლის სასაქონლო ნიშნისაგან განცალკევება შეუძლებელია ან თუ სასაქონლო ნიშანი საქონელზეა დატანილი; იმ გამოსახულების, ეტიკეტის, ანაბეჭდის, შეფუთვის, შესაფუთი ან სარეკლამო მასალის ან აბრის განადგურება, რომელიც სასაქონლო ნიშანს შეიცავს ან არის მისი ასლი ან იმიტაცია, მათ შორის, ინტერნეტში განთავსებული ისეთი მასალის ან გამოსახულების წაშლა, რომელიც სასაქონლო ნიშანს შეიცავს.

18. სასაქონლო ნიშნის გამოყენებისას განმსაზღვრელი ფაქტორია პროდუქციის ინდივიდუალიზაცია, ანუ უკავშირებს თუ არა მომხმარებელი წარმოებულ პროდუქციას კონკრეტულ საწარმოს. მომხმარებელს აქვს საშუალება, თავად აირჩიოს სასურველი პროდუქცია, რომელსაც იცნობს და ენდობა, ამდენად სასაქონლო ნიშნის გამოყენების მიზანი სწორედ ისაა, რომ მომხმარებელს ჰქონდეს უტყუარი ინფორმაცია კონკრეტული პროდუქციის წარმოშობის, მისი მწარმოებლისა და სხვა სპეფიფიკური ნიშან-თვისებების შესახებ, რის გამოც ირჩევს პროდუქტს. სასაქონლო ნიშნის რეგისტრაციის მიზანი არა მხოლოდ კერძო პირთა საკუთრების უფლების დაცვის უზრუნველყოფაში გამოიხატება, არამედ საჯარო ინტერესშიც, რომ მომხმარებელთა არა მხოლოდ კონკრეტული წრე, არამედ პოტენციური მომხმარებელიც დაცული იყოს საქონლის თვისების, ხარისხის, გეოგრაფიული წარმოშობის ან სხვა მახასიათებლების შესახებ შეცდომაში შემყვანი, არასწორი ინფორმაციისაგან (იხ. სუსგ საქმე Nას-62-56-2015 , 28 ივლისი, 2016 წელი).

19. სასაქონლო ნიშანთა შედარების გზით შესაძლებელია, დადგინდეს რამდენად იდენტური ან მსგავსია პროდუქტზე გამოსახული სასაქონლო ნიშნები და დატანილია თუ არა ისინი იმ საქონლის იდენტურ ან მსგავს საქონელზე, რომლის მიმართაც მფლობელს რეგისტრირებული აქვს საკუთარი სასაქონლო ნიშანი. იმის დასადგენად, არსებობს თუ არა ნიშნების ერთმანეთში აღრევის საშიშროება, შესამოწმებელია სწორედ ნიშნების მსგავსება. ამასთან, საკმარისია, მოსარჩელემ დაამტკიცოს აღრევის აბსტრაქტული შესაძლებლობა. შემოწმების დროს გასათვალისწინებელია, რომ მოცემული ნიშნები არ შეიძლება საშუალო მომხმარებლებმა ერთდროულად აღიქვან და ერთმანეთს შეადარონ. მომხმარებელი აყალიბებს აზრს უფრო მეტად მეხსიერებაში ჩარჩენილი შთაბეჭდილების საფუძველზე, ამიტომ მათ მოცემული სასაქონლო ნიშნების მსგავსი ელემენტები უფრო ახსენდებათ, ვიდრე განსხვავებები. როგორც უზენაესმა სასამართლომ ერთ-ერთ საქმეზე განმარტა „იდენტურობისგან განსხვავებით, როდესაც სასაქონლო ნიშნის ყველა მახასიათებელი მეორდება, მიმსგავსების შემთხვევაში უნდა შეფასდეს ის საერთო ეფექტი, რასაც კონკრეტული ნიშანი მთლიანობაში ახდენს მომხმარებელზე. საშუალო მომხმარებელი პროდუქციის შეძენისას საერთო შთაბეჭდილებით ხელმძღვანელობს და უმნიშვნელო, არაგამოკვეთილ განმასხვავებელ დეტალებს ყურადღებას არ აქცევს“ (იხ. სუსგ საქმე Nას-471-445-2011, 26 სექტემბერი, 2011 წელი). ამდენად, შედარებითი საერთო შეფასებისას უფრო მეტი წონა აქვს არა განსხვავებებს, არამედ მსგავსებებს (იხ. სუსგ საქმე Nას-401-384-2016, 22 თებერვალი, 2018 წელი).

20. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული და მოპასუხის მიერ გამოყენებული სასაქონლო ნიშნების ურთიერთშედარების შედეგად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს შეფასებას, რომ აღნიშნული სასაქონლო ნიშნები იძლევა არსებითად მსგავს შთაბეჭდილებას, რამაც შესაძლოა განაპირობოს ამ ნიშნების აღრევა და, შესაბამისად, შესადარებელი პროდუქციის შეძენისას მომხმარებლის შეცდომაში შეყვანა. კასატორს აღნიშნულის საწინააღმდეგო კვალიფიციური შედავება არ წარმოუდგენია. როგორც ზემოთ აღინიშნა, მომხმარებლებს სასაქონლო ნიშნების მსგავსი ელემენტები უფრო ახსენდებათ, ვიდრე განსხვავებები, შესაბამისად, სასაქონლო ნიშნებში განსხვავებული ფერთა კომბინაცია, გამოსახულებითი ელემენტები ან/და სიტყვიერი აღნიშვნები, რომლებიც ნაკლებ შესამჩნევი და აღქმადია, ვერ უზრუნველყოფს პროდუქტის განმასხვავებელუნარიანობას და გავლენას ვერ ახდენს პროდუქტის მიმართ ჩამოყალიბებულ საერთო შთაბეჭდილებაზე.

21. საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს კასატორის შედავებას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დისპოზიციურობის პრინციპის დარღვევის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში იმსჯელა მოსარჩელის სახელზე რეგისტრირებული სასაქონლო ნიშნისა და მოპასუხის მიერ გამოყენებული სასაქონლო ნიშნის მსგავსების საკითხზე და დაადგინა, რომ სასაქონლო ნიშნები იძლევა არსებითად მსგავს შთაბეჭდილებას და ჩნდება ამ ნიშნების აღრევის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილებაში „დიზაინის შესახებ“ საქართველოს კანონის ნორმების გამოყენება არ წარმოადგენს მატერიალური ან/და საპროცესო ნორმების ისეთ დარღვევას, რომელთაც ამ კონკრეტულ შემთხვევაში შეეძლო გადამწყვეტი გავლენა მოეხდინა საქმის განხილვის შედეგზე სასაქონლო ნიშნების არსებით მსგავსებასთან მიმართებაში.

22. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობა, კასატორს არ წარმოუდგენია იმგვარი დასაშვები და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რომელიც საკასაციო საჩივრის არსებითად განსახილველად დაშვების შესაძლებლობას მისცემდა სასამართლოს, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

23. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება ცნობილი, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70 პროცენტი.

24. ამდენად, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა

1. შპს „ა.მ–ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველი;

2. კასატორს შპს „ა.მ–ს“ (ს/კ №.......) დაუბრუნდეს ი.ი–ის (პ/ნ N.........) მიერ 2020 წლის 30 მარტის №0 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% – 210 (ორას ათი) ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ბაქაქური

მოსამართლეები: ზ. ძლიერიშვილი

ე. გასიტაშვილი